Քաղաքական 17:13 17/09/2016 Հայաստան

Էլիու Ռիխտեր: Մինչև չվերացվի ատելության քարոզչությունը, խաղաղություն չի կարող հաստատվել

Ատելության խոսքը և հրահրումը (hate speech and incitement) հայերի հանդեպ, որը մեծ մաշտաբներով տարածվում է Ադրբեջանում պետական մակարդակով հանդիսանում է անմիջական ֆիզիկական սպառնալիք հայության համար, և քանի դեռ այդ երկրում առկա է այդ քարոզչությունը ոչ մի համաձայնագիր չի կարող խաղաղություն հաստատել կողմերի միջև:

Ատելության խոսքի և հրահրման թեմայի շուրջ Panorama.am-ը զրուցել է իսրայելցի մասնագետների՝ Ցեղասպանության կանխարգելման Երուսաղեմի կենտրոնի համահիմնադիրներ Էլիու Ռիխտերի և Թամար Պիլեգիի հետ, ում հետազոտություններն այս թեմայով ցույց են տվել, որ ատելության խոսքը շատ հաճախ ուղղակիորեն հանգեցնում է բռնությունների և որ այն դասվում է ցեղասպանությանը նպաստող ամենաէական նախադրյալների շարքին: Նրանց կարծիքով ցեղասպանությունների կանխարգելման համար անհրաժեշտ է վերացնել և խստորեն պատժել ատելության ցանկացած դրսևորում:

Պրոֆեսոր Ռիխտերի խոսքով` ցեղասպանության հրահրումը հիմնականում դրսևորվում է հետևյալ կերպ – թիրախ խմբի ներկայացուցիչներին ներկայացնում են որպես կենդանիների, որոնք զուրկ են մարդկային հատկանիշներից, որպես խումբ, որը մեծ վտանգ է ներկայացնում հասարակության համար և որի ոչնչացումն արդարացված է հասարակության բարօրության համար:

«Օրինակ թուրք բժիշկներն առաջատար դեր են ունեցել 1915թ-ի Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման մեջ, քանի որ նրանք համոզված էին, որ հայերը վտանգ էին ներկայացնում թուրք հասարակության համար և հետևաբար նրանց բնաջնջումն արդարացված էր», - ասում է Ռիխտերը` հղում անելով այս թեմայով իր հետազոտությանը:  

Ըստ նրա` հրահրման և ատելության խոսքի բաղադրիչներ են նաև թիրախ խմբի պատմության աղավաղումը, նրանց մասին բացասական և սուտ տեղեկությունների տարածումը, ինչպես նաև անցյալում տեղի ունեցած ցեղասպանության ժխտումը: Հրահրոււմը կարող է նաև դրսևորվել տվյալ խմբին ոչնչացնելու անմիջական հրահանգներով, այդ խմբի անդամներին սպանողներին ու հալածողներին հերոսացնելով և այլ ձևերով:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը, ով մասնագիտությամբ բժիշկ-համաճարակաբան է, կիրառել է համաճարակաբանության մեթոդաբանությունը ատելության խոսքը չափելու և ցեղասպանություններն ուսումնասիրելու համար: Չափելով ատելության խոսքի առանձին դրսևորումները և դրանց ինտենսիվության աստիճանը նրանք կարողանում են կանխորոշել բռնությունների հավանականությունը: «Այդ մեթոդով կարելի է կանխորոշել ցեղասպանությունը և հետևաբար կանխարգելել այն», - ասում է Ռիխտերը:

«Արդեն հայտնի փաստ է, որ հրահրումն ու ատելության խոսքը 100%-ով հանդիսանում են ցեղասպանությանը նպաստող առաջնային գործոնները, բայց այս կարևոր հանգամանքին համապատասխան ուշադրություն չի դարձվում: Պարզապես աններելի ու հանցավոր է այս երևույթն անտեսելը և դրան լուրջ չվերաբերվելը: Միջազգային հանրությունը պետք է համապատասխան մեխանիզմներ ստեղծի ատելության խոսքը կանխելու և մեղավորներին պատժելու համար», - ասում է Թամար Պիլեգին:

