Քաղաքագետ. Սադրանքներով Ալիևն իր խուճապն է քողարկում

Շման գծում լարվածության ֆոնին, ինչպես նաև ՄԱԿ ԳԱ հոբելյանական նստաշրջանի առաջ բերած տեղեկատվական առատ հոսքերի պայմաններում աննկատ մնաց մի չափազանց կարևոր իրողություն. Գլխավոր ասամբլեայի նստաշրջանին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը չէր մասնակցում: Իսկ մինչ այդ նա չէր մասնակցել Մոսկվայում մզկիթի բացման արարողությանը: Թվում է՝ որևէ արտառոց բան չկա: Սակայն դա միայն առաջին հայացքից: Իրադարձությունների վերլուծությունը վկայում է, որ Ալիև կրտսերն այս օրերին խուսափում է արտաքին աշխարհի հետ շփումներից և բավականին լուրջ մարտահրավերների առաջ է կանգնած:

Սեպտեմբերի 23-ին Մոսկվայում մեծ հանդիսավորությամբ բացվեց Եվրոպայի ամենամեծ մզկիթը, որին բացի Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինից մասնակցում էին նաև Թուրքիայի և Ղազախստանի նախագահներ Էրդողանն ու Նազարբաևը, ինչպես նաև Պաղեստինի ինքնավարության առաջնորդ Մահմուդ Աբասը: Մինչդեռ Իլհամ Ալիևն այս արարողությանը ներկա չէր գտնվել, չնայած որ նրա այցը ենթադրվում էր: Բանն այն է, որ մոսկովյան մզկիթի շինարարությունը, որոշ տվյալներով, ֆիանանսավորվել է Բաքվի կողմից ու նրա ջանքերով, զուտ այն պատճառով, որ հայերը Մոսկվայում նախաձեռնել էին Սուրբ Պայծառակերպություն եկեղեցու շինարարությունը: Փաստորեն կրտսեր Ալիևը ինչ-ինչ հանգամանքներից ելնելով ստիպված էր հրաժարվել իր համար իմիջային, քաղաքական ու գաղափարական մեծ կարևորություն ներկայացնող միջոցառումից: Քանի որ որևէ պաշտոնական պարզաբանում չկա, մնում է միայն ենթադրել, որ Իլհամ Ալիևը մոսկովյան այցից հրաժարվել է՝ Ռուսաստանի ղեկավարության հետ շփումներից խուսափելու նպատակով:

Դատելով օգոստոս-սեպտեմբեր ժամանակահատվածում եղած պաշտոնական ու կիսապաշտոնական տեղեկատվական արտահոսքերից՝ նման պատճառներ Ադրբեջանի նախագահն ուներ: Ենթադրվում է, որ արևմուտքի կողմից անկյուն մղված Ադրբեջանին պաշտոնական Մոսկվան որոշակի վերջնագրային առաջարկներ է ներկայացրել՝ կապված Ռուսաստանի շուրջ ընթացող ինտեգրացիոն նախագծերին միանալու հետ: Ժամանակին, երբ նավթի գինը բարձր էր ու Ադրբեջանի կապիտալիզացիան միջազգային հարաբերություններում որոշակի արժեք ուներ, Ալիևին հաջողվում էր նմանատիպ ճնշումներին դիմադրել՝ այդ դիմադրությունն անվանելով չմիավորման քաղաքականություն: Սակայն միջազգային իրավիճակի կտրուկ փոփոխությունն էականորեն կրճատեցին Ալիև կրտսերի մանևրի տարածքը: Իսկ առանցքային փոփոխությունները մի քանիսն էին ու բոլորն էլ Ալիևի վարչակարգին վերաբերում էին:

Առաջինն անշուշտ էներգակիրների շուկայում արձանագրված անկումն էր: Սա ուժգին հարված էր ոչ միայն Ալիևի վարչակարգի ֆինանսական կարողություններին, այլև քաղաքականհ նարավորություններին: Ի վերջո քաղաքական դիվիդենտներն Ալիևը վաստակում էր ոչ միայն նավթի իրացումից, այլև դրա շուրջ տարատեսակ շահարկումներից (այս կամ այն խողովակաշարն այս կամ այն երկրով անցկացնել կամ չանցկացնելը): Ոլորտում արձանագրված միտումներն Ալիևի այս հնարավորությունները կտրուկ նվազեցրեցին:

Երկրորդ կարևոր գործոնն իրանական ճգնաժամի հնարավոր հանգուցալուծումն է: Անկախ այն հանգամանքից, թե ի վերջո ինչ պայմաններով Իրանն ու Արևմուտքը համաձայնության կգան (որին կողմերը կարծես թե միտված են), արդեն իսկ փաստ է, որ այդ համաձայնությունից տուժողների ցանկը գլխավորելու է Ադրբեջանը: Բաքուն ոչ միայն կորցնելու է էներգետիկ ու կոմունիկացիոն այլընտրանք լինելու պատիվը, այլև կանգնելու է ռազմավարական լուրջ սպառնալիքների առաջ:

Եվ վերջապես ամենակարևորը. ուկրաինական ճգնաժամից հետո Արևմուտքի համար համամարդկային արժեքները գործով այլ ոչ միայն խոսքով սկսել են գերադասվել պրագմատիկ քաղաքական շահերից և ուժգնացել են բռնատիրական վարչակարգերի նկատմամբ ճնշումները:

Հիմնականում այս և մի շարք այլ գործոնների ազդեցության տակ պաշտոնական Բաքուն ներկայումս հայտնվել է ծանր դրության առաջ, և բնականաբար Մոսկվան, որ միշտ էլ նման վիճակում հայտնվածներին գործընկերության առաջարկներ է անում, փորձում է օգտվել իրավիճակից: Հավանաբար ռուսական կողմը վերջնագրային լեզվով է խոսում, ինչն էլ Ալիև կրտսերին, որ սովոր է աջ ու ձախ հայտարարել, թե ինքն աշխարհի ամենանկախ գործիչն է, նյարդայնացնում է ու ստիպում դիմել ամենափորձված մեթոդին՝ խուսափել շփվելուց:

Ինչպես նշեցինք, երկրորդ նշանային իրադարձությունն Ալիևի բացակայությունն էր Նյու Յորքում: Այն որ կրտսեր Ալիևը պլանավորել էր այցելել Նյու Յորք, հայտնի էր դեռևս մեկ տարի առաջ: 2014 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Փարիզում Օլանդի մասնակցությամբ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ կայացած հանդիպուման ժամամանկ այդ Ալիևը պայմանավորվել էր ևս մեկ հանդիպում ունենալ ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի 70-րդ նստաշրջանի շրջանակներում: Այս մասին եղավ համապատասխան հաղորդագրություն, իսկ մեկ տարի անց պարզվեց, որ Նյու Յորք այցելած 144 երկրների առաջնորդների ու 9 հազար դիվանագետների ցանկում Իլհամ Ալիև անունը չկա: Արդյունքում՝ փարիզյան պայմանավորվածությունը չկատարվեց, և ինչպես միշտ՝ Ադրբեջանի մեղքով:

Բնականաբար, Սարգսյանի հետ հանդիպումն ու առհասարակ՝ աշխարհի հետ պայմանավորվածությունները որևէ արժեք չունեն Ալիևի նման ավտորիտար առաջնորդի համար: Նրա համար միակ չափելի արդյունքն իր իմիջն է ու սեփական հանրության աչքերին բարձր երևալու ձգտումը: Իսկ Նյու Յորքում ոչ միայն այս խնդիրը չէր լուծվելու, այլև լինելու էր ճիշտ հակառակը. ՄԱԿ կենտրոնակայանի առջև աշխարհի առաջատար լրատվամիջոցներն ու իրավապաշտպանները Իլհամ Ալիևին հարցախեղդ էին անելու Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վերաբերյալ, ըստ որում՝ կադրում պահելով հենց այն ցուցափեղկը, որտեղ երևում էին ազատարզրկված Լեյլա Յունուսի ու Խադիջա Իսմաիլովայի պատկերները: Գուցե սա ֆանտաստիկ թվա, բայց մենք հո գիտենք, որ հայ լրագրողներն այդպես էլ վարվել էին Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի հետ: Իլհամի մասնակցության դեպքում, անշուշտ, շոուն ավելի մեծ էֆեկտ կունենար:

Հենց այդ էֆեկտն էլ ստիպել էր կրտսեր Ալիևին՝ հրաժարվել նաև Նյու Յորք գնալու մտքից: Եվ որպեսզի իր իսկ հպատակները չտարվեն Նյու Յորքում ծավալվող իր համար անհաճո քննարկումներով, նրանց համար հեշտ իրացվող տեսարան էր ապահովել. հերթական անգամ սադրանք կազմակերպելով շփման գծում: Ոչ մի կասկած չկա, որ ծանր հրետանիով խաղող հավաքող հայ կանանց սպանելու փաստը Բաքվի քարոզիչները բազմիցս թմբկահարել են՝ ցույց տալու համար Իլհամի ռազմա-ստրատեգիական տաղանդը:

Արմեն Մինասյան, քաղաքագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:00
Թքեմ այս իշխանության, Նիկոլի, կնոջ երեսին. փողոցային առևտրով զբաղվող քաղաքացի
«Պապիի վրա համապատասխան արձանագություն կկազմվի, վարչական  իրավախախտումների վերաբերյալ գործերով քննության բաժինը կորոշի՝ պապիի ձկները...
Աղբյուր` Panorama.am
12:58
Ստավրոպոլի մարզում ռուսական Տու-22Մ3 ռմբակոծիչ է կործանվել
Ստավրոպոլի մարզում Տու-22Մ3 ռմբակոծիչ է կործանվել։ «ՌԻԱ նովոստի»-ին գրում է, որ այդ մասին հայտնում է պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:52
Սերգեյ Մելքոնյան. Ադրբեջանը դեռ պետք է գին վճարի Ռուսաստանին՝ խաղաղապահ զորախումբն Արցախից դուրս բերելու դիմաց
Արցախից ռուսական խաղաղապահ զորախումբը դուրս բերվեց ավելի շուտ, քան նախատեսված էր 2020 թ. նոյեմբերի 9-ին ստորագված պայմանագրով։ Ո՞րն է սրա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Իրանը հարձակումից հետո Իսրայելի դեմ անհապաղ պատասխան գործողություն չի նախատեսում
Իրանը չի ծրագրում անհապաղ պատասխան հարված հասցնել ուրբաթ օրը տեղի ունեցած հարձակումից հետո, ինչպես նաև պարզ չէ, թե կոնկրետ ով է կանգնած դրա...
Աղբյուր` Panorama.am
11:46
10-ը տղամարդով հարձակվել եք մի կնոջ վրա, գնացեք՝ Ոսկեպարը պահեք․ քաղաքացիները պաշտպանում են փողոցային առևտրով զբաղվողներին
«Գործարան չկա, աշխատատեղ չկա։ Մեկը մաքրուհի է աշխատում, մյուսը վաճառողուհի, հիմա այս մարդու աշխատանքն էլ սա է»,- ասաց մի քաղաքացի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
«Իրավունք չունե՞մ ապրելու ... Գնացեք, սահմանների հարցը լուծեք». առգրավում են փողոցային առևտրով զբաղվող քաղաքացիների ապրանքը
Երևանի կենտրոնական փողոցներում քաղաքապետարանի աշխատակիցները ոստիկանության հետ համատեղ փողոցային առևտրով զբաղվող քաղաքացիների ապրանքն են...
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
Կբացվի քանդակագործ Մկրտիչ Մազմանյանի ցուցահանդեսը՝ նվիրված Շառլ Ազնավուրին
Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված հոբելյանական միջոցառումների շրջանակում Two Arcs-ում կբացվի ֆիգուրատիվ քանդակագործ Մկրտիչ Մազմանյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Իրանի Սպահան իսրայելական ԱԹՍ-ները կարող էին հասնել միայն բռնազավթված Արցախի տարածքից. Վարդան Ոսկանյան
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը Թելեգրամի իր միկրոբլոգում գրում է. «Մի քանի ժամ առաջ իրանական ՀՕՊ համակարգերն աշխատել են Իրանի կենտրոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Անջելինա Ջոլին Բրեդ Փիթից ստացել է 100 միլիոն դոլար
Հոլիվուդյան աստղ Անջելինա Ջոլին, ամուսնալուծվելով նախկին ամուսնուց՝ դերասան Բրեդ Փիթից, ստացել էր 100 միլիոն դոլար։ Այս մասին գրում է Daily...
