Մարաղան` 20-րդ դարավերջի Գողգոթա

Օրը` կարճ լուրերով (100)

00:03 | Աշխարհում Պերուի օդանավակայանը փակ է

Պատճառը պայթուցիկի մասին ստացված հաղորդագրությունն է:
Աղբյուր` Ria.ru
23:45 | Աշխարհում Շվեյցարիան ազատ առևտրի մեջ է կմտնի Չինաստանի հետ

Այս ոլորտում Շվեյցարիան դարձավ 2-րդը եվրոպական երկրների շարքում:
Աղբյուր` Vzglyad.ru
23:33 | Աշխարհում Հաքերները կոտրել են ITV գործակալության կայքը Twitter-ում

Աղբյուր` Mignews.co.il
23:20 | Աշխարհում Գերմանիան ճանաչվել է ամենահայտնի երկիրը

Կանադան 2-րդն է աշխարհում:
Աղբյուր` Mignews.co.il
23:02 | Աշխարհում Սիրիա զենք մատակարարելու հարցում ԵՄ-ը պետք է հասնի միասնական որոշման

Փարիզում այս մասին այսօր հայտարարել են Գերմանիայի և Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարները:
Աղբյուր` Itar-tass.com
22:53 | Աշխարհում Գվատեմալայի նախկին նախագահին հանձնել են ԱՄՆ-ին

Նա մեղադրվում է Նահանգների բանտերից 70 մլն դոլար յուրացնելու մեջ:
Աղբյուր` Ria.ru
22:45 | Աշխարհում Դաղստանում 18-ամյա գրոհային է սպանվել

Աղբյուր` Utro.ru
22:37 | Աշխարհում Քաբուլում պայթյուններից հետո հրաձգություն է սկսվել

Այն տեղի է ունեցել անվտանգության ուժերի և գրոհայինների միջև:
Աղբյուր` BBC Russian
22:25 | Հայաստան Նոր Kinect-ը կաշխատի Windows-ի հետ

Համագործակցությունը կսկսվի 2014թ.-ից:
Աղբյուր` Vesti.ru
22:18 | Հայաստան Facebook-ն արգելափակել է սիրիացի ապստամբների էջերը

Որոշումը կայացվել է առանց օգտատերերի համաձայնության:
Աղբյուր` MIgnews.co.il
22:05 | Աշխարհում Սիրիան ԱՊԼ-ից պահանջել է ներողություն խնդրել ժողովրդից

Այս մասին հայտարարել է տեղեկատվության նախարարը:
Աղբյուր` Rosbalt.ru
21:35 | Հայաստան Ստրամաչոնիին պաշտոնանկ են արել հեռախոսազանգով

Խիստ վիրավորված մասնագետը հայտարարել է, որ այդ լուրն ակումբի ղեկավարությունն իրեն հայտնել է հեռախոսազանգով:
Աղբյուր` Panorama.am
21:20 | Աշխարհում Ռուսաստան. ՆԳՆ տրանսպորտային ոստիկանությունից ավելի քան 200 գաղտնի փաստաթղթեր են անհետացել

Աղբյուր` Ria.ru
21:05 | Աշխարհում Արշավինը կարող է տեղափոխվել թուրքական ակումբներից մեկը

Ռուս ֆուտբոլիստի հնարավոր տեղափոխությունը կկայանա այս ամռանը:
Աղբյուր` BBC Russian
20:53 | Աշխարհում ԱՄՆ. Ջորջիա նահանգում ՃՏ պատահարի հետևանքով 18 մարդ է վիրավորվել

Բոլոր ուղևորները հոսպիտալացվել են:
Աղբյուր` Ria.ru
20:45 | Աշխարհում Ռուս գործարարը Դի Կապրիոյի հետ կթռչի տիեզերք

Այսօր Կաննի կինոփառատոնոմ կայացել է բարեգործական աճուրդ:
Մանրամասները` Panorama.am
20:35 | Աշխարհում Հոգատար կինը ընդունակ է փրկել ամուսնուն դեպրեսիայից

Տղամարդու հոգեկան վիճակից տուժում են երեխաները:
Աղբյուր` Meddaily.ru
20:18 | Հայաստան Մոսկվայում արևադարձային տեղատարափ է սկսվել