Զրուցակիցներն ընդգծեցին, որ միջազգային իրավունքի համաձայն ատելության խոսքը դատապարտվում է որպես հանցագործություն, սակայն հայտնեցին իրենց մտահոգությունն առ այն, որ չնայած Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եվ պատժելու մասին կոնվենցիայի առկայությանը, մինչ օրս միջազգային հանրությունը չունի գործող մեխանիզմ այդ երևույթների կանխարգելման ու պատժման համար:

Ինչ վերաբերում է հակամարտություններին, ապա Ռիխտերի և Պիլեգիի համոզմամբ` հակամարտությունները չեն կարող երկարատև լուծում ունենալ քանի դեռ ատելության խոսքն ու քարոզչությունը ընդունված նորմ է հակամարտող երկրներում: «Անգամ այսպես կոչված տնտեսական խաղաղությունը չի կարող կանխել ատելության խոսքի վտանգավոր հետևանքները», - վստահեցնում են նրանք:   

Այն հարցին, թե ինչպես պետք է պայքարել ատելության խոսքի և քարոզչության դեմ, զրուցակիցները պատասխանեցին, որ այդ երևույթը հիմնովին արմատախիլ անելու համար պետք է երկարատև ու հետևողական աշխատանք տարվի հասարակության բոլոր շերտերի հետ, քանի որ ատելությունը որպես կանոն փոխանցվում է սերնդից սերունդ: Ուսումնասիրելով հրեաների հանդեպ ատելության դրսևորումները Իրանում նրանք հանգել են նաև այն եզրակացության, որ միջազգային տնտեսական պատժամիջոցները նպաստում են ատելության քարոզչության նվազմանը – այն ժամանակահատվածում, երբ Իրանի հանդեպ կիրառվում էին պատժամիջոցներ, արձանագրվել է ատելության քարոզչության նվազում, իսկ երբ պատժամիջոցները վերացվել են, ատելության քարոզչության նոր ալիք է արձանագրվել: Նրանց հետազոտությունը նաև ցույց է տվել կապ զենքերի արտադրության և ատելության խոսքի միջև - որքան ինտենսիվ էր ընթանում Իրանի միջուկային հարստացման ծրագիրը, այնքան ավելի ուժեղ էր ատելության և ագրսիայի հրահրման ալիքը և կահառակը: Նրանք գտնում են, որ տնտեսական պատժամիջոցները կարող են դիտարկվել որպես ատելության խոսքի դեմ պայքարելու արտաքին արդյունավետ միջոց:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը նշեց նաև, որ պետք է խստորեն դատապարտվի երրորդ կողմի անտարբրությունը և պասիվ դիտորդի կարգավիճակը` ասելով, որ նրանց անգործունեությունը մեծապես նպաստում է ցեղասպանության իրականացմանը:

«Երրորդ կողմի դիրքորոշումը մասայական հանցագործությունների հանդեպ միշտ որոշիչ դեր ունի, քանի որ կազմակերպիչները, ովքեր հաճախ բարձրաձայնում են իրենց մտադրությունների մասին, մեծ ուշադրություն են դարձնում այս հանգամանքին: Աշխարհը, այդ թվում մեծ տերությունները` ի դեմս ԱՄՆ-ի, պասիվ դիտորդի դերում են եղել Հայոց ցեղասպանության, Ռուանդայի և այլ ցեղասպանությունների ժամանակ: Նրանք մինչև հիմա էլ նույն դերում են: Այս դրվածքը պետք է փոխվի, այնպես որ մեղավորներին պատժելը լինի պարտադիր  նորմ, այլ ոչ թե թողնվի յուրաքանչյուրի հայեցողությանը: Անգործունեությունը հանցավոր է, երբ խոսքը գնում է նման երևույթների մասին», - ասում է Ռիխտերը:

Նա նաև դատապարտում է այն, որ Իսրայելը մինչ օրս ժխտում է Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաև այն փաստը, որ Իսրայելը զենք է վաճառում Ադրբեջանին, որտեղ առկա է հայատյացությունը և որը այդ զենքն օգտագործում է հայերի դեմ:

