Քաղաքական 17:13 17/09/2016 Հայաստան

Էլիու Ռիխտեր: Մինչև չվերացվի ատելության քարոզչությունը, խաղաղություն չի կարող հաստատվել

Ատելության խոսքը և հրահրումը (hate speech and incitement) հայերի հանդեպ, որը մեծ մաշտաբներով տարածվում է Ադրբեջանում պետական մակարդակով հանդիսանում է անմիջական ֆիզիկական սպառնալիք հայության համար, և քանի դեռ այդ երկրում առկա է այդ քարոզչությունը ոչ մի համաձայնագիր չի կարող խաղաղություն հաստատել կողմերի միջև:

Ատելության խոսքի և հրահրման թեմայի շուրջ Panorama.am-ը զրուցել է իսրայելցի մասնագետների՝ Ցեղասպանության կանխարգելման Երուսաղեմի կենտրոնի համահիմնադիրներ Էլիու Ռիխտերի և Թամար Պիլեգիի հետ, ում հետազոտություններն այս թեմայով ցույց են տվել, որ ատելության խոսքը շատ հաճախ ուղղակիորեն հանգեցնում է բռնությունների և որ այն դասվում է ցեղասպանությանը նպաստող ամենաէական նախադրյալների շարքին: Նրանց կարծիքով ցեղասպանությունների կանխարգելման համար անհրաժեշտ է վերացնել և խստորեն պատժել ատելության ցանկացած դրսևորում:

Պրոֆեսոր Ռիխտերի խոսքով` ցեղասպանության հրահրումը հիմնականում դրսևորվում է հետևյալ կերպ – թիրախ խմբի ներկայացուցիչներին ներկայացնում են որպես կենդանիների, որոնք զուրկ են մարդկային հատկանիշներից, որպես խումբ, որը մեծ վտանգ է ներկայացնում հասարակության համար և որի ոչնչացումն արդարացված է հասարակության բարօրության համար:

«Օրինակ թուրք բժիշկներն առաջատար դեր են ունեցել 1915թ-ի Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման մեջ, քանի որ նրանք համոզված էին, որ հայերը վտանգ էին ներկայացնում թուրք հասարակության համար և հետևաբար նրանց բնաջնջումն արդարացված էր», - ասում է Ռիխտերը` հղում անելով այս թեմայով իր հետազոտությանը:  

Ըստ նրա` հրահրման և ատելության խոսքի բաղադրիչներ են նաև թիրախ խմբի պատմության աղավաղումը, նրանց մասին բացասական և սուտ տեղեկությունների տարածումը, ինչպես նաև անցյալում տեղի ունեցած ցեղասպանության ժխտումը: Հրահրոււմը կարող է նաև դրսևորվել տվյալ խմբին ոչնչացնելու անմիջական հրահանգներով, այդ խմբի անդամներին սպանողներին ու հալածողներին հերոսացնելով և այլ ձևերով:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը, ով մասնագիտությամբ բժիշկ-համաճարակաբան է, կիրառել է համաճարակաբանության մեթոդաբանությունը ատելության խոսքը չափելու և ցեղասպանություններն ուսումնասիրելու համար: Չափելով ատելության խոսքի առանձին դրսևորումները և դրանց ինտենսիվության աստիճանը նրանք կարողանում են կանխորոշել բռնությունների հավանականությունը: «Այդ մեթոդով կարելի է կանխորոշել ցեղասպանությունը և հետևաբար կանխարգելել այն», - ասում է Ռիխտերը:

«Արդեն հայտնի փաստ է, որ հրահրումն ու ատելության խոսքը 100%-ով հանդիսանում են ցեղասպանությանը նպաստող առաջնային գործոնները, բայց այս կարևոր հանգամանքին համապատասխան ուշադրություն չի դարձվում: Պարզապես աններելի ու հանցավոր է այս երևույթն անտեսելը և դրան լուրջ չվերաբերվելը: Միջազգային հանրությունը պետք է համապատասխան մեխանիզմներ ստեղծի ատելության խոսքը կանխելու և մեղավորներին պատժելու համար», - ասում է Թամար Պիլեգին:

Զրուցակիցներն ընդգծեցին, որ միջազգային իրավունքի համաձայն ատելության խոսքը դատապարտվում է որպես հանցագործություն, սակայն հայտնեցին իրենց մտահոգությունն առ այն, որ չնայած Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եվ պատժելու մասին կոնվենցիայի առկայությանը, մինչ օրս միջազգային հանրությունը չունի գործող մեխանիզմ այդ երևույթների կանխարգելման ու պատժման համար:

Ինչ վերաբերում է հակամարտություններին, ապա Ռիխտերի և Պիլեգիի համոզմամբ` հակամարտությունները չեն կարող երկարատև լուծում ունենալ քանի դեռ ատելության խոսքն ու քարոզչությունը ընդունված նորմ է հակամարտող երկրներում: «Անգամ այսպես կոչված տնտեսական խաղաղությունը չի կարող կանխել ատելության խոսքի վտանգավոր հետևանքները», - վստահեցնում են նրանք:   

Այն հարցին, թե ինչպես պետք է պայքարել ատելության խոսքի և քարոզչության դեմ, զրուցակիցները պատասխանեցին, որ այդ երևույթը հիմնովին արմատախիլ անելու համար պետք է երկարատև ու հետևողական աշխատանք տարվի հասարակության բոլոր շերտերի հետ, քանի որ ատելությունը որպես կանոն փոխանցվում է սերնդից սերունդ: Ուսումնասիրելով հրեաների հանդեպ ատելության դրսևորումները Իրանում նրանք հանգել են նաև այն եզրակացության, որ միջազգային տնտեսական պատժամիջոցները նպաստում են ատելության քարոզչության նվազմանը – այն ժամանակահատվածում, երբ Իրանի հանդեպ կիրառվում էին պատժամիջոցներ, արձանագրվել է ատելության քարոզչության նվազում, իսկ երբ պատժամիջոցները վերացվել են, ատելության քարոզչության նոր ալիք է արձանագրվել: Նրանց հետազոտությունը նաև ցույց է տվել կապ զենքերի արտադրության և ատելության խոսքի միջև - որքան ինտենսիվ էր ընթանում Իրանի միջուկային հարստացման ծրագիրը, այնքան ավելի ուժեղ էր ատելության և ագրսիայի հրահրման ալիքը և կահառակը: Նրանք գտնում են, որ տնտեսական պատժամիջոցները կարող են դիտարկվել որպես ատելության խոսքի դեմ պայքարելու արտաքին արդյունավետ միջոց:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը նշեց նաև, որ պետք է խստորեն դատապարտվի երրորդ կողմի անտարբրությունը և պասիվ դիտորդի կարգավիճակը` ասելով, որ նրանց անգործունեությունը մեծապես նպաստում է ցեղասպանության իրականացմանը:

«Երրորդ կողմի դիրքորոշումը մասայական հանցագործությունների հանդեպ միշտ որոշիչ դեր ունի, քանի որ կազմակերպիչները, ովքեր հաճախ բարձրաձայնում են իրենց մտադրությունների մասին, մեծ ուշադրություն են դարձնում այս հանգամանքին: Աշխարհը, այդ թվում մեծ տերությունները` ի դեմս ԱՄՆ-ի, պասիվ դիտորդի դերում են եղել Հայոց ցեղասպանության, Ռուանդայի և այլ ցեղասպանությունների ժամանակ: Նրանք մինչև հիմա էլ նույն դերում են: Այս դրվածքը պետք է փոխվի, այնպես որ մեղավորներին պատժելը լինի պարտադիր  նորմ, այլ ոչ թե թողնվի յուրաքանչյուրի հայեցողությանը: Անգործունեությունը հանցավոր է, երբ խոսքը գնում է նման երևույթների մասին», - ասում է Ռիխտերը:

Նա նաև դատապարտում է այն, որ Իսրայելը մինչ օրս ժխտում է Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաև այն փաստը, որ Իսրայելը զենք է վաճառում Ադրբեջանին, որտեղ առկա է հայատյացությունը և որը այդ զենքն օգտագործում է հայերի դեմ:

Նշենք, որ ատելության խոսքի թեման արդիական է հայության համար, քանի որ այն ատելությունը հայերի հանդեպ, որ առկա է ներկայումս Ադրբեջանում` պետական, կրթական, գիտական, լրատվական, հասարակական և այլ ինստիտուտներում, հայի` որպես ոխերիմ թշնամու կերպարի քարոզչությունն ու հայի սպանության արդարացումը, ինչը երևաց Ռամիլ Սաֆարովի հերոսացման և ապրիլյան պատերազմի օրինակով, կարող է որակվել որպես ցեղասպանության հրահրում պետական մակարդակով: Քանի դեռ Ադրբեջանում արմատախիլ արված չէ հայատյացությունը, բանակցային որևէ լուծում չի կարող հանգեցնել խաղաղության:

Էլիու Ռիխտերը դասավանդում է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում: Նա ցեղասպանության ու ատելության խոսքի թեմայով մի շարք հրապարակումների հեղինակ է:

Թամար Պիլեգին The Times of Israel պարբերականի լուրերի բաժնի խմբագիրն է:

Զրուցեց՝  Նվարդ Չալիկյանը

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:21
Հայկ Քոթանջյան․ Հայաստանում իրավական անվտանգության խնդիրները ուշադրության կենտրոնում են
«ՀՀ ԱԺ նախընտրական քարոզարշավն անվտանգության հարցերի և արտաքին քաղաքականության համատեքստում» թեմայով այսօր տեղի ունեցած կլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
«Հայրություն առանց վախի»
Ֆլեշմոբ՝ նվիրված հայրերին, ովքեր խնամում են իրենց երեխաներին
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Գլխավոր դատախազությունն ուսումնասիրել է ընտրախախտումների վերաբերյալ մամուլի 207 հրապարակում
Սույն թվականի մարտի 29-ին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ «Թրանսփարենսի  Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի ծրագրերի ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Եմենի նախագահն Իրանին մեղադրել է տարածաշրջանում ահաբեկչությանն աջակցելու մեջ
Եմենի նախագահ Աբդ Ռաբբո Մանսուր Հադին Իրանին մեղադրել է տարածաշրջանում ահաբեկչությանը բացահայտ սատարելու մեջ։ Նրա խոսքով, Թեհրանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Վաղը կդիտվի առանց տեղումների եղանակ
Հանրապետության տարածքում` մարտի 30-ին, 31-ի գիշերը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: ԱԻՆ հիդրոմետ ծառայության փոխանցմամբ՝ մարտի 31-ին՝ օրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մատվիենկո. Իշխանությունները չպետք է այնպիսի կեցվածք ընդունեն, իբր ոչինչ էլ տեղի չի ունենում
Մատվիենկոն նաև նշել է, որ Սահմանդրության համաձայն մարդիկ միտինգների մասնակցելու իրավունք ունեն:
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
«Կոնգրես-ՀԺԿ» դաշինքի «Խաղաղության երթն» ավարտվեց
Երևանի Ազատության հրապարակում քիչ առաջ ավարտվեց «Կոնգրես-ՀԺԿ» դաշինքի համախոհների երթը։ Այն կրում էր «Խաղաղության երթ»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
ԵՄ-ի համար ֆինանսական ճգնաժամի նոր ալիք են կանխատեսել
ԵՄ-ին ֆինասական ճգնաժամի նոր ալիք է սպասվում, lenta.ru-ի հետ զրույցում հայտարարել է դանիական Saxo Bank-ի գլխավոր արժութային ստրատեգ Ջոն Հարդին։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
ԱՄՆ Կոնգրեսը չեղարկել է համացանցում տվյալների պաշտպանության մասին օրենքը
ԱՄՆ-ում ինտերնետային պրովայդերները մոտ ժամանակներս արդեն ստիպված չեն լինելի օգտատերերի թույլտվությունը հարցնել, որպեսզի նրանց անձնական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Անում ենք հնարավորը՝ անցկացնելու միջազգային բարձր չափանիշներին համապատասխանող ընտրություններ. Սերժ Սարգսյան
Նախագահ Սերժ Սարգսյանը մասնակցել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) համագումարին:
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են
ՀՀ տրանսպորտի,  կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է,  որ մարտի 29-ին՝ ժամը 19։30-ի դրությամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Բելառուսում գրողներին ազատել են «մակաբուծության» հարկից
Հարկային մարմիններից նամակներ են ստացել մի քանի գրողներ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Պուտինն ավելացրել է ՌԴ զինված ուժերի թվաքանակը
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ՌԴ զինված ուժերի թվաքանակը հասցրել է 1միլիոն 897 հազարի, ինչը մոտ 12 հազարով ավելի է, քան սահմանվել էր նախորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Կարեն Կարապետյանն այցելել է Գողթ համայնքի վարդերի աճեցման ջերմոցային տնտեսություն
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանն այցելել է Կոտայքի մարզի Գողթ համայնքում գտնվող «Էկոտոմատո» ՓԲԸ-ի վարդերի աճեցման ջերմոցային տնտեսություն:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Արթուր Դավթյան. Նրանք վրիպեցին, իսկ ես լավ կատարեցի իմ առջեւ դրված խնդիրը
