Հասարակություն 10:35 25/02/2010

Զորավար Անդրանիկ-145. «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»

«Ամեն օր գլուխներդ բարձին դնելուց եւ քնանալուց առաջ, յիշէք, թէ այդ օրը ինչ էք արել ձեր ազգի համար»: «Իմ կուսակցութիւնն իմ ազգն է»: «Մահս չեմ յոգար, այլ գործս, որ կիսատ մնաց»… Զորավար Անդրանիկ:


Այսօր Զորավար Անդրանիկի` Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան օրն է` 145-ամյակը:
1865 թվականի փետրվարի 25-ին Արևմտյան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքում ծնվեց զորահրամանատար և ազգային հերոս, Հայոց ազատագրական շարժման խորհրդանիշներից մեկը` Անդրանիկ Օզանյանը: Տեղի Մուշեղյան վարժարանն ավարտելուց 1 տարի անց բանտարկվում է հայ բնակչությանը ահաբեկող ժանդարմին ծեծի ենթարկելու համար։ Բանտից հաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկը տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, բայց շուտով վերադառնում է Արևմտյան Հայաստան, իսկ հետո էլ ուղևորվում է Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական ջոկատներին զենք հասցնելու համար։

 
Արևմտյան Հայաստանում Անդրանիկը մտնում է հայտնի ֆիդայի Սերոբ Վարդանյանի (Աղբյուր Սերոբ) պարտիզանական ջոկատը և դառնում թուրքական ջարդարարների ու կանոնավոր բանակային զորամասերի դեմ պայքար մղող մի քանի պարտիզանական խմբերի ճանաչված ղեկավարը։ Գլխավորել է 1901 թ. Առաքելոց վանքի կռիվները։ 1902-1904 թթ. Անդրանիկի ջոկատները թուրքերի և քուրդ մահմեդականների դեմ մարտեր էին մղում Սասունում, Տարոնում և Վասպուրականում։ 1905 թ. Անդրանիկն անցնում է Կովկաս, որտեղ հայկական ազգային շարժման երևելի գործիչների հետ քննարկում էր օսմանյան լծի դեմ հետագա պայքարի հարցերը։ Դրանից հետո Անդրանիկը մեկնել է երկարատև ճանապարհորդության, որի ընթացքում այցելել է Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Անգլիա, Բուլղարիա և Իրան՝ հանրությանը տեղեկացնելով Արևմտահայաստանի հայերի ազգային-ազատագրական պայքարի ու դրա հետ կապված զենքի ձեռք բերման անհրաժեշտության մասին։ 1912 թ. Անդրանիկը հայ կամավորներից կազմակերպում է վաշտ, որը մտնում է բուլղարական բանակի աշխարհազորի կազմի մեջ։


Առաջին Աշխարհամարտը սկսվելուն պես Անդրանիկը շտապում է Կովկաս։ 1914 թ. օգոստոսի 12-ին Թիֆլիսում նա հանդիպում է Կովկասյան ռազմական շրջանի զորքերի գերագույն հրամանատար Միշլաևսկուն ու հայտնում է Թուրքիայի դեմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։ Անդրանիկին հանձնարարվում է ձևավորել և գլխավորել առաջին հայկական կամավորական գունդը։ Այդ գնդի գլուխ կանգնած՝ Անդրանիկը անհավասար մարտեր է մղում թուրքական զորքերի դեմ ու հեղինակություն է նվաճում ռուսական ռազմական հրամանատարության շրջանում։


Գեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուբովը, մասնավորապես, գրում էր. «Ես միշտ հանձինս Անդրանիկի տեսնում էի ջերմ հայրենասերին, Հայաստանի ազատության մարտիկին, որ խորապես սիրում է իր Հայրենիքը։ Ես առանձնակի հաճույքով էի միշտ կարդում ռուսերեն թարգմանությամբ քաղվածքները հայկական թերթերի հոդվածներից, որտեղ Անդրանիկին հարգանք էր մատուցվում՝ իբրև ազգային հերոսի, որն իր գլուխը միշտ քաջաբար պահեց Հայաստանի դարավոր թշնամու դեմ պայքարում` ազգային իդեալները իրագործելու համար»։


