Աշխարհում 17:17 31/05/2012

Փորձագետները` ՆԱՏՕ-ի ՀՀՊ համակարգի ու մերձավորարևելյան զարգացումների վերաբերյալ

Մայիսի 20-21-ին Չիկագոյի գագաթաժողովի ընթացքում որոշում ընդունվեց իրականացնել եվրոպական ՀՀՊ համակարգի առաջին փուլի գործարկումը, որում առանցքային նշանակություն ունի Թուրքիայի Մալաթիա քաղաքի մոտ տեղակայված ռադիոտեղորոշիչ կայանը: Ինչպես նշում են ռազմական փորձագետները, Թուրքիայի ՀՀՊ համակարգը պարունակում է գերզարգացած բաղադրիչներ, որոնք ի վիճակի են վերահսկել ոչ միայն Իրանի, այլև ողջ Մերձավոր Արևելքի և Կովկասի տարածքները: Սա ակնհայտորեն վկայում է այն մասին, որ Թուրքիան տարածաշրջանում դառնում է լրջագույն գործոն՝ իր վրա բևեռելով ոչ միայն Իրանի, այլև Ռուսաստանի և Չինաստանի ուշադրությունը:

Ռազմական փորձագետ Արծրուն Հովհաննիսյանը կարծում է, որ ՆԱՏՕ-ի կողմից Միջերկրական ծովում հակահրթիռային համակարգի մասնակի գործարկումը, անգամ զուտ ռազմական տեսանկյունից, բավականին մեծ իրադարձություն է, որը պահանջում է խնդրի մանրամասն քննություն:

Ըստ փորձագետի`«Այդ համակարգը աշխատում է դաշինքի պետություններին, հիմնականում ամերիկյան նավատորմին պատկանող նավերի վրա տեղակայված «Իջիս» համակարգի շնորհիվ: Այդ հակահրթիռային համակարգերի հնարավորությունները բավականին մեծ են: Դրանք աշխարհում ներկայումս մարտական հերթապահության մեջ գտնվող ամենահզոր հակահրթիռային համակարգերն են, որոնք ի վիճակի են հակառակորդի օպերատիվ մարտավարական հրթիռները խոցել մինչև 500 կմ հեռահարության և 300 կմ բարձրության վրա: Նավերը կարող են լինել մի քանիսը, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է խոցել մինչև մեկ տասնյակ հրթիռ: Համակարգի համար որպես նախնական հայտնաբերման և զգուշացման միջոց է ծառայում Թուրքիայում տեղակայված ռադիոտեղորոշման կայանը, դրանք աշխատում են նույն դաշտում մեկտեղված: Տեխնիկական տեսանկյունից դա շատ կարևոր է: Համակարգը կարող է օգտագործվել նաև տիեզերական հայտնաբերման միջոցների և օդային տարատեսակ այլ հետախուզական միջոցների հետ: Սա ստեղծում է մեծ ինտեգրում և բարձրացնում է համակարգի հուսալիությունը»:

Փորձագետի կարծիքով`«Տեխնիկապես այս ամենը մեծապես խոցելի է դարձնում իրանական հրթիռային պոտենցիալն, ինչպես նաև տարածաշրջանի այլ երկրների հրթիռային միջոցները: Այս նավերը, բացի հակահրթիռային հնարավորություններից, հանդիսանում են նաև գերժամանակակից նավեր և օժտված են այլ հնարավորություններով, ինչը նշանակում է նաև Միջերկրական ծովում ռուսական նավատորմի հնարավորությունների սահմանափակում: Ներկայումս դա ավելի քան առարկայական նշանակություն ունի` հաշվի առնելով Սիրիային զենք մատակարարելու խնդիրը: Այս քայլը կարող է նաև ազդեցություն ունենալ Սիրիայում իրավիճակի փոփոխման դեպքում Արևմուտքի հնարավորությունների մեծացման վրա:

Սա, բացի ամեն ինչից, սպառազինությունների նոր մրցավազք է, որին ի պատասխան ՌԴ-ն ինչ-որ քայլեր կձեռնարկի, ինչպես խոստացել է: Այն կմեծացնի լարվածությունը տարածաշրջանում, և կմեծացնի Թուրքիայի նշանակությունը, ինչից կարող է ուղղակիորեն օգտվել նաև Ադրբեջանը: Սա համաշխարհային սպառազինման նոր միտում է, որն ուղղակիորեն ազդելու է տարածաշրջանի ընդհանուր մթնոլորտի վրա»,-եզրափակեց Արծրուն Հովհաննիսյանը:

Իրանագետ Ռուդիկ Յարալյանն էլ կարծում է, թե «հակահրթիռային համակարգերի (ՀՀՊ) կատարելագործումը և դրանք Մերձավորարևելյան տարածաշրջանի նպատակահարմար վայրերում տեղակայելը հանդիսանում է ԱՄՆ-ի և եվրոպական երկրների ռազմաքաղաքական և տնտեսական հաջողությունների կարևորագույն գրավականներից»:

«Ըստ այդմ՝ պատահական չէ, որ մայիսի 20-21-ին Չիկագոյում տեղի ունեցած Հյուսիսատլանտյան դաշինքի պատմության մեջ ամենամեծ գագաթնաժողովում քննարկման հիմնական թեմաներից է եղել հակահրթիռային պաշտպանությունը: Վերջինս ենթադրում է համալիր և փուլային գործողությունների շարք, որը մեծացնում է պաշտպանական համակարգի արդյունավետությունը՝ տարբեր կետերից սահմանափակելով հակառակորդի հարձակվողական հնարավորությունները»,_ հավելեց նա:

Ըստ իրանագետի` «կարելի էր կարծել, որ 2009 թ. համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետևանքներից դեռ չսթափված ԱՄՆ-ը և եվրոպական երկրներն իրենց մեծածավալ ներդրումները կուղղորդեն տնտեսության քայքայված ոլորտները վերականգնելուն՝ խուսափելով ռազմական ոլորտում ծախսատար ծրագրերից, այնինչ այդպես տեղի չի ունենում: Սա կարող է նշանակել, որ այդ երկրները փորձում են լուծել տնտեսական խնդիրներն իրենց ռազմական ներուժի հաշվին: Այս տրամաբանության օգտին է խոսում նաև այն հանգամանքը, որ վերոհիշյալ պետությունները գիտակցում են Մեծ Մերձավոր Արևելքում որոշ երկրների հետ, մասնավորապես կարելի է նշել Չինաստանը, տնտեսական մրցակցության բարդությունները»:

«Կարելի է վստահաբար արձանագրել, որ արևմտյան գերտերությունների պաշտպանական միջոցառումներն ուղղված են իրենց ռազմաքաղաքական ճամբարից դուրս գտնվող և այդ ճամբարին անհամակիր բոլոր պետությունների, առաջին հերթին՝ Սիրիայի և Իրանի դեմ՝ որպես առաջնահերթ թիրախներ: Այդ երկրների ՀՀՊ համակարգը նպատակ է հետապնդում օղակի մեջ վերցնել Իրանը և Սիրիան՝ կաշկանդելով վերջիններիս գործողությունները: Այդ են վկայում ինչպես Միջերկրական ծովում ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի առկայությունը, այնպես էլ Թուրքիայում, Իրանի հետ սահմանի հարևանությամբ, ՀՀՊ համակարգ տեղակայելն, ինչպես նաև Պարսից ծոցի երկրների հետ միասնական նմանօրինակ համակարգ ստեղծելու ամերիկյան ծրագրերը»,- նշեց իրանագետը:

Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանը կարծում է, որ ՆԱՏՕ-ի կողմից Միջերկրական ծովում հակահրթիռային համակարգի մասնակի գործարկումը մի կողմից լայն և բազմավեկտոր կիրառական նշանակություն ունի, մյուս կողմից հետապնդում է լուրջ աշխարհաքաղաքական նպատակներ` պայմանավորված Մերձավորարևելյան տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակով, ինչպես ներկայում, այնպես էլ երկարաժամկետ հեռանկարով:

«Նախ, այս և Թուրքիայում տեղակայված ռադիոտեղորոշիչ կայանի համատեղ գործունեությունը բավականաչափ արդյունավետ և ծանրակշիռ են դարձնում Դաշինքի ռազմական ներկայությունը և դերակատարությունը տարածաշրջանում: Վերոնշյալն առարկայական նշանակություն կարող է ունենալ նախ Իրանի միջուկային ծրագրի` հնարավոր ռազմական ճանապարհով լուծման պարագայում: Այս համատեքստում, վերջին շրջանում թե՛ ամերիկյան, և թե՛ իսրայելական տարբեր աստիճանի պաշտոնյաների կողմից բավականին հաճախ են սկսել հնչել հայտարարություններ, թե Իրանի միջուկային հիմնախնդրի լուծման ռազմական ծրագիրն արդեն իսկ պատրաստ է և կյանքի կկոչվի դիվանագիտական հարթակում խնդրի լուծման ձախողման դեպքում»,- ասաց նա:

Մյուս խնդիրը, ըստ Պետրոսյանի, որն առավել այսօրեական է` սիրիական ճգնաժամն է:

«Թեպետ Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ղեկավարությունը բազմիցս հերքել է կազմակերպության օրակարգում ներսիրիական հակամարտությանը միջամտության ծրագրերի առկայությունը, այնուամենայնիվ, հիմք ընդունելով վերջին իրադարձությունները`պայմանավորած թուրք-սիրիական հարաբերություններում առաջացած ակնհայտ լարվածությամբ, բավականին իրատեսական են դարձնում դատողությունները խնդրին ՆԱՏՕ-ի հավանական ներգրավման վերաբերյալ: Ասվածի յուրօրինակ նախերգանքը կարելի է համարել ս.թ. ապրիլի կեսերին թուրք-սիրիական սահմանին տեղի ունեցած միջադեպից հետո Թուրքիայի վարչապետ Ռ.Թ. Էրդողանի հայտարարություններն այն մասին, թե Անկարան, որպես պահեստային տարբերակ, դիտարկում է Վաշինգտոնի պայմանգրի 5-րդ հոդվածին դիմելու հնարավորությունը, որը նախատեսում է Դաշինքի անդամ պետությունների հավաքական պաշտպանությունը` այս պարագայում կապված Սիրիայից եկող «սպառնալիքի» հետ:
Վերոնշյալն, իհարկե, հեռանկրային զարգացումների մասին, իսկ ներկայում համակարգի մասնակի գործարկումը և Միջերկրական ծովում Դաշինքի նավատորմի առկայությունն էականորեն կաղապարում է ինչպես ռուսական նավատորմի գործունակությունը, այնպես էլ զգալիորեն սահմանափակում է Իրանի հնարավորությունները ծովային ճանապարհով Դամասկոսին անհրաժեշտ աջակցություն ցուցաբերելու հարցում` միակ այլընտրանքային ուղի թողնելով Իրաքի տարածքը` որպես տարանցիկ գոտի»,- նշեց արաբագետը:

«Եվ վերջապես մերձավորարևելյան տարածաշրջնում ՆԱՏՕ-ի նմանօրինակ գործողությունները հոգեբանական լրջագույն ազդեցություն կարող են ունենալ մի կողմից Մերձավոր Արևելքի «խնդրահարույց» պետությունների վրա` մշտապես ակնարկելով միջազգային իրավակարգը վտանգելու դեպքում Արևմուտքի կողմից պատժվելու սպառնալիքի մասին, մյուս կողմից` լուրջ ազդակ է`ուղղված տարածաշրջանի մյուս արտաքին դերակատարներին, որ ժամանակն է համարժեք պատասխան տալու, բայց արդեն ոչ խոսքային մակարդակում, այլ`գործնական հարթության մեջ»,- եզրափակեց Ա.Պետրոսյանը:
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:36
Բելգիան արդեն 3 տարուց ավելի է գլխավորում է ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակը
Բրազիլիան չկարողացավ հաղթել Էկվադորին ԱԱ-2022-ի ընտրական խաղում։ Հանիդպում ավարտվեց 1:1 հաշվով, գրում է armsport-ը։ Եթե ​​բրազիլացիները...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Հայաստանը մեկն է և մենք թույլ չենք տա, որպեսզի մեր երկիրը ծաղրի առարկա դարձնեն դրսից և ներսից․ Զաքարյան
Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը գրում է․ «Պատգամավոր Հայկ Մամիջանյանի դեմ նիկոլապատկան կիսագրագետների բարձրացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
ԵՄ-ում «ուրվականների ավիաթռիչքները» վնասում են կլիման
ԵՄ տարածքում գործում է ավիափոխադրողների կանոնակարգ, որի պատճառով ավիաընկերությունները երբեմն ստիպված են լինում իրականացնել նույնիսկ այն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն հաշվի չեն առել Ռուսաստանի սկզբունքային մտահոգությունները, Պուտին
Վլադիմիր Պուտինը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ հեռախոսազրույցում ասել է, որ ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն անտեսել են իրենց պատասխաններում Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Երևանում հունվարի 29-31-ը, փետրվարի 1-ին և 2-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Այս մասին հայտնում է Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Եվրոպայում սկսել են խոսել Ռուսաստանից անխուսափելի «կախվածության» մասին
Եվրոպան չի կարողանա ամբողջությամբ հրաժարվել ռուսական գազից, եթե անհրաժեշտ լինի, ասել է եվրոպական գազի շուկայի մասնագետ Թիերի Բրոսը Euractiv...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Ադրբեջանում պահվող գերիները զանգել են հարազատներին, նամակներ ու տեսաուղերձներ ուղարկել
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) ներկայացուցիչները հանդիպել են Ադրբեջանում պահվող հայ գերիներին։ Այս մասին Sputnik Արմենիային հայտնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Գառնիկ Իսագուլյանը կշարունակի մնալ կալանավորված.դատարանը մերժել է գրավի միջնորդությունը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի նախագահությամբ, մերժել է «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ի՞նչ ա նշանակում «ժողովրդավարության առաջընթաց», հո դուք հոգեկան հիվանդ չե՞ք․ Նարեկ Սամսոնյան
 «Քաղաքացիական գիտակցություն» ՀԿ նախագահ Նարեկ Սամսոնյանը գրում է․ «Մամիջանյան Հայկի վրա հարձակվել են էս իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Եզակի դեպքերում է քվեարկածների ընդհանուր թիվը 100-ից պակաս լինում․ Բորիս Նավասարդյանը՝ ԵԽԽՎ-ում քվեարկության մասին
Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը գրում է․ ««Հայաստանում ժողովրդավարական ինստիտուտների գործունեությունը»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Հայերիս համար հայոց բանակը բացարձակ արժեք է․Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր
Հունվարի 28-ին Արդարադատության ակադեմիայում անցկացվել է դատախաղ-մրցույթ՝ նվիրված 44-օրյա պատերազմի մասնակից Գևորգ Արշակյանի հիշատակին: Նախքան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Լարսը բաց է
Ձյան մաքրման ինտենսիվ աշխատանքների արդյունքում միջազգային նշանակության Մցխեթա-Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհի Գուդաուրի-Կոբի հատվածում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
Թբիլիսի-Երևան չվերթ իրականացնող Myway-ը հնարավոր է զրկվի լիցենզիայից
Վրաստանի կառավարությունը հնարավոր է Myway Airlines ավիաընկերությանը զրկի կոմերցիոն թռիչքներ կատարելու լիցենզիայից։ Ինչը նշանակում է դադարեցնել...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Մենք այստեղ ենք, որովհետև մեր Հայրենիքը դեռ պիտի պաշտպանել․ Արմեն Աշոտյան
