Հասարակություն 10:35 25/02/2010

Զորավար Անդրանիկ-145. «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»

«Ամեն օր գլուխներդ բարձին դնելուց եւ քնանալուց առաջ, յիշէք, թէ այդ օրը ինչ էք արել ձեր ազգի համար»: «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»: «Մահս չեմ յոգար, այլ գործս, որ կիսատ մնաց»… Զորավար Անդրանիկ:


Այսօր Զորավար Անդրանիկի` Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան օրն է` 145-ամյակը:
1865 թվականի փետրվարի 25-ին Արևմտյան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքում ծնվեց զորահրամանատար և ազգային հերոս, Հայոց ազատագրական շարժման խորհրդանիշներից մեկը` Անդրանիկ Օզանյանը: Տեղի Մուշեղյան վարժարանն ավարտելուց 1 տարի անց բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ Բանտից հաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկը տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, բայց շուտով վերադառնում է Արևմտյան Հայաստան, իսկ հետո էլ ուղևորվում է Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական ջոկատներին զենք հասցնելու համար։

 
Արևմտյան Հայաստանում Անդրանիկը մտնում է հայտնի ֆիդայի Սերոբ Վարդանյանի (Աղբյուր Սերոբ) պարտիզանական ջոկատը և դառնում թուրքական ջարդարարների ու կանոնավոր բանակային զորամասերի դեմ պայքար մղող մի քանի պարտիզանական խմբերի ճանաչված ղեկավարը։ Գլխավորել է 1901 թ. Առաքելոց վանքի կռիվները։ 1902-1904 թթ. Անդրանիկի ջոկատները թուրքերի և քուրդ մահմեդականների դեմ մարտեր էին մղում Սասունում, Տարոնում և Վասպուրականում։ 1905 թ. Անդրանիկն անցնում է Կովկաս, որտեղ հայկական ազգային շարժման երևելի գործիչների հետ քննարկում էր օսմանյան լծի դեմ հետագա պայքարի հարցերը։ Դրանից հետո Անդրանիկը մեկնել է երկարատև ճանապարհորդության, որի ընթացքում այցելել է Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Անգլիա, Բուլղարիա և Իրան՝ հանրությանը տեղեկացնելով Արևմտահայաստանի հայերի ազգային-ազատագրական պայքարի ու դրա հետ կապված զենքի ձեռք բերման անհրաժեշտության մասին։ 1912 թ. Անդրանիկը հայ կամավորներից կազմակերպում է վաշտ, որը մտնում է բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմի մեջ։


Առաջին Աշխարհամարտը սկսվելուն պես Անդրանիկը շտապում է Կովկաս։ 1914 թ. օգոստոսի 12-ին Թիֆլիսում նա հանդիպում է Կովկասյան ռազմական շրջանի զորքերի գերագույն հրամանատար Միշլաևսկուն ու հայտնում է Թուրքիայի դեմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։ Անդրանիկին հանձնարարվում է ձևավորել և գլխավորել առաջին հայկական կամավորական գունդը։ Այդ գնդի գլուխ կանգնած՝ Անդրանիկը անհավասար մարտեր է մղում թուրքական զորքերի դեմ ու հեղինակություն է նվաճում ռուսական ռազմական հրամանատարության շրջանում։


Գեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուբովը, մասնավորապես, գրում էր. «Ես միշտ հանձինս Անդրանիկի տեսնում էի ջերմ հայրենասերին, Հայաստանի ազատության մարտիկին, որ խորապես սիրում է իր Հայրենիքը։ Ես առանձնակի հաճույքով էի միշտ կարդում ռուսերեն թարգմանությամբ քաղվածքները հայկական թերթերի հոդվածներից, որտեղ Անդրանիկին հարգանք էր մատուցվում՝ իբրև ազգային հերոսի, որն իր գլուխը միշտ քաջաբար պահեց Հայաստանի դարավոր թշնամու դեմ պայքարում` ազգային իդեալները իրագործելու համար»։