Նշենք, որ ատելության խոսքի թեման արդիական է հայության համար, քանի որ այն ատելությունը հայերի հանդեպ, որ առկա է ներկայումս Ադրբեջանում` պետական, կրթական, գիտական, լրատվական, հասարակական և այլ ինստիտուտներում, հայի` որպես ոխերիմ թշնամու կերպարի քարոզչությունն ու հայի սպանության արդարացումը, ինչը երևաց Ռամիլ Սաֆարովի հերոսացման և ապրիլյան պատերազմի օրինակով, կարող է որակվել որպես ցեղասպանության հրահրում պետական մակարդակով: Քանի դեռ Ադրբեջանում արմատախիլ արված չէ հայատյացությունը, բանակցային որևէ լուծում չի կարող հանգեցնել խաղաղության:

Էլիու Ռիխտերը դասավանդում է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում: Նա ցեղասպանության ու ատելության խոսքի թեմայով մի շարք հրապարակումների հեղինակ է:

Թամար Պիլեգին The Times of Israel պարբերականի լուրերի բաժնի խմբագիրն է:

Զրուցեց՝  Նվարդ Չալիկյանը

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:00
Վարդավառ. Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոն՝ վաղը
«Վարդավառ» ժողովրդական անվանումը, հավանաբար, գալիս է վարդաջուր լցնելու սովորությունից, որը հետագայում փոխվել է սովորական ջրի:
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
«Թալիբանի» առաջնորդի որդին զոհվել է ահաբեկչություն իրականացնելու ժամանակ
Նշվում է, որ թալիբների առաջնորդի որդին վաղուց էր ծրագրում մահապարտ դառնալ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Առաջիկա օրերին՝ մինչև +38...+40 աստիճան շոգ
Կանխատեսվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Կենտրոնական Իտալիայում երկրաշարժ է տեղի ունեցել
Սեյսմոլոգների փոխանցմամբ, երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է 14 կմ խորության վրա՝ Ամատրիչե քաղաքից ոչ հեռու։
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Գերմանիայում ապամոնտաժել են ամեն րոպե ընկնելու պատրաստ շինարարական կռունկը
Իրավապահների տվյալներով, կռունկավարին հաջողվել է ինքնուրույն իջնել ներքև, նա վնասվածքներ չի ստացել:
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Գյումրեցի ընտանիքում 11-րդ երեխան է ծնվել
Ընտանիքում փոքրիկ Դավիթը 6-րդ տղան է:
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Իսլանդիայում փնտրում են ջրվեժն ընկած վրացուն
Հայտնի չէ, թե ինչ է հատկապես տեղի ունեցել, սակայն գործը քննվում է որպես դժբախտ պատահար։
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Հայաստանի և Չինաստանի միջև արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել է 28.4%-ով
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ այս տարվա հունվար-մայիսին Հայաստանի և Չինաստանի միջև արտաքին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Վրաստանում սելֆի անելիս զբոսաշրջիկ է զոհվել
Դեպքի առիթով հարուցվել է քրեական գործ:
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
«Ալիանս Գրուպ»-ն ուսումնասիրում է ՀՀ-ում գործունեություն ծավալելու հնարավորություններն ու հեռանկարները
ՀՀ ֆինանսների նախարար Վարդան Արամյանն ընդունել է «Ալիանս Գրուպ» ընկերության Միջին Ասիայի և Հարավային Աֆրիկայի տարածաշրջանային տնօրեն Անտուան Իսսայի գլխավորած պատվիրակությանը:
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Հույս ունենք՝ դատարանը բոլոր փաստերն օբյեկտիվորեն կգնահատի. Սամվել Բաբայանի պաշտպան
Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար Սամվել Բաբայանի և նույն գործով մյուս վեց ամբաստանյալի դատավարությունը մեկնարկելու է հուլիսի 31-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Պուչինիի «Բոհեմ» օպերան՝ նոր բեմականացմամբ և Թառլոյան եղբայրների շքեղ հագուստներով
