Առողջություն 13:05 24/05/2013

Կանխարգելելն ավելի դյուրին է, քան բուժելը. արգանդի վզիկի քաղցկեղը հնարավոր է կանխարգելել պատվաստման միջոցով

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Աշխարհում տարեկան գրանցվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի 500 հազար նոր դեպք և ամեն տարի այն խլում է ավելի քան 250.000 կյանք: Հաշվարկված է, որ արդյունավետ կանխարգելիչ միջոցառումներ չիրականացնելու դեպքում 2050 թվականին այդ թիվը կհասնի 1 միլիոնի: Ինչպես ցույց են տվել ուսումնասիրությունները, մարդու պապիլոմայի վիրուսը, որը փոխանցվում է սեռական ճանապարհով, հանդիսանում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի 70%-ի պատճառ:

Իսկ ինչպիսի՞ն է պատկերն Հայաստանում. քաղցկեղի այդ տեսակից մեր երկրում ամեն տարի մահանում է ավելի քան 150 կին: Տարեկան 300 կնոջ մոտ ախտորոշվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղ: Այն իր տարածվածությամբ չարորակ նորագոյացությունների շարքում գրավում է երկրորդ տեղը` կրծքագեղձի քաղցկեղից հետո:

Դեռ 1980-ականներին գերմանացի գիտնական Հարալդ Հաուզենը հաստատեց, որ արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջացման պատճառը մարդու պապիլոմավիրուսի քաղցկեղածին շտամներն են: Այս հայտնագործությունը հնարավոր դարձրեց ստեղծել արգանդի վզիկի քաղցկեղի դեմ կանխարգելիչ պատվաստանյութ: Մարդու պապիլոմավիրուսը չափազանց տարածված վիրուս է և հեշտությամբ փոխանցվում է սեռական ճանապարհով: Ապացուցված է, որ սեռական կյանքով ապրող կանանց 50-80% -ը վաղ թե ուշ վարակվում է մարդու պապիլոմավիրուսով: Նշենք, որ այս բացահայտման համար Հարալդ Հաուզենը արժանացավ Նոբելյան մրցանակի:

Դրանից հետո «ԳլաքսոՍմիթԿլայն» ընկերության կողմից կատարված հետազոտությունների արդյունքում ստեղծվեց «Ցերվարեքս» պատվաստանյութը: Պապոիլոմա վիրուսի դեմ կա նաև երկրորդ պատվաստանյութը` «Գարդասիլ»-ը: Դրանք երկուսն էլ պաշտպանում են վիրուսի օնկոգեն շտամերից, ինչպես նաև պարունակում են այլ շտամերի հակագեներ: Այս պատվաստանյութերն արգանդի վզիկի քաղցկեղի կանխարգելման նորագույն միջոցներն են, և ներկայումս համարվում են արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջնային կանխարգելում: Զարգացած երկրներում «Ցերվարեքս» պատվաստումն արդեն ընդգրկվել է պարտադիր պատվաստումների ցանկում: Ըստ մասնագետների` յուրաքանչյուր պատվաստանյութ ապահովում է ավելի քան 90% կանխարգելում:

Նշենք, որ հայ կանայք ևս կարող են զերծ մնալ արգանդի վզիկի քաղցկեղից: Արդեն հայ բժիշկների ձեռքում է «Սերվարեքս» կոչվող դեղամիջոցը, որը ներկրվում է «ԳլաքսոՍմիթԿլայն» դեղագործական ընկերության հայաստանյան ներկայացուցչության կողմից:

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի փոխտնօրեն Գագիկ Բազիկյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մոտ 90%-ով արգանդի վզիկի քաղցկեղը կանխող այս պատվաստանյութը Հայաստանի համար նույնպես հասանելի է դարձել: Սակայն, ի տարբերություն զարգացած երկրների, Հայաստանում դեռևս չկա հնարավորություն այս պատվաստումները պետպատվերի շրջանակներում իրականացնելու: Ըստ մասնագետի` կան երկրներ, որտեղ այդ պատվաստումը պարտադիր է դպրոցահասակ տարիքից:
«Հիմնական օնկոգեն ուղղվածության շտամներ ունի այդ վիրուսը: Եվ նախընտրելի է մինչև սեռական կյանք սկսելը պատվաստվել, ինչը զերծ կպահի այդ օնկոգեն վարակից»,-ասաց Գ. Բազիկյանը` հավելելով, որ այն աղջիկները, ովքեր կպատվաստվեն, չեն վարակվի պապիլոմա վիրուսով, իսկ հետագայում էլ` արգանդի վզիկի քաղցկեղով: Նշենք, որ արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդ կանանց գրեթե 99%-ի մոտ հատնաբերվում է պապիլոմա տեսակ վիրուսը:

Մասնագետի խոսքերով` պապիլոմա վիրուսով վարակվում են միայն կանայք, տղամարդը վիրուսի փոխանցող է հանդիսանում, բայց վարակը նրա վրա ազդեցություն չի ունենում:

Ինչ վերաբերում է նրան, թե արդյոք ժամանակը չէ Հայաստանում էլ այդ պատվաստումն իրականացնել պետպատվերի շրջանակում, հատկապես, երբ Հայաստանում արգանդի վզիկի քաղցկեղով տառապող կանանց թիվը գնալով մեծանում է, Գ.Բազիկյանը նշեց. «Մեր պետությունը դեռևս այդ հնարավորությունը չունի և չի կարող այն գնել և մասսայական դարձնել: Կարծում եմ, որ սա այսօրվա լուծելու հարց չէ, իսկ հետագայում, եթե պետության հնարավորությունը կների, ապա ցանկալի է, որպեսզի մեր երկրում էլ այն պարտադիր լինի»:

Իսկ այն հարցին` եթե դա պարտադիր լինի, հնարավոր է, որ ծնողները դրան դեմ լինեն, Գ.Բազիկյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ` եթե դա լինի պետպատվերի շրջանակում և պարտադիր ` կօգտվեն: Պարզապես ծնողներին պետք է տեղեկացնել դրա մասին, որպեսզի հասկանան, թե դա ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ: Ըստ իս` պատվաստանյութը կնվազեցնի արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդացության դեպքերը»:

Մասնագետը նկատեց, որ ավելի վաղ շրջանում հիվանդության հայտնաբերման դեպքում բուժման հաջողությունները զարգացած երկրներում ավելի բարձր են, քան զարգացող երկրներում: «Պատճառը նաև ուշ դիմելիությունն է, հետևաբար բուժման արդյունքներն ավելի ցածր են: Մինչդեռ քաղցկեղը որքան շուտ է հայտնաբերվում, այնքան արդյունավետ է լինում բուժումը»,- ասաց նա: Գ.Բազիկյանը նշեց նաև, որ կնոջ մոտ պապիլոմա վիրուսը հաստատվելուց հետո պատվաստանյութի օգտագործումն արդյունավետ չի լինի:

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի փոխտնօրենի խոսքերով` Հայաստանում պատվաստանյութի մեկ չափաբաժինն արժե մոտ 120 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ: Պատվաստումն իրականացվում է 6 ամսվա ընթացքում` 3 անգամ: Երկրորդ պատվաստումն իրականացվում է առաջինից 2, իսկ 3-րդը` առաջինից 6 ամիս հետո:

ՀՀ առողջապահության նախարարության իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավար Գայանե Սահակյանը մեզ հետ զրույցում կարևորեց պապիլոմա վիրուսի դեմ պարտադիր պատվաստանյութի ներդրումը: Նա նշեց, որ ներկայումս նախարարությունում մշակվում է ոչ վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի կանխարգելման բարեփոխումների ծրագիր: «Ծրագիրը դեռևս քննարկման փուլում է, սակայն այնտեղ նախատեսված է ընդգրկել արգանդի վզիկի քաղցկեղի պատվաստումներով առաջնային կանխարգելումը: Բոլոր դեպքերում Առողջապահության նախարարությունը կարևորում է դրա անհրաժեշտությունը: Եթե այդ առաջարկն ընդունվի, ապա դա պատվաստումների ազգային օրացույցում կներդրվի և մեր դեռահասները պարտադիր կպատվաստվեն»,- ասաց նա:

Ըստ Գ.Սահակյանի` ընդունումից հետո միայն կորոշվի, թե որ տարիքային խմբից պետք է աղջիկները պատվաստվեն: «Որոշ երկրներում 9 տարեկանից են սկսում, քանի որ դա կախված է այն հանգամանքից, թե տվյալ երկրում որ տարիքից են սեռական կյանքով ապրում»,- ընդգծեց նա: Նրա կարծիքով, եթե ճիշտ իրազեկման աշխատանքներ տարվեն, ապա յուրաքանչյուր ծնող ինքը կցանկանա, որ իր երեխան պարտադիր պատվաստվի` պաշտպանելով նրան հետագայում արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդանալուց:

Գ.Սահակյանի խոսքերով` համաշխարհային շուկայում պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստանյութը բավականին թանկ արժե, և Հայաստանում այն ևս պարտադիր դարձնելու համար պետք է հաշվի առնենք նաև մեր երկրի տնտեսական հնարավորությունները: «Այստեղ հարց է առաջանում` եթե ներդրեցինք, արդյոք կարող ենք կայունությունն ապահովել, կկարողանա պետությունն ամբողջ խմբաքանակը ներկրել: Սրանք հարցեր են, որոնք պետք է հաշվի առնենք»,- նկատեց նա:

Հարցին, թե միթե՞ պատվաստումներն տնտեսապես ավելի նախընտրելի չեն, քան հիվադությունների բուժումը, Գ.Սահակյանը նշեց. «Ճիշտ է, և դա հաշվի առնելով առաջարկել ենք, որ այդ պատվաստումը ևս ընդգրկվի բարեփոխումների ծրագրում: Պարզապես մենք չենք կարող շտապ որոշում կայացնել: Պետք է քննարկենք, որպեսզի կարողանանք նաև կայունությունն ապահովել»,- նշեց նա:

Իսկ այն հարցին, թե քանի տոկոսով է այն կանխարգելում հիվանդությունը, Գ.Սահակյանը նշեց, որ պատվաստանյութի արդյունավետության հետ կապված հետազոտությունները դեռ շարունակվում են, այն նոր վակցինա է, բնականաբար, արդյունավետությունը գնահատելու համար ժամանակ է պետք: «Ընդհանրապես ցանկացած նոր պատվաստանյութի արդյունավետությունը պարզելու համար որոշակի ժամանակ է պետք` 10-15 տարի: Միայն այդ դեպքում կարելի է հստակ ասել, որ պատվաստումների իրականացման արդյունքում այսքան տոկոսով հիվանդացության թիվը նվազեց»,- ասաց նա:

Ըստ նրա` երբ հեպատիտ Բ-ի դեմ պատվաստանյութը նոր էր ստեղծվել, միայն 5 տարի հետո հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ մարդը պաշտպանված է այդ վիրուսից և որոշակի տոկոսային համամասնությամբ հիվանդությունը նվազել է: Գ.Սահակյանի խոսքերով` հեպատիտ Բ-ի պատվաստանյութը Հայաստանում ներդրվել է 1999թ-ին, դրանից հետո մինչև 14 տարեկան երեխաների մոտ առհասարակ հեպատիտ Բ չի գրանցվել և, առհասարակ, վերջին տարիներին 100 անգամով այդ հիվանդությունը նվազել է:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:30
Դաժան բախումներ՝ Չիլիում
Չիլիի մայրաքաղաքում երեկ դաժան բախումներ են տեղի ունեցել ցուցարարների և իրավապահների միջև. Ակցիայի մասնակիցները քարեր են նետել զրահապատ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Կոռուպցիոն բնույթի հանցագործություն է բացահայտվել
ՀՀ ոստիկանության Մասիսի բաժնի անչափահասների գործերով և ընտանիքում բռնության կանխարգելման բաժանմունքի ծառայողների ստացած օպերատիվ տվյալների հիման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Նոյեմբերի 25-ից ավտոմեքենաների մաքսազերծման գործառույթն ամբողջովին կտեղափոխվի Գյումրի քաղաք
Պետական եկամուտների կոմիտեն հիշեցնում է, որ 2019թ. նոյեմբերի 25-ից բեռնարկղերով ՀՀ ներմուծվող ավտոմեքենաների մաքսային ձևակերպումները ևս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:16
Պաշտոնապես բացվել է Չարենցավանի քաղաքային պոլիկլինիկայի նոր մասնաշենքը
Կոտայքի մարզպետ Ռոմանոս Պետրոսյանը Չարենցավան համայնքում ներկա է գտնվել քաղաքային պոլիկլինիկայի նոր մասնաշենքի պաշտոնական բացման արարողությանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Երեխայի՝ ընտանիքում ապրելու իրավունքի իրացումը բացարձակ առաջնահերթություն է
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը՝ «Սեյվ դը չիլդրեն ինթերնեշնլ» հայաստանյան ներկայացուցչության օժանդակությամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Բացվել է Շենգավիթի անձնագրային բաժանմունքի վերանորոգված շենքը
Նոյեմբերի 22-ին   բացվեց ոստիկանության անձնագրային և վիազաների վարչության վերանորոգված Շենգավիթի անձնագրային բաժանմունքը։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Նոտարական գործողություններին մասնակցող թարգմանիչների որակավորման ստուգում է անցկացվել
Նոյեմբերի 22-ին տեղի է ունեցել նախապես հայտարարված նոտարական գործողություններին մասնակցող թարգմանիչների որակավորման ստուգում, որի համար հայտ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Աշխարհի Գավաթ. Հարություն Մերդինյանը, Վահագն Դավթյանը և Արթուր Ավետիսյանը եզրափակիչում են
Գերմանիայի Կոտբուս քաղաքում մեկնարկել է սպորտային մարմնամարզության աշխարհի գավաթի խաղարկությունը, որտեղ Հայաստանն ունի 4 ներկայացուցիչ՝ Արթուր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Սա Լեոնիդ Ազգալդյանն է ու վերջ
«Սա Հայաստան է և վերջ». այս խոսքերը Արցախի ազգային հերոս, ֆիզիկոս, ռազմական գործիչ Լեոնիդ Ազգալդյանինն է, մարդ, որը մինչև կյանքի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Արցախում կիրականացվի գյուղատնտեսության համատարած հաշվառում
2020 թվականի պետական բյուջեի նախագծով գյուղատնտեսության ոլորտի ծախսերը նախատեսվում են 5 մլրդ 243.2 մլն դրամի չափով:...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Լոռու մի շարք համայնքների գազամատակարարումը դադարեցվել է
«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն տեղեկացնում է, որ վթարավերականգնման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով նոյեմբերի 22-ին ժամը 15:30-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Ջարդել են «Տնջրե ծառ» կոչվող տեղամասի ցանկապատը
Արցախի  ոստիկանության քարտուղարությունից ԱՀ ոստիկանության Մարտունու շրջանային բաժին է ստացվել է ԱՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Հարկերի մասին մատչելի տեղեկատվությունն արդեն հասանելի է էլեկտրոնային հարթակում
Գործարարներն այսուհետ կարող են հարկերի վերաբերյալ մանրամասն տեղեկատվություն ստանալ էլեկտրոնային հարթակում: Այսօր ներկայացվել են շահութահարկի,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Հրթիռակոծությունից հետո Հալեպում կան զոհեր և վիրավորներ
Նախօրեին զինյալ ահաբեկչական խմբավորումները հրթիռակոծել են Հալեպի զանազան թաղամասերը։ «Գանձասարը» գրում է, որ Հալեպի ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն ամփոփել է «Խնայողությունների շաբաթ» ավանդային ակցիայի արդյունքները
