Խնդիրը մի պատառ ավել պոկելն է, ոչ թե հաղթելը

Օրը` կարճ լուրերով (141)

01:30 | Աշխարհում Գնացքների բախման հետևանքով Բրազիլիայում 30 մարդ է վիրավորվել

Մետրոյում վթարի պատճառը ամենայն հավանականությամբ եղել է արգելակման ավոտմատ կառավարման համակարգի անսարքությունը:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
01:25 | Աշխարհում Ռուսաստանում անկանխիկացման նոր ալիք կլինի

Ֆինանսների նախարարությունը առաջարկել է արգելել է աշխատավարձերի կանխիկ վճարումը:
Աղբյուր՝ «regnum.ru»
01:20 | Աշխարհում Նոր խորհրդարանական ընտրություններ Հունաստանում

Կոալիցիոն կառավարություն ձևավորելու փորձերն անցել են ապարդյուն:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
01:15 | Աշխարհում Արտակարգ միջադեպ Պերմում

Դպրոցականը վայր է ընկել դասասենյակի պատուհանից և ստացել ծանր մարմնական վնասվածքներ:
Աղբյուր՝ «rosbalt.ru»
01:10 | Աշխարհում Չելյաբինսկում մաքսավորներ են ձերբակալվել

Նրանք իրավաբանի հետ միասին բեռնափոխադրողներից շորթել են 10 մլն. ռուբլի՝ սպառնալով բաց չթողնել արագ փչացող բեռները:
Աղբյուր՝ «pravo.ru»
01:04 | Աշխարհում Հաագայում սկսվել է Մլադիչի դատավարությունը

70-ամյա նախկին զինվորականը ձերբակալվել է անցած տարի:
Աղբյուր՝ «pravo.ru»
00:59 | Աշխարհում Կամչատկայում 1,5 տարեկան երեխան մահացել է շտապ օգնության անշտապության պատճառով

Բժշկական օգնության չմեկնելու փաստով հարուցվել է քրեական գործ:
Աղբյուր՝ «pravo.ru»
00:55 | Աշխարհում ԱՄՆ Պետդեպ-ը ծիծաղում է Սիրիայի ընտրությունների վրա

Ընտրությունները համարել են անօրինական, իսկ արդյունքները գնահատել են ուշադրության ոչ արժանի:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
00:50 | Աշխարհում Ընդերքից ուղիղ գրպանները

«Գազարդում» միջին աշխատավարձը հասել է 91 հազար ռուբլու:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
00:45 | Աշխարհում Եվրոպական ավտոշուկան կրճատվում է

Ապրիլին նոր մեքենաների վաճառքը ԵՄ-ում կրճատվել է 6,9%-ով:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
00:40 | Աշխարհում Սիրիայի ԿԲ նախագահը՝ ԵՄ-ի «սև ցուցակում»

Նա այլևս չի կարող այցելել ԵՄ երկրներ, ավելին, ամենայն հավանականությամբ, ԵՄ երկրներում նրա ակտիվները կսառեցվեն:
Աղբյուր՝ «rosbalt.ru»
00:35 | Աշխարհում Հույն ներդրողները Մոսկվայի բանկերից հանում են փողերը

Երեկ նրանք հանել են շուրջ 700 մլն եվրո:
Աղբյուր՝ «rosbalt.ru»
00:30 | Աշխարհում Պատգամավորը ձերբակալվել է ապօրինաբար անասնաբուծությամբ զբաղվելու համար

Պատգամավորին առնվազն 65 մլն. Ռուբլու պահանջ կներկայացվի:
Աղբյուր՝ «pravo.ru»
00:25 | Աշխարհում ՌԴ քննչական կոմիտեի ղեկավարը 2011-ին վաստակել է է 6,26 մլն ռուբլի

Հրապարակվել են ՌԴ պաշտոնյաների եկամուտների հայտարարագրերը:
Աղբյուր՝ «regnum.ru»
00:20 | Աշխարհում Մոսկվայում հայտնվել են էլեկտրալիցքավորման կայաններ

Դրանք նախատեսված են էլեկտրամոբիլների համար, կպահանջվի ընդամենը 20 րոպե:
Աղբյուր՝ «vesti.ru»
00:16 | Աշխարհում Բաշկիրիայում հաշմանդամները մոտ մեկ տարի աշխատավարձ չեն ստանում

Հաշմանդամների համառուսաստանյան ընկերակցության ներկայացուցիչները հացադուլ են հայտարարել:
Աղբյուր՝ «regnum.ru»
00:11 | Աշխարհում Տաթև Աբրահամյանը հաղթել Է Սաբինա Ֆոյշորին

