Հասարակություն 10:00 17/03/2017 Հայաստան

Ողբերգություն է. Թուրքագետը՝ Պոլսո իրադարձությունների մասին

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանն անցած օրերին հետևել է Պոլսի պատրիարքի տեղապահի  ընտրություններին, դրան հետևած զարգացումներին:  Ստամբուլի նահանգապետարանից ստացված պաշտոնական գրությունը, նրա գնահատմամբ, իրավական ուժ չունի, հակասահմանադրական է: Նա կասկածներ ունի, որ գրության հեղինակն անձամբ Աթեշյանն է:

Ընտրությունների նշանակությանը, հետևած  զարգացումների պատճառների ու հնարավոր հետևանքների մասին Panorama.am-ը զրուցել է թուրքագետի հետ:

Հարց- Պոլսո պատրիարքարանում տեղի ունեցած իրադարձություններն ինչպե՞ս եք գնահատում:
Պատասխան- Այդ իրադարձությունները կարելի է բաժանել երկու մասի՝ դրական և բացասական: Դրականն այն է, որ ի վերջո երկար տարիներ անց համայնքում հնարավոր եղավ վերագտնել որոշակի միասնականություն և փորձել վերջ տալ Արամ Աթեշյանի կամայականություններին, եկեղեցական կարգի համաձայն, ընտրել տեղապահ: Մանավանդ, որ տեղապահի ընտրությունն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հանձնարարությունն էր: Ուրախալի է, որ ընտրող հանձնախմբի անդամ  34 հոգևորականների մեծ մասը դեմ արտահայտվեցին Աթեշյանին:
Բացասականն այն է, որ Արամ Աթեշյանը շարունակում է իր խարդավանքները, հոգևորականին ոչ վայել պահվածքով, շարքային ստախոսի ոճով, ընտրությունների արդյունքներին ծանոթանալուց հետո ի հայտ է բերում մի գրություն՝ Ստամբուլի փոխնահանագապետի կողմից, ըստ որի, իբր ընտրություններն անօրինական են: Փորձում է կառչած մնալ աթոռին, պառակտել նահանգը, ապակառուցողական գործունեությունը շարունակել: Որպես հոգևորական, Աթեշյանի համար պետք է կարևոր լինի ոչ թե Ստամբուլի փոխնահանգապետի նամակը, այլ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրահանգ հորդորը տեղապահի ընտրություն անցկացնելու մասին, ինչը և արվել է:

Խնդիրն այն է, եթե այդ նամակը կար, և Աթեշյանն այն ստացել էր ավելի վաղ, պետք է հրապարակեր ոչ թե ընտրություններից րոպեներ անց, այլ ընտրություններից առաջ տեղյակ պահեր հանձնաժողովին, որ ստացել է նման նամակ, որ իրավունք չունեն անցկացնել ընտրություններ: Սա ուղղակի անթույլատրելի է, ողբերգություն է, որ մեր բարձրաստիճան հոգևորականներից մեկը՝ Արամ Աթեշյանն ունի նման պահվածք: Ես հույս ունեմ, որ սկսված գործընթացի դրական միտումները կշարունակվեն, մենք այժմ ունենք լեգիտիմ ընտրված տեղապահ և պետք է որ բոլորը համախմբվեն նրա շուրջ ու պայքարեն:
Ինձ համար ցավալի է, որ տեղապահի ընտրության բերկրանքը հնարավոր չեղավ տարածել, քանի որ անմիջապես հետևեց խառնաշփոթը: Ամենակարևորը պետք է հիշել, որ սա մեր եկեղեցական խնդիրն է, որևէ առնչություն չունի թուրքական իշխանությունների հետ, տեղապահ ընտրելը զուտ հոգևորների գործն է: 34 քահանաներ ու վարդապետներ ընտրել են տեղապահ: Թուրքիայի կարևոր գաղափարախոսությունն այն է, որ պետությունն իրավունք չունի միջամտելու եկեղեցու ներքին գործերին: Սա ըստ էության նաև աշխարհիկության ոտնահարումն է: Սա Աթեշյանի ու թուրք իշխանավորի համագործակցություն է:
Ուշագրավ է, որ Ստամբուլի փոխնահանգապետի նամակը զարմանալիորեն գրագետ նամակ էր, և ես լուրջ կասկածներ ունեմ, թե ինչպես կարող է թուրք իշխանավորն այդքան խոր գիտելիքներ ունենալ եկեղեցական տարբեր կարգերի մասին, նա անպայմանորեն ունեցել է մի հայ օգնական, ով հուշել է ու ծանոթացրել է կարգերի մասին: Ամենևին էլ պետք չէ օժտված լինել դեդեկտիվի հատկություններով, որպեսզի հասկանանք, որ այդ օգնողը կամ հուշողը նույն ինքը Աթեշյանն է:

Հարց- Թուրքիայի հայ համայնքի արձագանքն ինչպիսի՞ն է, ի՞նչ քայլերի կարող ենք ականատես լինել:
Պատասխան- Արձագանքները այս դեպքում էլ կարելի է բաժանել երկու մասի: Մի մասի մոտ խոր հիասթափություն է, ըստ էության խառնաշփոթ, չգիտեն հետագա քայլերը, նրանք մտածում են, որ կրկին ճգնաժամ ու փակուղային իրավիճակ է հասունանում, պասիվ դիրքորոշում ունեն, ինչը վտանգավոր է:
Համայնքի մյուս հատվածը, հուրախություն մեզ, նաև հոգևորականներ, այդ թվում և Սահակ Մաշալյանը, հստակ գիտակցում են եկեղեցական ու աշխարհիկ օրենքների տարբերությունը, գիտակցելով, որ տեղապահի ընտրությունը եկեղեցական գործ է, հաստատակամ են շարունակել պայքարն ու հասնել վերջնական արդյունքի:
Ես կարծում եմ, որ Էրդողանն ըստ էության ճիշտ էր, որ մի քանի շաբաթ առաջ հայտարարեց, որ հայ պատրիարքի ընտրության ձգձգումը ոչ թե թուրքական իշխանությունների, այլ հայ համայնքի մեղավորությունն է: Մենք տեսնում են, որ այս իրադարձություններն ըստ էության ապացուցում են Էրդողանի այդ խոսքերը: Համայնքը դարձել է մի անձի ամբիցիաների զոհ, մի անձի, ով կառչում է  աթոռից, գնում համայնքի ցանկություններին դեմ: Երեկվա ընտրությունը ցույց տվեց, որ մեծամասնությունը դեմ է, որ Աթեշյանը լինի տեղապահ:

Հարց- Նման կերպ աթոռին կառչած լինելը կասկածների տեղիք չի՞ տալիս:
Պատասխան- Կարող ենք եզրակացնել, որ կան այլ պատճառներ, շահախնդրություններ, որոնք ստիպում են Աթեշյանին ամեն գնով պաշտպանի աթոռը: Վարկածներից մեկն էլ այն է, որ նրա պաշտոնավարման տարիներին ֆինանսական չարաշահումների, հողերի ու գույքերի հետ կապված խնդիրներ ու սկանդալներ եղան: Նոր տեղապահի դեպքում ի հայտ են գալու բոլոր անօրինականությունները, որոնք թույլ է տվել Աթեշյանը: Սա կարող է լինել պատճառներից մեկը:

Հարց- Ի՞նչ հնարավոր զարգացումների կարող ենք ականատես լինել:
Պատասխան- Աթեշյանը փորձում է  ամեն կերպ տապալել պատրիարքի ընտրությունները, քանի որ չի կարող ընտրվել պատրիարք: Այն կանխատեսումները, որ ես ունեի տարիներ շարունակ, Աթեշյանը կարող է ստանալ ձայների 20 տոկոսը, ապացուցվեց երեկ: Նա փորձում է ամեն կերպ մնալ աթոռին: Բայց սա անձնական խնդիր չէ, վերաբերում է համայնքին, եկեղեցուն, հայությանը: Պետք է լինի կտրուկ որոշում, արձագանք: Եթե Աթեշյանը խանգարում է այս ամենին և կամք չի գտնում հեռանալու, պետք է բոլոր հնարավոր միջոցներով նրա հեռացումն ապահովել: Համայնքում, աթոռին  նրա ամեն ժամ գտնվելը փաստորեն կործանարար ազդեցություն է ունենում:

