Հասարակություն 10:35 25/02/2010

Զորավար Անդրանիկ-145. «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»

«Ամեն օր գլուխներդ բարձին դնելուց եւ քնանալուց առաջ, յիշէք, թէ այդ օրը ինչ էք արել ձեր ազգի համար»: «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»: «Մահս չեմ յոգար, այլ գործս, որ կիսատ մնաց»… Զորավար Անդրանիկ:


Այսօր Զորավար Անդրանիկի` Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան օրն է` 145-ամյակը:
1865 թվականի փետրվարի 25-ին Արևմտյան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքում ծնվեց զորահրամանատար և ազգային հերոս, Հայոց ազատագրական շարժման խորհրդանիշներից մեկը` Անդրանիկ Օզանյանը: Տեղի Մուշեղյան վարժարանն ավարտելուց 1 տարի անց բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ Բանտից հաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկը տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, բայց շուտով վերադառնում է Արևմտյան Հայաստան, իսկ հետո էլ ուղևորվում է Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական ջոկատներին զենք հասցնելու համար։

 
Արևմտյան Հայաստանում Անդրանիկը մտնում է հայտնի ֆիդայի Սերոբ Վարդանյանի (Աղբյուր Սերոբ) պարտիզանական ջոկատը և դառնում թուրքական ջարդարարների ու կանոնավոր բանակային զորամասերի դեմ պայքար մղող մի քանի պարտիզանական խմբերի ճանաչված ղեկավարը։ Գլխավորել է 1901 թ. Առաքելոց վանքի կռիվները։ 1902-1904 թթ. Անդրանիկի ջոկատները թուրքերի և քուրդ մահմեդականների դեմ մարտեր էին մղում Սասունում, Տարոնում և Վասպուրականում։ 1905 թ. Անդրանիկն անցնում է Կովկաս, որտեղ հայկական ազգային շարժման երևելի գործիչների հետ քննարկում էր օսմանյան լծի դեմ հետագա պայքարի հարցերը։ Դրանից հետո Անդրանիկը մեկնել է երկարատև ճանապարհորդության, որի ընթացքում այցելել է Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Անգլիա, Բուլղարիա և Իրան՝ հանրությանը տեղեկացնելով Արևմտահայաստանի հայերի ազգային-ազատագրական պայքարի ու դրա հետ կապված զենքի ձեռք բերման անհրաժեշտության մասին։ 1912 թ. Անդրանիկը հայ կամավորներից կազմակերպում է վաշտ, որը մտնում է բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմի մեջ։


Առաջին Աշխարհամարտը սկսվելուն պես Անդրանիկը շտապում է Կովկաս։ 1914 թ. օգոստոսի 12-ին Թիֆլիսում նա հանդիպում է Կովկասյան ռազմական շրջանի զորքերի գերագույն հրամանատար Միշլաևսկուն ու հայտնում է Թուրքիայի դեմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։ Անդրանիկին հանձնարարվում է ձևավորել և գլխավորել առաջին հայկական կամավորական գունդը։ Այդ գնդի գլուխ կանգնած՝ Անդրանիկը անհավասար մարտեր է մղում թուրքական զորքերի դեմ ու հեղինակություն է նվաճում ռուսական ռազմական հրամանատարության շրջանում։


Գեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուբովը, մասնավորապես, գրում էր. «Ես միշտ հանձինս Անդրանիկի տեսնում էի ջերմ հայրենասերին, Հայաստանի ազատության մարտիկին, որ խորապես սիրում է իր Հայրենիքը։ Ես առանձնակի հաճույքով էի միշտ կարդում ռուսերեն թարգմանությամբ քաղվածքները հայկական թերթերի հոդվածներից, որտեղ Անդրանիկին հարգանք էր մատուցվում՝ իբրև ազգային հերոսի, որն իր գլուխը միշտ քաջաբար պահեց Հայաստանի դարավոր թշնամու դեմ պայքարում` ազգային իդեալները իրագործելու համար»։


Իսկ ռուս հայտնի զորավար Յուդենիչը Անդրանիկի մասին ասել է, որ նա «խենթի պես քաջ է»։
1915-1916 թթ. Կովկասյան ճակատի մարտերում ցուցաբերած անձնական արիության և հայկական գնդի հաջողությունների համար Անդրանիկը պարգևատրվում է Գեորգիևյան 4-րդ աստիճանի մեդալով, Գեորգիևյան 4-րդ և 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սբ. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրի և Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով։
Անդրանիկը վիթխարի դեր է խաղացել Զանգեզուրի պաշտպանությունում։ Չհաշտվելով դաշնակցական կառավարության հետ` 1919 թ. ապրիլին, Զանգեզուրից հասնում է Էջմիածին, ցրում իր զորամասը, ունեցվածքը հանձնում կաթողիկոսին և մեկնում արտասահման։


