Քաղաքական 12:50 05/08/2016 Հայաստան

Քաղաքական ճգնաժամից դուրս գալու ելքը կրթական բարեփոխումներն են. Պավել Դալլաքյան

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

«Սասնա ծռեր» զինված խմբի կողմից ոստիկանության ՊՊԾ  գնդի գրավումը բացահայտում է Հայաստանի հանդեպ սիրիական սցենարների գործադրման հավանականությունը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում կարծիք հայտնեց վերլուծաբան Պավել Դալլաքյանը:

Հարց-Պարոն Դալլաքյան,  ըստ  Ձեզ, ինչո՞ւ զինված խմբի անդամները դիմեցին նման ծայրահեղ քայլի, որո՞նք էին դրդապատճառները:
Պատասխան-Զինյալների դրդապատճառն ավելի շատ գաղափարական է, չնայած նրանց թվում կային և պատահական մասնակիցներ: Որոշ չափով գործողությունները նման են 1896-ի իրադարձություններին, երբ 28 հայ հեղափոխականներ Կոստանդնուպոլսում գրոհեցին օսմանյան Ազգային բանկը, պատանդներ վերցրեցին՝ հայկական ջարդերի վրա գերտերությունների ուշադրությունը հրավիրելու համար: Պետք է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ նրանք  շատ մեծ դեր էին տալիս արտաքին գործոնին:  Մեր դեպքում հասցեատերը հայրենի հասարակությունն էր: 

Հարց-Արդյոք «Սասնա ծռերի» գործողությունը ուղղորդվա՞ծ էր արտաքին ուժերի կողմից:
Պատասխան-Ես վախենում էի մի բանից, որից, բարեբախտաբար, հաջողվեց խուսափել, այն է՝  Հայաստանում այս կամ այն զարգացումներով շահագրգռված ուժային կենտրոնների միջամտությունը, երբ իրար կասկածելով սկսեին մեկը մյուսից առաջ ընկնել դեպի ավելի ծանր հանգուցալուծում տանող զարգացումները խթանելու համար: Եթե հիշենք աֆղանական օրինակը, երբ Սովետական Միությունը ԱՄՆ-ից առաջ ընկնելու համար արեց այնպիսի քայլեր, որոնց տակից այլեւս դուրս գալ չկարողացավ: Ինֆորմացիայի պակասն առաջացնում է կասկած, իսկ կասկածն առաջացնում է խուճապ և ջղաձիգ գործողություններ: Ես այս առումով մեծ պրոբլեմներ էի կանխատեսում, որոնցից հաջողվեց խուսափել:

Հարց-Դուք զուգահեռներ անցկացրեցիք,  1896թ-ի իրադարձությունների միջև, բայց 21-րդ դարում պահանջները լսելի դարձնելու ավելի քաղաքակիրթ տարբերակներ կան:
Պատասխան- Իհարկե: Մամուլի ազատությունը Հայաստանում բավարար է քննարկելու համար այն խնդիրները, որոնց մասին նրանք էին խոսում: Եթե  ուզում էին բան փոխել՝ պետք է փորձեին բարձրացնել հասարակության քաղաքական գիտակցությունը, որը ցածր մակարդակի վրա է՝ զգալիորեն ցածր, քան 1988 թվականին: Այս խմբում ներգրավված են մարդիկ, որոնք եղել են ղարաբաղյան շարժման առաջին շարքերում, բայց այն ժամանակ շարժման մասնակիցներն օգտագործում էին քաղաքական ու հասարակական գիտակցության բարձր մակարդակը, որն այսօր բացակայում է:

Հարց-Նրանց ահաբեկիչներ համարո՞ւմ եք:
Պատասխան-Մի բան հստակ է՝ նրանց արարքը քրեորեն դատապարտելի ու պատժելի է: Նրանք ևս դա գիտեին: Մոտիվները՝ այլ խնդիր է:

