Հասարակություն 10:35 25/02/2010

Զորավար Անդրանիկ-145. «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»

«Ամեն օր գլուխներդ բարձին դնելուց եւ քնանալուց առաջ, յիշէք, թէ այդ օրը ինչ էք արել ձեր ազգի համար»: «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»: «Մահս չեմ յոգար, այլ գործս, որ կիսատ մնաց»… Զորավար Անդրանիկ:


Այսօր Զորավար Անդրանիկի` Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան օրն է` 145-ամյակը:
1865 թվականի փետրվարի 25-ին Արևմտյան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքում ծնվեց զորահրամանատար և ազգային հերոս, Հայոց ազատագրական շարժման խորհրդանիշներից մեկը` Անդրանիկ Օզանյանը: Տեղի Մուշեղյան վարժարանն ավարտելուց 1 տարի անց բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ Բանտից հաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկը տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, բայց շուտով վերադառնում է Արևմտյան Հայաստան, իսկ հետո էլ ուղևորվում է Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական ջոկատներին զենք հասցնելու համար։

 
Արևմտյան Հայաստանում Անդրանիկը մտնում է հայտնի ֆիդայի Սերոբ Վարդանյանի (Աղբյուր Սերոբ) պարտիզանական ջոկատը և դառնում թուրքական ջարդարարների ու կանոնավոր բանակային զորամասերի դեմ պայքար մղող մի քանի պարտիզանական խմբերի ճանաչված ղեկավարը։ Գլխավորել է 1901 թ. Առաքելոց վանքի կռիվները։ 1902-1904 թթ. Անդրանիկի ջոկատները թուրքերի և քուրդ մահմեդականների դեմ մարտեր էին մղում Սասունում, Տարոնում և Վասպուրականում։ 1905 թ. Անդրանիկն անցնում է Կովկաս, որտեղ հայկական ազգային շարժման երևելի գործիչների հետ քննարկում էր օսմանյան լծի դեմ հետագա պայքարի հարցերը։ Դրանից հետո Անդրանիկը մեկնել է երկարատև ճանապարհորդության, որի ընթացքում այցելել է Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Անգլիա, Բուլղարիա և Իրան՝ հանրությանը տեղեկացնելով Արևմտահայաստանի հայերի ազգային-ազատագրական պայքարի ու դրա հետ կապված զենքի ձեռք բերման անհրաժեշտության մասին։ 1912 թ. Անդրանիկը հայ կամավորներից կազմակերպում է վաշտ, որը մտնում է բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմի մեջ։


Առաջին Աշխարհամարտը սկսվելուն պես Անդրանիկը շտապում է Կովկաս։ 1914 թ. օգոստոսի 12-ին Թիֆլիսում նա հանդիպում է Կովկասյան ռազմական շրջանի զորքերի գերագույն հրամանատար Միշլաևսկուն ու հայտնում է Թուրքիայի դեմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։ Անդրանիկին հանձնարարվում է ձևավորել և գլխավորել առաջին հայկական կամավորական գունդը։ Այդ գնդի գլուխ կանգնած՝ Անդրանիկը անհավասար մարտեր է մղում թուրքական զորքերի դեմ ու հեղինակություն է նվաճում ռուսական ռազմական հրամանատարության շրջանում։


Գեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուբովը, մասնավորապես, գրում էր. «Ես միշտ հանձինս Անդրանիկի տեսնում էի ջերմ հայրենասերին, Հայաստանի ազատության մարտիկին, որ խորապես սիրում է իր Հայրենիքը։ Ես առանձնակի հաճույքով էի միշտ կարդում ռուսերեն թարգմանությամբ քաղվածքները հայկական թերթերի հոդվածներից, որտեղ Անդրանիկին հարգանք էր մատուցվում՝ իբրև ազգային հերոսի, որն իր գլուխը միշտ քաջաբար պահեց Հայաստանի դարավոր թշնամու դեմ պայքարում` ազգային իդեալները իրագործելու համար»։


Իսկ ռուս հայտնի զորավար Յուդենիչը Անդրանիկի մասին ասել է, որ նա «խենթի պես քաջ է»։
1915-1916 թթ. Կովկասյան ճակատի մարտերում ցուցաբերած անձնական արիության և հայկական գնդի հաջողությունների համար Անդրանիկը պարգևատրվում է Գեորգիևյան 4-րդ աստիճանի մեդալով, Գեորգիևյան 4-րդ և 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սբ. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրի և Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով։
Անդրանիկը վիթխարի դեր է խաղացել Զանգեզուրի պաշտպանությունում։ Չհաշտվելով դաշնակցական կառավարության հետ` 1919 թ. ապրիլին, Զանգեզուրից հասնում է Էջմիածին, ցրում իր զորամասը, ունեցվածքը հանձնում կաթողիկոսին և մեկնում արտասահման։


Անդրանիկը մահացել է 1927 թ. օգոստոսի 30/31-ին ԱՄՆ-ում` սրտի կաթվածից և թաղվել Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատանը։ 1928 թ. հունվարին նրա աճյունը փոխադրվել է Փարիզ և վերաթաղվել Պեր-Լաշեզ գերեզմանոցում, իսկ 2000 թ. այն տեղափոխվել է Հայաստան` Երևանի Եռաբլուր պանթեոն։


