«Խեղճ աղջիկ էին գտել». Ինչո՞ւ են հայ կանայք բռնության ենթարկվում

11:30 05/12/2011 » Հասարակություն

«Խեղճ աղջիկ էին գտել». Ինչո՞ւ են հայ կանայք բռնության ենթարկվում

Ժամանակ առ ժամանակ լրագրողական նյութերի մրցույթ է հայտարարվում: Ու հենց այդ ընթացքում ի հայտ են գալիս հայտարարված թեմայի շրջանակում մեկը մյուսից ահասարսուռ, մեկը մյուսից դաժան ու տպավորիչ պատմություններ, շատերի ուշադրությունը սևեռվում է մրցույթի շրջանակում առաջադրած խնդիրների վրա: Մրցույթ է, հաղթելու խնդիր է դրված:
Հեղինակները կարծում են, թե ինչքան դաժան եղավ պատմությունը, ինչքան տուժած եղավ հերոսը, հաղթելու հնարավորությունները կմեծանան։ Բայց այս դեպքերում արդյո՞ք լրագրողները չեն սկսում թեժացնել խնդիրը, ի վերջո կան լրագրության հստակ կանոններ` պետք են ստուգված փաստեր, ոչ թե չափազանցված պատմություններ:

Այս օրերին էլ մի քանի ակցիաների ու մրցույթների շնորհիվ ուշադրության կենտրոնում կանանց իրավունքների ոտնահարումն է, նրանց նկատմամբ իրականացվող բռնությունները: Բռնության մի ահասարսուռ դեպքի մասին բարձրաձայնվեց օրերս:

Հայ ընտանիքներում, կարծես թե կինը չի գնահատվում, չնայած ինչքանով տեսնում եմ իմ շրջապատում, կանայք աշխատում են տղամարդուն հավասար, ընտանեկան հոգսը ամուսնու հետ հավասար, երբեմն էլ` ավելի կիսում:

Հայ հասարակությունում կանանց բռնությունների մասին վերջերս հաճախ են տեղեկություններ լինում, պատճառը կամ բռնությունների, կամ էլ դրանց մասին ահազանգողների թվի ավելացումն է: Կանանց ծեծում են, ենթարկում սեռական, հոգեբանական ու այլ կարգի բռնությունների, օրինակները բազմաթիվ են, կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները հարյուրավոր պատմություններ պարունակող նամակներ ունեն` մեկին սկեսուրը հոր տնից այդպես էլ չբերած օժիտի մասին է միշտ հիշեցնում, մեկը գործ անել չիմանալը երեսով տալիս, մեկի ամուսինը ամիսներով արտագնա աշխատանքի է մեկնում, կնոջը թողնելով միայնակ մոր մոտ, մեկի ամուսինը հարբեցող է, ծեծող:

«Ուժեղի մոտ միշտ էլ թույլն է մեղավոր» սկզբունքը փաստորեն գործում է ոչ միայն բռնության պահին, այլև դրանից հետո, երբ հայ կնոջը ամենադաժան ձևով տանջանքների ենթարկած տղամարդու նկատմամբ համաներում է կիրառվում, իսկ սկեսուրի նկատմամբ դեպքերից ավելի քան մեկ տարի անց դեռ քրեական գործ չի հարուցվել: Ընդհանրապես կանանց վրա ձեռք բարձրացնող տղամարդուն ուժեղ երբեք չես համարի, այլ մեկը, ով չհաղթահարծ բարդույթներ ունի ուժեղ, կայացած երևալու: Իսկ եթե որևէ մեկը ծեծը դարձնում է ամենօրյա զբաղմունք, ապա հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ ունի:

Այս օրերին, երբ Հայաստանում անցկացվում է կանանց իրավունքների պաշտպանությանը միտված «Մի հանդուրժիր բռնություն» քարոզարշավը, հայտնի դարձավ մի ահասարսուռ պատմության մասին, որը տեղի է ունեցել դեռ նախորդ տարի: Մասիսում մանկատան նախկին սան 20-ամյա Զարուհի Պետրոսյանի մահից հետո, ինչը հետևանք էր ամուսնու և սկեսուրի դաժան ծեծի, երբ դեպքը  հասարակական հնչեղություն ստացավ, մտածում էի, որ նման դեպքեր այլևս չեն լինի` գոնե այդ դաժանությամբ: Պարզվեց եղել է, ճիշտ է, բարեբախտաբար բանը սպանության չի հասել, բայց 20-ամյա նորահարսին ենթարկել են ամենադաժան փորձությունների:

20-ամյա համագյուղացիս` Մարիամ Գևորգյանն անասելի տանջանքների ու կտտանքների է ենթարկվել Ռուսաստանում ապրող հայ ընտանիքում, որտեղ հարս են տարել: Ծեծողի, ջարդողի, մարմինը պատառաքաղով ծակծկողի, լեզուն ու մարմնի այլ մասերը արդուկով ու կրակայրիչով այրողի ու այլ դաժանություններ կատարողի գլխավոր դերերում սկեսուրն ու ամուսինն են եղել:
Այս պատմությունը սոցիալական ցանցերում մեծ աղմուկ բարձրացրեց, դատաստանի խիստ տարբերակների առաջարկներ եղան` այդ ընտանիքի բոլոր անդամներին սպանել, այրել, սատկացնել… է պետք»: «Դեռ կա՞ն մահապատժին ընդդիմացողներ»,-հարցրել էր «Ֆեյսբուքի» օգտատերերից Կարեն Վարդանյանը: Ամենավիրավորական բառերը հնչեցին այդ ընտանիքի հասցեին:

Պարզվեց նաև /դաժան պատմությանն անդրադարձել էր «Հետք»-ը», որ ամուսնու Դավիթ Զիրոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել էր, առանց ազատազրկվելու համաներումը տարածվել էր նաև նրա վրա: Ամուսնու ու սկեսուրի ծեծի հետևանքով մահացած Զարուհի Պետրոսյանի ամուսինը ազատազրկվեց տասը տարով:

Մարիամը հասցրել էր փրկվել, նրա ամուսնուն չեն դատի, չնայած որ առաջին կնոջն էլ նույն կտտանքներին էր ենթարկել: Մարիամի հետ նաև առաջին կինն էր ոստիկանություն հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացրել: «Հետք» պարբերականը նաև գրել էր, որ աղջկա սկեսուրի` «Հայկանուշ Միքայելյանի մասով ընթանում է նախաքննություն, և միայն դրա ավարտից հետո կարելի է հստակ ասել, թե վերջինիս արարքները ՀՀ Քրեական օրենսգրքի որ հոդվածներին են համապատասխանում»:

Որտե՞ղ փնտրել ընդհանրապես հայ կնոջը բռնության ենթարկելու պատճառները: Հոգեբանները, բժիշկները, իրավապահներն ու սոցիոլոգներն իրենց տարբերակները կառաջարկեն: Իսկ ես այն կարծիքին եմ, որ բռնության ենթարկվելու գործում մեծապես կա կնոջ մեղքը: Այն կնոջ, որ երբևէ իրեն չի արժևորել, իրենով քիչ է զբաղվել, ժամանակ չի հատկացրել իր ժամանցի, լիցքաթափման, տեսքի, հարդարման համար` մինչև վերջ նվիրվելով ամուսնուն, ընտանիքին, երեխային, խնդիրների լուծմանը, ամեն ինչի նկատմամբ դառնալով հանդուրժող, հարմարվող, ծայր աստիճան համբերատար:

Ուշադրություն դարձրե՞լ եք, տղամարդիկ, ու ոչ միայն, ինչպիսի քծնանքով, ժպիտով, ծառայելու պատրաստակամությամբ, մի առանձնակի հարգանքով ու մեծարմամբ են վերաբերվում դրսից եկած կամ էլ իր հագուկապին, արդուզարդին հետևող, իրենց առողջության վրա դողացող, քմահաճ կանանց: Հայ կանանց մի ստվար հատված չի հասցնում դա անել, հայ կինը չի հասցնում իրեն գնահատել, իրեն գնահատելի ներկայացնել:

Պատահական չէ, որ մայրիկիս սկսեցի լիովին գնահատել, երբ արդեն բավականին մեծ էի: Ամբողջ օրը աչքիս դեմ աշխատող, տանջվող, գիշերները չքնող մայրիկիս սկսեցի գնահատել, երբ արդեն ես էլ մայր էի, ու իմ արածի համար փոքրիկիցս պահանջեցի, որ շնորհակալություն հայտնի: Անմիջապես հիշեցի, որ ինձանից նման բան չեն պահանջել, երևի մայրս մտածել է ու այսօր էլ մտածում է` պարտավոր է…

Ու պատահական չէ, որ «Ֆեյսբուքում» Մարիամի պատմության ներքո արված մեկնաբանություններում մեկ ուրիշ օգտատեր նկատել էր. «Խեղճ աղջիկ են գտել»:

Աղբյուր` Panorama.am

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Share |

Տպագրական տարբերակ

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

↓ Վերջին նորություններ
Շարունակել

Օրացույց