Անձրևը կտևի մինչև երեկոյան ժամը 10-ը:
Տեսանյութը` Vesti.ru
20:10 | Աշխարհում Maserati Quattroporte-ն աճուրդի կհանվի

Յուրահատուկ մեքենան վաճառքի կհանվի RM Auctions հայտնի աճուրդում մայիսի 25-ին:
Աղբյուր` Luxplanet.ua
19:58 | Աշխարհում Ջոն Քերրին Իսրայելին և պաղեստինցիներին բանակցությունների կոչ է անում

Աղբյուր՝ BBC Russian
19:37 | Աշխարհում ԱՄՆ-ում տոռնադոյի հասցրած վնասը գնահատվել է 5 մլրդ դոլար

Աղետի հոտևանքով զոհվել էր 24, վիրավորվել՝ 350 մարդ:
Աղբյուր՝ Rosbalt.ru
19:30 | Հայաստան Եվս մեկ «վերջինզանգյան» ավտոմեքենա տեղափոխվեց հատուկ պահպանվող տարածք

Երևանում ճանապարհային ոստիկանության հատուկ պահպանվող տարածք է տեղափոխվել 19 ավտոմեքենա, իսկ մարզերում` 21 ավտոմեքենա:
Աղբյուր` Panorama.am
19:23 | Աշխարհում Հաքերային հարձակումները Իսրայելի վրա շարունակվում են

Նոր հարձակումը ծրագրվում է գալիք շաբաթ:
Աղբյուր՝ Mignews.co.il
19:15 | Աշխարհում Աֆղանստանի մայրաքաղաքում հզոր պայթյուն է որոտացել

Այլ մանրամասներ չեն հաղորդվում:
Աղբյուր՝ Utro.ru
19:07 | Աշխարհում Հայրությունը երկարացնում է տղամարդկանց կյանքը

Հետազոտությունները կատարվել են 10 տարվա ընթացքում:
Աղբյուր՝ Rosbalt.ru
19:00 | Հայաստան Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին

Զրուցակիցները քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության բանակցային գործընթացի ներկա փուլին և հետագա քայլերին վերաբերող հարցեր:
Աղբյուր` Panorama.am
18:52 | Աշխարհում Վիտասին 10 տարվա ազատազրկում է սպառնում

Այսօր ռուս երգչի դեմ երկրորդ դատական գործն է հարուցվել:
Աղբյուր՝ Gazeta.ru
18:45 | Աշխարհում Քերրի. «Իրանում նախագահական ընտրությունները չեն համապատասխանի մարդկանց իրական ընտրությանը»

Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ պետքարտուղարը:
Աղբյուր` Ria.ru
18:38 | Աշխարհում Բժիշկները սահմանել են քորի պատճառը

Քորը թույլ ցավ է:
Մանրամասները՝ Vesti.ru
18:30 | Հայաստան ԱՐԱՐԱՏԲԱՆԿ-ի բաժնետոմսերի լրացուցիչ թողարկումը թույլատրվել է առևտրին ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ Արմենիայում

Ընկերության բաժնետոմսերի լրացուցիչ թողարկումը ներառում է 5,000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 85,100 հատ հասարակ անվանական բաժնետոմս, որոնք համալրել են ընկերության` առևտրին թույլատրված բաժնետոմսերի քանակը:
18:25 | Հայաստան Գովազդը պետք է համապատասխանի օրենսդրության և ոլորտը կարգավորող Երևանի ավագանու որոշումների պահանջներին

Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացվել են մայրաքաղաքում առկա և գովազդի ու լեզվի մասին օրենքների պահանջներին հակասող գովազդների շտկման ուղղությամբ ձեռնարկվելիք միջոցառումները:
18:20 | Աշխարհում Ղրիմում ՌԴ գլախվոր հյուպատոսը հրաժարական է տվել

Պատճառը Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի կողմից տարածված հաղորդագրության հետ չհամաձայնվելն է:
Մանրամասները ՝ Gazeta.ru
18:13 | Հայաստան Փոխվարչապետն ընդունեց Հայաստանում ԱՄԷ նորանշանակ դեսպանին