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
Դավիթ Տոնոյան. Առաջարկում եմ Փաշինյանին անձամբ «զննել» հրթիռները
Պաշտպանության նախկին նախարար Դավիթ Տոնոյանը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Ապրիլի 19, 2024 թ. Արդեն 2 տարի 7...
Աղբյուր` Panorama.am
10:17
Փաշինյանի հիմնական նպատակը թեման սառեցնելը, որից հետո հանձնման պրոցեսն իր համար առավել սահուն կլինի. Աբրահամյան
«Փաշինյանի Տավուշ կատարած վերջին այցը 2 հիմնական նպատակ ուներ` «սրբագրել» Ոսկեպար կատարած նախորդ այցի սխալները և կոնֆլիկտ հրահրել մարզի տարբեր գյուղերի միջև»:
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
Ջրհեղեղների հետևանքով ԱՄԷ-ում և Օմանում առնվազն 20 մարդ է մահացել
Ջրհեղեղների հետևանքով առնվազն 20 մարդ է մահացել Արաբական Միացյալ Էմիրություններում և Օմանում։ Այդ մասին հայտնում է russianemirates.com-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
Շուշիի Կանաչ Ժամ եկեղեցին այլևս գոյություն չունի
Ադրբեջանը շարունակում է Արցախի Հանրապետությունում ոչնչացնել հայկական հուշարձանները։ Թշնամի երկիրը վանդալիզմի հերթական դրսևորումն է ցուցաբերել`...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
Իրանական Սպահանի երկնքում մի քանի անօդաչու թռչող սարքեր են խոցվել
Իրանի հակաօդային պաշտպանության համակարգի կողմից երկրի կենտրոնական մասի Սպահան նահանգի երկնքում մի քանի անօդաչու թռչող սարքեր են խոցվել, հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
Ինչպե՞ս ճիշտ չափել զարկերակային ճնշումը
Կարդիոմեդ Ընտանեկան Բժշկության Կենտրոնը ներկայացրել է մի քանի խորհուրդ, թե ինչպես է ճիշտ չափել զարկերակային ճնշումը։ Այսպես. - Մինչ ԶՃ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
Ապրիլի 19-ին փոխանակման կետերում դոլարը և եվրոն էժանացել են, ռուբլու փոխարժեքը մնացել է նույնը
ՀՀ բանկերում այսօր՝ ապրիլի 19-ին ժամը 09:05-ի դրությամբ, ԱՄՆ դոլարի առքի միջին փոխարժեքը կազմում է 389.88 դրամ՝ էժանանալով 0.98 դրամով։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
Արմեն Պետրոսյան. Ինչի՞ դիմաց է Ռուսաստանը դուրս բերում սեփական խաղաղապահ զորախումբն Արցախից
Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանը գրում է. «Մի հարց՝ հնարավոր դավադրությունների տեսության շարքից Ինչի՞ դիմաց է Ռուսաստանը դուրս բերում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
«Հրապարակ». Իր մտքում և վարքում արդեն իսկ ֆիքսել է, որ ճանապարհի այդ հատվածն ադրբեջանական է
«Հրապարակ» թերթը գրում է . «Իշխանական կուլիսներում ուշագրավ վարկած է շրջանառվում Նիկոլ Փաշինյանի՝ Ոսկեպար ուղղաթիռով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
«Ժողովուրդ». Անահիտ Ավանեսյանի հռչակած «օֆերտան» ֆիասկո է ապրել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանի հռչակած «օֆերտան» ֆիասկո է ապրել։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
«Հրապարակ». Ով և ինչպես է կազմակերպելու Քաղաքացու օրը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Կառավարությունը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, այս տարի ևս պատրաստվում է նշել Սերժ Սարգսյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:10