Անդրանիկը մահացել է 1927 թ. օգոստոսի 30/31-ին ԱՄՆ-ում` սրտի կաթվածից և թաղվել Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատանը։ 1928 թ. հունվարին նրա աճյունը փոխադրվել է Փարիզ և վերաթաղվել Պեր-Լաշեզ գերեզմանոցում, իսկ 2000 թ. այն տեղափոխվել է Հայաստան` Երևանի Եռաբլուր պանթեոն։


Զորավարի ծննդյան առիթով այսօր անցկացվելու են մի շարք միջոցառումներ. Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, նվիրված Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան 145-ամյակին, կազմակերպում է այց Եռաբլուր պանթեոն, որտեղ հարգանքի տուրք կմատուցվի: Միջոցառում է կազմակերպվելու նաև Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում. 1919 թվականին Ուջան են հասնում ու բնակություն հաստատում Մեծ եղեռնի սրից փրկված մի խումբ բռնագաղթվածներ, որոնք հիմնականում Զորավար Անդրանիկի զինակիցներն են եղել:


                                                               «Հայ ժողովուրդն իր պատմության ընթացքում 
                                                                նվաճած է 4 գագաթներ. Սուրբ Մեսրոպ, 
                                                                Կոմիտաս, Կաթողիկե և Անդրանիկ։ 
                                                                Ասոնցմե դուրս ոչինչ ունինք որ ըլլա ճշմարիտ
                                                               