Հարց-Կա վարկած, որ այս քայլի իրական նպատակը ԼՂ բանակցությունների առկախում է, ի՞նչ կասեք սրա վերաբերյալ:
Պատասխան-Հնարավոր է: Եթե ինչ-ինչ նահանջ է կատարվում, պետք է շատ հզոր պետություն ունենալ: Այդպես շատերն են արել, երբ պատերազմի ընթացքում տարածքային զգալի առաջխաղացում են ունեցել, այնուհետ մեկ քայլ նահանջել: Բայց դա ուժեղ պետությունների ճանապարհն է: Այսօր շատերը գիտակցում են, որ մեր պետությունն այդ ուժը չունի, բավարար է կես քայլ նահանջել եւ անկում տեղի կունենա:

Հարց-Ընդունելի ելքը, ըստ Ձեզ, ո՞րն է:
Պատասխան-Ես կարծում եմ, որ հայ զենքի ուժով ազատագրված տարածքների վրա միջազգային վերահսկողության մեխանիզմ է պետք ներդնել, առավելապես տնտեսական զարգացումը նկատի ունենալով: Հատուկ շրջանում քաղաքական ռեժիմն էլ պիտի յուրահատուկ լինի: Այն զգալիորեն պիտի գերազանցի ՀՀ կամ ԼՂՀ-ում, էլ չեմ ասում Ադրբեջանի Հանրապետության մեջ առկա քաղաքական համակարգերին: Հայ մարդը պիտի ապացուցի, որ գերազանցում է շրջապատին ոչ միայն զենքին տիրապետելու, այլև քաղաքակիրթ կարգ ու կանոն հաստատելու մեջ: Հակառակ դեպքում այստեղ կտիրեն սիրիական, կամ իրաքյան իրողությունները:

Հարց-Բայց կողմերը դեմ են նման մոտեցմանը:
Պատասխան-Այո, բայց ես այն կարծիքն եմ, որ այդ տարածքները պետք է վերաբնակեցնել խառը սկզբունքով: Նման համակեցության բազմաթիվ օրինակներ կան աշխարհի տարբեր երկրներում, օրինակ՝ ՌԴ-ում: Այդտեղ իրավունք ունեն ապրելու Ադրբեջանական ԽՍՀ-ից  թե՛ հայ, թե՛ այլազգի բազմահազար փախստականները: Դա երկարատև բանակցությունների առարկա կարող է լինել: Էթնիկ ներդաշնակության խնդիրը մեզանում առայժմ չի լուծվել և, նույնիսկ, չի էլ առաջադրվել: Ազգային համասեռությունը, որ ունենք երկրում՝ երկարաժամկետ լուծում չէ: Դրա հետևանքը ներքին խժդժություններն են լինելու, ներազգային թշնամանքը: Կոպիտ ասած՝ իրար ենք ուտելու: Էրեբունու ՊՊԾ դեպքերը նաև այդ շարքից են:

Հարց-Հասարակության մի ստվար շերտ աջակցություն հայտնեց  զինյալներին՝ անգամ պատանդներ վերցնելուց  ու գնդապետ Արթուր Վանոյանի սպանությունից հետո: Այս ֆենոմենն ինչո՞վ կբացատրեք:
Պատասխան-Հասարակության հուսահատությամբ և քաղաքական գիտակցության ցածր մակարդակով:  Զինյալների աջակիցների մոտ ատելություն կար, բայց հույս չկար: Ես նրանց աչքերում միայն հուսալքություն տեսա: Որևէ ժողովրդի՝ «ատրճանակի վերջին հույսին» ապավինելու համար առաջին հերթին պատասխանատու է մտավորականությունը:

Հարց-Ինչպե՞ս պետք է հասարակության քաղաքական գիտակցությունը բարձրանա, երբ պետական գործիչներն ու քաղաքական կուսակցությունները  բավարարվեցին մի քանի հայտարարություններով ու կոչերով, և որևէ կերպ մասնակից չդարձան գործընթացին:
Պատասխան- Այո, այդ բանը չարվեց: Առանձին մարդկանց մակարդակով արվեց, բայց  մասսայական՝ ոչ: Ի դեպ՝ դա կարող էին անել նաև պետական լրատվամիջոցները, ինչը չարեցին: Օֆիցիոզ հզոր  խողովակները պետք էր օգտագործել այդ  նպատակով: Նաեւ այս իմաստով եմ ասում ցածր մակարդակի մասին: Մարդկային հասարակությունն  ապրում է քաղաքականությամբ, ուզենք թե չուզենք և դեռ երկար է այդպես լինելու: Մանավանդ աշխարհագրական այնպիսի մի կետում ինչպիսին մենք ենք զբաղեցնում, մեզ ապաքաղաքականացում  թույլ տալ չենք կարող: Իշխանության մեջ էլ կան մարդիկ, որոնք սա հասկանում են, կարելի է գտնել նաև այս պահին քաղաքականությունից դուրս գտնվող հեղինակություններ:

Հարց-Ինչպե՞ս հաղթահարել ստեղծված ճգնաժամը
Պատասխան-Թող տարօրինակ չթվա, պետք է անհապաղ շտկել կրթական համակարգը: Կրթությունն ամենաազդու միջոցն է, երբ սկսում ես խթանել կրթության զարգացումը՝ անկումը նահանջում է: Սա լիովին համապատասխանում է հայ ազգի բնազդային համակարգին: Կրթվել և նորից կրթվել, այսպիսի ներքին մղում ամեն ազգ չէ, որ ունի: Սեպտեմբերի 1-ն է մոտենում, պետք է սկսել գործընթացը: Կրթական համակարգը շատ զգայուն է բարեփոխությունների նկատմամբ: Ուժերը ներում են,  մեկ-երկու տարվա ընթացքում կարելի  է շոշափելի արդյունքի հասնել: Անհարժեշտ է մասսայական կրթության որակի բարձրացման միջոցով բարձրացնել հասարակության քաղաքական ինքնագիտակցության մակարդակը: Կիրթ մարդը էժան խաբկանքին կուլ չի գնա, բարդ խնդրին պարզունակ լուծում չի փնտրի: Սա է առաջընթացի ուղին:

Հարց-Իսկ մեր անկախ պետականությունը, ազատ Արցախը արդեն իսկ առաջընթաց չե՞ն:
Պատասխան-88-ից ի վեր մեր պետությունը վերելքի փոխարեն անկում  է ապրում: Թող մեզ չշփոթեցնեն եռագույնը, հիմնը, մարզական հաջողությունները: Ժողովրդի քաղաքական ինքնագիտակցությունն էապես անկում է ապրել: Անկախության բեռը շատ ծանր բեռ է: Իրականում, մեզ այն ոչ միայն շնորհվեց, այլև պարտադրվեց: Ես հավատացած եմ, որ յուրաքանչյուր ոք՝ սկսած պարզ քաղաքացուց մինչև նախագահ մեղքի իր բաժինն ունի ներկայիս վիճակի համար: Մենք օրուգիշեր պետք է  մտածենք, որ ապրում ենք այնպիսի պայթյունավտանգ կետում, որ 1915-ի կրկնությունն ամենևին էլ սարսափի կինո չէ: Հարցրեք սիրիահայերին: Մենք կանխեցի՞նք նրանց գրեթե լիակատար արտագաղթը իրենց հայրենիքից, հայ հնագույն քաղաքակրթության բնօրրան Սիրիայից: Հազիվ թե սա պետության վերելքի դրսեւորում համարվի: Աշխարհագրական դիրքի մարտահրավերը պետք է հաշվի առնեն, թե այս պահին իշխանության մեջ գտնվող մարդիկ, թե՛ հասարակության մնացած շերտերը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:58
Մոսկվայում փոթորկի հետևանքով 8 մարդ է մահացել
Եվս երկու մարդ արգելափակվել էր տաղավարում:
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Rolls Royce-ն աշխարհում ամենաթանկ նոր ավտոմեքենան է ներկայացրել
Rolls-Royce ընկերությունը ներկայացրել է Sweptail յուրօրինակ կուպեն, որն անանուն գնորդի պատվերով պատրաստվել է մի օրինակով։ Car հրատարակությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
British Airways-ի չեղարկված չվերթներից տուժել է ավելի քան 75 հազար ուղևոր
Համակարգի խափանման պատճառը եղել է հոսանքի լարման կտրուկ տատանումը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Պետերբուրգում ատամնաբույժը հեռացրել է հիվանդի 22 առողջ ատամ
Սանկտ Պետերբուրգում քրեական գործ է հարուցվել մասնավոր կլինիկայի  ատամնաբույժի դեմ՝ խարդախության մեղադրանքով: Նա  հեռացրել է հիվանդի 22...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Վթարային ջրանջատում Նորք-Մարաշում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի կանխարգելման աշխատանքներով պայմանավորված,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Սերժ Սարգսյանը ՀԾԿՀ նախագահի տեղակալ է նշանակել
ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել՝ Մ. Սողոմոնյանին ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահի տեղեկալ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Հայաստանում բարձր են գնահատում ՌԱԿ-ի գործունեությունը տարբեր երկրներում. ԱԺ նախագահ
ՌԱԿ-ի կողմից Հայաստանում և Սփյուռքում իրականացվող նախաձեռնություններն ու ծրագրերը անուրանալի նշանակություն ունեն հայապահպանության ոլորտում,- այս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Մշակվում է «Հարավկովկասյան երկաթուղու» զարգացման նոր ծրագիրը
ՀՀ կառավարությունը շահագրգռված է «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ի զարգացմամբ,- այս մասին նշել է ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Պուտինը ժամանել է Վերսալ
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ժամանել է Վերսալ։ Այս մասին հայտնում է «Գազետա.ռու»-ն։ Պալատի մուտքի մոտ նրան դիմավորել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Հայ աթլետները Վրաստանի բաց առաջնության չեմպիոն են դարձել
Աթլետիկայի Հայաստանի հավաքականի անդամներ Լիլիթ Հարությունյանը եւ Էլլադա Ալավերդյանը դարձել են Վրաստանի բաց առաջնության չեմպիոններ: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
«Ավրորա-2017»-ի դափնեկիրը շնորհակալություն հայտնեց հայ բժիշկներին
«Եթե նրանք չգնային, ես չէի կարող գալ Հայաստան»:
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Բուրյատիայում հայ ֆերմերներ են սպանվել
Նրանցից մեկը 34 տարեկանը, մյուսը՝ 28: Սպանվածներից մեկն ուներ երկու, մյուսը՝ երեք անչափահաս երեխա:
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Սիրիական բանակը Դամասկոս­-Պալմիրա մայրուղին հսկողության տակ Է վերցրել