Իսկ ռուս հայտնի զորավար Յուդենիչը Անդրանիկի մասին ասել է, որ նա «խենթի պես քաջ է»։
1915-1916 թթ. Կովկասյան ճակատի մարտերում ցուցաբերած անձնական արիության և հայկական գնդի հաջողությունների համար Անդրանիկը պարգևատրվում է Գեորգիևյան 4-րդ աստիճանի մեդալով, Գեորգիևյան 4-րդ և 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սբ. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրի և Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով։
Անդրանիկը վիթխարի դեր է խաղացել Զանգեզուրի պաշտպանությունում։ Չհաշտվելով դաշնակցական կառավարության հետ` 1919 թ. ապրիլին, Զանգեզուրից հասնում է Էջմիածին, ցրում իր զորամասը, ունեցվածքը հանձնում կաթողիկոսին և մեկնում արտասահման։


Անդրանիկը մահացել է 1927 թ. օգոստոսի 30/31-ին ԱՄՆ-ում` սրտի կաթվածից և թաղվել Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատանը։ 1928 թ. հունվարին նրա աճյունը փոխադրվել է Փարիզ և վերաթաղվել Պեր-Լաշեզ գերեզմանոցում, իսկ 2000 թ. այն տեղափոխվել է Հայաստան` Երևանի Եռաբլուր պանթեոն։


Զորավարի ծննդյան առիթով այսօր անցկացվելու են մի շարք միջոցառումներ. Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, նվիրված Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան 145-ամյակին, կազմակերպում է այց Եռաբլուր պանթեոն, որտեղ հարգանքի տուրք կմատուցվի: Միջոցառում է կազմակերպվելու նաև Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում. 1919 թվականին Ուջան են հասնում ու բնակություն հաստատում Մեծ եղեռնի սրից փրկված մի խումբ բռնագաղթվածներ, որոնք հիմնականում Զորավար Անդրանիկի զինակիցներն են եղել:


                                                               «Հայ ժողովուրդն իր պատմության ընթացքում 
                                                                նվաճած է 4 գագաթներ. Սուրբ Մեսրոպ, 
                                                                Կոմիտաս, Կաթողիկե և Անդրանիկ։ 
                                                                Ասոնցմե դուրս ոչինչ ունինք որ ըլլա ճշմարիտ
                                                               
