Մշակույթ 15:29 21/05/2011

Հայ մասնագետները կմասնացե՞ն Անիի Մայր Տաճարի վերականգնմանը. Պարզաբանում է «Անադոլու Կուլտուր»-ի ղեկավարը

Հեղինակ` Հասմիկ Համբարձումյան

Թուրքիայի կառավարությունը և Հուշարձանների Համաշխարհային հիմնադրամը (World Monuments Fund) համատեղ նախատեսում են հաջորդ տարվանից վերականգնել հայկական Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցին ու Անիի Մայր Տաճարը: Վերականգնման աշխատանքներին, սակայն, հայ մասնագետների մասնակցության հարցը մնում է առկախ:

Հիմնադրամի եզրակացությամբ, Անին 10-րդ դարի խոշորագույն քաղաքներից մեկն է և աչքի է ընկնում իր կրոնական շինություններով, պալատներով ու այլ նշանակալից կառույցներով, որոնք իրենց ներկայիս պայմաններով մտահոգություն են առաջացնում միջազգային հանրության շրջանում:

Տաճարի վերականգնման նախաձեռնության մասին Թուրքիայի Մշակույթի նախարար Էրթուղրուլ Գունեյը (Ertugrul Gunay) մայիսի սկզբներին ասել էր. «Անին, որն աշխարհի կարևորագույն վայրերից մեկն է, շատ մարտահրավերների է հանդիպել, և մենք հույս ունենք կյանք տալ քիչ, թե շատ կենդանի մնացած շինություններին»: Նա նաև չէր մոռացել նշել, որ Տաճարին «կյանք տալը» տնտեսական մեծ հնարավորություններ կստեղծի տարածաշրջանի համար:

«Անադոլու Կուլտուր» ոչ կառավարական մշակութային կազմակերպությունը, որը հայտնի է արվեստի ոլորտում հայ-թուրքական մերձեցմանն ուղղված իր բազմաթիվ նախաձեռնություններով, օգնում է Հուշարձանների Համաշխարհային հիմնադրամի հետ համագործակցությանը: Panorama.am-ի թղթակցի հետ բացառիկ հարցազրույցում «Անադոլու Կուլտուր»-ի նախագահ Օսման Կավալան տեղեկացրեց, որ վերականգնմանն ուղղված նախապատրաստական աշխատանքների վրա նախատեսվում է ծախսել 1 մլն ԱՄՆ դոլար: Իսկ վերականգնումը կսկսվի 2012-ին ու կշարունակվի չորս տարի:

Հայկական այս երկու արժեքավոր հուշարձան-կոթողների վերականգնման աշխատանքներում հայ մասնագետների մասնակցության մասին պարոն Կավալան ոչ մի հստակ բան չասաց: ««Անադոլու Կուլտուր»-ը օգնում է, որպեսզի այս ծրագիրն իսկապես կյանքի կոչվի, բայց մենք այս ծրագրում պաշտոնական կողմ չենք», -հավելեց նա:

Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային խորհրդի` ԻԿՕՄՕՍ-ի հայաստանյան կազմակերպության ղեկավար Գագիկ Գյուրջյանի համար պարզ է. Թուրքիան պետական մակարդակով դեմ է, որ հայ մասնագետները` չափագիրներ, ճարտարապետներ ու հնագետներ, մասնակցեն Անիի Մայր Տաճարի ու Ամենափրկիչ եկեղեցու վերականգնողական աշխատանքներին:

«Նրանց մասնագետները իսկապես դեմ չեն մեզ հետ համատեղ աշխատանք իրականացնել: Իսկ ինչ վերաբերում է պաշտոնական թույլտվություն ստանալուն, ապա դրա համար մեր երկրները դիվանագիտական հարաբերություններ չունեն», -ասաց Գյուրջյանը` թերահավատություն հայտնելով առ այն, որ հասարակական կազմակերպություններին կհաջողվի հասնել այն բանին, որ թուրքական կառավարությունը թույլ տա վերականգնման աշխատանքներին հայ մասնագետների ներգրավել:

Օսման Կավալան տեղեկացրեց, որ ապրիլին Անատոլիական քաղաքակրթությունների հետազոտությունների կենտրոնը կազմակերպել է մի քննարկում, որին Հայաստանից նաև ներկա են եղել ճարտարապետներ ու իրենց թուրք գործընկերների և Հուշարձանների համաշխարհային հիմնադրամի փորձագետների հետ քննարկել են կոթողների վերականգնման աշխատանքները: «Ես կարծում եմ քննարկումները շատ արդյունավետ էին», -ասաց «Անադոլու կուլտուր»-ի ղեկավարը:

Նրա խոսքով, Թուրքիայի ու Հայաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայության պատճառով հնարավոր է, որ հայկական ճարտարապետական կազմակերպությունների մասնակցությունը այս ծրագրին չիրականանա: «Այնուամենայնիվ, մենք ընդգծում ենք նման համագործակցության անհրաժեշտությունը` բարձր չափորոշիչներին համապատասխան աշխատանք ունենալու համար», -ասաց Կավալան:

Գագիկ Գյուրջյանի կարծիքով, եթե այնուամենայնիվ, հայ մասնագետների ներկայություն չապահովվեց վերականգնման աշխատանքներում, հուշարձանների հայկականությունն աղճատված կլինի:

«Ճիշտ կլինի, որ վերականգնումների ժամանակ օգտագործվի Նիկողայոս Մառի, Թորոմանյանի կողմից արված պեղումների արդյունքները: Այդ նյութերը պահպանվում են Հայաստանի հուշարձանների պահպանման գործակալությունում և շատ անհրաժեշտ կլինեն վերականգնման աշխատանքների համար», -նշեց Գյուրջյանը` հավելելով, որ հայ մասնագետների մասնակցության պարագայում, այդ նյութերը բնականաբար կտրամադրվեն:

Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև մշակութային երկխոսության ջատագով «Անադոլու կուլտուր»-ի ղեկավարը մեզ հետ զրույցում խոստացավ հեշտացնել երկու երկրների ակադեմիական ու քաղաքացիական կազմակերպությունների գիտական համագործակցությունը, «մինչև երկու երկրների հարաբերությունները կվերականգնվեն»:

Գյուրջյանն իր հերթին տեղեկացրեց, որ իր ղեկավարած հայաստանյան ԻԿՕՄՕՍ-ը դիմել է Հայաստանի ԻԿՕՄՕՍ-ը դիմել է միջազգային ԻԿՕՄՕՍ-ին և խնդրել են, որ վերջիններս Հուշարձանների համաշխարհային հիմնադրամի միջոցով հասնեն թուրքական կառավարության թույլտվությանը:

«Հիմնադրամը ֆինանսավորում է Մայր Տաճարի ու Ամենափրկչի վերականգնման աշխատանքները, հետևաբար պետք է նաև պայմաններ թելադրի», -կարծում է Գյուրջյանը: ԻԿՕՄՕՍ-ին մեկ ամիս առաջ ուղարկված նամակը, սակայն, պատասխան չի ստացել:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:52
Ցեղասպանվեցինք, որովհետև առավել հավատացինք թշնամու բարեգթությանը, քան մեր քաջությանը. Արշակ Սրբազան Խաչատրյան
Հանրապետության հրապարակից մեկնարկած ջահերով երթը հասավ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիր։ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դիվանապետ Արշակ Սրբազան...
Աղբյուր` Panorama.am
23:13
Freedom House-ն անդրադարձել է ՀՀ-ում ոստիկանության դրսևորած բռնություններին և ճնշումներին
Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը իր X-ի միկրոբլոգում գրել է. «Մենք մտահոգված ենք Հայաստանում ոստիկանական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:56
Անցած տարի այս օրը Ալիևը տեղադրեց ապօրինի անցակետը Բերձորի միջանցքում, իսկ մեկ տարի անց՝ սյունը Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև. Բեգլարյան
Արցախի Հանրապետության նախկին պետնախարար Արտակ Բեգլարյանը գրում է. «Տավուշի գյուղերը չպետք է տրվեն Ադրբեջանին, և իշխանությունների այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:45
Ցեղասպանության զոհերի էլեկտրոնային շտեմարանի ձևավորման աշխատանքները սառեցվե՞լ են
Հայոց Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ գործող իշխանությունների հակասական հայտարարություններն ու քայլերը շարունակվում են: Մինչ իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
22:10
ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբը Նոյեմբերյանի ոստիկանությունում է՝ տեսակցելու ազատությունից զրկվածներին
ՀՀ ՄԻՊ գրասենյակից հայտնում են. «Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանի հանձնարարությամբ ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբն այս պահին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:56
Կիրանցի հատվածում այս պահին ճանապարհը փակ է, այնտեղ ջահերով երթ է անցկացվում
Տավուշի Կիրանց գյուղում էլ են ջահերով երթ անցկացնում։ Տեղացիները ջահերով հավաքվել են տեղի եկեղեցու բակում։ Այդ մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:45
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի ջահերով երթի առաջին ջահը վառվեց Թուրքիայի և Ադրբեջանի այրվող դրոշների կրակից
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի կապակցությամբ Հանրապետության հրապարակից մեկնարկել է ավանդական ջահերով երթը։ Երթի մեկնարկին այրվեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
Արմեն Գրիգորյանը չի մեկնի Սանկտ Պետերբուրգ
ՀՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղարի գրասենյակից հայտնում են.  «ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը չի մեկնի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:32
Արևմուտքը Ռուսաստանին ռազմավարական պարտություն հասցնելու փորձերում ձգտում են ապակայունացնել Հարավային Կովկասը. ՌԴ ԱԳՆ
Հավաքական Արևմուտքի երկրները Ռուսաստանին ռազմավարական պարտություն հասցնելու փորձերում ձգտում են ապակայունացնել իրավիճակը Հարավային Կովկասում։...
Աղբյուր` Panorama.am
21:08
Բերման է ենթարկվել «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման խորհրդի անդամ Միքայել Մարտիրոսյանը
«Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժումը ֆեյսբուքյան իր էջում հայտնում է. «Ոստիկանները բերման են ենթակել քաղաքագետ Սուրեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:54
Սուրեն Պետրոսյանին տանում են Նոյեմբերյանի բաժին
Սուրեն Պետրոսյանի ֆեյսբուքյան էջում հայտնում են․ «Ոստիկանները ձերբակալել են քաղաքագետ Սուրեն Պետրոսյանին, նրան տանում են Նոյեմբերյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
Բագրատ սրբազանի գործունեությունը այդ առկայծումներից մեկն է․ Մանուկ Հերգնյան
Տնտեսագետ Մանուկ Հերգնյանը գրում է․ «Երբ մի օր այս նվաղած վիճակից հայ ժողովուրդը վեր կանգնի՝ ստացված խորը հոգեբանական վնասվածքը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Տավուշցիներին ոստիկանները բիրտ ուժ կիրառելով բերման են ենթարկում, իրավիճակը լարված է
Ոստիկաններն ուժով հեռացնում են քաղաքացիներին փողոցից՝ կիրառելով բիրտ ուժ։ Կան նաև բերման ենթարկված քաղաքացիներ։ Ոստիկանները ուժով մեքենաները...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
«Ճանաչումից՝ հատուցում». մեկնարկեց ավանդական ջահերով երթը
