Մշակույթ 15:29 21/05/2011

Հայ մասնագետները կմասնացե՞ն Անիի Մայր Տաճարի վերականգնմանը. Պարզաբանում է «Անադոլու Կուլտուր»-ի ղեկավարը

Հեղինակ` Հասմիկ Համբարձումյան

Թուրքիայի կառավարությունը և Հուշարձանների Համաշխարհային հիմնադրամը (World Monuments Fund) համատեղ նախատեսում են հաջորդ տարվանից վերականգնել հայկական Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցին ու Անիի Մայր Տաճարը: Վերականգնման աշխատանքներին, սակայն, հայ մասնագետների մասնակցության հարցը մնում է առկախ:

Հիմնադրամի եզրակացությամբ, Անին 10-րդ դարի խոշորագույն քաղաքներից մեկն է և աչքի է ընկնում իր կրոնական շինություններով, պալատներով ու այլ նշանակալից կառույցներով, որոնք իրենց ներկայիս պայմաններով մտահոգություն են առաջացնում միջազգային հանրության շրջանում:

Տաճարի վերականգնման նախաձեռնության մասին Թուրքիայի Մշակույթի նախարար Էրթուղրուլ Գունեյը (Ertugrul Gunay) մայիսի սկզբներին ասել էր. «Անին, որն աշխարհի կարևորագույն վայրերից մեկն է, շատ մարտահրավերների է հանդիպել, և մենք հույս ունենք կյանք տալ քիչ, թե շատ կենդանի մնացած շինություններին»: Նա նաև չէր մոռացել նշել, որ Տաճարին «կյանք տալը» տնտեսական մեծ հնարավորություններ կստեղծի տարածաշրջանի համար:

«Անադոլու Կուլտուր» ոչ կառավարական մշակութային կազմակերպությունը, որը հայտնի է արվեստի ոլորտում հայ-թուրքական մերձեցմանն ուղղված իր բազմաթիվ նախաձեռնություններով, օգնում է Հուշարձանների Համաշխարհային հիմնադրամի հետ համագործակցությանը: Panorama.am-ի թղթակցի հետ բացառիկ հարցազրույցում «Անադոլու Կուլտուր»-ի նախագահ Օսման Կավալան տեղեկացրեց, որ վերականգնմանն ուղղված նախապատրաստական աշխատանքների վրա նախատեսվում է ծախսել 1 մլն ԱՄՆ դոլար: Իսկ վերականգնումը կսկսվի 2012-ին ու կշարունակվի չորս տարի:

Հայկական այս երկու արժեքավոր հուշարձան-կոթողների վերականգնման աշխատանքներում հայ մասնագետների մասնակցության մասին պարոն Կավալան ոչ մի հստակ բան չասաց: ««Անադոլու Կուլտուր»-ը օգնում է, որպեսզի այս ծրագիրն իսկապես կյանքի կոչվի, բայց մենք այս ծրագրում պաշտոնական կողմ չենք», -հավելեց նա:

Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային խորհրդի` ԻԿՕՄՕՍ-ի հայաստանյան կազմակերպության ղեկավար Գագիկ Գյուրջյանի համար պարզ է. Թուրքիան պետական մակարդակով դեմ է, որ հայ մասնագետները` չափագիրներ, ճարտարապետներ ու հնագետներ, մասնակցեն Անիի Մայր Տաճարի ու Ամենափրկիչ եկեղեցու վերականգնողական աշխատանքներին:

«Նրանց մասնագետները իսկապես դեմ չեն մեզ հետ համատեղ աշխատանք իրականացնել: Իսկ ինչ վերաբերում է պաշտոնական թույլտվություն ստանալուն, ապա դրա համար մեր երկրները դիվանագիտական հարաբերություններ չունեն», -ասաց Գյուրջյանը` թերահավատություն հայտնելով առ այն, որ հասարակական կազմակերպություններին կհաջողվի հասնել այն բանին, որ թուրքական կառավարությունը թույլ տա վերականգնման աշխատանքներին հայ մասնագետների ներգրավել:

Օսման Կավալան տեղեկացրեց, որ ապրիլին Անատոլիական քաղաքակրթությունների հետազոտությունների կենտրոնը կազմակերպել է մի քննարկում, որին Հայաստանից նաև ներկա են եղել ճարտարապետներ ու իրենց թուրք գործընկերների և Հուշարձանների համաշխարհային հիմնադրամի փորձագետների հետ քննարկել են կոթողների վերականգնման աշխատանքները: «Ես կարծում եմ քննարկումները շատ արդյունավետ էին», -ասաց «Անադոլու կուլտուր»-ի ղեկավարը:

Նրա խոսքով, Թուրքիայի ու Հայաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայության պատճառով հնարավոր է, որ հայկական ճարտարապետական կազմակերպությունների մասնակցությունը այս ծրագրին չիրականանա: «Այնուամենայնիվ, մենք ընդգծում ենք նման համագործակցության անհրաժեշտությունը` բարձր չափորոշիչներին համապատասխան աշխատանք ունենալու համար», -ասաց Կավալան:

Գագիկ Գյուրջյանի կարծիքով, եթե այնուամենայնիվ, հայ մասնագետների ներկայություն չապահովվեց վերականգնման աշխատանքներում, հուշարձանների հայկականությունն աղճատված կլինի:

«Ճիշտ կլինի, որ վերականգնումների ժամանակ օգտագործվի Նիկողայոս Մառի, Թորոմանյանի կողմից արված պեղումների արդյունքները: Այդ նյութերը պահպանվում են Հայաստանի հուշարձանների պահպանման գործակալությունում և շատ անհրաժեշտ կլինեն վերականգնման աշխատանքների համար», -նշեց Գյուրջյանը` հավելելով, որ հայ մասնագետների մասնակցության պարագայում, այդ նյութերը բնականաբար կտրամադրվեն:

Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև մշակութային երկխոսության ջատագով «Անադոլու կուլտուր»-ի ղեկավարը մեզ հետ զրույցում խոստացավ հեշտացնել երկու երկրների ակադեմիական ու քաղաքացիական կազմակերպությունների գիտական համագործակցությունը, «մինչև երկու երկրների հարաբերությունները կվերականգնվեն»:

Գյուրջյանն իր հերթին տեղեկացրեց, որ իր ղեկավարած հայաստանյան ԻԿՕՄՕՍ-ը դիմել է Հայաստանի ԻԿՕՄՕՍ-ը դիմել է միջազգային ԻԿՕՄՕՍ-ին և խնդրել են, որ վերջիններս Հուշարձանների համաշխարհային հիմնադրամի միջոցով հասնեն թուրքական կառավարության թույլտվությանը:

«Հիմնադրամը ֆինանսավորում է Մայր Տաճարի ու Ամենափրկչի վերականգնման աշխատանքները, հետևաբար պետք է նաև պայմաններ թելադրի», -կարծում է Գյուրջյանը: ԻԿՕՄՕՍ-ին մեկ ամիս առաջ ուղարկված նամակը, սակայն, պատասխան չի ստացել:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:51
Եղանակը՝ առաջիկա օրերին
Հանրապետության տարածքում` նոյեմբերի 22-ի ցերեկն առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ: Նոյեմբերի 18-21-ը սպասվում է առանց տեղումների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
«Կարամազով եղբայրներ» վեպն արգելվել է Քուվեյթում
Վերջին հինգ տարում երկրում արգելվել է ավելի քան 4000 գիրք։
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Աշխարհի ամենագեղեցիկ փողոցը
Տեղի իշխանությունները տարիներ շարունակ փորձում են քայլեր ձեռնարկել՝ Լոմբարդ-սթրիթի արտաքին տեսքը պահպանելու և միաժամանակ այն ավելի հարմարավետ դարձնել ուղղությամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Մսի ու մսամթերքի արտադրությունն աճել է
ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն` 2018 թվականի հունվար-սեպտեմբերին Հայաստանում մսի արտադրության ծավալներն աճել են 1%-ով՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Apple-ը ֆիլմեր կնկարահանի
Ամերիկյան Apple կորպորացիան կինոարտադրության ոլորտում գործունեություն ծավալող А24 ընկերության հետ համագործակցության պայմանագիր է ստորագրել և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Թեյլոր Սվիֆթը պապարացիներից թաքնվում է ճամպրուկում
Երգչուհին American Music Awards-ում ճանաչվել էր տարվա կատարող։
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
«Սպիտակ» ֆիլմի ստեղծման աշխատանքները բարդ էին. ռեժիսոր
Ա. Կոտի խոսքով, որոշել էին նկարահանել ոչ թե ֆիլմ բուն երկրաշարժի մասին, այլ մարդու ներսում տեղի ունեցող երկրաշարժի մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Մեյը սթրեսից դուրս է գալիս՝ վիսկի խմելով
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյը պատմել է, որ վիսկիի մեկ բաժակն օգնել է իրեն վերականգնվել՝ Կառավարության հետ Brexit-ի պայմանագրի շուրջ հինգ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Հայկական գորգերի արտադրությունը 40,6%-ով աճել է
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ Հայաստանում 2018 թվականի երրորդ եռամսյակում զգալի աճել է գորգերի և գորգեղենի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Վաղը ժամանակավորապես փակ կլինի Սարալանջի փողոցը
Արմենակյան փողոցից մինչև Լիսինյան-Գլինկա փողոցների խաչմերուկը
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Ռուբեն Մեհրաբյան. Հայաստանը պետք է ծանր ու թեթև անի՝ հասկանալու թե ինչ է անում ՀԱՊԿ կոչվող գազանանոցում
«Նրանք խախտում են ջենտլմենական բոլոր պայմանավորվածությունները, տակտը, բարոյականությունն ու ամեն ինչը»
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
ԿԸՀ-ն երեք կուսակցության 48 ժամ ժամանակ է տվել
Այսօր գումարած արտահերթ նիստում Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշմամբ 48 ժամ ժամանակ է տրվել 2018թ. դեկտեմբերի 9-ի Ազգային ժողովի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են
Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ նոյեմբերի 17-ին՝ ժամը 17:00-ի դրությամբ, հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Գյուղատնտեսությունը բիզնես է, որը կարող է կարճ ժամանակում լուրջ հաջողություններ բերել. Գեղամ Գևորգյան
Գյուղատնտեսությունը բիզնես է, որը կարող է կարճ ժամանակահատվածում բերել լուրջ հաջողություններ, եթե կա կամք, աշխատասիրություն և գիտելիք: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Մարշալ Բաբաջանյան փողոցում ՃՏՊ-ից տուժածներ կան
Նոյեմբերի 17-ին, ժամը 11:02-ին,  «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Մարշալ Բաբաջանյան փողոցում տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Հայաստանի Մ-19 հավաքականը պարտվեց Պորտուգալիային
Այսօր ՀՖՖ տեխնիկական կենտրոնում՝ ֆուտբոլի ակադեմիայում կայացել է Մ-19 հավաքականների ընկերական մրցաշարի երկրորդ տուրի Հայաստան-Պորտուգալիա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Սիրիայում 40 խաղաղ բնակիչ է զոհվել
Սիրիայի Դեյր Էզ Զորի նահանգում ԱՄՆ-ի գլխավորած կոալիցիային հարվածների հետևանքով սպանվել է քառասուն խաղաղ բնակիչ։ SANA սիրիական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Երկուշաբթի օրը հանրապետության որոշ համայնքներ կհոսանքազրկվեն
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ  նոյեմբերի 19-ին պլանային և վերանորոգման...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Պետությանը պատճառված վնասից վերականգնվել է 42 միլիոն դրամը. ՔԿ
Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեն շարունակում է տարբեր բնագավառներում դրսևորած կոռուպցիոն բնույթի հանցագործության  դեպքերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:05
Բակո Սահակյանի Ֆրանսիա այցի կապակցությամբ Ադրբեջանը բողոքի նոտա է հղել Փարիզին
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը բողոքի նոտա է հղել Փարիզին՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանի Ֆրանսիա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
Բելառուսի արձագանքը. Փաշինյանը միջազգային դատախազի դեր է ստանձնել
«Երևի պարոն Փաշինյանը դեռ չի հասկացել, այսպես կոչված փողոցային ժողովրդավարության կանոններն ընդունելի չեն մեծ քաղաքականությունում»
Աղբյուր` Panorama.am
15:45
Վորոնեժում հայաստանցի երեխաներ են մահացել
Վորոնեժում երեք տարեկան տղան ու նրա երկու տարեկան քույրը մահացել են շմոլ գազի թունավորման հետևանքով։ «Ռիա Նովոստի» ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Գարեգին Բ-ն մեկնաբանել է Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու շուրջ ստեղծված իրավիճակը
Հայ առաքելական եկեղեցին կանոնականության կողմնակից է և չի կարող ողջունել եկեղեցու պառակտմանն ուղղված քայլերը: «ՌԻԱ Նովոստի»-ն գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:16
Քաղաքապետարանը բողոքի ակցիայի հետքերով
Հաշվի առնելով Երևանի կենդանաբական այգու շուրջ տեղի ունեցող վերջին զարգացումները, հանրության շրջանում տիրող որոշակի մտահոգությունները, բողոքի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Իրանն ու Իրաքը պայմանավորվել են ստեղծել ազատ առևտրի գոտի
Իրանի առաջնորդ Հասան Ռոհանին հայտարարել է, որ Իրանը և Իրաքը պայմանավորվել են ազատ առևտրի գոտու ստեղծման վերաբերյալ: «Այսպիսով մենք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
Թուրքիայում շարունակվում է Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած թուրք գործարարի հետաքննությունը
Թուրքիայի ոստիկանությունը  Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած թուրք գործարար Օսման Քավալայի նկատմամբ ընթացող հետաքննության շրջանակներում նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:37
Ոստիկանները հայտնաբերել են թակարդով արջ բռնած անձին
Նոյեմբերի 9-ին, ժամը 14.00-ին ոստիկանության Աշտարակի բաժին հաղորդում էր ստացվել, որ Կարբի գյուղի «Դեմեր» կոչվող տարածքում, ճոպանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:25
Լարսը փակ է
Վրաստանի ենթակառուցվածքների նախարարության ճանապարհային դեպարտամենտից ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Կենդանաբանական այգու աշխատակիցները պահանջում են տնօրենի հրաժարականը
«Ռուբեն հեռացիր», «Վերջ կենդանիների ոչնչացմանը»
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արման Թաթոյանի արտահերթ զեկույցը ադրբեջանական գնդակոծությունների առնչությամբ
12:16 16/11/2018

Արման Թաթոյանի արտահերթ զեկույցը ադրբեջանական գնդակոծությունների առնչությամբ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}