Մշակույթ 00:42 12/03/2010

Երևան` ընդունել հայրերից ու ժառանգել որդիներին. Հարցազրույց ճարտարապետի հետ

Հեղինակ` Աննա Լիտուս

- Արսեն Կարապետյան, ճարտարապետ: Դուք «Պահպանենք կինո «Մոսկվայի» բացօթյա դահլիճը» քաղաքացիական խումբ-նախաձեռնության հիմնադիրներից եք: Ես հետևել եմ Ձեր  /dabavog/ դիրքորոշմանը կառավարարության` Ամառային դահլիճի տեղում եկեղեցու կառուցելու մասին որոշման հետ կապված սոցցանցերում ծավալած քննարկումներին, լսեցի Ձեզ նաև ռադիոյով: Տեսնում եմ, որ Ձեր մոտեցումը տարբերվում է հստակորեն` Դուք միշտ եկեղեցու գործոնը դուրս եք թողնում:
Այո՞:

- Միանշանակ։

-Ինչու՞:
- Ես խոսում եմ երկու տեսանկյունից. նախ՝ քաղաքացու (Երևանի բնակիչ իմաստով), երկրորդը՝ ճարտարապետի։ Առաջին ծանոթությունս «Մոսկվա» կինոթատրոնի հետ տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ես դեռ մասնագիտություն չունեի՝ երեխա էի։ Հայրս ձեռքիցս բռնած տանում էր զբոսնելու քաղաքով և ինձ, բառիս բուն իմաստով, սովորեցնում էր ապրել քաղաքում և սիրել այն։  Հենց հայրս էր պատմել քանդված եկեղեցիների մասին, հատ առ հատ ցույց տվել նրանց տեղերը։

Քաղաքացին պիտի ընդունի ժառանգությունը նախորդ սերունդներից, իմանա, հասկանա, ավելացնի և փոխանցի իր զավակներին։ Մենք ունենք մի բավականին բարդ քաղաք, բայց շատ հետաքրքիր պատմությունով։ Այո, եկեղեցիները քանդելը բարբարոսություն էր։ Քաղաքը պիտի կուտակվի։ Պատմության արհավիրքների պատճառով է, որ չունենք պատմական քաղաքներ. ունեցածն էլ շերտ առ շերտ մեր ձեռքով ենք քանդում։

Բարբարոսությունով բարբարոսության մեղքից չենք ազատվի։ Սա իմ դիրքն է՝ քաղաքացու։

Ես՝ ճարտարապետս, կասեմ, որ անընդունելի եմ գտնում, երբ զուտ քաղաքաշինական հարցերով զբաղվում են ճարտարապետության հետ ոչ միայն մասնագիտորեն կապ չունեցող մարդիկ, այլ նաև տարրական մշակութային ընդհանուր գիտելիք չունեցողները։ Ո՞վ է քաղաքաշինական նախաձեռնությունով հանդես գալիս առանց գոնե մոտավոր էսքիզային նախագծի, առանց հայեցակարգի։ Ո՞վ է թույլ տվել մայրաքաղաքի կենտրոնում մարմնային ակտիվ շարժումներ անել առանց Գլխավոր հատակագծի դրույթները հաշվի առնելու։

Ինձ անձամբ չի հետաքրքրում թե ինչ կկառուցվի Ամառային դահլիճը քանդելուց հետո. թեպետ, իմ խորին համոզմամբ, մենք ուղղակի նոր «չոլ» կունենանք, որը երկար տարիներ կմնա անշարժ, վառ օրինակներն են Լեզվի ինստիտուտի տեղում գոյացած անապատը և Սևան հյուրանոցի խայտառակ վախճանը. Սրանք ես համարում եմ քաղաքի և պետության նկատմամբ դավադիր գործողություն։

Միանշանակ, մեր քաղաքին պետք են նոր եկեղեցիներ, նույնիսկ չեմ ուզում քննարկել թե որ շրջաններում առաջի հերթին։ Բայց գոյություն ունի կարգ. Եթե կան հաշվարկներ, թե քանի հատ և որտեղ պիտի կառուցվեն, Մայր Աթոռը կարող է դիմել կառավարությանը, որը իր հերթին կպատվիրի փոփոխություններ անել Գլխավոր հատակագծում, ճարտարապետները կաշխատեն և կգտնեն հարմար և ճիշտ տեղ նոր եկեղեցիների համար, թե՛ կենտրոնում, թե` այլուր։