հաղթանակ և անվիճելի նվաճում»....
                                                                Շահան Շահնուրը` Զորավար Անդրանիկի մասին:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:27
Շիրակ Բունիաթյան. Ամուլսարի ճակատագիրը որոշվել է դեռ 2018 թվականին
Բնապահպան-ակտիվիստ  Շիրակ Բունիաթյանը տեղեկացնում է՝ այսօր ընտանիքի հետ էլ մեկնելու է Ամուլսար՝ ընդդեմ հանքի շահագործման ակցիային...
Աղբյուր` Panorama.am
12:22
Գագիկ Ծառուկյանը ֆինանսական միջոցներ կհատկացնի Բեյրութի պայթյունից տուժած հայերին ու Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսությանը
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը քիչ առաջ հեռախոսազրույց է ունեցել Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:17
Կիև-Երևան չեղարկված չվերթների տոմսերը կարող են փոխանակվել առանց հավելավճարի․ ՀՀ դեսպանություն
Ուկրաինայում Հայաստանի դեսպանությունը տեղեկություն է տրամադրել Կիև-Երևան չարտերային թռիչքների վերաբերյալ, որում ասվում է, որ ի լրումն օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Լուկաշենկոյի մրցակիցը կոչ է անում վերանայել Ռուսաստանի հետ միության պայմանագիրը
Բելառուսի նախագահի թեկնածու Անդրեյ Դմիտրիևն ասել է, որ Մինսկը և Մոսկվան պետք է շրջեն պատմության էջը միության պայմանագրով՝ այն փոխարինելով...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Վարչապետի աթոռին «ժողովրդի մարդ»-ը կամ «ժողովրդի մարդու» հորքուրն է նստած. Վահան Իշխանյան
Փաշինյանը իշխանության գալով շատ էր ուզում Ամուլսարը շահագործեր, սակայն քանի որ շահագորման դեմ էին բոլոր նրանք, ովքեր հեղափոխության առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Արմեն Պետրոսյան. Լիբանանում ստեղծված իրավիճակը կարող է օգտագործվել արաբական մի շարք երկրների կողմից
«Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունը, որն ավելի շատ անփութության հետևանք էր, խոսում է այդ երկրի գրեթե բոլոր ոլորտներում առկա կառավարման,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:47
Աշխարհն իր աջակցությունն է հայտնում Լիբանանին
Նախօրեին Բեյրութում տեղի ունեցած հզոր պայթյունից հետո աշխարհի բազում երկրների առաջնորդներ իրենց աջակցությունն են հայտնել Լիբանանին՝ առաջարկելով...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Նիկոլի բացած միակ արտադրամասը՝ թավշյա իրականության պես փնթի ու վիճահարույց. քաղաքագետ
Քաղաքագետ Գարեգին Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Երկու տարվա ընթացքում Նիկոլի բացած միակ արտադրամասը՝ թավշյա իրականության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:36
Հայ ճարտարապետների ամառային կինոթատրոնը՝ Մոսկվայի «Гараж» ժամանակակից արվեստի կենտրոնում
Ճարտարապետ Կարեն Բալյանն իր ֆեյսբուքյան էջում տեղադրել է հայ ճարտարապետներ Աշոտ Սնխչյանի ու Արմինե Սնխչյանի ամառային կինոթատրոնի լուսանկարները։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
Բեյրութի քաղաքապետը լաց լինելով ասում է․Պայթյունը նման էր Հիրոսիմային և Նագասակիին
Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութի քաղաքապետ Մարուան Աբբուդը չի կարողացել զսպել արցունքները լրագրողների ու տեսախցիկների առաջ՝ օգոստոսի 4-ի երեկոյան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Դելիա Փափազյան. Բեյրութում պայթյունի հետևանքով մահացած 5-րդ հայը
Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով մահացած 5-րդ հայի անունը ևս հայտնի է՝ Դելիա Փափազյան, փոխանցում է «Արևելք»-ը։ Նշվում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 15 նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 15 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը, վրացական Առաջին ալիքի հաղորդմամբ, հայտնել է հիվանդությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Հրազդանում մեքենան հարվածել է սյանն ու ծառին, երեք մարդ մահացել է
Ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոն օգոստոսի 4-ին, ժամը 23։36-ին  ահազանգ է ստացվել, որ Հրազդան քաղաքի Զորավար Անդրանիկ փողոցում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
05.08.2020. Կորոնավիրուսով վարակի 288 նոր դեպք, երկու մահ
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակման 288 դեպք։ Կատարվել է 1 848 թեստավորում։ Առողջացած է համարվում 478...
Աղբյուր` Panorama.am
10:56
Ռուսական պատվաստանյութն ու միջազգային մտահոգությունները