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն ամփոփել է հերթական` «Խնայողությունների շաբաթ» ավանդային ակցիայի արդյունքները` նվիրված Խնայողությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ քաղաքականությունը. «Հացդ կտրեմ, մեսինջերդ միացնեմ»
ԱՄՆ-ի նախագահի օգնական Բրայան Հուքը պնդում է, որ իրենք պատժամիջոցներով և ճնշմամբ հասնելու են Իրանի բյուջեի 2/3-րդով կրճատմանը, ինչը բնականաբար...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Իտալական կողմը հետաքրքրված է Հայաստանի հետ գործարար համագործակցությամբ. ICE-ի նախագահ
Պաշտոնական այցով Իտալիայում գտնվող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր հանդիպել է Իտալիայի արտաքին գործերի և միջազգային համագործակցության և տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Հովհաննես Թումանյանի կյանքն ու գործունեությունը՝ 2D մուլտֆիլմ ձևաչափով
«Հայ իրականության մեջ հայ դասականին նմանատիպ ձևաչափով անդրադառնալու առաջին փորձն է»,- ասում է Թումանյանի թանգարանի տնօրեն Անի Եղիազարյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Երևանյան դպրոցում պայթուցիկ սարք չի հայտնաբերվել
Երևանի թիվ 156 միջնակարգ դպրոցում տեղազննման արդյունքում պայթուցիկ սարք չի հայտնաբերվել: Այս մասին հայտնում են ԱԻ նախարարությունից։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:23
Էդվարդ Նորտոնը պատմել է, թե ինչպես է փրկել Լեոնարդո Դի Կապրիոյի կյանքը
Դերասան Էդվարդ Նորտոնը պատմել է, թե ինչպես է նա 2010-ին Գալապագոսյան կղզիներում փրկել Լեոնարդո Դի Կապրիոյի կյանքը:  Նորտոնը պատմել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Երթևեկության փոփոխություն՝ Արցախի պողոտայի և Այվազովսկու փողոցի խաչմերուկում
Տրանսպորտային միջոցների երթևեկության բարելավման նպատակով Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի և Այվազովսկու փողոցի խաչմերուկում նոյեմբերի 23-ին կկատարվի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
«Իմ բիզնեսը, Իմ բանկը». համագործակցության նոր ձևաչափ
ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը Բանկի մասնաճյուղերում ներկայացնում է իր գործընկերների արտադրանքները:
Աղբյուր` Panorama.am
15:43
Այս քայլերը միտված են կենդանաբանական այգին փակելուն. Սիլվա Ադամյան
Երեկ Երևանի քաղաքապետարանը հայտարարեց, որ Կենդանաբանական այգու տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել Վլադիմիր Սիմոնյանը: Իսկ փոխտնօրենի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:16
«Վերնատուն». Մենք երկրում թշնամիներ չունենք
«Վերնատուն» հասարակական-քաղաքական ակումբը տարածել է  հայտարարություն նոյեմբերի 15-ին տեղի ունեցած համաժողովի մասին: Նշվում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Ահազանգ՝ Երևանի թիվ 156 միջնակարգ դպրոցում պայթուցիկ սարքի առկայության վերաբերյալ
Նոյեմբերի 22-ին, ժամը 14:21-ին , «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի թիվ 156 միջնակարգ դպրոցում պայթուցիկ սարք է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Ոստիկանություն. Դերասան Արտյոմ Կարապետյանին սպառնացած երթուղային տաքսու վարորդը հայտնաբերվել է
Դերասան Արտյոմ Կարապետյանն իր «ֆեյսբուքյան» էջում տեսանյութ էր հրապարակել՝ հայտնելով իր և երթուղային տաքսու վարորդի միջև տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
ՄԱԿ-ում տարածվել է Արցախի Հանրապետության ԱԳՆ հուշագիրը
 Միավորված ազգերի կազմակերպությունում (ՄԱԿ) նոյեմբերի 15-ին որպես պաշտոնական փաստաթուղթ տարածվել է Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:43
Լեոնիդ Ազգալդյանն այսօր կդառնար 77 տարեկան
«Ոչ մի կտոր հող չպետք է կորչի, սա Հայաստանն է, և վերջ: Ոչ ոք իրավունք չունի սա վաճառքի, փոխանակման, հանձնման դնել»
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Կենդանաբանական այգին տնօրենի պաշտոնակատար ունի
Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Տիգրան Վիրաբյանը Կենդանաբանական այգու աշխատակազմին է ներկայացրել տնօրենի պաշտոնակատար Վլադիմիր Սիմոնյանին: Սիմոնյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունը իսլամիստների է ձերբակալել
Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունը (ՖՍԲ- ФСБ) ձերբակալել է «Հիզբ Ութ-Թահրիր ալ-Իսլամի» ահաբեկչական կազմակերպության 9...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Dark Ravens-ի «Տղա եղեք» խորագրով մոտոերթը Երևանում
18:09 20/11/2019

Dark Ravens-ի «Տղա եղեք» խորագրով մոտոերթը Երևանում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}