Կառավարությունը հենց այնպես համաձայնվելով մի բան քանդել՝ ուրիշը կառուցել առանց մասնագիտական վերլուծության ու համապատասխան քաղաքաշինական փաստաթղթերում փոփոխություն (երկար ու մանրակրկիտ աշխատանք) մտցնելու, փաստորեն` ինքն իր ձեռքով կառույցի ապօրինի ոչնչացում է պատրաստում և ապօրինի շինարարություն, ինչը կամ՝ օրենքի խախտում է, կամ էլ ուղղակի վարչարարության ցածր մակարդակի և տգիտության դրսևորում։

Մի բան էլ, տեսեք. հիմա առանց նախագծի պատրաստվում են քանդել գոյություն ունեցող շենքը, հետո կառուցել մի բան, որից պատկերացում անգամ չունեն։ Ոնց է այդ եկեղեցին տեղավորվում հողամասի վրա, ինչպես են կազմակերպվելու մոտեցումները, ինչ տարածական-ծավալային հորինվածք կունենա և ինչպես է հարաբերվելու կողքի միջավայրին՝ այդ հարցերի ոչ թե պատասխանները չկան, նույնիսկ կեսը չեն էլ հասկանա, թե ինչ հարցրեցի։ Վերջում կարող եմ գուշակել. Կկառուցվի, կասեն` վայ, էս բակում ամոթ չի եկեղեցին զոռով ու ճնշված, էկեք կողքի շենքերն էլ քանդենք։

-Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տեղեկատվական համակարգի տնօրեն Տեր Վահրամ քահանա Մելիքյանը եկեղեցու մասին խոսում է որպես արդեն կատարված փաստի:  Սակայն այժմ իր տեղում, Փառք Աստծո, Ամառային դահլիճն է:
Պաշտնական դռներից հնչող վստահեցումները, որ Ամառայինը պետք է քանդվի, մեծամասամբ հենվում են պնդման վրա, թե` այն մշակութային արժեք չէ և  մշակութային արժեքների ցուցակում չէ: Դուք ի՞նչ կասեք:
- Մի՞թե ինչ-որ անհայտ չինովնիկ իրավունք ունի հավասար կարծիք հայտնել բազմավաստակ և հեղինակավոր ճարտարապետների` Ալբերտ Զուրաբյանի, Մկրտիչ Մինասյանի, Հրաչիկ Պողոսյանի, Ջիմ Թորոսյանի , Արծվին Գրիգորյանի, Գարեգին Եղոյանի, Գևիկ Արամյանի, Լևոն Վարդանյանի, Աշոտ Կանայանի, Սաշուր Քալաշյանի, կոնստրուկտոր Գրիգոր Ազիզյանի, ուրիշների կողքին։

Այն էլ, հավատացեք` բոլոր այս մարդիկ բացարձակ տարբեր ճաշակների և ուղղությունների ներկայացուցիչներ են: Շատ դեպքերում նույնիսկ`իրար հակասող, սակայն պրոֆեսիոնալ աշխարհում չկա քաղքենիական «ճաշակին ընկեր» հասկացողությունը և այս պատճառով նրանց գնահատականը շատ օբյեկտիվ է։

Միանշանակ`  Ամառային դահլիճը շատ արժեքավոր ճարտարապետական ստեղծագործություն է։ Ես չեմ ուզում հիմա այն վերլուծել, բայց մենք անպայման նյութ կպատրաստենք, որպեսզի հանրությանը ծանոթեցնենք այս շենքի հետ։

Հավաստիացնում եմ, մենք ունենք լավ ճարտարապետներ, ովքեր կարող են գտնել փայլուն լուծումներ, որպեսզի մեր եկեղեցիները նորից շնչեն և հիացնեն։ Քաղաքում կարելի է նոր մոտեցումներ գտնել։

Օրինակ, նույն Գյումրիում կար մի եկեղեցի, որը դրված էր փողոցի շարքային կառուցապատման մեջ, կողք-կողքի` բնակելի գեղեցիկ տներին։ Փայլուն քաղաքաշինական մոտեցում։ Գիտե՞ք ինչ եղավ։ Մեջը բոմժեր էին ապրում, մինչև անցյալ տարի վերջին կանգուն պատը փլուզվեց…