Ռուսական կողմի հայտարարությունը մտահոգություն է առաջացրել, որ Ռուսաստանը կսկսի կիրառել կորոնավիրուսային պատվաստանյութն առանց վերջնական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:50
ՀՔԾ. Արթուր Դանիելյանին հարված հասցնելու պահին Ալեն Սիմոնյանը գտնվել է հոգեկան խիստ հուզմունքի վիճակում
ԱԺ փոխխոսնակ Ա. Սիմոնյանի և «Ադեկվադ» կուսակցության նախագահ Ա.Դանիելյանի միջև տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ հարուցված քրեական գործով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
Բեյրութում պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 100-ի
Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհվել է ավելի քան 100 մարդ, գրում է «ՏԱՍՍ»-ը՝ հղում տալով տեղական լրատվամիջոցներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
ԱԳՆ. Երեք հայ է մահացել, բայց այս թիվը կարող է աճել
Բեյրութի նավահանգստում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով հայահոծ շրջաններում, ինչպես ամբողջ Բեյրութում, ավերածությունները լայնածավալ են։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Լիբանանը` անորոշության ու դժվար ապագայի առաջ
Լիբանանը Մերձավոր Արևելքում տարիներ շարունակ համարվել է տնտեսական առաջընթացի կենտրոն: Սակայն վատ կառավարման ու տարածվող կոռուպցիայի պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
«Կասպերսկի». Աշխարհում յուրաքանչյուր հինգերորդը բախվել է սոցիալական վարկանիշների հետևանքներին
Ամբողջ աշխարհի օգտատերերի 18%-ը գոնե մեկ անգամ ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության խնդիր է ունեցել սոցիալական ցանցերում իրենց տեղադրած...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
Բեյրութում պայթյունի հետևանքով հայ բուժքույր է մահացել
Բեյրութի Ռում հիվանդանոցի իր աշխատասենյակում պայթյունի հետևանքով մահացել է հայ բուժքույր Ջեսիկա Բեզջյանը։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
Երևանում և Կոտայքի մարզի որոշ հասցեներում լույս չի լինի
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, օգոստոսի 5-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Աշխարհում կորոնավիրուսների զոհերի թիվը գերազանցել է 700 հազարը
Աշխարհում կորոնավիրուսից մահացած մարդկանց թիվը գերազանցել է 700 հազարը, գրում է  «Գազետա.ռու»-ն՝ հղում տալով Ջոն Հոփկինսի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
Կորոնավիրուսը չի ուզում հեռանալ Եվրոպայից, եվրոպացին` սոցիալական ակտիվ կյանքից
Եվրոպական որոշ երկրներ են վերադարձել սահմանափակումներն ու արգելափակումները, երբ կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքը սկսել է տարածվել այստեղ: Իսպանիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Արա Գալոյան. Մեր ու այլոց համավարակային առաջին կիսամյակը
Տնտեսական մեկնաբան Արա Գալոյանն իր հերթական հոդվածում վերլուծել է առաջին կիսամյակի ցուցանիշները, համեմատել տարբեր երկրների տվյալները։ Նա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
«Ժառանգություն». Հայաստանում ոստիկանական ուժի կիրառմամբ այլևս ոչ մի խնդիր չի լուծվելու
Ամուլսարի հանքի շուրջ ՀՀ իրավապահ մարմինների ծավալած վերջին գործողություններն արդեն դառնում են անկառավարելի, Ջերմուկի խաղաղ բնակիչների հանդեպ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
Հարութ Սասունյան. Ադրբեջանի նկատմամբ քաղաքական հաղթանակը նույնքան կարևոր է, որքան ռազմական հաղթանակը
Մինչ աշխարհասփյուռ հայությունն արդարացիորեն կենտրոնացել է անցյալ ամսվա եռօրյա հարձակման ընթացքում Ադրբեջանի նկատմամբ Հայոց բանակի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Ժողովուրդ». ՀՀ նախագահը ընդհանուր առմամբ առաջադրել է ՍԴ դատավորի 5 թեկնածություն, որից մերժվել է 4-ը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Սահմանադրական դատարանի շուրջ ուշագրավ իրավիճակ է ստեղծվել: Բանն այն է, որ երեկ ՀՀ նախագահ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:17
«Ժողովուրդ». Վճռաբեկ դատարանի բոլոր դատավորները հավակնում են դառնալ դատարանի նախագահ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ինչպես հայտնի է, Վճռաբեկ դատարանի նախագահ Երվանդ Խունդկարյանն առաջադրվեց Սահմանադրական դատարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
«Ժողովուրդ». Իշխող խմբակցությունը որոշել է «բերման ենթարկել» Արայիկ Հարությունյանին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ օգոստոսի 6-ին Ազգային ժողովի «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}