Առողջություն 13:05 24/05/2013

Կանխարգելելն ավելի դյուրին է, քան բուժելը. արգանդի վզիկի քաղցկեղը հնարավոր է կանխարգելել պատվաստման միջոցով

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Աշխարհում տարեկան գրանցվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի 500 հազար նոր դեպք և ամեն տարի այն խլում է ավելի քան 250.000 կյանք: Հաշվարկված է, որ արդյունավետ կանխարգելիչ միջոցառումներ չիրականացնելու դեպքում 2050 թվականին այդ թիվը կհասնի 1 միլիոնի: Ինչպես ցույց են տվել ուսումնասիրությունները, մարդու պապիլոմայի վիրուսը, որը փոխանցվում է սեռական ճանապարհով, հանդիսանում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի 70%-ի պատճառ:

Իսկ ինչպիսի՞ն է պատկերն Հայաստանում. քաղցկեղի այդ տեսակից մեր երկրում ամեն տարի մահանում է ավելի քան 150 կին: Տարեկան 300 կնոջ մոտ ախտորոշվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղ: Այն իր տարածվածությամբ չարորակ նորագոյացությունների շարքում գրավում է երկրորդ տեղը` կրծքագեղձի քաղցկեղից հետո:

Դեռ 1980-ականներին գերմանացի գիտնական Հարալդ Հաուզենը հաստատեց, որ արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջացման պատճառը մարդու պապիլոմավիրուսի քաղցկեղածին շտամներն են: Այս հայտնագործությունը հնարավոր դարձրեց ստեղծել արգանդի վզիկի քաղցկեղի դեմ կանխարգելիչ պատվաստանյութ: Մարդու պապիլոմավիրուսը չափազանց տարածված վիրուս է և հեշտությամբ փոխանցվում է սեռական ճանապարհով: Ապացուցված է, որ սեռական կյանքով ապրող կանանց 50-80% -ը վաղ թե ուշ վարակվում է մարդու պապիլոմավիրուսով: Նշենք, որ այս բացահայտման համար Հարալդ Հաուզենը արժանացավ Նոբելյան մրցանակի:

Դրանից հետո «ԳլաքսոՍմիթԿլայն» ընկերության կողմից կատարված հետազոտությունների արդյունքում ստեղծվեց «Ցերվարեքս» պատվաստանյութը: Պապոիլոմա վիրուսի դեմ կա նաև երկրորդ պատվաստանյութը` «Գարդասիլ»-ը: Դրանք երկուսն էլ պաշտպանում են վիրուսի օնկոգեն շտամերից, ինչպես նաև պարունակում են այլ շտամերի հակագեներ: Այս պատվաստանյութերն արգանդի վզիկի քաղցկեղի կանխարգելման նորագույն միջոցներն են, և ներկայումս համարվում են արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջնային կանխարգելում: Զարգացած երկրներում «Ցերվարեքս» պատվաստումն արդեն ընդգրկվել է պարտադիր պատվաստումների ցանկում: Ըստ մասնագետների` յուրաքանչյուր պատվաստանյութ ապահովում է ավելի քան 90% կանխարգելում:

Նշենք, որ հայ կանայք ևս կարող են զերծ մնալ արգանդի վզիկի քաղցկեղից: Արդեն հայ բժիշկների ձեռքում է «Սերվարեքս» կոչվող դեղամիջոցը, որը ներկրվում է «ԳլաքսոՍմիթԿլայն» դեղագործական ընկերության հայաստանյան ներկայացուցչության կողմից:

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի փոխտնօրեն Գագիկ Բազիկյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մոտ 90%-ով արգանդի վզիկի քաղցկեղը կանխող այս պատվաստանյութը Հայաստանի համար նույնպես հասանելի է դարձել: Սակայն, ի տարբերություն զարգացած երկրների, Հայաստանում դեռևս չկա հնարավորություն այս պատվաստումները պետպատվերի շրջանակներում իրականացնելու: Ըստ մասնագետի` կան երկրներ, որտեղ այդ պատվաստումը պարտադիր է դպրոցահասակ տարիքից:
«Հիմնական օնկոգեն ուղղվածության շտամներ ունի այդ վիրուսը: Եվ նախընտրելի է մինչև սեռական կյանք սկսելը պատվաստվել, ինչը զերծ կպահի այդ օնկոգեն վարակից»,-ասաց Գ. Բազիկյանը` հավելելով, որ այն աղջիկները, ովքեր կպատվաստվեն, չեն վարակվի պապիլոմա վիրուսով, իսկ հետագայում էլ` արգանդի վզիկի քաղցկեղով: Նշենք, որ արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդ կանանց գրեթե 99%-ի մոտ հատնաբերվում է պապիլոմա տեսակ վիրուսը:

Մասնագետի խոսքերով` պապիլոմա վիրուսով վարակվում են միայն կանայք, տղամարդը վիրուսի փոխանցող է հանդիսանում, բայց վարակը նրա վրա ազդեցություն չի ունենում:

Ինչ վերաբերում է նրան, թե արդյոք ժամանակը չէ Հայաստանում էլ այդ պատվաստումն իրականացնել պետպատվերի շրջանակում, հատկապես, երբ Հայաստանում արգանդի վզիկի քաղցկեղով տառապող կանանց թիվը գնալով մեծանում է, Գ.Բազիկյանը նշեց. «Մեր պետությունը դեռևս այդ հնարավորությունը չունի և չի կարող այն գնել և մասսայական դարձնել: Կարծում եմ, որ սա այսօրվա լուծելու հարց չէ, իսկ հետագայում, եթե պետության հնարավորությունը կների, ապա ցանկալի է, որպեսզի մեր երկրում էլ այն պարտադիր լինի»:

Իսկ այն հարցին` եթե դա պարտադիր լինի, հնարավոր է, որ ծնողները դրան դեմ լինեն, Գ.Բազիկյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ` եթե դա լինի պետպատվերի շրջանակում և պարտադիր ` կօգտվեն: Պարզապես ծնողներին պետք է տեղեկացնել դրա մասին, որպեսզի հասկանան, թե դա ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ: Ըստ իս` պատվաստանյութը կնվազեցնի արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդացության դեպքերը»:

Մասնագետը նկատեց, որ ավելի վաղ շրջանում հիվանդության հայտնաբերման դեպքում բուժման հաջողությունները զարգացած երկրներում ավելի բարձր են, քան զարգացող երկրներում: «Պատճառը նաև ուշ դիմելիությունն է, հետևաբար բուժման արդյունքներն ավելի ցածր են: Մինչդեռ քաղցկեղը որքան շուտ է հայտնաբերվում, այնքան արդյունավետ է լինում բուժումը»,- ասաց նա: Գ.Բազիկյանը նշեց նաև, որ կնոջ մոտ պապիլոմա վիրուսը հաստատվելուց հետո պատվաստանյութի օգտագործումն արդյունավետ չի լինի:

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի փոխտնօրենի խոսքերով` Հայաստանում պատվաստանյութի մեկ չափաբաժինն արժե մոտ 120 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ: Պատվաստումն իրականացվում է 6 ամսվա ընթացքում` 3 անգամ: Երկրորդ պատվաստումն իրականացվում է առաջինից 2, իսկ 3-րդը` առաջինից 6 ամիս հետո:

ՀՀ առողջապահության նախարարության իմունականխարգելման ազգային ծրագրի ղեկավար Գայանե Սահակյանը մեզ հետ զրույցում կարևորեց պապիլոմա վիրուսի դեմ պարտադիր պատվաստանյութի ներդրումը: Նա նշեց, որ ներկայումս նախարարությունում մշակվում է ոչ վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի կանխարգելման բարեփոխումների ծրագիր: «Ծրագիրը դեռևս քննարկման փուլում է, սակայն այնտեղ նախատեսված է ընդգրկել արգանդի վզիկի քաղցկեղի պատվաստումներով առաջնային կանխարգելումը: Բոլոր դեպքերում Առողջապահության նախարարությունը կարևորում է դրա անհրաժեշտությունը: Եթե այդ առաջարկն ընդունվի, ապա դա պատվաստումների ազգային օրացույցում կներդրվի և մեր դեռահասները պարտադիր կպատվաստվեն»,- ասաց նա:

Ըստ Գ.Սահակյանի` ընդունումից հետո միայն կորոշվի, թե որ տարիքային խմբից պետք է աղջիկները պատվաստվեն: «Որոշ երկրներում 9 տարեկանից են սկսում, քանի որ դա կախված է այն հանգամանքից, թե տվյալ երկրում որ տարիքից են սեռական կյանքով ապրում»,- ընդգծեց նա: Նրա կարծիքով, եթե ճիշտ իրազեկման աշխատանքներ տարվեն, ապա յուրաքանչյուր ծնող ինքը կցանկանա, որ իր երեխան պարտադիր պատվաստվի` պաշտպանելով նրան հետագայում արգանդի վզիկի քաղցկեղով հիվանդանալուց:

Գ.Սահակյանի խոսքերով` համաշխարհային շուկայում պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստանյութը բավականին թանկ արժե, և Հայաստանում այն ևս պարտադիր դարձնելու համար պետք է հաշվի առնենք նաև մեր երկրի տնտեսական հնարավորությունները: «Այստեղ հարց է առաջանում` եթե ներդրեցինք, արդյոք կարող ենք կայունությունն ապահովել, կկարողանա պետությունն ամբողջ խմբաքանակը ներկրել: Սրանք հարցեր են, որոնք պետք է հաշվի առնենք»,- նկատեց նա:

Հարցին, թե միթե՞ պատվաստումներն տնտեսապես ավելի նախընտրելի չեն, քան հիվադությունների բուժումը, Գ.Սահակյանը նշեց. «Ճիշտ է, և դա հաշվի առնելով առաջարկել ենք, որ այդ պատվաստումը ևս ընդգրկվի բարեփոխումների ծրագրում: Պարզապես մենք չենք կարող շտապ որոշում կայացնել: Պետք է քննարկենք, որպեսզի կարողանանք նաև կայունությունն ապահովել»,- նշեց նա:

Իսկ այն հարցին, թե քանի տոկոսով է այն կանխարգելում հիվանդությունը, Գ.Սահակյանը նշեց, որ պատվաստանյութի արդյունավետության հետ կապված հետազոտությունները դեռ շարունակվում են, այն նոր վակցինա է, բնականաբար, արդյունավետությունը գնահատելու համար ժամանակ է պետք: «Ընդհանրապես ցանկացած նոր պատվաստանյութի արդյունավետությունը պարզելու համար որոշակի ժամանակ է պետք` 10-15 տարի: Միայն այդ դեպքում կարելի է հստակ ասել, որ պատվաստումների իրականացման արդյունքում այսքան տոկոսով հիվանդացության թիվը նվազեց»,- ասաց նա:

Ըստ նրա` երբ հեպատիտ Բ-ի դեմ պատվաստանյութը նոր էր ստեղծվել, միայն 5 տարի հետո հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ մարդը պաշտպանված է այդ վիրուսից և որոշակի տոկոսային համամասնությամբ հիվանդությունը նվազել է: Գ.Սահակյանի խոսքերով` հեպատիտ Բ-ի պատվաստանյութը Հայաստանում ներդրվել է 1999թ-ին, դրանից հետո մինչև 14 տարեկան երեխաների մոտ առհասարակ հեպատիտ Բ չի գրանցվել և, առհասարակ, վերջին տարիներին 100 անգամով այդ հիվանդությունը նվազել է:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:18
Սահմանապահ Կոթին ընդգրկվել է էկոգյուղերի ցանցի զարգացման ծրագրում. ՎիվաՍել-ՄՏՍ
Պետական սահմանից 2.5 կմ հեռավորության վրա գտնվող Կոթի գյուղը ժամանակ առ ժամանակ ենթարկվել է հակառակորդի ռմբակոծությանը: Դրանից տուժել են ոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
Մերձավոր Արեւելքում իրադրությունը մնում է լարված
Իրանի գերագույն ղեղակավար Այաթոլլահ Ալի Խամենեին Թեհրանում հանդիպում է ունեցել Համաս խմբավորման ղեկավարի տեղակալ Սալեհ Արունիի հետ: Խամենեին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
Հարավային Կորեան Ռուսաստանին մեղադրել է իր օդային տարածքի խախտման մեջ
Հարավային Կորեան Ռուսաստանին մեղադրել է իր օդային տարածքը խախտելու մեջ։ Հարավային Կորեայի զինված ուժերի տեղեկատվության համաձայն՝ ռուսական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:45
Բրիտանիան կիմանա նոր վարչապետի անունը
Մեծ Բրիտանիայի  Պահպանողական կուսակցության առաջնորդի և երկրի վարչապետի անունը հայտնի կդառնա այսօր։ Երկրի քաղաքական գլխավոր պաշտոնին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Պետգնումների բողոքի քննությանը Մարդու իրավունքների պաշտպանն առաջին անգամ ներգրավվել է որպես կողմ
Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը, գործարար կազմակերպության բողոքի հիման վրա, առաջին անգամ պետական գնումների բողոքի քննությանը ներգրավվել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Սամվել Բաբայան. Մեզ հաջողվեց բացահայտել մեռած հոգիների 30 հազարանոց ընտրողների ցուցակ
Ավարտվել է նախաձեռնող խմբի կողմից Արցախի Սահմանադրության 48-րդ հոդվածում քաղաքացիական նախաձեռնությամբ հանրաքվեի միջոցով փոփոխություն կատարելուն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
«Կոնսենսուս մինուս 1»-ի մեկնարկը
Երկար ժամանակ ի վեր առաջին անգամ հայկական  կուսակցությունները   համատեղ հայտարարությամբ հանդես եկան։ Սովորաբար նման միասնական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:12
«Հրապարակ». Կբերի շղթայական թանկացումների
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երևանի փոխքաղաքապետ Հայկ Սարգսյանն ասել է՝ քանի որ  աղբահանության գումարները դժվար են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
«Ժողովուրդ». Քրեակատարողական ծառայությունում կադրային ջարդ է սկսվել
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով` Քրեակատարողական ծառայությունում կադրային ջարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:10
«Իրատես». Փաշինյանը պատգամավոր ընկերոջ ծնունդին մասնակցելու համար ուղղաթիռով Իջևան է գնացել
«Իրատես» թերթը գրում է. «Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մանկության ընկերոջ՝ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վահե...
Աղբյուր` Panorama.am
10:09
«168 Ժամ». ԵՄ-ն չի կարող թույլ տալ շռայլություն՝ հաշվի չառնել արդյունքները և շարունակել տրամադրել աջակցություն
«168 Ժամ» թերթի հետ զրույցում լեհ վերլուծաբան Կոնրադ Զաշտովտը՝ անդրադառնալով ԵՄ-ից ՀՀ-ին տրամադրվող ֆինանսական տարեկան աջակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Իրատես». Արարատ Միրզոյանի 12-օրյա ամերիկյան վոյաժը տուրիստական «բարձր պիլոտաժի» անհաղթահարելի նիշ է գրանցել
«Իրատես» թերթը գրում է. «Արարատ Միրզոյանի 12-օրյա ամերիկյան վոյաժը` Վաշինգտոն-Բոստոն-Նյու-Յորք, հայաստանյան նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Փաստ». Չքնաղ գետում մեծ քանակությամբ կարմրախայտ է սատկել, պատճառները ամբողջությամբ բացահայտված չեն