Զորավարի ծննդյան առիթով այսօր անցկացվելու են մի շարք միջոցառումներ. Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, նվիրված Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան 145-ամյակին, կազմակերպում է այց Եռաբլուր պանթեոն, որտեղ հարգանքի տուրք կմատուցվի: Միջոցառում է կազմակերպվելու նաև Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում. 1919 թվականին Ուջան են հասնում ու բնակություն հաստատում Մեծ եղեռնի սրից փրկված մի խումբ բռնագաղթվածներ, որոնք հիմնականում Զորավար Անդրանիկի զինակիցներն են եղել:


                                                               «Հայ ժողովուրդն իր պատմության ընթացքում 
                                                                նվաճած է 4 գագաթներ. Սուրբ Մեսրոպ, 
                                                                Կոմիտաս, Կաթողիկե և Անդրանիկ։ 
                                                                Ասոնցմե դուրս ոչինչ ունինք որ ըլլա ճշմարիտ
                                                               
հաղթանակ և անվիճելի նվաճում»....
                                                                Շահան Շահնուրը` Զորավար Անդրանիկի մասին:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:42
ԵԺԿ նախագահ. Օրենքի գերակայությունը և իշխանությունների տարանջատումը պետք է հարգել
Հայաստանի դատական համակարգի արմատական բարեփոխման կոչերի համատեքստում Հայաստանի իշխանությունները պարտավոր են երաշխավորել, որ ցանկացած բարեփոխում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Օսմանյան Ստամբուլում ապրող հայերի տվյալները՝ առցանց
Ներկայացված են տվյալներ 1779-1914 թվականներին ծնված շուրջ 46 հազար մարդու մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Սարգիս Աթաբեկյանը՝ խուլերի շախմատի ՀՀ 14-րդ առաջնության հաղթող
Մայիսի 18-ից 20-ը Երևանի Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տանը կայացել է խուլերի շախմատի Հայաստանի Հանրապետության 14-րդ առաջնությունը, որին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Հայաստանում ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունն ավելացել է. առաջատարը կոնյակն է
2019 թվականի առաջին եռամսյակում Հայաստանում ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունն ավելացել է։ Խմիչքների արտադրության ծավալով առաջատար է կոնյակը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Առաջիկա օրերին սպասվում է անձրև և ամպրոպ
Հանրապետության տարածքում մայիսի 22-ին շրջանների զգալի մասում, 23-26-ի կեսօրից հետո առանձին շրջաններում սպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
«Ադեկվադ»-ի անդամները բերման են ենթարկվել
Քիչ առաջ ոստիկանները «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահից բերման են ենթարկել «Ադեկվադ» նախաձեռնության անդամներին, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:55
Կառավարությունում քննարկվել են ընտանիքի ապահովության գնահատման համակարգի բարեփոխման հարցեր
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ այսօր քննարկվել են ընտանիքների ապահովության գնահատման համակարգի բարեփոխմանը վերաբերող հարցեր: Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Պաշտպանի ներկայացուցիչները «Նուբարաշեն»-ում այցելել են հացադուլ հայտարարած անձանցալ
Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչները չհայտարարած այց են իրականացրել «Նուբարաշեն» ՔԿՀ և ուսումնասիրել հացադուլ հայտարարած...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
25-60 տարեկանների ձյուդոյի վետերանների բաց առաջնություն
ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության Մարզաձևերի զարգացման համալիր հանրապետական կենտրոնի (նախկին ՄԻԿԱ) մարզադահլիճում առաջին անգամ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Կարկուտը վնասել է Տավուշի մարզի 8 գյուղերի ցանքերն ու պտղատու ծառերը
Մայիսի 20-ի կարկտահարությունը զգալի վնասներ է պատճառել Իջևանի տարածաշրջանի Այգեհովիտ և Խաշթառակ համայնքների, Բերդ համայնքի` Բերդ, Չինչին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Էր-Ռիյադը սաուդցիներին կոչ է արել հեռու մնալ Թուրքիայից
Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք էր–Ռիյադի առևտրաարդյունաբերական պալատի նախագահ Աժլան ալ Աժլանը իր հայրենակիցներին կոչ է արել հեռու մնալ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
«Մեր մտահոգությունն ենք հայտնում նաև պարտադիր և ընդհանուր «վեթթինգ»-ի գաղափարի առնչությամբ». ԵԽ ԵՄ-ՀՀ պատվիրակության ղեկավար Սաջադ Քարիմ
Եվրոպական խորհրդարանի «ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության հանձնաժողովի» պատվիրակության ղեկավար Սաջադ Քարիմը հայտարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Դիտակում վեց թեկնածուներից հինգը կանայք են
Հունիսի 9-ին ավագանու անդամի հերթական ընտրություններ են անցկացվելու նաև Արարատի մարզի Դիտակ գյուղում։ ԿԸՀ պաշտոնական էջում հրապարակված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Լիտվայի նախագահն աշխատասենյակներում իր դիմանկարների քանակով ռեկորդ է սահմանել
