Առողջություն 09:27 16/03/2013

Մասնագետ. Լռելու ժամանակն անցել է` սելեկտիվ աբորտների հարցում եկեղեցին պետք է իր խոսքն ասի

Հեղինակ` Լիա Խոջոյան

Հայաստանի անկախացումից հետո հանրապետությունում տեղի ունեցած քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական փոփոխություններն իրենց ազդեցությունն են ունեցել բոլոր բնագավառների, այդ թվում և` բնակչության վերարտադրողական վարքագծի վրա: Վերջինս, իր հերթին, բերել է պտղաբերության մակարդակի (ծնելիության գումարային գործակցի) շեշտակի անկման` ծնունակ տարիքի մեկ կնոջ հաշվով, 2.62 երեխայից` 1990թ., մինչև 1.56 երեխայի` 2010թ.: Սրա ֆոնին առավել սրվել է տղա երեխա ունենալու մոլուցքը և որպես հետևանք` 1993թ.-ից սկսած արձանագրվել են նորածինների սեռերի կենսաբանորեն ընդունված նորմալ հարաբերակցությունից զգալիորեն բարձր ցուցանիշներ` 110-120 տղա` 100 աղջկա դիմաց, մինչդեռ ընդունելի է 102-106 տղա` 100 աղջկա դիմաց հարաբերակցությունը: Չոր թվերով ասած` տարեկան Հայաստանում չի ծնվում 1400 աղջիկ երեխա:

Խնդրի շուրջ Panorama.am-ը զրուցեց «ԴԻԱԳՆՈՍՏԻԿԱ» բժշկական միավորման մանկաբարձ-գինեկոլոգ, սոնոգրաֆիստ Գյուլնարա Ավանյանցի հետ, ով իր երկարամյա աշխատանքային կարիերայի ընթացքում տեսել է և աբորտի գնացող, և աբորտի հետևանքներով կանանց, իսկ շատերին էլ օգնել մտքափոխվել և կյանք նվիրել երեխային.

-Տիկին Ավանյանց, ինչպե՞ս եք գնահատում սեռով պայմանավորված աբորտների խնդիրը մեր երկրում, որտեղ առկա է անհանգստացնող դեմոգրաֆիական պատկեր:

-Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների հարցը բավականին երկար ժամանակ է, ինչ մտահոգիչ է ու անհանգստացնող միտումներ ունի, այն անգամ բարձրաձայնվել է ԵԽԽՎ-ում, սակայն այդպես էլ չհստակեցվեց` ինչպե՞ս պետք է խնդիրը լուծվի և արդյո՞ք պետք է լուծվի: Հարցը մինչ օրս էլ մնում է բաց, բայց դրանից չի կորցնում իր ակտուալությունն ու օրակարգային հրատապ լինելը:
Աբորտների թեման շոշափելիս շատ են խոսում արգելքների մասին, հաճախ հղում անում պատմությանը` ստալինիզմի ժամանակաշրջանին, երբ աբորտները արգելված էին… Միևնույն է կինը աբորտ կանի, որքան էլ նրան արգելես: Ներկայումս, երբ տեխնոլոգիաները օր օրի զարգանում են, արգելքը միայն կբերի նրան, որ կավելանան հանցագործությունները, կաճի կոռուպցիան, ի վերջո` լուրջ վտանգի տակ կառնվի հենց կնոջ առողջությունը: Բայց և չարգելել աբորտները` ևս խնդրահարույց է, քանի որ ցանկացած պարագայում աբորտը անհետևանք չի լինում կնոջ համար:

-Աշխատանքից ելնելով` շա՞տ եք լսում այդ հարցը` աղջի՞կ, թե տղա:

-Շա~տ…. Ասեմ, որ ինչ վերաբերում է սեռով պայմանավորված աբորտներին, ապա ես` որպես մայր և որպես մասնագետ, երբեք չեմ հասկացել այդ տարբերությունը, որ ծնողները դնում են ապագա երեխայի սեռերի առումով: Երբ Հայաստանը դնում են նույն խնդրով մտահոգիչ ցուցանիշ արձանագրած այլ երկրների հետ նույն շարքում, նույն Հնդկաստանի կամ Չինաստանի, ապա նրանց դեպքում նաև բացատրվում է, որ կան ավանդույթներ, որ աղջիկը ցանկալի չէ և, վերջին հաշվով` նրանք դեմոգրաֆիական խնդիր չունեն: Իսկ մե՞նք: Ես գտնում եմ, որ այդ տարբերությունը, որ դրվում է սեռերի միջև, իրականում որևէ տրամաբանված բացատրություն կոնկրետ մեր հասարակության մեջ չունի:
Որպես սոնոգրաֆիստ ասեմ` սեռով պայմանավորված աբորտի գնացող կինը պետք է հստակ գիտակցի, որ տեխնիկան կարող է սխալ արդյունք ցույց տալ (ի վերջո այդ սարքավորումները միտված են նախևառաջ ներքին հիվանդությունների, երեխայի մոտ պաթոլոգիաների հայտնաբերմանը), ինչը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով` երեխայի դիրք, երեխայի մատիկը ոտքերի արանքում կամ ձեռքով սեռական օրգանների ծածկելը: Այս ամենը խաբուսիկ կարող են լինել, բայց և ճակատագրական երեխայի համար` շատ դեպքերում նա չի ծնվում…