հաղթանակ և անվիճելի նվաճում»....
                                                                Շահան Շահնուրը` Զորավար Անդրանիկի մասին:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:13
Մանվել Գրիգորյանը կմնա կալանավորված
Պաշտպանների միջնորդությունները մերժվեցին։
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
Ընդմիշտ մնա ինձ հետ. Հենրիխ Մխիթարյանը լքեց ամուրիների շարքը
Հայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ, Լոնդոնի «Արսենալի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը լքեց ամուրիների շարքը: Հունիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Զոհրաբ Մնացականյանը Վաշինգտոնում կհանդիպի Մամեդյարովի հետ
Հունիսի 18-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանն աշխատանքային այցով մեկնելու է Վաշինգտոն
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Սուրբ Գայանյանց կույսերի հիշատակի օրն է
Սուրբ Գայանյանց կույսերի հիշատակն այս տարի Հայաստանյայց Առաքելական Ս. Եկեղեցին տոնախմբում է այսօր: Մայր Աթոռից հայտնում են, որ տոնի առիթով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
«Հրապարակ». Նիկոլայ Բաղդասարյանը «ռազբորկայի» էր կանչել Թագուհի Թովմասյանին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երեկ, ԱԺ մարդու իրավունքների եւ հանրային հարցերի հանձնաժողովի նիստի ավարտից հետո, «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
«Իրատես». Միրզոյանը ցանկացել է Զեյնալյանի տեղում տեսնել իր քավորին, բայց Ավինյանը «պոստին» քնած չէ
«Իրատես» թերթը գրում է. «Ասում են, թե արդարադատության նախարարի հետ կապված բավականին լուրջ խմորումներ կան ՔՊ-ում, չնայած ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:47
«Ժամանակ». Ուրացում՝ հանուն պաշտոնի
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության պետը Արտյոմ Մխոյանն է, որն այդ պաշտոնին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
«Ժողովուրդ». ՔՊ համաժողովի ինտրիգներն ու անակնկալները
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Նախօրեին` հունիսի 16-ին, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համաժողովին ընտրված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
«Իրատես». Փաշինյանն անուղղակի բան է ուզում հասկացնել բոլոր նրանց, ովքեր հրաժարվում են խաղի իր կանոններից
«Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համաժողովի ժամանակ ունեցած ելույթն անակնկալ է եղել հենց...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Փաստ». ՊԲ-ում կադրային վերա­դասավորումները կշարունակվեն
«Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը ստորագրել է հրամանագիր, որով գեներալ- մայոր Վարդան Բալայանն ազատվել է Արցա­խի ՊԲ հրամանատարի տեղակալի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Ժողովուրդ». ԱԺ ղեկավարու­թյունը Ուրիխանյանից մանդատից հրաժարվելու դիմում չի ստացել
«Հունիսի 14-ին Ազգային ժողովի ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Ուրիխանյանն ուշագրավ հայտարարությամբ էր հանդես եկել: Նա ֆեյսբուքյան իր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
«Հրապարակ». ԱԺ-ում մեծ «ճակատամարտ» է սպասվում
«Այսօր խորհրդարանում մեծ «ճակատամարտ» է սպասվում․ օրակարգի առաջին հարցը Սահմանադրական դատարանի դատավորի թափուր պաշտոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«168 ժամ». Վրաստան-Ադրբեջան-Թուրքիա եռակողմ ռազմական համագործակցությունը սպառնալիք չի ՀՀ-ի համար. Մենագարիշվի
«Վրաստան-Ադրբեջան-Թուրքիա եռակողմ ռազմական համագործակցությունը չի կարող սպառնալիք լինել Հայաստանի համար»,- այս մասին մեզ հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Փաստ». Տեր-Պետրոսյանի խոսնակը հրաժարվում է մեկնաբանել, կվերադառնա՞ նա նախագահի պաշտոնին
«Դեռ ամիսներ առաջ լուրեր տարածվե­ցին, որ Նիկոլ Փաշինյանը ՀՀ նախագա­հի պաշտոնում տեսնում է առաջին նա­խագահ Տեր-Պետրոսյանին:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:37
Զոհրաբ Մնացականյանն ընդունել է ԵԽ գլխավոր քարտուղարի տեղակալին
Զրուցակիցները նաև մտքեր են փոխանակել Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանի ներգրավվածությանն առնչվող մի շարք հարցերի շուրջ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Եվրոպայի խորհուրդը վերահաստատում է ՀՀ կառավարության բարեփոխումների օրակարգին օժանդակելու պատրաստակամությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Գաբրիելա Բատաինի–Դրագոնիի գլխավորած պատվիրակությանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
ԱԳ նախարար. Մենք վերահաստատում ենք մեր հանձնառությունը
ԱԳ նախարարի բացման խոսքը ՀՀ - ԵԽ 2019-2022թթ. ԳԾ պաշտոնական մեկնարկի արարողությանը
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Վարչապետն այցելել է վերակազմակերպված Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն
«Պետությունը պետք է կոնկրետ ազդեցություն ունենա այն բովանդակության վրա, որը մշակութային խողովակներով մատուցվում է հանրությանը»
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Թունավոր օձերի խայթման դեպքում հիմնական վարքականոնները
Ամռանը ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացմանը զուգընթաց ակտիվանում են օձերը, ինչը բնակիչների շրջանում առաջացնում է անհանգստություն: ԱԻՆ-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Ռոբերտ Քոչարյանի հետ ունեցած հանդիպման առնչությամբ ՌԴ դեսպանը հրավիրվել է ԱԳՆ
Այսօր ԱԺ Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նիստից հետո, որի շրջանակներում քննարկվել էր նաև ՌԴ դեսպանի և ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
«Արցախ-ֆրանսիա» բարեկամության շրջանակի հայտարարությունը
«Արցախի և Ֆրանսիայի բնակավայրերի միջև ապակենտրոնացված համագործակցությունը լավագույնս է արտացոլում ժողովուրդների ազատությունն ու ինքնուրույնությունը»
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
«Իմ քայլի» պատգամավորը հետ է կանչել իր ներկայացրած օրինագիծը
Առաջարկում էր քրեականացնել իշխանության ներկայացուցչին հրապարակային վիրավորելու կամ նրա ծառայողական պարտականությունների կատարմանը խոչընդոտելու նպատակով գործողություններ կատարելը
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Իլոն Մասկը հայտարարել է թվիթերի հաշվի հեռացման մասին
SpaceX-ի և Tesla Motors-ի հիմնադիր Իլոն Մասկը հայտարարել է, որ ջնջել է թվիթերի իր հաշիվը: Այս մասին նա գրել է թվիթերում։ Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Առաջիկա օրերին գիշերը և կեսօրից հետո սպասվում են տեղումներ
Հանրապետության տարածքում` այսօրվանից մինչև hունիսի 22-ը` գիշերը և կեսօրից հետո, շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:14
Տեղի է ունեցել ՀՅԴ - ԲՀԿ հանդիպում
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը շարունակում է քաղաքական խորհրդակցությունների շարքը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
ՊՍԺ-ի նախագահը սպառնացել է աստղային խաղացողներին հեռացնել թիմից
«Պարի Սեն-Ժերմենի» նախագահ Նասար Ալ-Հելաիֆին պատմել է թիմի աստղային մարզիկների հետ հարաբերությունների մասին։ Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Իտալացի Ջորջ Քլունին ձերբակալվել է
Իտալացի Ֆրանչեսկո Գալդելին, որը ներկայացրել է իրեն որպես դերասան Ջորջ Քլունի, ձերբակալվել է Թայլանդում։ Գազետա.ռու կայքը, հղում անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Ն. Սամսոնյան. Պահանջում ենք Արմեն Սարգսյանը ցույց տա այն, ինչ ցույց է տվել Նիկոլ Փաշինյանին
«Սահմանադրական դատարանի դատավորի թեկնածու Վահե Գրիգորյանը չի կարող լինել անաչառ դատավոր, տարիներ շարունակ քաղաքական  գնահատականներ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Լոնդոնն ու Մոսկվան ուսումնասիրում են Մեյի ու Պուտինի հանդիպման հնարավորությունները
Պաշտոնական Լոնդոնը Մոսկվայի հետ քննարկում է հարաբերությունների մասնակի ապասառեցման և Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյի ու ՌԴ նախագահ Վլադիմիր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Արցախում զինծառայողը վնասվածք է ստացել ձախ աչքի շրջանում
Ձերբակալվել է նրա ծառայակիցը:
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում
14:57 14/06/2019

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}