«Փաստ» թերթը գրում է. «Օրերս զարհուրելի դեպք էր արձանագրվել Չքնաղ գետում (Ձորագետի վտակ). մեծ քանակությամբ կարմրախայտ է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
«Հրապարակ». ԱԺ-ում կառուցվածքային փոփոխությունների նպատակը անցանկալի կադրերից ազատվելն է
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ազգային ժողովում, շունչները պահած, սպասում են Արարատ Միրզոյանի վերադարձին։ ԱՄՆ-ից վերադառնալուց...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
«Ժամանակ». «Լուսավոր Հայաստան»-ը ինչ բաց է փորձում լրացնել
«Ժամանակ» թերթը գրում է. ««Լուսավոր Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցությունը հանդես է եկել օրենսդրական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
Հալեպում խաղաղ բնակիչներ են զոհվել
Սիրիայի Ռաշիտին շրջանում հաստատված զինյալ ահաբեկչական խմբավորումները բազմաթիվ հրթիռներ են արձակել Հալեպի Համտանիե և Ճամիլիե թաղամասերի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Ռեալը» կարող է անվճար թողնել Բեյլին չինական ակումբ
«Ռեալի» կիսապաշտպան Գարետ Բեյլը հնարավոր է իր կարիերան շարունակի Չինաստանում։ Մադրիդցիների մարզական շտաբն ավելի վաղ բացահայտ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Կարասին. Հայերը մի մասն են կազմում Ռուսաստանի բազմազգ պետության
Կայացել է Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանի և ՌԴ ԱԳ նախարարի տեղակալ, պետքարտուղար Գրիգորի Կարասինի հանդիպումը։ Այն տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
09:16
Ֆրանսիայում կրկին կշոգեն
Ֆրանսիա է վերադառնում շոգու ու չոր եղանակը։ Օդերևութաբանների խոսքերով, այս շաբաթ երկրի հարավային մասում, նաև Փարիզում կհասնի 40 աստիճանի։ Շոգի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:02
Տուրիստների համար Եվրոպայի ամենաթանկ երկիրը
Տեղի բնակիչների միջին աշխատավարձը 4450 եվրո է, ինչի պատճառով էլ ապրանքների գներն այդքան բարձր չեն թվում նրանց, որքան արտասահմանցիներին։
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Տերյանական օրը՝ Գանձայում
Տոնը նշվում է 53-րդ անգամ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Յուկիյա Ամանոյի մահվան կապակցությամբ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության գլխավոր տնօրեն Յուկիյա Ամանոյի մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Որոնվում է 16-ամյա Հովհաննես Հայրապետյանը
Ոստիկանության Գավառի բաժնի կողմից, որպես անհետ կորած, որոնվում է 16-ամյա Հովհաննես Հայրապետյանը։ Նրա գտնվելու վայրի մասին տեղեկություն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Օդի ջերմաստիճանը հուլիսի 26-27-ը կնվազի
Հուլիսի 23-24-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 25-27-ը հյուսիային առանձին շրջաններում կեսօրից հետո սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:11
Հայաստանում հրդեհների թիվը նախորդ տարվա համեմատությամբ կրկնապատվել է
Արդեն 2-րդ ամիսն է, որ Հայաստան ներթափանցած ջերմային ալիքները ստեղծում են հրդեհավտանգ իրավիճակ հանրապետության բուսածածկ տարածքներում: Այս տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
S-400-ների որոշ մասեր կարող են արտադրվել հենց Թուրքիայում
Ռուսական արտադրության S-400 զենիթահրթիռային ՀՕՊ համակարգերի որոշ մասեր Թուրքիայում արտոնագրված կերպով արտադրելուն միտված հանդիպումներն ընթացքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
ԱԱ. Ջրացատկորդ Վլադիմիր Հարությունյանը 35-րդն է, Լև Սարգսյանը՝ 39
Հարավային Կորեայի Գվանջու քաղաքում անցկացվող ջրային մարզաձևերի ԱԱ-ում հայ ջրացատկորդներն ավարտել են իրենց ելույթները: ՀԱՕԿ լրատվականի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Քննարկվել է Ռուսաստանում հայոց լեզվի ուսուցման խնդիրը
Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանն այսօր այցելել է Ռուսաստանի ազգությունների գործերի դաշնային գործակալություն և հանդիպել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Վաղվա պլանային հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հուլիսի 23-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ
15:07 17/07/2019

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}