Նախագահի դիմանկարները Լիտվայի պետական գերատեսչություններում ավելի հաճախ են հանդիպում, քան այլ ժողովրդավարական երկրներում: news.mail.ru-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Անկարայում գյուլենականների հետ կապի մեղադրանքով 140 զինվորականի ձերբակալման որոշում է կայացվել
Թուրքիայի ցամաքային, ռազմաօդային և ռազմածովային ուժերի կազմում ընդգրկված 140 զինվորականի վերաբերյալ ձերբակալման որոշում է կայացվել։ Նրանք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Չինաստանում չեն ցուցադրել «Գահերով խաղն» ԱՄՆ-ի հետ առևտրային վեճի պատճառով
Չինաստանում չեն ցուցադրել  «Գահերով խաղը» սերիալի վերջին մասը ԱՄՆ-ի հետ ունեցած առևտրային վեճերի պատճառով։ echo.msk.ru կայքը,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
ՀԲՖ-ն կոչ է անում պաշտոնյաներին հեռու մնալ բռնցքամարտից
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան այսօր պաշտոնական հայտարարություն է տարածել, որը մեջբերում ենք ստորև։ «Այսօր սպորտի և երիտասարդության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Փաստաթղթերն ընդունել ամեն օր. նախարարը` տնօրեններին
Երևանի պետական հանրակրթական դպրոցներում առցանց տարբերակով հերթագրված առաջին դասարան հաճախելու իրավունք ունեցող երեխաների ծնողները կարող են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Պաշտպանության նախարարն այցելել է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ տեղակայված զորամաս
ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն այսօր այցելել է հանրապետության հյուսիսարևելյան ուղղությամբ տեղակայված N զորամաս: ՊՆ մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Թուրք օգտատերերի արձագանքը՝ ռուսների հետ S-500-ների համատեղ արտադրության թեմային
Համացանցի թուրքական տիրույթում, ինչպես նաև երկկողմ փորձագիտական շրջանակներում, մեծ աղմուկ է հանել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
DRAG RACING YEREVAN 2019 ավտոմրցաշար
Երևանում անցկացվել է «DRAG RACING YEREVAN 2019» ավտոմրցաշարը, որին ներկա է գտնվել ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարի 1-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Ավարտվել է Ֆելիքս Դալլաքյանի անվան վոլեյբոլի առաջնությունը
Վանաձորում անցկացվել է Ֆելիքս Դալլաքյանի անվան վոլեյբոլի մինչև 17 տարեկան տղաների և աղջիկների առաջնությունը, որին մասնակցել են տղաների՝ 6...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Անցումային արդարադատության մասին խորհրդարանական լսումներ կանցկացվեն
Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանի նախաձեռնությամբ մայիսի 24-ին` ժամը 10:00-ին, Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում հրավիրվում են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Սպանության փորձ` «Արթիկ» քրեակատարողական հիմնարկում
ՀՀ քննչական կոմիտեի Շիրակի մարզային քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավորի կողմից սպանության փորձ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
30 տարվա վագոն-տնակը մինչև տարեվերջ կմնա անցյալում. ՎիվաՍել-ՄՏՍ
Տարբեր մարզերում բնակվող, սոցիալապես անապահով ընտանիքներն այս օրերին իրազեկվում են բնակարանաշինության ծրագրում ընդգրկված լինելու մասին:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Մակունցը՝ ԱԺ արտահերթ նիստ հրավիրելու մասին
«Հնարավորինս սեղմ ժամկետներում կստեղծվի ապրիլյան պատերազմի հարցով քննիչ հանձնաժողով»,- այս մասին այսօր Ազգային ժողովոււմ լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Ազդարարման միասնական էլեկտրոնային հարթակի գոյությունն արդեն իսկ իրողություն է
Հարթակի միջոցով անձը հնարավորություն ունի անանուն եղանակով ներկայացնել հանցագործության մասին հաղորդում։
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Հայաստանը պետք է դրախտ դարձնել տաղանդների համար. վարչապետ
Կառավարությունն ինտենսիվ աշխատանքներ է տանում հանրապետությունում առկա չօգտագործվող հողակտորները շրջանառության մեջ դնելու ուղղությամբ։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Նախկին զինվորականը հացադուլ է հայտարարել ՊՆ շենքի դիմաց
Նախկին զինվորական Մխիթար Ալումյանը երեկվանից երեք երեխաների հետ բողոքի ակցիա է իրականացնում պաշտպանության նախարարության շենքի դիմաց։ Նա հացադուլ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Ոստիկանության արձագանքը՝ հնչող քննադատություններին
Ոստիկանությունը հաղորդագրություն է տարածել, որով հորդորում է լինել օբյեկտիվ և չշահարկել ոստիկանության՝ բացառապես օրենքի և իր լիազորությունների...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Դատարանը հրապարակեց որոշումը. Ռոբերտ Քոչարյանը ազատ կարձակվի
16:23 18/05/2019

Դատարանը հրապարակեց որոշումը. Ռոբերտ Քոչարյանը ազատ կարձակվի

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}