Հայաստանում շատ վայրեր կան, որ կարելի էր այցելել մեր բանակի ծննդյան օրվա կապակցությամբ: Այս մասին ֆեյսբուքյան էջում գրում է ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Կարծում եմ, որ ճիշտ կանեն լռեն և ներկայացնեն ոստիկան Գագիկ Մկրտչյանին հրազենային վիրավորում հասցրած իրական ծռին․ Ավետիք Իշխանյան
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գորում է․ ««Առավոտ» թերթում, կարդացի Ալեք Ենիգոմշյանի պատասխան-հոդվածն ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Առաջիկա տարիների պետական կառավարումը պետք է իրականացվի՝ «Ամեն ինչ զինվորի համար, ամեն ինչ բանակի համար» կարգախոսով․ Արթուր Վանեցյան
ԱԱԾ նախկին տնօրեն, ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Վանեցյանը Հայոց բանակի օրվա առթիվ հայտարարություն է տարածել,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Նախագահի թեկնածուն պետք է անգրագետ, կարաբինաների անշահախնդիր մոլագա՞ր լինի. Գևորգ Պետրոսյան
«Ես պահանջեցի հիմքեր, քանի որ եթե ինձ կանչում են ոստիկանություն, ապա պարզ էր, որ չեն կանչում բիգուձի փաթաթելու, այլ քրեական հետապնդման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Աշտարակ-Ապարան, Երևան-Սևան ճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառույց է
ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ժամը 17։00-ի դրությամբ փակ են...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Սպասվում է քամու ուժգնացում
Հանրապետության տարածքում հունվարի  29-ի գիշերն առանձին շրջաններում սպասվում է թույլ ձյուն և մառախուղ: Հունվարի 29-ի ցերեկը, 30-31-ը,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Ադրբեջանը կրակել է հայ-ադրբեջանական սահմանի հյուսիս-արևելյան հատվածում. ՊՆ
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրությունը, թե հունվարի 27-ին ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները կրակ են բացել հայ-ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Ռուբեն Մելիքյան. Մամիջանյանը ոչ միայն սխալ չի արել, այլև միանգամայն ճիշտ է արել
Արցախի նախկին ՄԻՊ, իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը գրում է. «Նիկոլականներն, նրանց արբանյակները և փարիսեցիները մի մեծ արշավ են սկսել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Թբիլիսի-Մոսկվա ուղիղ չվերթը վերջին պահին չեղարկվել է
Թբիլիսի-Մոսկվա ուղիղ չարտերային ավիաչվերթը, որը ծրագրվում էր իրականացնել հունվարի 28-ին, վերջին պահին չեղարկվել է։ Jnews-ի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Երևան-Սևան ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է ծառին
Կոտայքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն այսօր  ահազանգ է ստացվել, որ Երևան-Սևան ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ՝ ավտոմեքենան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Երեխաների վրա փորձ են արել՝ առանց ծնողների մանրամասն տեղեկացման
Սննդային հավելումները վախեցնում են առողջ սնվելու շատ պաշտպանների: Քիմիկ-տեխնոլոգ Սերգեյ Բելկովը բացատրել է, թե ինչու է այդ վախն անհիմն՝ գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Փաշինյանը մտավախություն ուներ, որ այսօր Եռաբլուրում նորից արժանանալու է սյունաց ողջյունների և թուքումուրի. Գևորգ Պետրոսյան
«Ես կարծում եմ, որ Նիկոլ Փաշինյանը, մտավախություն ունենալով, որ Եռաբլուրում կրկին արժանանալու է սյունաց ողջյունների և թուքումուրի, այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
28.01.2021. Վարանդայից հայտնաբերվել է զինծառայողի աճյուն
2020 թվականի ռազմական գործողությունների ընթացքում զոհված և անհետ կորած զինծառայողների ու քաղաքացիական անձանց աճյունների (մասունքների) որոնողական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Արթուր Ավագյանը կարիերան կշարունակի Նորավանքում
«Նորավանք» ՍԱ-ն պայմանագիր է ստորագրել փորձառու պաշտպան Արթուր Ավագյանի հետ։ Այս մասին տեղեկացնում է ակումբի մամուլի ծառայությունը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Ինչ են մտածում Ուկրաինայի հարցի շուրջ Վաշինգտոնի ու Մոսկվայի փողոցներում
Ամերիկայի ձայնը ներկայացրել է հարցումներ՝ մարդկանց շրջանում Մոսկվայի և Վաշինգտոնի փողոցներում Այս օրերին, երբ Ռուսաստանի ու ԱՄՆ-ի միջև...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ
13:21 18/01/2022

Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդակցել է նախկինում Թուրքիայի հետ բանակցողների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}