Քաղաքական 11:30 02/05/2012

«Կոլցո» գործողության հետևանքով էր հենց, որ շեշտակիորեն սրվեց լարվածությունը տարածաշրջանում

ԼՂՀ ԱԳՆ տեղեկատվական վարչությունը հանդես է եկել մեկնաբանությամբ, որում մասնավորապես նշվում է.

«1991թ. ապրիլի վերջին - մայիսի սկզբներին Ադրբեջանի ՆԳՆ հատուկ նշանակության միլիցիայի ջոկատները` (ՕՄՕՆ) ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերի աջակցությամբ սկսեցին պատժիչ գործողություններ, նպատակ ունենալով Լեռնային Ղարաբաղի և նրան հարակից հայաբնակ շրջաններից տեղահանել հայ բնակչությանը: Իրականացվեց «Կոլցո» լայնածավալ ռազմական գործողությունը, որն ուղղված էր Ադր. ՍՍՀ Խանլարի շրջանի Գետաշեն և Մարտունաշեն գյուղերի, Շահումյանի, Հադրութի և Շուշիի շրջանների որոշ գյուղերի հայ բնակչության վտարմանը:

Այդ գործողության արդյունքում ամբողջովին դատարկվեցին, հիմնահատակ ավերվեցին կամ ադրբեջանցիներով բնակեցվեցին տասնյակ հայկական բնակավայրեր: Բռնատեղահանվեցին տասնյակ հազարավոր մարդիկ, սպանվեցին հարյուրավոր հայեր: Իր ծայրահեղ դաժանությամբ և մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումներով աչքի ընկած «Կոլցո» գործողության հետևանքով էր հենց, որ շեշտակիորեն սրվեց լարվածությունը տարածաշրջանում, և ղարաբաղյան հակամարտությունը տեղափոխվեց ռազմական հարթություն:

ԵԱՀԽ առաքելության 1992 թ. փետրվարի 28-ի զեկուցման մեջ նշվել է` «1991 թ. ապրիլ-մայիս ամիսներին իրադրությունը հատկապես սրվեց, երբ խորհրդային բանակը Ադր. ՆԳՆ ստորաբաժանումների օգնությամբ տարածաշրջանի շատ գյուղերից տեղահանեց հայերին: Տեղահանությունն իրականացվել է առանձնահատուկ դաժանությամբ»:

«Կոլցո» ռազմական գործողության ընթացքում տեղի ունեցած դեպքերն իրենց արտացոլումն են գտել միջազգային մի շարք կազմակերպությունների փաստաթղթերում, դարձել լսումների թեմա` ՌԴ Գերագույն Խորհրդի մարդու իրավունքների կոմիտեում և գնահատվել Եվրախորհրդարանի և ԱՄՆ սենատի բանաձևերում:

Մոսկովյան «Մեմորիալ» միության իրավապաշտպան կենտրոնն արձանագրել է մարդու հիմնարար իրավունքների կոպտագույն խախտումներ. «Կոպտորեն խախտվել է յուրաքանչյուր մարդու կյանքի, ազատության, անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, կիրառվել են կտտանքներ, կատարվել` ինքնակամ կալանքներ և ձերբակալություններ, կատարվել են բազմաթիվ գույքային իրավախախտումներ: Բնակչության տեղահանումը կրել է զանգվածային բնույթ: Այդ խախտումներին հատուկ ցինիկություն է հաղորդում այն փաստը, որ խաղաղ բնակչության նկատմամբ զանգվածային բռնությունը կատարվել է հենց իրավապահ մարմինների կողմից: Այդ ամենի պատասխանատվությունն ընկնում է ինչպես Ադրբեջանի Հանրապետության ՆԳՆ և ՊԱԿ-ի բարձրագույն ղեկավարության, այնպես էլ ԽՍՀՄ ՆԳՆ, պաշտպանության նախարարության և ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերի հրամանատարության վրա: Այդ հանցագործությունները ստվեր են նետում նաև ԽՍՀՄ բարձրագույն ղեկավարության վրա»:

1991 թ. մայիսի 1-ին ԱՄՆ սենատում ընդունվեց միաձայն որոշում, որով դատապարտվում էին «ԽՍՀՄ և Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից ԼՂ, Հայաստանի և Ադրբեջանի հայազգի բնակչության դեմ կատարված հանցագործությունները»: Նրանում, մասնավորապես, դատապարտվում էին «Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից հայկական բնակավայրերում ու Հայաստանում անմեղ մարդկանց, կանանց և երեխաների վրա կատարված հարձակումները, ռազմական ուժի լայնածավալ կիրառումը, ինչպես նաև Հայաստանի արևելյան և հարավային սահմաններին անզեն բնակչության գնդակոծումները» և կոչ էր արվում «վերջ տալ շրջափակմանը, ուժի գործադրման մյուս ձևերին, ինչպես նաև Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի դեմ ուղղված ահաբեկչությանը»:

Մայիսի 25-ին ՌԽՖՍՀ ժողովրդական պատգամավորների չորրորդ նստաշրջանում քննարկման դրվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի մի շարք շրջաններում ստեղծված իրադրության շուրջ զեկույցի նախագիծը, որն էլ ձայների ճնշող մեծամասնությամբ ընդունվեց: Որոշման մեջ, մասնավորապես, նշվում էր, որ «համաձայն մարդու իրավունքների միջազգայնորեն ճանաչված նորմերի և համաձայնագրերի` անհրաժեշտ է անմիջապես դադարեցնել խաղաղ բնակչության տեղահանումը, ազատ արձակել պատանդներին և զինված բախումների գործերով քննության տակ գտնվողներին հանձնել ԽՍՀՄ դատախազության վարույթ»:

Այդուհանդերձ, «Կոլցո» ռազմական գործողության ընթացքում թույլ տրված հանցագործություններին համապատասխան քաղաքական և իրավական գնահատական չի տրվել միջազգային հանրության կողմից, իսկ կազմակերպիչներն ու կատարողները մնացել են անպատիժ: Այն նախադեպ դարձավ, որպեսզի Ադրբեջանը նոր ռազմական հանցագործություններ և անմարդկային գործողություններ իրականացնի հայազգի խաղաղ բնակչության նկատմամբ:

Առ այսօր բռնատեղահանված բնակիչները զրկված են սեփական տները վերադառնալու հնարավորությունից և չեն ստացել որևէ փոխհատուցում:

Ափսոսանքով պետք է արձանագրել նաև, որ «Կոլցո» ռազմական գործողությամբ տեղահանության ենթարկված ոչ մի հայկական գյուղ չի հիշատակվում ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման համար միջազգային դիտորդների կողմից առաջարկվող և ոչ մի փաստաթղթում:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:23
Թուրքիայում Հրանտ Դինքի որդու՝ Արատ Դինքի դեմ 1-5 տարվա ազատազրկման պահանջով դատավարություն է սկսվել
Թուրքիայի հայկական «Ակոս» թերթի նախկին խմբագիր, 2007թ․ սպանված հայ լրագրող և հրապարակախոս Հրանտ Դինքի որդին՝ Արատ Դինքը, կարող է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:20
Մնացականյան-Մամեդյարով հանդիպումը մեկնարկել է
Վաշինգտոնում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Գոգենի ամենավաղ հայտնի գծանկարը վաճառվել է 80 հազար եվրոյով
Ֆրանսիացի պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչ, քանդակագործ Պոլ Գոգենի (1848-1903 թթ.)   ամենավաղ հայտնի  նկարը Ֆրանսիայում աճուրդում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
ՖԻՖԱ-ն քննարկում է ԱԱ-2022-ն այլ երկիր տեղափոխելու հնարավորությունը
Ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիայի (ՖԻՖԱ) ղեկավարությունը  քննարկում է 2022 թվականի աշխարհի առաջնությունը Կատարից տեղափոխելու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Վաղը Գեղարքունիքի մի քանի համայնքում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Փարիզում վաճառում են Վան Գոգի ատրճանակը
Փարիզում, Drouot աճուրդի տանը վաճառքի է հանվել Լեֆոշե մակնիշի ատրճանակը, որով ինքնասպան է եղել գեղանկարիչ Վինսենթ Վան Գոգը: kulturomania.ru-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Ջոն Բոլթոնին
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը Վաշինգտոնում հանդիպել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
ԲԴԽ-ն նոր անդամ ունի
Ազգային ժողովում տեղի ունեցած փակ գաղտնի քվեարկության արդյունքներով` պատգամավորների107 կողմ, 4 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ, Գրիգոր Բեքմեզյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Փարիզում Airbus-ն ու Boeing-ը ներկայացրել են անօդաչու օդային տաքսիներ
Քաղաքում օդային տաքսիով շրջելը դեռևս հնարավոր է միայն ֆիլմերում, սակայն այն կարող է իրականություն դառնալ շատ շուտով։ Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Քոչարյանի պաշտպան. «Մարտի 1»-ի գործը նման գործողություններով ապականելն անընդունելի եմ համարում
​«...սա արտառոց խախտում է, նույնիսկ քաղաքակրթությունից դուրս գտնվող հասարակությունների կտրվածքով»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Երևանում բնակարանների գները մեկ տարում աճել են 9.9 %-ով
2019 թվականի մայիսին hանրապետությունում անշարժ գույքի նկատմամբ իրականացվել է իրավունքի պետական գրանցման 15 956 գործարք, ինչը 2019 թվականի ապրիլի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Գետառը վարարած է
Ֆեյսբուքում օգտատեր Արման Վերմիշյանը տեսանյութ է տեղադրել՝ «Գետառը՝ հիմա»։ Նա ուշադրություն է հրավիրում և վարարման վրա, և որ իր հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Թուրքիայի դատարանը վճիռ է կայացրել պետական հեղաշրջման գործով
Թուրքական դատարանը ավելի քան 200 հոգու դատապարտել է ցմահ ազատազրկումների 2016 թվականի հուլիսին պետական հեղաշրջման փորձի համար: Եվրանյուզի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Բրիտանիայի վարչապետի պաշտոնի հավակնորդների թիվը կրճատվեց 3-ի
Մեծ Բրիտանիայի ներքին հարցերով քարտուղար Սաջիդ Ջավիդն այսօր դուրս եկավ Պահպանողական կուսակցության ղեկավարի ու Բրիտանիայի վարչապետի  պաշտոնի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Այդպիսի վարքագիծ ակնհայտ է եղել. Դատախազը՝ «Քոչարյանի և մյուսներով գործի» մասին
«Այնպես չէ, որ բողոքի քննարկում տեղի չունեցավ։ Մենք ներկայացրել ենք մեր բողոքները, պաշտպանության կողմից առանձին ներկայացուցիչներ հանդես են...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
«Գագիկ Ծառուկյանը այդպես էլ ձեռք չբերեց ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների հետ շփվելու ունակություն, զսպվածություն»
Լրագրողական կազմակերպությունները հայտարարություն են տարածել. «Երեկ՝ հունիսի 19-ին, խորհրդարանում ԲՀԿ նախագահ  Գագիկ Ծառուկյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Սուրբ Հովհաննես Կարապետի մասունքը տարվել է Շողակաթի վանք
Այսօր Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշեց Ս. Հովհաննես Կարապետի և Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի տոնը, որը նաև Էջմիածնի Ս. Շողակաթ վանքի ուխտի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Մերկ Պորոշենկոն վաճառել է 2500 դոլարով
Ուկրաինայի նախկին նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի մերկ նկարը վաճառվել է աճուրդում: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է «Страна.ua» ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Պուտին․ Ես այժմ գործընկեր ունեմ, ով ինձնից լավ է կատակում
Այսօր Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ուղիղ գծով հարցերին պատասխանելիս հեգնանքով է արձագանքել կատակելու մասին խնդրանքին: Այս մասին գրում ե...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Վաղը ժամը 15.00-ից մայրաքաղաքի մի շարք փողոցներում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, • ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Իգդիրում դաշտային վարժանքներ են անցկացվել Մեծամորի ատոմակայանի հնարավոր վթարի սցենարով
Թուրքիայի աղետների և արտակարգ իրավիճակների կառավարման վարչությունը (AFAD) Իգդիր քաղաքում Մեծամորի ատոմակայանից 17կմ հեռավորության վրա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Սահրատ Պետրոսյանը հաստատում է՝ Երևանում կան անշարժ գույքեր, որոնք գրանցված չեն
Կադաստրի պետական կոմիտեի ղեկավար Սարհատ Պետրոսյանն այսօր կառավարության նիստիեց հետո լրագրողների հետ զրույցում նշեց, որ  մայրաքաղաքում կան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Փորձագիտական խումբը ներկայացրել է Ամուլսարի փորձաքննության նախնական եզրակացությունը
ՀՀ ՔԿ նախագահի հանձնարարությամբ՝ ՀՀ ՔԿ նախագահի տեղակալ, ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության պետ Սամվել Ավետիսյանը և ՀԿԳ կոռուպցիոն, սեփականության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Վաղը կգումարվի Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան
ՀՀ ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանի որոշմամբ, ՀՀ Սահմանադրության 100-րդ և «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 44-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
ԵՊՀ պարզաբանումը՝ աշխատակիցների առողջապահության ապահովագրության հետ կապված
Երևանի պետական համալսարանը պարզաբանում է տարածել «Հրապարակ» օրաթերթը այսօրվա համարում հրապարակված հոդվածի կապակցությամբ....
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Օտար լեզվի միասնական քննությունից 467 դիմորդ անբավարար է ստացել
«Օտար լեզուներ» առարկայից պետական միասնական քննության արդյունքներն արդեն հայտնի են։  Գնահատման և թեստավորման կենտրոնի մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Շարունակվում են ՀՕՊ ստորաբաժանումների ներգրավմամբ անցկացվող զորավարժությունները
ՀՀ զինված ուժերում և Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակում շարունակվում են հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումների ներգրավմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Պիկետ Մոսկվայում՝ ի աջակցություն Խաչատուրյան քույրերի
«Մենք Խաչատուրյան քույրերն ենք»
Աղբյուր` Panorama.am
17:38
Ժամկետային զինծառայողին մեղադրանք է առաջադրվել` սպանության փորձ կատարելու համար
Հունիսի 15-ին` ժամը 11:45-ի սահմաններում, N զորամասի մարտական դիրքում, պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Հ.Գալստյանի` ձախ աչքի շրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը
14:26 18/06/2019

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}