Իսկ ռուս հայտնի զորավար Յուդենիչը Անդրանիկի մասին ասել է, որ նա «խենթի պես քաջ է»։
1915-1916 թթ. Կովկասյան ճակատի մարտերում ցուցաբերած անձնական արիության և հայկական գնդի հաջողությունների համար Անդրանիկը պարգևատրվում է Գեորգիևյան 4-րդ աստիճանի մեդալով, Գեորգիևյան 4-րդ և 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սբ. Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի սրի և Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով։
Անդրանիկը վիթխարի դեր է խաղացել Զանգեզուրի պաշտպանությունում։ Չհաշտվելով դաշնակցական կառավարության հետ` 1919 թ. ապրիլին, Զանգեզուրից հասնում է Էջմիածին, ցրում իր զորամասը, ունեցվածքը հանձնում կաթողիկոսին և մեկնում արտասահման։


Անդրանիկը մահացել է 1927 թ. օգոստոսի 30/31-ին ԱՄՆ-ում` սրտի կաթվածից և թաղվել Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատանը։ 1928 թ. հունվարին նրա աճյունը փոխադրվել է Փարիզ և վերաթաղվել Պեր-Լաշեզ գերեզմանոցում, իսկ 2000 թ. այն տեղափոխվել է Հայաստան` Երևանի Եռաբլուր պանթեոն։


Զորավարի ծննդյան առիթով այսօր անցկացվելու են մի շարք միջոցառումներ. Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, նվիրված Անդրանիկ Օզանյանի ծննդյան 145-ամյակին, կազմակերպում է այց Եռաբլուր պանթեոն, որտեղ հարգանքի տուրք կմատուցվի: Միջոցառում է կազմակերպվելու նաև Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում. 1919 թվականին Ուջան են հասնում ու բնակություն հաստատում Մեծ եղեռնի սրից փրկված մի խումբ բռնագաղթվածներ, որոնք հիմնականում Զորավար Անդրանիկի զինակիցներն են եղել:


                                                               «Հայ ժողովուրդն իր պատմության ընթացքում 
                                                                նվաճած է 4 գագաթներ. Սուրբ Մեսրոպ, 
                                                                Կոմիտաս, Կաթողիկե և Անդրանիկ։ 
                                                                Ասոնցմե դուրս ոչինչ ունինք որ ըլլա ճշմարիտ
                                                               