Դոհայում անցկացված մարմնամարզության աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլում արծաթե (հենացատկ) և  բրոնզե (նժույգ թափեր) մեդալներ նվաճած Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Հովհաննես Հարությունյանը նմանատիպ գանգատներով երբևէ չի դիմել բժիշկներին. ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ
ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավորված անձ Հովհաննես Հարությունյանի շահերի պաշտպանը լրատվական կայքերից մեկի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Կաննի 70-րդ կինոփառատոնի դեմքը դարձել է Կլաուդիա Կարդինալեն
Դերասանուհին ասել է, որ իր համար մեծ պատիվ է և որ հիացած է ընտրված նկարով:
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Խորհրդարանը պետք է նաև աշխատի փորձագիտական-վերլուծական ընկերակցությունների հետ. քննարկում
Կլոր սեղան-քննարկում. անվտանգության և արտաքին քաղաքական հարցերը քարոզարշավում
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Բոբ Դիլանը կգնա Շվեդիա՝ ստանալու իր Նոբելյան մրցանակը
Ամերիկացի երաժիշտ Բոբ Դիլանը, ով անցյալ տարվա հոկտեմբերին պարգևատրվել էր գրականության Նոբելյան մրցանակով, առաջիկա հանգստյան օրերին կժամանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Էյնշտեյնի նմանակները Կանադայում նոր ռեկորդ են սահմանել
Մի վայրում Ալբերտ Էյնշտեյնի 404 նմանակ է հավաքվել:
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Կարեն Կարապետյանի վստահության բարձր ինդեքսը չի ձևավորվել նախընտրական համատեքստում. Գերասիմ Բարսեղյան
Քաղաքագետներ  Արմեն Մինասյանը և Գերասիմ Բարսեղյանը զրուցել են նախընտրական սոցիոլոգիային առնչվող հարցերի մասին։ Արմեն Մինասյան.-...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Վաղվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 30-ին` պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Կապիտոլիումի մերձակայքում բեռնատարի վարորդը փորձել է վրաերթի ենթարկել ոստիկաններին
ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոնում՝ Կապիտոլիումի մերձակայքում, հրաձգություն է  տեղի ունեցել, տեղեկացնում է lenta.ru-ն։ Ըստ տեղեկատվության՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
«Ռեալը» մտադիր է դատի տալ Ժերար Պիկեին
Մադրիդի «Ռեալ»-ն այլևս մտադիր չէ լսել իր հասցեին «Բարսելոնայի» պաշտպան Ժերար Պիկեի բացասական արտահայտությունները։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
30 տարվա պայքարի մեջ առաջին անգամ կազմակերպում ենք խաղաղության երթ. Արամ Մանուկյան
Ազատության հրապարակում մեկնարկել է Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքի նախընտրական հանրահավաքը, որին հաջորդելու է խաղաղության երթ:
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ուկրաինայում Լեհաստանի գլխավոր հյուպատոսությունը գնդակոծվել է
Լեհաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը Ուկրաինայից ակնկալում է անհապաղ հետաքննություն Լուցկում տեղի ունեցած միջադեպի, մասնավորապես ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Ղարաբաղյան հիմնահարցի քննարկումները այլ հարթակներ տեղափոխելու փորձերը վնասում են հանգուցալուծմանը հասնելու համանախագահների ջանքերը. Նալբանդյան
Արտաքին գործերի նախարարն ընդունել է ԵԽԽՎ հակամարտությունների ենթակոմիտեի նախագահ, Ադրբեջանի հարցով զեկուցողին
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Դավիթ Բաբայան. Սա, ավելի շուտ, դը Վաալի անձնական մոտեցումն է
«Անցած տարին շատ վտանգավոր էր, դիտարկվում էր լարման մի շարք հնարավորություններ: Այս տարին նույնիսկ կարող է լինել ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Անաստասիա Գալուստյանը աշխարհի առաջնությունում մտավ եզրափակիչ փուլ
Այսօր Հելսինկիում մեկնարկեց գեղասահքի աշխարհի առաջնությունը: Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքում սառույցն առաջինը տրամադրվեց մենասահորդուհիներին: 37...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Թուրքական համալսարանը Օզդեմիրին զրկել է պատվավոր դոկտորի կոչումից
Օզդեմիրը Բունդեսթագում քվեարկել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևի օգտին:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Դաշնակցական թեկնածու. Օրենքը պետք է զարգացնի կրթությունը, ոչ թե խոչընդոտի
16:51 29/03/2017

Դաշնակցական թեկնածու. Օրենքը պետք է զարգացնի կրթությունը, ոչ թե խոչընդոտի

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}