Հանդիպմանը քննարկվեցին համագործակցության ընդլայնման, առևտրատնտեսական կապերի զարգացման, միջկառավարական հանձնաժողովի գործունեությանն առնչվող հարցեր:
Աղբյուր՝ Mta.gov
18:08 | Հայաստան Հայաստան կժամանի ԵԽԽՎ նախագահ Մինյոնը

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի մշտական հանձնաժողովի նիստը կկայանա Երևանում մայիսի 31-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
18:00 | Աշխարհում Իռլանդիայում դասերը բաց թողած երեխաների ծնողներին կալանք է սպառնում

Նրանք նաև խոշոր տուգանքներ կվճարեն:
Աղբյուր՝ Rosbalt.ru
17:45 | Աշխարհում Կիևում համասեռմոլներին ձերբակալություններով են սպառնացել

Մայիսի 25-ին նախատեսցած է քաղաքում գեյ-շքերթ անցկացնել:
Աղբյուր՝ Mignews.co.il
17:35 | Հայաստան Արա Սադոյանը շնորհավորել է շրջանավարտներին

Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարը Վերջին զանգի կապակցությամբ այսօր այցելել է վարչական շրջանի ավագ դպրոցներ:
17:27 | Աշխարհում Քաբուլում հզոր պայթյուն է որոտացել

Զոհերի և վիրավորների մասին տվյալներ դեռ չկան:
Աղբյուր՝ BBC Russian
17:20 | Աշխարհում Վիտասի դեմ երկրորդ քրեական գործն է հարուցվել

Ռուս հայտնի երգիչը մեղադրվում է իշխանության ներկայացուցչի դեմ բռնություն կիրառելու մեջ:
Աղբյուր` Itar-tass.com
17:12 | Հայաստան «Արմենիա միջազգային օդանավակայանները» ավելացնում է չվերթները. «Սպասվում է տոմսերի գների իջեցում»

Մանրամասները` Panorama.am
17:07 | Հայաստան Եղեռնագործության 25-րդ տարելիցին նվիրված խաչքարի բացման արարողություն Բեյրութում

Միջոցառումն իրականացվեց Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի Լիբանանի կենտրոնական մարմնի, «Փյունիկ» համահայկական հիմնադրամի և Լիբանանում ՀՀ դեսպանության նախաձեռնությամբ:
Աղբյուր` Mfa.am
17:00 | Հայաստան Այսօր բորսայում ԱՄՆ դոլարով գործարք չի կնքվել

Հայտնել են «ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ» ԲԲԸ-ից:
Աղբյուր՝ NASDAQ OMX Armenia
16:47 | Աշխարհում Աբու Դաբիի օդանավակայանում քնելու յուրահատուկ հարմարանքներ են ստեղծվել

1 ժամ քնի համար հարկավոր է 12 դոլար վճարել:
Տեսանյութը` Luxplanet.ua
16:40 | Աշխարհում Ռուսաստանը ողջունել է Հյուսիսային Կորեայի` բանակցություններ վարելու պատրաստակամությունը

Այս մասին հայտնել են ՌԴ ԱԳՆ-ից:
Աղբյուր՝ BBC Russian
16:31 | Հայաստան Սամվել Ալեքսանյանի դեմ ԱԺ Էթիկայի հանձնաժողով դիմում է ներկայացվել

Դիմողը Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնն է:
Մանրամասները` Panorama.am
16:25 | Աշխարհում Ֆրանսիան առաջարկել է զենք մատակարարել սիրիական ընդդիմության դեմոկրատներին

Այս մասին հայտարարել է ՌԴ-ում երկրի դեսպանը:
Աղբյուր` Interfax.ru
16:17 | Աշխարհում Լոնդոնի «Հիթրոու» օդանավակայանը վերականգնել է աշխատանքը

Այս մասին նշված է աշխատակազմի հայտարարությունում:
Աղբյուր` Ria.ru
16:05 | Աշխարհում Անկարգություններ Ստոկհոլմում. Ցուցարարները երկու դպրոց են այրել

Բողոքի ակցիաները տեղի են ունենում քաղաքի գաղթյալներով բնակեցված շրջաններում:
Աղբյուր՝ BBC Russian
15:56 | Տարածաշրջան Իրանը հերքում է իր զինվորականների ներգրավվածությունը Սիրիայի հակամարտությունում