Աբրահամյանը 6-րդ փուլից հետո 1 միավոր է զիջում մրցաշարի առաջատարներին:
Աղբյուր՝ «armenpress.am»
00:02 | Աշխարհում Վարչապետ Քեմերոնը կորցնում է իր համբավը

Մեծ Բրիտանիայի բնակիչների 60 տոկոսը դժգոհ են նրա աշխատանքից:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
23:55 | Տարածաշրջան Վրաստանում սկսում են չինարենի ուսուցում

Օգոստոսին Վրաստան կժամանեն չին ուսուցիչներ:
Աղբյուր՝ «ru.saqinform.ge»
23:50 | Աշխարհում Նույնիսկ Կալմիկիայում խրախուսում են փոքր բիզնեսի զարգացումը

Այդ նպատակով այս տարի պետությունը կհատկացնի 100 մլն ռուբլի:
Աղբյուր՝ «regnum.ru»
23:45 | Աշխարհում Պայթյունի վտանգի պատճառով Մոսկվայում տարհանվել է 50 մարդ

Անհայտ մի կին ահազանգել է շենքում պայթուցիկ նյութ տեղադրված լինելու մասին:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
23:40 | Աշխարհում Սպիտակ տունը հրապարակել է Օբամայի եկամուտները` 8.3 մլն դոլար

Հանրապետական Միտտ Ռոմնին` ապագա ընտրություններում Օբամայի գլխավոր մրցակիցը, ունի 190-250 մլդ դոլարի ակտիվներ:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
23:35 | Աշխարհում Կուզբասում մի ամբողջ զինանոց է հայտնաբերվել

Անտառում հայտնաբերվել է 200 արկղ ռազմամթերք, այդ մասին հաղորդում է ՌԴ ՆԳՆ կայքը:
Աղբյուր` « km.ru »
23:30 | Հայաստան «ՎիվաՍել-ՄՏՍ»-ի նոր ակցիայի գլխավոր մրցանակը

Ճամփորդություն Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության հաղթող երկիր:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
23:25 | Աշխարհում Հարավային Սուդանը հյուսիսային հարևանից կպաշտպանվի ՀՕՊ-ի միջոցով

Մասնավորապես ՀՕՊ համակարգերը կպաշտպանեն նավթահանքերը, կարևոր կամուրջները և երկրի օդանավակայանները:
Աղբյուր՝ «aysor.am»
23:18 | Աշխարհում Օլլանդն ու Մերկելն ընդհանուր լեզու են գտել

Համատեղ մամլո ասուլիսում Ֆրանսիայի նախագահն ու Գերմանիայի կանցլերը նշել են, որ համաձայնեցվել է վիճահարույց հարցերով փորձագետների աշխատանքի ժամանակացույցը
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
23:12 | Տարածաշրջան Հայկական դպրոցը` փակման վտանգի առաջ

Ստամբուլի Թոփքափը թաղամասում գտնվող հայկական մասնավոր Լևոն Վարթուհյան տարրական դպրոցը ֆինանսական խնդիրների պատճառով կանգնել է փակման վտանգի առաջ:
Աղբյուր՝ «ermenihaber.am»
23:05 | Հայաստան ԲՀԿ շտաբի պետը բարձր պաշտոնի առաջարկ չի ստացել

ՆԳ նախկին փոխնարար, ՆԶ նախկին հրամանատար Գրիգոր Գրիգորյանը (Շերիֆ) հերքեց տեղեկությունները, որ փոշմանել է ԲՀԿ շարքերն համալրելու համար:
Աղբյուր՝ «panorama.am»
23:00 | Աշխարհում ԱԱ-2014-ի կազմկոմիտեն վստահեցնում է, որ մարզադաշտերը ժամանակին կհանձնվեն

Սակայն ՖԻՖԱ-ի զեկույցում ասվում է, որ առնվազն 5 մարզադաշտ ժամանակին չի կառուցվի:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
22:55 | Աշխարհում Սիրիացիներն աջակցում են իշխող պետական համակարգին

Ըստ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների՝ երկրի բնակչությունն աջակցում է պետական համակարգին:
Աղբյուր՝ «aysor.am»
22:50 | Աշխարհում Ողբերգություն ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգում

Մայրը հրազենով սպանել է 4 երեխաններին և ինքնասպան եղել:
Աղբյուր` «km.ru»
22:43 | Աշխարհում Ամերիկացին շանը նախկին կնոջից խլելու համար ծախսել է ամբողջ գումարը