հաղթանակ և անվիճելի նվաճում»....
                                                                Շահան Շահնուրը` Զորավար Անդրանիկի մասին:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:34
Լուսանկարիչ Հայկ Մելքոնյանի Հայաստանը
«Այո, ես ուզում եմ ձեզ սիրահարեցնեմ Հայաստանին, չեմ թաքցնում դա, ուզում եմ, որ Հայաստանը դառնա Ձեր մի մասնիկը»։
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Փայլանը դժգոհել է, թե ինչո՞ւ են թուրքերը խուսափում ասել, որ Դոլմաբահչեն հայ ճարտարապետ է կառուցել
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության» (ԺԴԿ-HDP) հայ պատգամավոր Գարո Փայլանը խորհրդարանում մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Լենա Նազարյանը կոռուպցիոն գործարքները չբացահայտվելու մասին հայտարարությունները անհիմն է համարում
«Կառավարության հայտարարած այն քաղաքականությունը, թե պետք է լինեն նոր ներդրումներ, չկան, թե պետք է լինի պայքար կոռուպցիայի դեմ, որից ահագին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
ՀՀ նախագահի աշխատակազմ. Արտաքին քաղաքականության իրականացումը վերապահված է կառավարությանը
Վերջին շրջանում ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ որոշ լրատվամիջոցներում կարծիքներ են հնչում Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Չիկագոյում վերելակն ընկել է 95-րդ հարկից
Կտրվել է վերելակի ճոպաններից մեկը, ինչից հետո վերելակը մեծ արագությամբ սլացել է ներքև։
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
Հետհեղափոխական շրջանում պետական բյուջեն չպետք է լիներ իներցիոն. Միքայել Մելքումյան
2019 թվականի բյուջեի նախագծի վերաբերյալ «Ծառուկյան» խմբակցության դիրքորոշումը դրական է։ Այս մասին խորհրդարանի արտահերթ նիստում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Գևորգ Կոստանյան. Ես Հայաստանից մեկնելու եմ
Հանրապետական խմբակցության անդամ Գևորգ Կոստանյանին այսօր լրագրողները հարցրեցին՝ քաղաքական ուժերից առաջարկ ստացել է մասնակցել ընտրություններին,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Հայաստանցի օգտատերերն ավելի քիչ են գրոհի ենթարկվում
Հայաստանը 4-րդից 5-րդ տեղն է տեղափոխվել համացանցից գրոհի ենթարկված օգտատերերի ամենամեծ բաժնով երկրների ցանկում
Աղբյուր` Panorama.am
13:10
ԿԸՀ-ն հրապարակել է ընտրական ցուցակները
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրապարակել է դեկտեմբերի 9-ին արտահերթ ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերի թեկնածուների ցուցակները։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:08
Արտակ Զաքարյան. Թե ինչպես պետք է վարվել ԼԳԲՏ ներկայացուցիչների հետ, պետք է հարցնել ժողովրդին
Վստահ եղեք, մարդիկ ձեզ տալու են շատ կոնկրետ պատասխան։
Աղբյուր` Panorama.am
13:04
Դաշինքներում յուրաքանչյուր պետություն տանելու է իր շահերը, ոչ պետք է հիասթափվել, ոչ էլ վատ զգալ. Ֆարմանյան
ԱԺ-ի այսօրվա նիստում քննարկման ներկայացվեց «Ղրղզստանի Հանրապետության՝ «Եվրասիական տնտեսական միության մասին» 2014 թվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
Գազի սակագնի հարցով բանակցություններն ընթացքի մեջ են. նախարարի պաշտոնակատար
Նա հիշեցրեց՝ ստեղծվել է փոխվարչապետի գլխավորությամբ աշխատանքային խումբ, որն ուսումնասիրում է գազի սակագնի ձևավորման մեխանիզմները։
Աղբյուր` Panorama.am
12:55
Աշխարհում, նաև Հայաստանում տիպ 1 շաքարային դիաբետով երեխաների թիվը տարեկան աճում է
Ելենա Աղաջանովան ասաց, որ հստակ մեկ պատճառ չկա, գիտնականները փորձում են բացատրել՝ ինչով է պայմանավորված։
Աղբյուր` Panorama.am
12:50
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ ԲԱՆԿ-ն արժանացել է լավագույն «Նոր նախագիծ» մրցանակի GBA-ի կողմից
Կին հաճախորդների համար նախատեսված փաթեթային ֆինանսական լուծումների ստեղծման և ներդրման կապակցությամբ։
Աղբյուր` Panorama.am
12:43
Մեծ տեմպերով շարունակվում են ատոմակայանի կյանքի երկարաձգման աշխատանքները. Գարեգին Բաղրամյան
«Ցանկացած օղակ պատասխանատու է լինելու իր առաջացրած խնդիրների համար»,- ասաց նախարարի պաշտոնակատարը։
