Panorama.am

Հայաստանը ԽՍՀՄ հանրապետությունների շարքում այն եզակիններից էր, որտեղ համաչափ զարգանում էին արդյունաբերության գրեթե բոլոր ճյուղերը` մեքենաշինություն, թեթև արդյունաբերություն, հանքարդյունաբերություն և այլն: Սակայն 1990-ական թվականներից սկսած Հայաստանի տնտեսությունը հայտնվեց ճգաժամում, ինչի արդյունքում կորցրեցինք մեր երբեմնի հզոր արդյունաբերությունը:

Ի՞նչ է արվում այսօր արդյունաբերության վերականգման համար, և հատկապես որ ոլորտներ են պետության կողմից համարվում գերակա: Պարբերաբար կանդրադառնանք արդյունաբերության որևէ ճյուղի, արված աշխատաքներին և սպասելիքներին:

Թեթև արդյունաբերություն
Պետք է նկատել, որ կառավարությունն այս ուղղությամբ տարիներ շարունակ փորձում է քայլեր ձեռնարկել, բայց որքանով է դա հաջողվում, այսօր դժվար է ինչ-որ բան ասել: Դեռ 2008թ-ին` ՀՀ վարչապետի հանձնարարականով, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունը թեթև արդյունաբերության ոլորտի համար մշակել էր կարճաժամկետ և երկարաժամկետ միջոցառումների ծրագիր, բացի այդ իրականացվել են ուսումնասիրություններ ոլորտի զարգացման ուղղությամբ:


Զարգացման հայկական գործակալության գլխավոր տնօրեն Ռոբերտ Հարությունյանի հետ զրույցում պարզեցինք, որ ներկայումս հանրապետությունում գրանցված է տեքստիլի արտադրությամբ զբաղվող մոտ 100 ընկերություն, որից 64-ը կարի արտադրության ոլորտում: Այս պահի դրությամբ դրանցից գործում են մոտավորապես 50-ը:
Ռ.Հարությունյանը նշեց, որ տեքստիլն իրականում ամենաբարդ ոլորտներից մեկն է: Այստեղ խնդիրը կապված է ինչպես հումքի, այնպես էլ տեխնոլոգիաների հետ: Այսօր, ըստ նրա, ունենք քաղաքներ, որտեղ կենտրոնացած են տեքստիլի արտադրությունը:

Բանակցություններ` միասնական բրենդ ստեղծելու ուղղությամբ

«Անցած տարի մեր աշխատակիցները բավականին ակտիվ գործունեություն են ծավալել այս ուղղությամբ, հետազոտել ենք ոլորտն ամբողջությամբ: Այսօր մեր նպատակը Հայաստանում առկա ներուժի օգտագործումն ու ոլորտին նոր ազդակներ հաղորդելն է»,- Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց ԶՀԳ տնօրենը:

Նշենք, որ անցած տարի Երևանում կազմակերպվել էր «Տեքստիլ և նորաձևություն» միջազգային գործարար առաջին համաժողովը, որի նպատակն էր Հայաստանի տեքստիլի ոլորտի մրցակցային առավելությունների պարզաբանումը, արտադրության արդիականացման և զարգացման հնարավորությունների նախանշումը, ինչպես նաև միջազգային գործարար կապերի ստեղծումն ու ամրապնդումը:

Ռ.Հարությունյանի խոսքերով՝ ներկայումս Հայաստանում տեքստիլի արդյունաբերությամբ զբաղվող ընկերությունների հետ բանակցություններ են ընթանում՝ միասնական բրենդ ստեղծելու ուղղությամբ:

«Սա կարևոր նախաձեռնություն է, քանի որ հայկական ապրանքատեսակների բրենդները կայանալու խնդիր ունեն ինչպես տեղական, այնպես էլ արտաքին շուկայում»,- ընդգծեց նա՝ հավելելով, որ այդ գաղափարի իրատեսելիությունը տեսնելուց հետո այն կներկայացնեն կառավարության հաստատմանը:

Ռ.Հարությունյանի խոսքերով, եթե խորհրդային տարիներին մեր տեքստիլ և կոշկեղենի խոշորագույն գործարանների ու ֆաբրիկաների արտադրանքը արտասահմանում մեծ պահանջարկ ուներ, ապա այսօր էլ մեր ներուժն օգտագործելով` կարող ենք մրցունակ արտադրանք արտադրել:

Հայրենական արտադրանքը որակապես կարո՞ղ է գերազանցել ներկրված ապրանքին
Անհերքելի փաստ է, որ մեր շուկայում գերակշռում է թուրքական և չինական արտադրանքը, որոնք իրենց մրցունակությամբ, ցավոք, տեղականի համեմատ բարձր են: Սակայն կա մի իրողություն ևս. տեղական շուկայում հայրենական արտադրանքը վաճառվում է այս կամ այն երկրի ֆիրմայի պիտակներով:

«Փաստորեն հայրենական արտադրանքը որակապես կարող է գերազանցել ներկրված ապրանքին: Այսինքն` մենք կարող ենք մրցունակ ապրանք արտադրել»,- նշեց ԶՀԳ տնօրենը:

Ռ.Հարությունյանի խոսքերով, այսօր ունենք ընկերություն, որը ներքնազգեստ է արտադրում Կանադայի Wal Mart ցանցի համար:

«Դա աշխարհում հայտնի ամենաէժան ցանցերից մեկն է: Եթե նրանք կարողանում են արտադրանք արտահանել Հայաստանից և վաճառել Wal Mart-ին, ուրեմն ասել, որ մենք մրցունակ չենք` սխալ է: Դրա համար, երբ ընկերություններն ասում են, որ մրցունակ չեն Հայաստանի ներսում, քանի որ այստեղի շուկան լցված է թուրքական և չինական արտադրանքով, մենք բացատրում ենք, որ մրցունակ չեն կարող լինել նաև օտարերկյա շուկաներում, քանի որ նույն ապրանքները կան նաև այլ երկրներում:
Այսինքն` եթե խոսքը գնա միայն շուկայի մեծության մասին, ապա ես կհամաձայնեմ, բայց, եթե ասում են, որ այստեղ չեն կարող վաճառել, քանի որ մրցունակ չենք, ապա դա ճիշտ չէ, քանի որ նույն չինական և թուրքական ապրանքները և Ռուսաստանում, և ԱՄն-ում, և Եվրոպայում վաճառվում են»,- ասաց ԶՀԳ տնօրենը:

Ըստ նրա՝  եթե տեղական արտադրողը պատրաստ է մրցել դրսի շուկայում, ուրեմն կարող է նաև այստեղ մրցունակ լինել: Խնդիրը միայն այն է, որ այնտեղի շուկան ավելի մեծ է և հայկական ապրանքերի տեղը գտնելն անհամեմատ ավելի հեշտ է, քան Հայաստանում:

Ռ.Հարությունյանը նաև նկատեց, որ, եթե այսօր հայրենական արտադրողները արտասահմանյան ընկերությունների պատվերով արտադրում են որակյալ ապրանքներ, ապա վստահաբար կարող ենք ասել, որ տեքստիլի ոլորտն ունի հեռանկար Հայաստանում, ուստի պետք է դրան աջակցել: Դա նաև սոցիալական նշանակություն ունի, քանի որ բոլորիս է հայտնի` Հայաստանում այդ ոլորտում հիմնականում ներգրավված են կանայք, սակայն բավականին ցածր աշխատավարձով, իսկ դրանով պահելը բնականաբար շատ դժվար է:
«Սոցիալական տեսանկյունից էլ կարելի է ասել՝ զգայուն ոլորտ է»,- ընդգծեց Ռ.Հարությունյանը:

Ի՞նչն է մեզ խանգարում ունենալ սեփական հայկական բրենդ

«Ուրեմն ինչն է մեզ խանգարում ունենալ սեփական հայկական բրենդ: Եկեք համախմբվենք և ունենանք մեկ բրենդ: Հասկանում եմ, որ կա որոշակի կարծրատիպ` հայկական ապրանք չենք գնի, բայց եթե ապրանքը լավն է, անկախ նրանից, թե որ երկրի արտադրանքն է, ապա այդ ապրանքը գնորդ ունենում է: Այսինքն` եթե կարող ես առաջարկել գին-որակ լավագույն համադրությունը գնորդին, ապա նա միանշանակ դա կընտրի: Դա կարող է լինել չինականի ու իտալականի մեջտեղում, բայց նույն որակն ունենա, ինչ իտալականը»,- նշեց Ռ.Հարությունյանը:

Նա նաև տեղեկացրեց, որ այսօր աշխատանքներ են տարվում մոդելյորների հետ, որպեսզի նրանք և արտադրողները համագործակցեն: Նա վստահ է, որ այդ համագործակցության արդյունքում միջազգային չափանիշներին համապատասխան արտադրանք կունենանք:

«Մեր մոդելյորները Ֆրանսիայում նորաձևության ոլորտում մրցանակներն են ստանում, բայց նրանց մասին տեղական արտադրողը չի էլ լսել: Մենք այսօր փորձում ենք արտադրող-մոդելյոր կապը հաստատել, որպեսզի այդ համագործակցության արդյունքում շատ ավելի լավ արդյունքերի հասնենք»,- ասաց Ռ.Հարությունյանը:

Այո, իրոք` եթե մեր հայրենակից Վահան Խաչատրյանը, որը բոլորովին վերջերս է հաստատվել Իտալիայում (նախկինում աշխատել է EL-STYLE, IQ ամսագրերում` իբրև ոճաբան և  արտ տնօրեն), կարող է լինել հանրահայտ Dolce&Gabbana -ի երեկոյան զգեստների ոճաբանը, իսկ ոլորտի զարգացման պատասխանատուներն էլ հայտարարում են, որ հայրենական արտադրանքը որակապես կարող է գերազանցել ներկրված ապրանքին, ի՞նչն է մեզ խանգարում ունենալ սեփական հայկական բրենդ :