Նա 60 հազար դոլար է վատնել, խնդրին դատական կարգով լուծում տալու համար:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
22:36 | Աշխարհում Ռուսաստան-Թուրքմենիա երկկողմ բանակցություններ

ՌԴ վարչապետն ու Թուրքմենիայի նախագահը պայմանավորվել են երկկողմ բանակցություններ անցկացնել մայիսի վերջին:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
22:29 | Աշխարհում Ուզբեկստանը կօտարի 500 պետական ձեռնարկություն

Այդ մասին հայտարարել է երկրի կառավարությունը:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
22:19 | Աշխարհում Կալինինգրադում բացվել է քաղաքական ծաղրանկարների ցուցահանդես

«ԱՄՆ. Երեկ և այսօր» խորագրով ցուցահանդեսը գործում է մարզային պատմագեղարվեստական թանգարանում:
Աղբյուր` «rg.ru»
22:10 | Աշխարհում Լիբանանում վերսկսվել են բախումները

Հրաձգությունը սկսվել է այն բանից հետո, երբ զինվորները փորձել են քանդել սուննիական Բաբ աթ-Տաբբանեհ թաղամասի բարիկադները
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
22:05 | Տարածաշրջան Բաքվում կայանալիք «Եվրատեսիլը» հնարավոր է հայաստանցիներն էլ դիտեն

Մայիսի 26-ին հնարավոր է «Եվրատեսիլ-2012» երգի միջազգային մրցույթի եզրափակիչ փուլը ցուցադրվի Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերությամբ:
Աղբյուր՝ «panorama.am»
21:57 | Աշխարհում Արշակունյաց փողոցում վրաերթի են ենթարկել 23–ամյա աղջկա

Ներկայումս կատարվում է քննություն:
Աղբյուր` «panarmenian.net»
21:52 | Աշխարհում Ռուսաստանն ու Աբխազիան համաձայնագիր են ստորագրել

Այն վերաբերում է կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում երկկողմ համագործակցությանը:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
21:47 | Աշխարհում Հայաստանում գազից օգտվողների թիվն ավելանում է

Գազահամակարգին այս տարվա մայիսի 1-ի դրությամբ միացված է 628 հազար 281 բաժանորդ:
Աղբյուր՝ «panorama.am»
21:40 | Աշխարհում Նյու Յորքում վաճառել են Մադոննայի մերկ լուսանկարը

Լուսանկարը 1990թ. կատարել է Սթիվեն Մեյզելը:
Աղբյուր` «rosbalt.ru»
21:40 | Աշխարհում «Ոչնչացվել են Նորագավիթի մոտ 15000 մրգատու ծառերի և խաղողի այգիները»

«Երևանի քաղաքապետարանը պատրաստ է ոչնչացնել Նորագավիթի մոտ 15000 մրգատու ծառերի և խաղողի այգիները»,- ահազանգում են Նորագավիթի մի խումբ բնակիչներ:
Աղբյուր՝ «panorama.am»
21:35 | Հայաստան Համբարձման տոնն այս տարի կնշվի մայիսի 17-ին

Համբարձման տոնը նշվում է Քրիստոսի Հարության 40-րդ օրը, 35 օրվա շարժունակությամբ:
Աղբյուր` «panarmenian.net»
21:30 | Տարածաշրջան Քըլըչդարօղլուն հերքում է իր հայկական ծագումը

Միրան Փրկիչ Գյուլթեքինը պնդել է, որ «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության նախագահ Քեմալ Քըլըչդաօղլուի մայրը հայ է:

Աղբյուր՝ «ermenihaber.am»
21:26 | Աշխարհում ԱՄՆ դատարանը հոնորար ստանալը հավասարեցրել է գողության

Իրավաբանը, զրկված լինելով արտոնագրից, շարունակել է իրավաբանական օգնություն ցույց տալ և վճարներ ստանալ դրա դիմաց:
Աղբյուր` «pravo.ru»
21:22 | Տարածաշրջան Օլանդը կարող է նպաստել Ղարաբաղի հարցի լուծմանը

Թուրք պատգամավոր Բյուլենթ Գեդիքլի համոզմամբ`Օլանդը կարող նպաստել է հայ-ադրբեջանական հակամարտության լուծմանը:
Աղբյուր՝ «ermenihaber.am»
21:15 | Աշխարհում Տիմոշենկոն բուժումը կվերսկի Խարկովի հիվանդանոցում