Սիրիայի կառավարական զորքերը դաշնակցային ուժերի աջակցությամբ վերադարձրել են վերահսկողությունը Դամասկոս-Պալմիրա հիմնական մայրուղու նկատմամբ։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Ջրացատկորդ Հարությունյան եղբայրներն արծաթե մեդալ են նվաճել Մադրիդի «Գրան Պրի»-ում
Ջրացատկի Հայաստանի հավաքականի անդամներ Վլադիմիր և Ազատ Հարությունյան եղբայրները 10 մետր սինքրոն աշտարակացատկ մրցաձեւում դարձել են Մադրիդի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Պոգբան շնորհավորել է Մխիթարյանին
«Մանչեսթեր Յունայթեդ» անգլիական ակումբի ֆուտբոլիստ Պոլ Պոգբան շնորհավորել է Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ավագ Հենրիխ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Փոստանջյան. «Երկիր Ծիրանի»-ն կվերցնի ավագանու անդամի մանդատները
«Քաղաքացիների կողմից մեզ տրված լիազորությունները մենք բանեցնելու ենք»:
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
Երկրորդ էներգաբլոկի արդիականացման ծրագրով պլանավորված աշխատանքների երկու երրորդը մոտենում է ավարտին
ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարար Աշոտ Մանուկյանի գլխավարությամբ տեղի է ունեցած էներգետիկ ոլորտում իրականացվող ծրագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Մեդալների մոտ 70 տոկոսը Վրաստանից եկավ Երևան
Հայաստանի լողի մինչև 14 տարեկանների հավաքականը գերազանց հանդես եկավ Թբիլիսիում մայիսի 27-28-ին անկացված Վրաստանի լողի բաց առաջնությունում, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:38
Նելլի Դուրյան. Առավել հաճախ ոտնահարվում են բաժանված ծնողների երեխաների իրավունքները
Ոստիկանության տեսադաշտում հայտնված երեխաները հիմնականում միակողմանի ծնողազուրկ են:
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Անվտանգության ծառայությունները «Յանդեքսի» Կիևի և Օդեսայի գրասենյակներում ստուգումներ են իրականացնում
«Յանդեքս» ընկերության ներկայացուցիչները հայտնել են Ուկրաինայի Անվտանգության ծառայությունների կողմից Կիևի և Օդեսայի գրասենյակներում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
ԶՈւ խաղաղապահ բրիգադի հրամանատարը՝ հայ խաղաղապահների անցած ուղու ու ձեռքբերումների մասին
Մայիսի 29-ը Խաղաղապահների միջազգային օրն է։ Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը ՀՀ ԶՈՒ խաղաղապահ բրիգադի հրամանատար, գեներալ-մայոր Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Սահմանամերձ համայնքների ԱԻՆ հենակետերը կկատարելագործվեն
Սահմանամերձ համայնքների հենակետերում ծառայող փրկարարները պետք է ամբողջությամբ տիրապետեն առաջին բուժօգնության հմտություններին:
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
Վեսելին Մատիչ. Հայաստանն ունի բասկետբոլը զարգացնելու նախապայմաններ
«Շատ լավ կլինի, որ Հայաստանի հավաքականում լեգեոներների կողքին հանդես գան տեղացի բասկետբոլիստներ»
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Մինսկում մեկնարկում է շախմատի Եվրոպայի տղամարդկանց առաջնությունը
Մայրցամաքի առաջնությունում Հայաստանը ներկայացված է 19 շախմատիստով
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Թուրքիայում արտակարգ դրության պատճառով օտարերկրյա ներդրողները հրաժարվում են նոր պայմանագրերից
«Քանի դեռ չունենք իրավական, ժողովրդավարական պետություն և ազատ հասարակություն, չենք կարող խոսել աշխատատեղեր ստեղծելու և ներդրումներ ներգրավելու հեռանկարի մասին»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Վիգեն Սարգսյանի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է Կիպրոս
Աղբյուրն այլ մանրամասներ չի հաղորդում:
Աղբյուր` Panorama.am
14:22
«Գրան Պրի»-ի խաղարկությունում հայ ջրացատկորդներն արժանացել են արծաթե մեդալի
Մրցաշարն անցկացվել է մայիսի 26-ից 28-ը Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում:
Աղբյուր` Panorama.am
14:13
Արա Բաբլոյան. Հայաստանը և Ադրբեջանն ընթանում են տարբեր ճանապարհներով
«Մենք ընտրել ենք ժողովրդավարության ուղին, իսկ Ադրբեջանը, հակառակ»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մոնթեականների վերջին զանգը
14:43 26/05/2017

Մոնթեականների վերջին զանգը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}