-Դուք վկայակոչեցիք ԵԽԽՎ քննարկումները, որոնք բարձրաձայնեցին ահագնացող խնդիրը մի քանի երկրներում և մեզ մոտ: Բայց դա ԵԽԽՎ-ն է, մենք` մենք. ի՞նչ անենք, որտե՞ղ փնտրենք լուծումը:

-Ինչ-որ բան անել իհարկե պետք է ու շատ ակտիվ, բայց գործողությունների պլանը երբեք չկառուցել արգելքների վրա: Միակ ճանապարհը, ըստ իս, որ ժամանակի ընթացքում կբերի խնդրի լուծմանը, հասարակական մտածելակերպի փոփոխումն է, մարդկանց վերջապես հասցնելը, որ դա ճիշտ չէ, սխալ է, որ այդպես շարունակել պետք չէ: Ես ներողություն եմ խնդրում, բայց իրականում մեր հասարակության մոտ այնքան ցածր է սոցիալական գիտակցումը, որ վեհ գաղափարներից խոսելը, իսկ այս հարցը դասվում է այդ շարքում, ուղղակի անարդյունավետ է:
Տեխնիկան զարգանում է, բժշկությունը` ևս, սակայն բնությունը չգրված օրենքներ ունի և եթե նա որոշել է, որ պետք է աղջիկ ծնվի, ապա այդպես էլ կլինի: Ու նախևառաջ հարկավոր է բացատրել, հասցնել ոչ միայն կնոջ, այլև տղամարդկանց գիտակցությանը հենց դա: Հետո նաև այն, որ ցանկացած աբորտ, անգամ վաղ շրջանում, անհետևանք չի լինում և պետք չէ աբորտից հետո գնալ տուն ու մոռանալ դրա մասին. կինը պարտավոր է տեր կանգնել սթրես տարած օրգանիզմին և ժամանակին կանխարգելել այն բարդությունները, որ կարող են լինել աբորտից հետո: Անգրագիտությունը իրականում շատ է վնասում ու գնալով այդ իրավիճակը խորանում է:

-ԵԽԽՎ այդ քննարկումից հետո հնչեցին կարծիքներ, որ հնարավոր է այս կարգի աբորտների դեմն առնել ոչ թե աբորտները արգելելով, այլ արգելելով հայտնել ապագա ծնողներին երեխայի սեռը: Փոքր-ինչ կասկածելի է թվում, որ դա արդյունավետ լուծում կարող է լինել…

-Դա լուծում չէ, քանի որ, նախ, խոսքը դարձյալ արգելքի մասին է, իսկ բացի այս պետք չէ մոռանալ փողի իշխանության մասին: Սա իր հետ առաջ կբերի միայն կոռուպցիոն ռիսկը և բացի դա որևէ այլ կերպ իրավիճակ չի փոխի: Ի վերջո` ո՞վ կարող է իմանալ, թե ինչ է կատարվում գինեկոլոգի կաբինետում և կամ ի՞նչ է նա ասում հղի կնոջը: Այս կյանքում միայն մի Էյնշթեյնի օրենք է գործում` ամեն ինչ հարաբերական է: Ես կրկնում եմ` միայն մարդկանց սոցիալական մակարդակը, նրանց գրագիտությունը բարձրացնելով կարելի է դրական արդյունք ակնկալել:
Բայց ներկայումս ի՞նչ դրական արդյունքի մասին կարող է խոսք լինել, եթե աղջիկների ու կանանց մեծամասնությունը ինքնաբուժմամբ են զբաղված. լսել են դեղորայքային աբորտի մասին, գիտեն, որ նշված դեղը շատ հեշտ է գնել դեղատանը և գնում են, խմում , հետո էլ բժիշկները պայքարում են կամ նրանց կյանքը փրկելու, կամ էլ հետագայում անպտղությունը բուժելու համար: Սա այլ ծայրահեղություն է, բայց սա հստակ գալիս է ապացուցելու, թե որքան ցածր է մարդկանց սոցիալական գիտակցությունը ու սեփական առողջության նկատմամբ վերաբերմունքը:

-Տիկին Ավանյանց, ինչ եք կարծում` պետությանը հարկավո՞ր է օտարներ երկրների օգնությունը այս հարցում, թե առաջնային հարկավոր է, որպեսզի պետությունը կամք դրսևորի:

-Միայն մեկ բան է հարկավոր` ցանկություն: Երբ ես մի բան ուզում եմ, ես դա անում եմ: Պետությունն իսկապես պետք է ցանկանա, իսկ այս դեպքում օտար պետությունների օգնությունն ու աջակցությունը ավելի արդյունավետ կլինի:

-Միայն պետությունը պետք է այս հարցով ցանկություն հայտնի՞, եկեղեցիյն դերակատարում չունի՞:

-Ունի և բավականին մեծ: Ես գտնում եմ, որ եկեղեցին իսկապես պետք է խառնվի այս հարցին, հայտնի իր տեսակետը… Իհարկե, եկեղեցին ընդհանուր առմամբ դեմ է աբորտներին, բայց լռելու ժամանակը, կարծում եմ, անցել է. եկեղեցին պետք է իր խոսքն ասի:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:00
Գյումրիում կատարված խուլիգանության գործով հետախուզում է հայտարարվել 3 անձի նկատմամբ
ՀՀ քննչական կոմիտեի Շիրակի մարզային քննչական վարչությունում կատարված մեծածավալ քննչական և դատավարական այլ գործողությունների արդյունքում պարզվել...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Ինչպես մեկնաբանել «ռեկոմենդացիաները»
Որքանով հասկանում ենք՝ երբ իշխանությունը խոսում է «մեղավորության կանխավարկածի», ունեցվածքի 70 տոկոսը հետ վերադարձնելու, «առանց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
«Գալուստ Գյուլբենկյան-150». թողարկվել է նոր հուշադրամ
ՀՀ կենտրոնական բանկը մարտի 22-ից շրջանառության մեջ է դրել «Գալուստ Գյուլբենկյան-150» ոսկե հուշադրամը: Այս մասին հայտնում են ԿԲ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Սուսաննա Սաֆարյանը նշանակվել է Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Սուսաննա Սաֆարյանը նշանակվել է Զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ: Այս մասին տեղեկանում ենք Կառավարության e-gov.am...
Աղբյուր` Panorama.am
13:41
Սյունիքի դատախազը կարգապահական միջոցներ ձեռնարկելու միջնորդագիր է ներկայացրել մարզպետին
Նպաստառուներից ապօրինի վարձատրություն ստացած ծառայողների նկատմամբ։
Աղբյուր` Panorama.am
13:36
ԱԺ-ում մաքրուհիները բողոքում են՝ աշխատավարձը կրճատում են
Ազգային Ժողովի մաքրուհիներն այսօր բողոքի ակցիա էին իրականացնում խորհրդարանի շենքում։  Նրանք լրագրողների հետ զրույցում հայտնեցին, որոշել էին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը՝ «Մատչելի բնակարան երիտասարդ մասնագետներին» սոցիալական ծրագրի հիմնական գործընկեր
Այսօր տեղի է ունեցել «Վերածնունդ» երիտասարդական ավանի հիմնարկեքի պաշտոնական արարողությունը: Բանկից հիշեցնում են, որ ՎՏԲ-Հայաստան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Ապրիլին հիշելու և գնահատելու ավելի կարևոր օր կա. հերոսի մայրը՝ վարչապետին
«Եթե Հայաստանը լինի բարեկեցիկ, իրավական երկիր, որտեղ մարդն իսկապես իր հողի տերը զգա, նրա համար ամեն օրն էլ տոն կլինի»:
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Բիգ Բենը կփոխի գույնը
Լոնդոնի հանրահայտ Բիգ Բեն աշտարակը կփոխի գույնը: Նշվում է, որ ժամատախտակի գույնը կվերադառնա նախնական տեսքին և կդառնա ոսկեգույն-կապույտ, ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
12:55
Ես և իմ ընտանիքը որևէ կապ չունենք բենզինի ու նավթամթերքի շուկայի հետ. Վանեցյան
Ազգային անվտանգության տնօրեն Արթուր Վանեցյանն այսօր Ազգային ժողովում լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձավ մամուլի այն հրապարակումներին՝ թե...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
«Նախարարը ստորագրել է «Գարդասիլ-4»-ը կիրառելու հրամանը». հայտարարություն
«Հայկական առողջապահական ազգային խորհուրդ» ՔՀԿ կոալիցիա
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
«Լույս»-ը մտադիր է գեղասահքի դպրոցի անունը փոխել արտահերթ նիստում
«Սա երևանցիների պատվախնդրության հարցն է»
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
Միջազգային իրավունքը ևս մեկ բարձունք հանձնեց Դոնալդ Թրամփին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շարունակում է Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան քաղաքականության վերանայման գործընթացը։ Երուսաղեմն Իսրայելի մայրաքաղաք...
Աղբյուր` Panorama.am