«Ժողովուրդ». Հիվանդանոցները չեղարկո՞ւմ են պետպատվերով ծառայությունները
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Առողջապահության նախարարությունը, որի շուրջ սկանդալը քայլերով գնում է դեպի Էկոնոմիկայի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:07
«Հրապարակ». Արդյո՞ք Փաշինյանը կմասնակցի Մոսկվայում կայանալիք միջոցառումներին, կմնա՞ շքերթին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մայիսի 7-ին նախատեսված է Վլադիմիր Պուտինի երդմնակալությունը։ Այս տարի նաև Եվրասիական տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
«Ժողովուրդ». Իշխանությունները Արցախի հետ կապված ցանկացած բան սպառնալիք են համարում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Արցախը հանձնելուց հետո Հայաստանի իշխանությունները արհամարհում են Արցախի վտարանդի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:04
«Հրապարակ». Փաշինյանն ասել է, որ հենց միջազգային հանրությունն է պահանջում զիջել՝ ելնելով Ալմա-Աթայի հռչակագրից
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի տավուշյան վերջին այցից հետո ՔՊ-ում փորձում են հասկանալ՝ ինչ է փոխվել վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:03
«Ժողովուրդ». Հայաստանում դպրոցներ են փակվում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «2024թ., հունվարի 20-ին Վայք քաղաքում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց. «Այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
08:59
Ըստ համազեկուցողի՝ բանակցություններ են ընթանում Ադրբեջանի՝ ԵԽԽՎ վերադարձի շուրջ
Նախարարների կոմիտեում բանակցություններ են ընթանում Ադրբեջանի՝ ԵԽԽՎ վերադարձի շուրջ, «Ազատության»  փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
08:54
Ապրիլի 19-ին բազմաթիվ հասցեներում լույս չի լինի
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 19-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
08:50
Ո՞նց կարելի է դավաճանությունը ներկայացնել որպես փրկություն. Գնդակահարության արժանի է այդ իշխանությունը. Աջապահյան
Ո՞նց կարելի է պետական դավաճանությունը ներկայացնել որպես ազգային փրկություն: Այս մասին NEWS.am-ի հետ զրույցում նշել է Հայաստանյայաց Առաքելական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:26
ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանատունը հայտնում է Մայիսի 9-ին Երևանում «Անմահ գնդի» երթի մասին
ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանությունը Թելեգրամի ալիքում հայտնում է. 2024 թվականի մայիսի 9-ին Սուրբ Խաչ եկեղեցու (Արաբկիր) հարակից տարածքից «Անմահ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:53
Պետդեպարտամենտը գտնում է, որ Ռուսաստանն է ոգեշնչում Վրաստանի իշխանություններին
«Մենք խորապես հիասթափված ենք Վրաստանի խորհրդարանի որոշումից՝ առաջ մղելու Կրեմլի կողմից ներշնչված «օտարերկրյա ազդեցության»...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

10-ը տղամարդ հարձակվել եք մի կնոջ վրա․ քաղաքացիները պաշտպանում են փողոցային առևտրով զբաղվողներին
12:02 19/04/2024

10-ը տղամարդ հարձակվել եք մի կնոջ վրա․ քաղաքացիները պաշտպանում են փողոցային առևտրով զբաղվողներին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}