Եկեք վերակառուցենք։
Եկեք Երևանում էլ նման տեղեր հայթհայթենք։ Ինչո՞ւ ամբողջ Հյուսիսային պողոտայի ընթացքում չէր կարելի եկեղեցի կառուցել, փողն էլ կար, տեղն էլ։ Իսկ  ևս մեկ կինոթատրո՞ն։

Գիտե՞ք, շատ ավելի ուժեղ դաստիարակչական ազդեցություն կլիներ, եթե մի մեծ հուշատախտակ կպցնեինք կինո «Մոսկվայի» պատին, որին գրված կլիներ. «Այստեղ եկեղեցի կար, կուրացած և անխելք մարդիկ քանդեցին, Աստված ների նրանց արարքը»։

- Նախաձեռնող խումբը գնալով ծավալվում է: Այն իհարկե չպետք է դիտվի հակաեկեղեցական. Հայ մարդը եկեղեցուն ու բանակին իր Հայրենիքի նման է վերաբերում: Հա՞:
Ու վերջին հարցը միացնեմ` ի՞նչ եք անում և ի՞նչ եք պատրաստվում անել:

- Ես անձամբ բացարձակ հակաեկեղեցական տրամադրություններ չունեմ ու դա ծիծաղելի մեղադրանք եմ համարում։

- Կներեք. Ես գուցե առաջ վազեցի ու ճիշտ չարտահայտվեցի. Ես էլ չեմ հանդիպել այդպիսի բացարձակ մեղադրանքների դեռ, բայց չէի էլ ուզենա հանդիպել: Հարցս կանխարգելող համարեք:
- Լավ… Ես համոզված եմ, որ մեր եկեղեցին, ի տարբերություն շատ ուրիշների, միշտ հենարան է եղել թե արվեստներին, թե մշակույթին ընդհանրապես։ Եվ` հակառակը. մեր լավագույն ուղեղներն ու տաղանդները իրենց լուման են ներդրել եկեղեցաշինության մեջ, ու դրա շնորհիվ մենք աշխարհին ենք տվել անգին գոհարներ, որոնք երբեք չեն եղել զուտ ֆունկցիոնալ տարածություններ: Եկեղեցիները մեծ և խորը իմաստ են պարունակել ամեն մի քարի և զուսպ նախշի մեջ։

Երևի բոլորն են զգացել մեր եկեղեցիների ազդեցությունը մարդու հոգևորի վրա. Եկեղեցում մարդն ու Աստված շփվում են երես առ երես։

Այժմ ժամանակն է ապացուցել, որ ժառանգն ենք մեր հանճարեղ նախնիների` կառուցող ենք և ոչ` ավիրող։

Ի՞նչ ենք անելու։ Դեռ չգիտեմ։ Գրելու ենք, խոսենք, համբերատար բացատրենք ու փորձենք հասցնել մարդկանց մեր միտքերն ու տագնապը։

Մի բան էլ ասեմ. Մարդության պատմության մեջ երիտասարդությունը միշտ եղել է ավելի ծայրահեղ, թարմ ու հեղափոխական, և նրա, միգուցե երբեմն վտանգավոր, բայց ջահել և դեպի նորը ուղղված էներգիան ուղղորդվել է խոհեմ և փորձառու ավագների կողմից։ Բայց մեր մոտ կարծես ամեն ինչ գլխի վրա է շուռ եկել։ Մեր նախաձեռնության մասնակիցների մեծամասնությունը՝ երիտասարդներ են, որոնք կարծես մեծերից լավ են հասկանում առողջ պահպանողականության իմաստը՝ հարազատ քաղաքին վերաբերմունքում։

Ըստ երևույթին, ինչքան էլ փնովեն, նոր սերնդում կան բավականին կրթված և գիտակից մարդիկ: Շատ ավելի, քան պաշտոնավոր աթոռներին նստածների շարքերում։ Հակառակը լիներ…

Նախորդող նորություն` Ի՞նչ արժեք է «Մոսկվա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքը



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:00
Դեմոկրատ թեկնածուների հերթական բանավեճի գլխավոր թեման Թրամփն էր
ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփի նկատմամբ իմփիչմենթի գործընթաց սկսվելու թեման դարձավ նախագահական դեմոկրատ թեկնածուների չորրորդ բանավեճի գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Քրդամետ կուսակցության նախկին պատգամավորը մեղադրվել է Թուրքիայի նախագահին վիրավորելու մեջ
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը քրդամետ ընդդիմադիր «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) նախկին պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
ՄԱԿ-ում հայտնել են՝ Ասանժը խոշտանգվում է
ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող  Նիլս Մելցերը հայտարարել է, որ Wikileaks-ի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժը հոգեբանական խոշտանգման է ենթարկվում:  Նա նշել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Մեր թիմն ունակ է նվաճել ոսկե մեդալներ.Հայրապետյան
Հայաստանի սամբոյի ֆեդերացիայի նախագահ Միքայել Հայրապետյանը ՀԱՕԿ լրատվականի հետ զրույցում ամփոփեց հոկտեմբերի 10-13-ը Ուզբեկստանի մայրաքաղաք...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Պետական սեփականության գույքը մի քանի անգամ ցածր գնով օտարելու հերթական դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել
ՀՀ գլխավոր դատախազությունում շարունակվում են պետական շահերի  պաշտպանության հայց հարուցելու գործառույթի շրջանակներում պետական ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը վերահաստատել է ՀՀ պատրաստակամությունը օգնություն ցուցաբերել Սիրիային
Հոկտեմբերի 16-ին ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ Մհեր Մարգարյանը հանդիպում ունեցավ հումանիտար հարցերով ՄԱԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Լեդի Գագան հրաժարվել է կատարել բռնաբարողի երգը
Երգչուհի Լեդի Գագան հրաժարվել է կատարել երգ, որի ձայանգրությանը մասնակցել է R Kelly-ին, որը դատապարտվել է բռնաբարության համար։ kulturomania.ru-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Հայաստանի Մ17 հավաքականը պատրաստվում է ԵԱ-ի որակավորման փուլի խմբային մրցաշարին
Հայաստանի Մ17 հավաքականը Շոտլանդիայում մասնակցելու է Եվրոպայի Մ17 առաջնության որակավորման փուլի խմբային մրցաշարին: Այս մասին հայտնում է ՀՖՖ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Իսրայելի վարչապետի որդին կոչ է անում բոյկոտել թուրքական պետական ավիաուղիները
Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի որդին` Յաիր Նեթանյահուն, սոցցանցում քննադատական գրառում է արել Թուրքիայի կողմից Սիրիայի հյուսիս-արևելքում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Մխիթարյանը կկարողանա մասնակցել Եվրոպա լիգայի խմբային փուլի հերթական տուրի
Հայտնի դարձել Հայաստանի ազգային հավաքականի և «Ռոմայի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանի վերականգնման մասին է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև վերսկսվել է օդային երթևեկությունը
«Siberia Airlines»- ը թույլ  է տվել  թռչել Մոսկվայից Քութաիսի: Այս մասին գրված է   Օդային տրանսպորտի դաշնային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
ԵՄ-ն կարևորում է Հայաստանի հետ գործընկերության սերտացումը. Տոյվո Կլաարի
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր ընդունել է Հարավային Կովկասի և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Նախարարը խաղողագործներին խոստացել է, որ մթերված խաղողի գումարը հնարավորինս շուտ կվճարվի
Հոկտեմբերի 15-ին ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանը և ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը հանդիպել են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Սիրիայի վրա հարձակումը քննադատելու համար Թուրքիայում ձերբակալվել է 24 հոգի
Աշխարհի տարբեր կողմերից դատապարտող հայտարարություններ և դադարեցման կոչեր են տարածվում Թուրքիայի կողմից Սիրիայի հյուսիս-արևելքում իրականացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Զոհված ու վիրավորված ոստիկանները պարգևատրվեցին
ՀՀ ոստիկանության պետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արման Սարգսյանի հրամանով ծառայողական պարտականությունները կատարելիս կյանքին սպառնացող վտանգի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Ռուսաստանում առաջարկել են պարտադիր մատնահետքեր վերցնել երկիր մուտք գործող բոլոր անձանձ համար