12:17
Քոչարյանին ուղղված Շիրխանյանի նամակը դատախազությունն ուղարկել է ԱԱԾ. Վանեցյան
Այսօր ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը հայտնեց, որ Հայաստանի երկրորդ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Դարիղա Նազարբաևայի հետ
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ղազախստանի Հանրապետության Խորհրդարանի Սենատի նորընտիր նախագահ Դարիղա Նազարբաևայի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Հայկ Մարության. Ես իմ ընտանիքով մասնակցելու եմ շաբաթօրյակին
Երևանի ավագանու արտահերթ նիստը վարող քաղաքապետ Հայկ Մարությանը քաղաքացիներին կոչ արեց վաղն ակտիվորեն մասնակցել շաբաթօրյակին։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:07
Այլևս հնարավոր չէ գաղտնալսման համար նախատեսված սարքեր ներկրել Հայաստան. Վանեցյան
«Այլևս հնարավոր չէ ՀՀ ներկրել գաղտնալսման համար նախատեսված սարքավորումներ։ Նման սարքերի ներկրումը օրենքով է արգելված, ու դրանք ներկրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Boeing ընկերությունը զրկվել է միլիարդավոր դոլարներից
Աֆրիկայում ինքնաթիռի կործանումից հետո ընկերության հետ համագործակցությունից հրաժարվել են ամբողջ աշխարհից շուրջ երեք տասնյակ ուղևորափոխադրողներ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:44
Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևին
Ղազախստանի նախագահի պաշտոնը ստանձնելու առթիվ
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Ռուս դպրոցականները գարնանային արձակուրդներին նախընտրում են հանգստանալ Երևանում
Թրավել-գործակալությունների փորձագետներն ուսումնասիրել են ավիատոմսերի վաճառքը՝ պարզելու, թե Մոսկվայից մարտի 23-31-ը երեխաների հետ որ քաղաքակներն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Երևանի 2019թ. բյուջեի ավելացող10 մլրդ դրամից խոշոր մաս կուղղվի մանկապարտեզներին
Երևանի բյուջեի լրամշակված տարբերակը պատրաստ է և կներկայացվի ավագանու քննարկմանը՝ արտահերթ նիստում: Փոփոխությունների պատճառը քաղաքում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Նոր Զելանդիայի վարչապետը Թվիթերով սպառնալիքներ է ստացել
Նոր Զելանդիայի ոստիկանությունը հետաքննում է այն սպառնալիքները, որոնք ուղղվել են  վարչապետ Ջասինդա Արդերնին Թվիեթերով։ Ռիա նովոստին, հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Լարսը բաց է
Վրաստանի ենթակառուցվածքների նախարարության ճանապարհային դեպարտամենտից ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Շառլ Ազնավուրը BraVo մրցանակի դափնեկիր է
BraVo  երաժշտական մրցանակաբաշխության ոսկե արձանիկը համաշխարհային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար տրվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
ԵՄ-ն դեմ է Գոլանի բարձրունքները Իսրայելի մաս ճանաչելու Թրամփի ծրագրին
Եվրամիությունը չի ճանաչում Գոլանի բարձունքները որպես Իսրայելի մաս՝ չնայած ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարություններին: Այս մասին հայտարարել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
ԵՄ-ն համաձայն է հետաձգել Բրեքսիթը
Եվրամիությունը, ընդհանուր առմամբ, համաձայն է հետաձգել Բրեքսիթը․ կոնկրետ ժամկետը կախված է Բրիտանիայի խորհրդարանի պատգամավորներից։ Այս մասին,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Աթենքում նռնակ են նետել ՌԴ հյուպատոսության մոտ գտնվող ոստիկանական անցակետի վրա
Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում գիշերը նռնակ են նետել Ռուսաստանի հյուպատոսության շենքի մոտ գտնվող ոստիկանական անցակետի վրա: Հունաստանում ՌԴ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Վարդենյաց լեռնանցքը ծանրաքաշ և կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար փակ է
ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 22-ին՝ ժամը 09:30-ի դրությամբ, Վարդենյաց լեռնանցքը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Կարեն Քոչարյան. Ես Փաշինյանից ուզում եմ լսել ոչ թե պռավալների, այլ ձեռքբերումների մասին
15:35 21/03/2019

Կարեն Քոչարյան. Ես Փաշինյանից ուզում եմ լսել ոչ թե պռավալների, այլ ձեռքբերումների մասին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}