Մեղադրանքը հնչել է ԱՄՆ պետքարտուղարության կողմից:
Աղբյուր՝ Rosbalt.ru
15:50 | Հայաստան Ադրբեջանի կողմից հանրային շփումների արգելումը ոչ միայն կսրի իրավիճակը, այլև խոչընդոտ կհանդիսանա կարգավորմանը

Մոսկվայում գտնվող հայ լրագրողների պատվիրակության հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է միջպետական մշակութային համագործակցության գծով ՌԴ նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Միխայիլ Շվիդկոյը:
Աղբյուր` Panorama.am
15:35 | Աշխարհում Բարաք Օբամայի այցը Ռուսաստան կկայանա G20-ի գագաթաժողովից առաջ

Հայտնել է ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը:
Աղբյուր` Interfax.ru
15:22 | Աշխարհում Վառնայի օդանավակայանը փակ է ուժգին քամու պատճառով

Բոլոր չվերթները տեղափոխվել են Բուրգաս:
Աղբյուր` Vesti.ru
15:21 | Հայաստան Ցուցահանդեսի բացում ԱՄՆ դեսպանության, Նարեկացի արվեստի միության և Մերձավոր Արևելքի հիմնադրամի կողմից

Մայիսի 25-ին ժ.16:00 ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆերնը կկատարի «Հետքերով որբերի հայոց» խորագիրը կրող լուսանկարների ցուցահանդեսի բացումը Հայաստանի ազգային պատկերասրահում:
15:15 | Աշխարհում «Ահաբեկչության դեմ պատերազմը պետք է վերջանա»

Այսօր այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման:
Աղբյուր` The Telegraph
15:07 | Հայաստան «Այսօրվա կառավարման համակարգը քաղցկեղ է, որը սպանելու է թե պետությունը, թե ինքն իրեն»

Այսօրվա ասուլիսում հայտարարել է «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը:
Աղբյուր` Panorama.am

10:00 10/04/2010 » Հասարակություն

«Դա նման էր Գողգոթային... շատ տարիներ անց»: Սրանք բարոնուհի Քերոլայն Քոքսի խոսքերն են: Նորօրյա Գողգոթան, որի մասին խոսում է բարոնուհին, Մարաղայի ողբերգությունն է:

1992թ. ապրիլի 10-ի լուսաբացը Մարաղայում արյունոտ էր, առավոտ լուսոն բացվեց դաժան ողբերգությամբ, ադրբեջանական հրոսակների անմարդկային ոճրագործությամբ: Օդում արյան գաղջ հոտն էր, այրվող տների թանձր ծուխը, վիրավորների ու հարազատներին կորցրածների լացն ու կականը, իսկ շուրջբոլորը դիակներ էին, մարդկանց կտրտված մարմնամասեր:

«Ես երբեք չեմ մոռանա այդ ահավոր օրը, երբ ադրբեջանցիները հարձակվեցին Մարաղայի վրա:
Մարաղայի բնակիչները լիովին անպաշտպան էին, նրանք գրեթե ոչինչ չունեին թշնամուն դիմակայելու համար: Ես տեսա երիտասարդ մի տղայի, որ փորձում էր ազերիների տանկի դեմն առնել որսորդական հրացանի օգնությամբ: Մարաղայի սպանդի ամենադաժան տեսարաններից մեկը մարդկանց գլխատված մարմիններն էին: Ես տեսել եմ, տեսել եմ, թե ինչպես են ադրբեջանցիները գլխատում մարդկանց, տեսել եմ վառված դիակներ, ըստ երևույթին, որոշ մարդկանց նրանք կենդանի էին վառել: Նրանք հիմնահատակ քանդում ու վառում էին հայերի տները, սակայն վառելուց առաջ թալանում էին դրանք` այնտեղից դուրս բերելով այն ամենն, ինչ իրենց չէր պատկանում: 1992թ-ին ադրբեջանցիները Մարաղայում հանցանք են գործել ողջ մարդկության դեմ»,-նույնիսկ շատ տարիներ անց, չկարողանալով զսպել արցունքները, կպատմի բարոնուհի Քոքսը:

Մարաղայի ողբերգությունը Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի հայերի հանդեպ ադրբեջանցիների պարբերաբար իրագործած ցեղասպան գործողությունների և էթնիկ զտումների համակարգված, հետևողական շղթայի հերթական մի օղակն էր: Ադրբեջանի ռազմական ագրեսիան Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ ուղեկցվել է մարդկության տրամաբանությունից ու պատկերացումներից դուրս դաժանություններով: Սակայն նույնիսկ նման սև ֆոնին առանձնանում է Մարաղայի ողբերգությունը:
Ահա թե ինչ է պատմում ադրբեջանական դաժան մսաղացից հրաշքով փրկվածներից Վալյա Խաչիկյանը.

«Ապրիլի 9-ին, երեկոյան մոտավորապես ժամը վեցին սկսվեց գյուղի ռմբակոծումը, ինչին արդեն վաղուց սովորել էինք: Կրակում էին Ալազանից, թնդանոթներից, խոշոր գնդացիրներից: Այդ ժամանակ ամուսնուս հետ գտնվում էինք նկուղում, ուր ապրում էինք գրեթե երեք տարի: Ապրիլի 10-ի առավոտյան ժամը 6-ի մոտ սկսվեց փոթորկալից գնդակոծություն. արկերը պայթում էին գրեթե ամեն վայրկյան: Գյուղի վրա 3000-ից ավելի արկ է պայթել: Այդպես շարունակվեց մինչև ժամը 14-ին մոտ: Այդ ժամանակ տեղեկացանք, որ ադրբեջանցիներն արդեն գյուղ են մտել: Բոլոր նրանք, ովքեր չկարողացան լքել գյուղը, մորթվեցին, այրվեցին կամ գերեվարվեցին: Իսկ փախչողներիս դժոխային ճանապարհ էր սպասում` ռմբակոծությունների ներքո…»:

Ադրբեջանական հրոսակները թալանել են բոլոր տները, իսկ այն ամենը, ինչ չեն կարողացել թալանել, այրել են` հաճախ` տանտերերի հետ միասին: Բնակիչներին կոտորել են ամենադաժան եղանակներով` այրել, անդամահատել, անգամ սղոցել: Դաժան կոտորածների արդյունքում տարբեր տվյալներով սպանվել է ավելի քան 80-100 մարաղացի, այդ թվում` 30-ը` կանայք, 40-ից ավելի մարդ վիրավորվել է, ևս 63-ը գերեվարվել են: Վերջիններիս թվում եղել է ինը երեխա: Բազմաթիվ մարաղացիներ սպանվել են փախուստի ճանապարհին` ծնողների, զավակների, հարազատների աչքերի առջև: Պատանդ տարված մարաղացիներից յոթը վերադարձվել են, 17-ը փոխանակվել են, մեկը գնվել է, մեկին հաջողվել է փախչել գերությունից, ութ հոգու սպանության մասին տեղեկություններ են ստացվել, ևս 29-ի ճակատագիրն առ այսօր անհայտ է: Մեկ մարդ սպանվել է փոխանակման պահին, մեկն էլ` փախուստի փորձ կատարելիս:

Ականատեսների վկայություններին (օրինակ` http://www.maragha.nk.am) հնարավոր չէ սառնասրտորեն ծանոթանալ, դրանք պարունակում են դաժան նկարագրություններ, սահմռկեցուցիչ մանրամասներ, որ մարդկային տրամաբանությունից ու պատկերացումներից դուրս են: Միևնույն ժամանակ այդ ամենը ցավալիորեն այնքան ծանոթ է` դեռ 19-րդ դարի վերջից ու 20-րդ դարի սկզբներից: Մեկ դարից ավելի թուրք-ազերիական ձեռագիրն այդպես էլ չի փոխվել, չի փոխվել նաև նրանց բնույթը…

…Մարաղան այսօր դեռ շարունակում է մնալ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, ու, ինչպես ցույց են տալիս արբանյակից կատարված պատկերները, ժամանակի ընթացքում ազերիները գողացել են նաև տների քարերն անգամ:

Իսկ մարաղացիները վստահ են, թե նորից վերադառնալու ու շենացնելու են հայրենի գյուղը:

Աղբյուր` Panorama.am