Հարց-Ձեր կարծիքով, Մայր Աթոռը կգնա՞ կտրուկ որոշման:
Պատասխան- Մայր աթոռը բավականին ակտիվ քայլեր ձեռնարկեց վերջին շրջանում: Կաթողիկոսը, այսպես ասած, հավաքելով հակամարտող կողմերին, կարողացավ որոշակի լուծում տալ հարցին: Հուսով եմ, որ Մայր Աթոռը պետք է շարունակի իր գործողությունները և հասնի թնջուկի լուծման: Էջմիածնում ձեռք բերված համաձայնություններն Աթեշյանը խախտեց, էստ էության խախտելով Կաթողիկոսի հանձնարարությունը՝ անցկացնել ընտրություններ: Սա նաև Մայր Աթոռի խնդիրն է, որ Կաթողիկոսի հանձնարարությունն ի կատար ածվի: Կարծում եմ, ցանկացած հոգևորականի համար գերակա պետք է լինի Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հորդորն ու հրանգանը, ոչ  թե Ստամբուլի փոխնահանգապետի կամ այլ պաշտոնյայի գրությունն ու նամակը:

Հարց-Տեղապահ ընտրված Բեքչյանն ինչպե՞ս է արձագանքել տեղի ունեցածին:
Պատասխան-Բեքչյանի արձագանքը շատ հայտնի չէ, նա այս ամենն ընդունել է ի գիտություն, առաջին քայլն այն է, որ ցանկանում է հանդիպել Ստամբուլի նահանգապետարանի աշխատակիցների հետ: Կարծում եմ, ամեն դեպքում մարտավարությունը պետք է լինի ավելի կտրուկ, քանի որ նա լեգիտիմ ընտրված տեղապահ է: Պետք է րոպե առաջ ընդունել նրա ընտրվելը, շնորհավորել և խնդրել որ իր լիազորությունների շրջանակում իրականացնի գործընթացը, որի շրջանակում էլ կարող է հանդիպել թուրք տարբեր պաշտոնյաների հետ: Դա չի նշանակում, որ ընտրական գործընթացն առկախվի, և սպասենք, թե երբ են նահանգապետարանից իրեն ընդունելու: Նա պետք է վճռական քայլեր անի, սա նրա պատմական առաքելությունն է:

Հարց-Ստամբուլի փոխնահանագապետի գրությունն իրավական առումով ոչինչ է, ես ճի՞շտ եմ հասկանում:
Պատասխան-Այս հայտարարությունն իրավական ուժ չունի, քանի որ Ստամբուլի նահանգապետարանը կարող է ապահովել պատրիարաքի տեղապահի ընտրության տեխնիկական հարցերը, քանի որ ընտրությունն անցկացվում է Ստամբուլի տարածքում: Տեղապահին ընտրում են միայն քահանաները, ոչ մի աշխարհիկ չի մասնակցում դրան: Թուրքիայի Սահմանադրության մեջ գրված է, որ ոչ մի աշխարհիկ իրավունք չունի միջամտել հոգևորականների կամ կրոնական կազմակերպությունների ներքին գործերին: Գրությունը հակասում է նաև Թուրքիայի Սահմանադրությանն ու այդ երկրի ամենակարևոր սկզբունքներից մեկին՝ աշխարհիկությանը։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