Հայաստանի Ազգային Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը 2016-2017թթ. համերգաշրջանը եզրափակելու է հուլիսի 24-ի գալա համերգով և հուլիսի 26-ի Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայի նոր բեմականացմամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
15:59
«Ան-148» ուղևորատար ինքնաթիռը հարկադիր վայրէջք է կատարել
Պենզա քաղաքից Սոչի թռչող «Ան-148» ուղևորատար ինքնաթիռը թռչունների երամին բախվելուց հետո հարկադիր վայրէջք է կատարել Սարատովում: Այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:37
Գյուղատնտեսության նախարարությունում քննարկվել է ոլորտի զարգացման ռազմավարությունը
«Մենք առաջարկում ենք անասնաբուծության զարգացմանն ուղղված մի շարք ռազմավարական քայերից բաղկացած համալիր ծրագիր»:
Աղբյուր` Panorama.am
15:20
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություններ՝ Կոմիտասի պողոտայում
Կոմիտասի պողոտա-Վաղարշյան փողոց և Կոմիտասի պողոտա-Փափազյան փողոց խաչմերուկներում
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Պոլսահայ գրող Սևան Նիշանյանը հրապարակել է իր բանտարկության պատմությունը
«Իրականում դեռ երկու տարի առաջ արդեն պարզ էր, որ սրա վերջը էսպես է լինելու: Ես դեռ 2015թ. դեկտեմբերին պատրաստ էի փախչելու»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Վահագն Հարությունյան. Մեր նվազագույն խնդիրը եռյակ մտնելն է
Բասկետբոլի Մ 16 տարեկան աղջիկների Հայաստանի հավաքականը պատրաստվում է հուլիսի 25-30-ը Ջիբրալթարում կայանալիք Եվրոպայի C դիվիզիոնի առաջնությանը:
Աղբյուր` Panorama.am
14:36
Հայ-ռուսական օրակարգի ամենակնճռոտ հարցերից մեկը ռուսական զենքի մատակարարումն է Ադրբեջանին. Աշոտյան
«Զենքն այնպիսի հատկություն ունի, հատկապես եթե հայտնվում է ոչ հավասարակշռված քաղաքական ղեկավարների ձեռքերում, ինչպեսին Իլհամ Ալիևն է, կարող է պարբերաբար կրակել»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Հակառակորդը կրակել է Բարեկամավանի ուղղությամբ
Հուլիսի 21-ին, ժամը 23։00-ից մինչև 01։00-ը
Աղբյուր` Panorama.am
14:26
Նախագահը դիտել է «Լավագույն մարզական ընտանիք» մրցույթի 2017թ. եզրափակիչ փուլի մրցումները
«Մենք պետք է մեր հանրապետությունում պրոֆեսիոնալ սպորտի հետ զուգահեռ՝ մշտապես նպաստենք զանգվածային միջոցառումների անցկացմանը»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Նավթի համաշխարհային գները նվազում են
Նշենք, որ մեկ բարելը կազմում է 158,988 լիտր:
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Շփման գոտում այս շաբաթ հարաբերական հանգիստ է եղել. Արցախի ՊՆ
ՊԲ առաջապահ զորամասերը ձեռնպահ են մնացել պատասխան գործողություններից և շարունակել իրականացնել մարտական դիրքերի հուսալի պահպանություն:
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Զարմացած չեմ, որ ՌԴ նախագահը հանդիպել է Ադրբեջանի նախագահի հետ. Արմեն Աշոտյան
«Կանխատեսելի է նաև այլ կոնսուլտացիաների այլ ռաունդ»:
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Կիևի դատարանը, հնարավոր է կալանավորի Femen ակտիվիստուհուն
Ա. Լուկաշենկոյի և Պ. Պորոշենկոյի ճեպազրույցի ժամանակ մեկ կրծքով աղջիկը սկսել է բղավել «Կեցցե Բելառուսը»: Նման կարգախոս է գրված եղել նաև նրա մարմնին:
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
Մոսուլում ԻՊ-ի կողմից կռվող 16-ամյա գերմանուհու են ձերբակալել
Դպրոցականն իսլամ է ընդունել 2016 թվականին և թաքնվել:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայ-ռուսական օրակարգի ամենակնճռոտ հարցերից մեկը ռուսական զենքի մատակարարումն է Ադրբեջանին. Աշոտյան
14:12 22/07/2017

Հայ-ռուսական օրակարգի ամենակնճռոտ հարցերից մեկը ռուսական զենքի մատակարարումն է Ադրբեջանին. Աշոտյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}