Գերմանացի բժիշկը արդեն բուժման ժամանակացույց է սահմանել, նա Ուկրաինան կլքի մայիսի 17-ին:
Աղբյուր` «rg.ru»
21:05 | Աշխարհում Մոսկվայում դատապարտվել է հարկադիր կատարողների բաժնի պետը

Նա հայցվորից 34 մլն ռուբլի է պահանջել կամ հայցագնի ընդամենը 10%-ը:
Աղբյուր` «pravo.ru»
21:00 | Աշխարհում Ասադը կոչ է արել Օլլանդին զերծ մնալ Մերձավոր Արևելքում ճգնաժամը բորբոքելուց

Նա հույս է հայտնել, որ Ելիսեյան Պալատի նոր ղեկավարը «կմտածի Ֆրանսիայի շահերի մասին»:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
20:55 | Տարածաշրջան Հայկական ԱԷԿ-ը կրկին հանգիստ չի տալիս Ադրբեջանին

Աբբասովն ընդգծել է, որ ՄԱԳԱՏԷ-ն պետք է ջանքեր գործադրի, որպեսզի հայկական ԱԷԿ-ը փակվի:
Աղբյուր՝ «panarmenian.net»
20:50 | Աշխարհում Ֆրանսիայի արտգործնախարար է նշանակվել Լորան Ֆաբիուսը

Իսկ ՆԳ նախարարի հավանական թեկնածու համարվում է սոցիալիստ, Օլլանդի նախընտրական շտաբի պաշտոնական ներկայացուցիչ Մանուել Վալսը:
Աղբյուր` «rg.ru»
20:46 | Աշխարհում Ղրղըզստանում ոստիկանության գնդապետը ինքնասպանություն է գործել աշխատավայրում

Նա բալիստիկ փորձաքննությունների ավագ փորձագետ էր:
Աղբյուր` «rg.ru»
20:40 | Հայաստան Գյումրիում վերսկսվել է բնակարանների բաշխումը

Բոլոր բնակարնների բանալիները շահառուներին կտրամադրվեն և վերջիններս վերջապես բնակարանամուտ կկարողանան տոնել աշնանը:
Աղբյուր՝ «armenpress.am»
20:35 | Հայաստան Տիգրան Սարգսյանը շնորհավորել է

Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ֆրանսիայի վարչապետի պաշտոնում Ժան-Մարկ Էյրոյի նշանակվելու կապակցությամբ:
Աղբյուր՝ «gov.am»
20:30 | Աշխարհում 11 տնօրեններից 1,3 մլն ռուբլի կաշառք ստացած հրշեջը դատապարտվել է տուգանքի

Այդ մասին հայտարարել է Կիրովի տարածքային դատախազության մամուլի ծառայությունը:
Աղբյուր` «pravo.ru»

17:37 06/02/2012 » Քաղաքական

Տևական ժամանակ արդեն քննարկումներ են ընթանում ընտրակարգի փոփոխության կամ դրա անհրաժեշտության մասին, սակայն մի կարևոր հանգամանք մշտապես մնում էր այդ քննարկումներից դուրս: Հավանաբար, դա այդպես էլ աննկատ կմնար, եթե ԲՀԿ քարտուղար Արամ Սաֆարյանն այսօր խնդրո առարկան ուղղակի չձևակերպեր:

«Համամասնական ընտրակարգով ընտրվող պատգամավորների քանակի մեծացումը կբերի քաղաքական կուսակցությունների կշռի ավելացմանը»,- հայտարարել է քաղաքական գործիչն ու նշել, որ խնդրի լուծում կարող է լինել ոչ թե 100%-անոց համամասնականին անցնելը, այլ՝ համամասնականի տեղերի ավելացումը։ Ըստ էության, Արամ Սաֆարյանը հրաշալի կերպով ձևակերպել է հարցը քաղաքական օրակարգ բերողների մոտիվացիան: Մինչ դրան անցնելը, սակայն, մի քանի դիտարկում, այնուամենայնիվ,մ պետք է:

Որտեղի՞ց է համոզվածությունը, որ ընտրակարգի փոփոխությունը կհանգեցնի կուսակցությունների կշռի ավելացմանը: Կայացած երկրներում, անկախ ընտրական համակարգից, առկա են նորմալ, կշիռ ունեցող կուսակցություններ: Օրինակ, Մեծ Բրիտանիայում հարյուր տոկոսանոց մեծամասնական ընտրակարգ է գործում և այնտեղի կուսակցություններն իրենց կշիռով չեն զիջում իտալական կուսակցություններին, որոնք ընտրությունների մասնակցում են համամասնական ընտրակարգով: Ավելին` եթե մի փոքր խորքային հետազոտություն կատարվի, կպարզվի, որ մեծամասնական ընտրակարգի պայմաններում քաղաքական կուսակցությունները շատ ավելի խոշոր են, ինստիտուտացված ու մեծ կշիռ ունեցող: Առիթի դեպքում դրա պատճառները կքննարկենք: Այս պահին փաստենք, որ կուսակցությունների կշիռը ընտրակարգից չի ածանցվում:

Վերադառնանք Արամ Սաֆարյանի հայտարարությանը` խնդրի լուծում կարող է լինել ոչ թե 100%-անոց համամասնականին անցնելը, այլ՝ համամասնականի տեղերի ավելացումը: Ուշադրություն դարձրեք, որ խնդիր` որպես այդպիսին, չի ձևակերպվում, չի սահմանվում բայց` առաջարկվում է դեղատոմս: Այս պայմաններում խնդիրը պետք է ձևակերպի, հավանաբար կողքից քննարկումներին հետևողը, իսկ դրա համար բանալի ունի միայն ներկայացված դեղատոմսը:

Այսպիսով` ի՞նչ խնդիր կարող է լուծել համամասնական տեղերի ավելացումը: Գործնականում այդ կերպ լուծելի միակ խնդիրն այն է, որ ձայների միևնույն պաշարի դեպքում հնարավոր է դառնում ավելի շատ մանդատներ ձեռք բերել: Օրինակ, նախորդ ընտրություններում ԲՀԿ-ն ստացել էր ընտրողների ձայների 15.13%-ը, ինչը համապատասխան բանաձևի կիրառման արդյունքում հանգեցրեց այն բանին, որ ԲՀԿ-ն ստանա համամասնական 90 մանդատներից 18-ը (մեկ հինգերորդը): Եթե որոշվում է համամասնական մանդատների թիվն ավելացնել և հասցնել, դիցուք` 100-ի, ապա միևնույն արդյունքներով ԲՀԿ-ն կունենար 20 մանդատ, այսինքն` 2-ով ավելին: Նույնը մյուս կուսակցությունների դեպքում` ՀՅԴ-ն էլ կստանար երկու, իսկ «Ժառանգություն»-ն ու ՕԵԿ-ը մեկական ավել մանդատ: Հիմա համեմատեք՝ ո՞րն է հեշտ` երկու լրացուցիչ մանդատը ընտրակարգերի հարաբերակցությունը փոխելու՞ գնով, թե՞ երկու ընտրատարածքում «կենաց մահու կռվով», որտեղ գործում է «ամեն ինչ կամ ոչինչ» սկզբունքը: Թվում է,մ ամեն ինչ տրամաբանական է ու հասկանալի:

Այնուհանդերձ կա մի բայց: Երբ քաղաքական ուժը վստահ է իր հաղթանակին և գնում է այդ հաղթանակի հետևից, մեխանիզմներն ու ընտրակարգերը դառնում են երկրորդական: Հիշում եք, որոշ ժամանակ առաջ առանձին կուսակցություններ աջ ու ձախ վստահեցնում էին, որ 50%+1 ձայներ են հավաքելու: Բանն այն է, որ երբ քո էլեկտորատն իսկապես հասարակության կեսից ավելին է, ընտրակարգի հարցը երկրորդական է դառնում: Ավելին` մեծամասնականը գերադասելի է, որովհետև այդ դեպքում գործում է` «հաղթողը վերցնում է ամեն ինչ» սկզբունքը, և մրցակիցները, համապատասխանաբար, զրկվում են «ամեն ինչից»: Ստացվում է, որ քաղաքական պրոցեսի այն մասնակիցները, ով իսկապես վստահ է իր հաղթանակի մեջ, պետք է ձգտի մեծամասնական ընտրակարգի: Ճիշտ է նաև հակառակը` նրանք, ովքեր խուսափում են մեծամասնականից, սեփական հաղթանակի մեջ վստահ չեն:

Եթե ընտրակարգի խնդրի արծարծումը դիտարկենք այս բանաձևի շրջանակներում, որն ի վերջո հանգում է հետևյալին` սահմանեք 100%-անոց համամասնական, եթե ոչ` ավելացրեք համամասնական տեղերը, ապա կստացվի, որ թեման շոշափողներն ընդամենը մի քանի ավել տեղ պոկելու խնդիր են լուծում և ընտրություններից առաջ կանխատեսում են իրենց պարտությունը:

Աղբյուր` Panorama.am

Հեղինակ` Մեկնաբանությունը` քաղաքագետ Արմեն Մինասյանի