22:27
Քննչական կոմիտեն մանրամասներ է ներկայացրել ռուս զինվորի սպանության վերաբերյալ
Նախնական քննությամբ պարզվել է, որ կասկածյալը ունի հոգեկան առողջության հետ կապված որոշ խնդիրներ։
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Գյումրիում ռուս զինծառայողի սպանության գործով կա ձերբակալված անձ
Գյումրիի Բուլվարային փողոցի մոտ գտնվող Արգո խանութի մոտ հայտնաբերվել է ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայողի դին` պարանոցի շրջանում սուր կտրող, ծակող գործիքից ստացած վնասվածքով։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
«Բորուսիայի» ֆուտբոլիստներին ցանկացել են սպանել հանուն բորսայական գործարքների
Դորտմունդում ապրիլի 11-ին «Բորուսիա» ֆուտբոլային ակումբի ավտոբուսի մոտ մետաղյա դետալներով լցոնված երեք ռումբերը պայթեցվել են հանուն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Արևելքից սպառնալիքների դեպքում ԱՄՆ կսատարի Էստոնիային. Կոնգրեսի խոսնակ
Արևելքից եկող սպառնալիքների դեպքում ԱՄՆ-ն կսատարի Էստոնիային։ Նման հայտարարություն է արել այցով Տալինում գտնվող ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Ապացույցներ են հայտնաբերվել, որ Մարսը մի ժամանակ ծաղկուն մոլորակ է եղել
Մարսի մակերևույթին քարացած կոճղ է հայտնաբերվել: Ծառը պահպանվել է ավելի քան 3 մլն տարի անց: Այս մասին հայտնում է gogetnews.info-ն: Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Բուքմեյքերները ներկայացրել են «Եվրատեսիլ-2017»-ի ֆավորիտներին
Իտալիա, Բուլղարիա, Շվեդիա, Պորտուգալիա, Բելգիա, Հայաստան
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Փարիզում հարյուրավոր կին-ոստիկաններ բողոքի ակցիա են անցկացնում
Այսօր Փարիզում բողոքի ակցիա է անցկացվում՝ կին-ոստիկանների հանդեպ բռնությունների դեմ, որին մասնակցում են ոստիկանության 200 կին աշխատակիցներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Հայ զինվորը գնալով ավելի ու ավելի մարտունակ է դառնում. Նարեկ սարկավագ Պետրոսյան
«Այսօր հայ զինվորն այնպիսինն է, ինչպիսին մեր պատմության մեջ արձանագրված է՝ Վարդանանց պատերազմից մինչև այսօր բոլոր փուլերում: Դրա վառ վկայություններից մեկն էլ ապրիլյան պատերազմը»:
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Թրամփը գերադասում է առևտրային համաձայնագիր կնքել ԵՄ-ի, ոչ թե Լոնդոնի հետ. Times
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Մեծ Բրիտանիային հետ է մղել այն երկրների և կազմակերպությունների շարքից, որոնց հետ Վաշինգտոնը պատրաստվում է ազատ առևտրի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Marchesa-ի հարսանեկան զգեստների նոր հավաքածուն
Marchesa նորաձևության տունը ներկայացրել է դասական հարսանեկան զգեստների նոր հավաքածուն՝ Marchesa Bridal Spring 2018-ը: Դիզայներներն անսպասելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Դաժան հորից երեխային փրկողներին կպարգևատրեն
«Եթե այս երկու անցորդնրը չկանգնեցնեին հորը, ապա չորսամյա տղան կարող էր մահանալ»:
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Շենգավիթը դարձել է հանդբոլի Հայաստանի պատանեկան առաջնության չեմպիոն
Երևանում ավարտվել է հանդբոլի Մ 17 տարեկան պատանիների Հայաստանի առաջնությունը: ՀԱՕԿ-ի փոխանցմամբ՝ առաջնության հաղթող է դարձել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Գերմանիան կրկին զգուշացրել է Թուրքիա մեկնող իր քաղաքացիներին
«Չի բացառվում բողոքի ցույցերն ու մարդկանց կուտակումները»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Spiegel-ը հայտնել է գերմանական հետախուզության՝ Ինտերպոլին լրտեսելու մասին
Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայությունը հետևել է Ինտերպոլի գործունեությանը։ lenta.ru-ի փոխանցմամբ այս մասին հայտնել է Spiegel-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Իտալիայում դատարանը բջջային հեռախոսը ճանաչել է որպես ուղեղի ուռուցքի պատճառ