Հանրապետության հրապարակից մեկնարկեց «Ճանաչումից՝ հատուցում» խորագրով ավանդական ջահերով երթը։ Բազմաթիվ քաղաքացիներ եկել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Փաշինյանին հեռացնելու ամենաճիշտ ճանապարհն անվստահություն հայտնելն է․ Սերժ Սարգսյան
«Որևէ մեկն ի վիճակի չէ ցեղասպանությունը կասկածի տակ առնելու»,- լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Խստորեն դատապարտում ենք իշխանությունների վարած ապազգային և ծայրահեղ վտանգավոր քաղաքականությունը․ Դիվանագետների համահայկական խորհուրդ
Դիվանագետների համահայկական խորհուրդը հայտարարություն է տարածել՝ հայոց ցեղասպանության   109-րդ տարելիցի կապակցությամբ, որում ասվում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
«Մե՛նք ենք մեր սարերը» հուշարձանն ադրբեջանական կայքերում ներկայացվում է որպես «ադրբեջանական մշակութային ժառանգություն»
«Հայկական լեռնաշխարհի մշակութային ժառանգության օմբուդսմենը» ահազանգում է․ Ադրբեջանի պետական վարչակարգը շարունակում է յուրացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Ցեղասպանությանը կանանցից ու երեխաներից կազմված քարավանները դիտավորյալ թողտվությամբ ենթարկվում էին ավազակային հարձակումների
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի բացվել է «Հայ կինը՝ ցեղասպանության զոհ և հերոս» խորագրով ժամանակավոր ցուցադրությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
«Տղերք ջան, եկեք դուք ճանապարհը փակեք, մենք էլ գնանք էնտեղ կանգնենք, ձեզ օրհնենք»․ հոգևորականը՝ ոստիկաններին
«Տղերք ջան, եկեք դուք ճանապարհը փակեք, մենք էլ գնանք էնտեղ կանգնենք, ձեզ օրհնենք»,- ասաց հոգևորականը՝ դիմելով  ոստիկաններին։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
«Իմնեմնիմի»-ի հաջորդ հերթապահներն են Վարուժան Գեղամյանը ու Սուրեն Սարգսյանը
«Իմնեմնիմի»-ի  հաջորդ հերթապահներն են  թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը և քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը։ Այս առիթով փաստաբան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Ոստիկանը զգուշացրեց Սրբազանին՝ ճանապարհ չփակեք
Տավուշցիները փակում են Բագրատաշենի անցակետ տանող ճանապարհը։ Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ մեծ թվով ոստիկաններ են արդեն բերվել։ Ոստիկանը Բագրատ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Վահրամ Տեր-Մաթևոսյան. Էրդողանի հայտարարությունը վիրավորանք է, անարգանք, հանդուգն ու անընդունելի
Իրաքից Թուրքիա վերադառնալիս այսօր՝ Օսմանյան Թուրքիայի կողմից իրականացրած Ցեղասպանության տարելիցի նախօրեին, Ռեջեփ  Էրդողանը հայտարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Ադրբեջանական զորքն առանց մեկ կրակոցի արդեն տեղավորվում է տասնամյակներով կառուցված և անառիկ պահված Տավուշի մեր դիրքերում. Վրթանեսյան
Ռազմական փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է․ «Ադրբեջանական զորքն առանց մեկ կրակոցի արդեն տեղավորվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Մեծ թվով ոստիկանանական ուժեր են կենտրոնացվել Այրում -Բագրատաշեն ճանապարհին
Մեծ թվով ոստիկանանական ուժեր են կենտրոնացվել Այրում -Բագրատաշեն ճանապարհին։ Տավուշցիները փորձում են փակել Բագրատաշենի անցակետ տանող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ռուսաստանը մտահոգված է, որ Թուրքիայի ազգային ավիափոխադրողը ռուսաֆոբիա է դրսևորում
 Մարդու իրավունքների ոլորտում միջազգային համագործակցության մշտական հանձնաժողովը սպասում է, որ թուրքական իշխանությունները բացատրություն տան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցին ընդառաջ այսօր Հայաստանի պատմության թանգարանում բացվեց «Ցեղասպանված հուշարձաններ» խորագրով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Կիբեռհանցագործներն ավելի հաճախ են կիրառում կապալառուների միջոցով գրոհներ
Առավել հաճախ օգտագործվող սկզբնական վեկտորների եռյակ 2023-ին մտել են հաճախ փոքր և միջին բիզնեսի սեգմենտում գտնվող կապալառուների միջոցով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Բագրատ Սրբազանը դիմեց Սասուն Միքայելյանին
Հայ Առաքելական եկեղեցու Տավուշի թեմի առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը ԵԿՄ նախագահ Սասուն Միքայելյանին կոչ արեց վերջ դնել  իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Սյունիքում տրամադրությունները լարված են. Գորիսի փոխքաղաքապետ
Սյունիքում տրամադրությունները լարված են ու, բնականաբար, ի աջակցություն տավուշցիների են։ «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասել է Գորիսի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»
18:05 23/04/2024

Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}