Աղբյուր` Panorama.am
12:33
Ինտերպոլն ունի նոր ղեկավար
Ինտերպոլի նախագհի պարտականությունները կատարող Կիմ Չոն Յանն ընտրվել է Քրեական ոստիկանության միջազգային կազմակերպության (Ինտերպոլ) նոր ղեկավար։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Պարզվել է «Շերեմետևո»-ի թռիչքուղում զոհված Հայաստանի քաղաքացու ինքնությունը
Շարունակվում են քննչական գործողությունները տեղի ունեցածի հանգամանքներն ու պատճառները պարզելու համար։
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Ռուբինյան փողոցի անհարթ անցումներից մեկը
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ հետիոտնային շարժի անվտանգության բարձրացման նպատակով Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցի №4 շենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:06
ՀՀ նախագահի նստավայրի տեղափոխման մասին նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց
«Կառավարությունը՝ վարչապետի գլխավորությամբ, գտնում է, որ վարչապետը կառավարության գործունեության ղեկավարումը և կառավարության անդամների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Արմավիրի երեք գյուղերի դպրոցների տնօրեններ մի քանի մլն դրամ են յուրացրել
Ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության ծառայողները, Արմավիրի բաժնի գործընկերների հետ, կոռուպցիոն բնույթի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Առաջարկում է մեկ տարով երկարաձգել աշխատանքային գրքույկները թվայնացնելու գործընթացը
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարարի պաշտոնակատար Սմբատ Սաիյանն այսօր Ազգային ժողովի արտահերթ  նիստում ներկայացրեց ՀՀ աշխատանքային...
Աղբյուր` Panorama.am
11:40
Վաղը պլանային ջրանջատում կլինի Վանաձոր քաղաքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Ջիգարխանյանի նախկին կնոջը դատապարտել են 200 ժամվա հարկադիր աշխատանքի
«Մենք, իհարկե, կբողոքարկենք վճիռը։ Հույս ունենք՝ արդարությունը կհաղթի»։
Աղբյուր` Panorama.am
11:15
ԱԺ արտահերթ նիստը մեկնարկեց
Կառավարության նախաձեռնությամբ և Ազգային ժողովի նախագահ Արա Բաբլոյանի որոշմամբ` այսօր գումարվել է խորհրդարանի արտահերթ նիստ: Արտահերթ նիստի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Twitter-ի գլխավոր տնօրենի նկարը սկանդալի պատճառ է դարձել
Twitter-ի գլխավոր տնօրեն Ջեք Դորսին հայտնվել է  քննադատության թիրախում ու զայրացրել հինդուիզմի հետևորդներին սկանդալային նկարի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:53
Հոկտեմբերին տնտեսության ակտիվության ցուցանիշն աճել է 3%-ով
ՀՀ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն այս տարվա հունվար-հոկտեմբերին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 6%, իսկ 2017թ-ի հոկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Թուրքիայի խորհրդարանի քուրդ պատգամավորի խիստ ելույթն ավարտվել է իր բանտարկությամբ. Սասունյան
Թուրքիայի խորհրդարանի քուրդ պատգամավոր Ֆերհաթ Էնջուն Շիրնակի մարզից, վերջերս խիստ քննադատական ելույթ ունեցավ թուրքական խորհրդարանում թուրքերի և...
Աղբյուր` Panorama.am
10:32
«Շերեմետևո» օդանավակայանի թռիչքուղում ինքնաթիռը հարվածել է Հայաստանի քաղաքացու
Մոսկվա-Աթենք չվերթն իրականացնող  ուղևորատար ինքնաթիռը Մոսկվայի «Շերեմետևո» օդանավակայանում թռիչքուղու վրա մարդու է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Մնացականյան. Ազատ, թափանցիկ ընտրությունների անցկացումը Հայաստանի կառավարության առաջնահերթություններից է
ԱԳ նախարարի պաշտոնակատարը Ստրասբուրգում հանդիպել է ԵԽ Գլխավոր քարտուղարի հետ
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Սատկած կաշալոտի որովայնում հայտնաբերվել է պլաստիկե թափոն
Ինդոնեզիայի Սուլավեսի նահանգի հարավ-արևելքում հայտնաբերվել է սատկած կաշալոտ, որը կուլ էր տվել մոտ 6կգ պլաստիկե աղբ,-այս մասին հայտնել է Վայրի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը
13:43 20/11/2018

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}