Ռուսաստանի ՆԳՆ-ն աշխատանքներ է տանում իրենց  երկիր մուտք գործող բոլոր օտարերկրացիներից  պարտադիր մատնահետք վերցնելու  հարցի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ջենիֆեր Էնիսթոնը Ինսթագրամում մեկ օրում 7 միլիոն բաժանորդ է հավաքել
«Ընկերներ» սերիալի աստղ, ամերիկացի դերասանուհի Ջենիֆեր Էնիսթոնը գրանցվել է Ինսթագրամում: 360tv.ru-ի հաղորդմամբ, ընդամենը մեկ օրում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Ինչո՞ւ է Փյունիկը Ryanair-ին շնորհակալ
Երևանի «Փյունիկը» Թվիթերում հետաքրքիր գրառում է կատարել՝ իտալական «Ռոմային» առաջարկելով ընկերական խաղ անցկացնել:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Էրդողանն ասել է, թե որ դեպքում Թուրքիան կդադարեցնի ռազմական գործողությունները Սիրիայում
Եթե  քրդական ուժերն իրենց զենքերը վայր դնեն և դուրս գան Սիրիայում ստեղծվելիք անվտանգության գոտու տարածքից, Թուրքիայի զինուժի կողմից սկսած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Շարունակվում են գերատեսչությունների բյուջետային հատկացումների հայտերի ուղղությամբ քննարկումները
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում շարունակվում են գերատեսչությունների բյուջետային հատկացումների հայտերի ուղղությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Սիրիական բանակը հինգ տարվա մեջ առաջին անգամ մտել է Ռաքքա
Սիրիական բանակի ստորաբաժանումները 2014 թվականից հետո առաջին անգամ մտել են երկրի հյուսիսում գտնվող Ռաքքա քաղաք: Ռիա նովոստիին հայտնել է ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Ռիո-2016-ի մարզիկների անտառը բացվել է 2 տարի ուշացումով
Դեոդորո օլիմպիական այգում Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքապետը և Ռիո-2016 Օլիմպիական խաղերի մի շարք մասնակիցներ տնկել են Ռիո-2016-ի մարզիկների անտառի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը կսպասարկի չինական UnionPay քարտերը
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկի և չինական UnionPay International-ի համագործակցության արդյունքում Հայաստանում մեկնարկեց UnionPay քարտերի սպասարկումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Beeline-ի և Մանկական զարգացման հիմնադրամի ծրագրի շրջանակում մեկնարկել է չորրորդ փուլը
Հայաստանում Beeline-ի և Մանկական զարգացման հիմնադրամի համատեղ  «Թվային հնարավորություններ աշակերտների համար» ծրագրի շրջանակում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Փաշինյանը շնորհավորել է Հայ մամուլի օրվա առթիվ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայ մամուլի օրվա առթիվ: Կառավարության հասարակայնության հետ կապերի վարչության ներկայացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Անտառագետ-դենդրոլոգ. Հո միայն ծառ տնկելով չէ՞
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ 10 մլն ծառ տնկելու մասին հայտարարությանն անմիջապես պետք է հաջորդեն նախապատրաստական, հողի պատրաստման ու մոբիլիզացման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Վարդան Այվազյան. Ստեղծում ենք «Կոնսոլիդացիա պլյուս մեկ» շարժումը
 ««Հայոց արարման հավաք» հասարակական կազմակերպությունը սկսում է «Կոնսոլիդացիա պլյուս մեկ» շարժումը»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Ես գիտեմ՝ այդպիսի բան չկա. Դավիթ Անանյանը՝ իր տեղակալի խաղադրույքներ կատարելու մասին
Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Դավիթ Անանյանը վստահ է, որ իր տեղակալը՝ Ռաֆիկ Մաշադյանը խաղամոլ չէ։ «Ռաֆիկ Մաշադյանին ես ճանաչում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Վարձով աջակցություն մշակույթին
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության գործառույթը, կարծես թե, նախ և առաջ պետք է լինի համապատասխան ոլորտներին վերաբերող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:57
Եկամուտները չհայտարարագրելու համար մեկ երգչի հանդեպ քրգործ է հարուցվել. Դավիթ Անանյան
Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Դավիթ Անանյանն այսօր լրագողների հետ հանդիպման ժամանակ անդրադառնալով շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչների...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր»-ի աշխատակիցները բողոք են դուրս եկել
12:12 15/10/2019

«Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր»-ի աշխատակիցները բողոք են դուրս եկել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}