Իտալիայի Իվրեա քաղաքի դատարանը որոշել է, որ տեղական ընկերություններից մեկի կառավարչի մոտ առաջացրել է ուղեղի բարորակ ուռուցք՝ 15 տարվա ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Ջրացատկորդները մրցել են 3 մետր ոստնակացատկ մրցաձեւում
Վաղը` առաջնության վերջին օրը, ջրացատկորդները կմրցեն աշտարակացատկ մրցաձեւում:
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Նալբանդյանն ընդունել է ավստրիական հեղինակավոր լրատվամիջոցների թղթակիցներին
Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունել է ավստրիական մի շարք հեղինակավոր լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին,- հայտնում են ԱԳՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Հայաստանում հանքային ջրերի արտադրության ծավալներն աճել են
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ այս տարվա հունվար-փետրվարին Հայաստանում արտադրվել է 5 106.3 հազար լիտր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ստավրոպոլի մարզում ԻՊ-ի 2 ահաբեկիչ է ոչնչացվել
Ստավրոպոլի մարզում ոչնչացվել է ԻՊ 2 ահաբեկիչ։ Այս մասին հայտնում է ՏԱՍՍ-ը։ «Ապրիլի 21-ին՝ մոսկվայի ժամանակով 23։00-ին, Ուսծ-Նեվինսկի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
2016-ին Գերմանիայի ամենավտանգավոր քաղաք է ճանաչվել Բեռլինը
Գերմանիայի դաշնային հանրապետության մայրաքաղաք Բեռլինը՝ ավելի քան 100 հազար բնակչությամբ, գերմանական քաղաքներից ամենավտանգավորն է հանդիսանում։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Տարոն Մարգարյանը լուրջ փորձություն չի համարում ընդդիմադիր ուժերի հետ Երևանի ավագանիում աշխատելու հեռանկարը
ՀՀԿ-ն իրեն մրցակից է համարում  թե «Ելք» դաշինքին, թե «Երկիր ծիրանի» կուսակցությանը: Այս մասին այսօր Արաբկիր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Օդի ջերմաստիճանը 24-26-ը կնվազի 6-8 աստիճանով
Ապրիլի 23-ի երեկոյան ժամերին, 24-ի գիշերը և առավոտյան հանրապետության շրջանների զգալի մասում, 24-ի ցերեկը Վայոց ձորում, Սյունիքում և Արցախում,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Ապրիլի 25-ի հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ  ապրիլի 25-ին` պլանային և վերանորոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Կառավարությունում անդրադարձ է կատարվել «Հին Երևան»-ին
Կառավարությունում քննարկվել են Երևանի կառուցապատման ծրագրերը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Քյոլնում բողոքի ակցիայի ժամանակ երկու ոստիկան է վիրավորվել
«Այլընտրանք Գերմանիայի համար» կուսակցությա դեմ զանգվածային ցույցերի ընթացքում Քյոլնում երկու ոստիկան է տուժել. գրում է gazeta.ru-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
ՍԱՊԾ-ն արձագանքեց. Շուկայում առկա լոլիկը չի կարող վնասել քաղաքացիների առողջությանը
ՍԱՊԾ-ն լոլիկի մոնիտորինգ է իրականացնում նաև շուկայում:
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
«Պետք է համարձակորեն որակ փոխենք». վարչապետը հանդիպել է ֆերմերներին
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը կառավարությունում հանդիպել է ֆերմերային տնտեսությունների մի շարք ներկայացուցիչների հետ, որի ընթացքում քննարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԵԽ պատգամավոր Ֆրանկ Էնգելին
Հանրապետության Նախագահն ու Ֆրանկ Էնգելը մտքեր են փոխանակել ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացի և առկա խնդիրների շուրջ:
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Տարոն Մարգարյան. Երևանում անելիքները շատ են
«Ես վստահ եմ, որ մեր թիմը կարող է այս հարցերը լուծել»:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեկնարկել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված ջահերով ավանդական երթը
00:48 24/04/2017

Մեկնարկել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված ջահերով ավանդական երթը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}