Մշակույթ 11:00 20/06/2013

ՀՀ վաստակավոր արտիստ Նորայր Դավթյան. … ես երևի այդպես էլ զարմացած հրաժեշտ կտամ այս աշխարհին

Հեղինակ` Տաթև Մանուկյան

«Արվեստագետներն իջնում են դեպի անդունդ… Դատարակության մեջ ենք հայտնվելու»…Panorama.am-ի զրուցակիցն է Հայաստանի ազգային նվագարանների պետական նվագախումբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր, պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ Նորայր Դավթյանը:

-Մարդկային արժեհամակարգի ինչպիսի՞ փոփոխություններ եք նկատում վերջին տարիների ընթացքում: Արդյո՞ք մարդը փոխվել է:
-Զարմանում եմ, թե համակարգի փոփոխություններից հետո որքան են մարդկային արժեքները փոխակերպվել, մարդիկ որքան տարբեր են դարձել, նույնիսկ իմ հասակակիցները: Զարմանում եմ` ինչո՞ւ է այդպես. եթե նախկինում կարող էիր վստահել քո մտերմ ընկերոջը կամ ծանոթին, համոզված էիր, որ կկատարի քո խնդրանքը, իսկ հիմա, դիմելով այդ նույն մարդկանց, թեև խոստանում են, որ ի կատար կածեն քո խնդրանքը, բայց խաբված ես դուրս գալիս: Զարմանում ես` այդ մարդը նախկինում այդպես չէր, ինչո՞ւ է հիմա այդպես: Եթե երիտասարդներն ուրիշ մտածելակերպ ունեն, դա հասկանալի էր, քանի որ նոր մոտեցումներ են, նոր հարաբերություններ, նոր մտածելակերպ, բայց իմ սերնդակիցները, ընկերները, որ այդպիսիս վարքագիծ են դրսևորում, զարմանալի է: 63 տարեկան եմ, բազմաթիվ փորձություններ եմ անցել, եղել են ջերմ, մարդկային հարաբերություններ: Ի՞նչը ստիպեց փոխվել` գուցե կենցաղը, կյանքի պայմանները: Չգիտեմ:

-Ինչպիսի՞ մտահոգություններ ունեք այսօր:
-Ամեն ինչից շատ մարդու էության մեջ գնահատում եմ անկեղծությունը, ազնվությունը: Դրա պակասն եմ ուղղակի շատ զգում: Մտածում եմ` կգա ժամանակ, որ կարելի է նորից վստահել մարդուն, ակնկալել նույնպիսի վերաբերմունք քո հանդեպ, ինչպես դու ես դրսևորում: Չնայած շատ երկար չեմ ապրի, որ տեսնեմ` կլավանա իրավիճակը, թե ոչ, կդառնա այնպիսին, ինչպիսին կուզենայի: Բայց հույս էլ չունեմ, անկեղծ ասած: Երևի թե մի քանի սերունդ պետք է փոխվի, բոլորը գան մի գիտակցության, մի ապրելակեպ ունենան, հարևանը չնախանձի հարևանին, ընկերն ընկերոջը, չլինի այն մտածելակերպը, թե ինչու պետք է նա լավ ապրի, ես ոչ, թե ինչու պետք է ես ճնշված լինեմ, նա ոչ: Այդ ամենն ազդում է մարդկանց հոգեբանության վրա, չարանում են, նրանց մոտ ագրեսիվություն է ի հայտ գալիս: Չար մարդուց ամեն ինչ սպասելի է, ամեն վատ արարք, բացի լավից ու բարուց: Չգիտեմ, ինչ կստացվի հետագայում, բայց ես երևի այդպես էլ զարմացած հրաժեշտ կտամ այս աշխարհին` ինչո՞ւ այսպես ստացվեց:

-Ինչպիսի՞ դերակատարում կարող է ունենալ արվեստը մարդուն «ավելի բարիացնելու» գործում:
-Արվեստը միշտ էլ դրական, առաջնակարգ ներգործություն ունեցել է մարդկանց ինտելեկտի, զարգացման, ճաշակի ձևավորման խնդրում: Հուսով եմ, հիմա էլ ունի: Սակայն արժեքներն են փոխվել: Արվեստում էլ այնպիսի իրավիճակ է, ինչպես մարդկային հարաբերություններում. անկեղծոթյունը, պրոֆեսիոնալիզմը, մաքրությունը, ջերմությունը պակասում է, ընդհանրապես բոլոր ոլորտներում է այսպիսի իրավիճակ: Երջանիկ եմ, որ ապրել եմ նախկին հասարակարգում: Այն ժամանակ արվեստագետների մոտ բարձր ինտելեկտ կար, անհատականություններ էին ու կարողանում էին ճիշտ տանել իրենց խաչը: Հիմա, կարծես, ընկել են փող աշխատելու հետևից, երգիչ-երգչուհիները, դերասանները, երաժիշտները մոռանում են իսկական արժեքներ ստեղծելու իրենց մղումը, այլ` ինչպես անել, որ կարողանան գոյատևել, օրվա հացը վաստակել: Այս իրականության մեջ չի կարող պրոֆեսիոնալ, ճիշտ արվեստ ձևավորել: Այսինքն` արվեստն այնպիսինն է, ինչպես հիմա մարդկանց կյանքն է, ընդհանուր իրավիճակը:

-Այսինքն այսօր արվեստի իսկական արժեքներ չեն ստեղծո՞ւմ:
-Ստեղծում են նրանք, ովքեր ստեղծել են նախորդ հասարակարգում: Թող սուր չհնչի իմ ասածը, բայց դրա մեջ կա մեծ ճշմարտություն: Ինչպե՞ս կարող ես Տիգրան Մանսուրյանից ոչ պրոֆեսիոնալ երաժշտական ստեղծագործություն ակնկալել: Տեսնում ենք` ներկա սերունդը ինչ «արժեքներ» է ստեղծում` կոմերցիոն երգեր, ներկայացումներ: Ժողովրդի ճաշակը ցածր է, խաղում են այդ ճաշակի վրա, որ կարողանան շատ հանդիսատես ունենան: Մինչդեռ արվեստագետներն առաքելություն ունեն ստեղծել այնպիսի արժեքներ, որոնք կբարձրացնեն մարդկանց ճաշակը: Այդ արժեքային համակարգը չի պրոպագանդվում, այլ` անճաշակ, պարզ հասարակ արվեստը, որը կարող է ժամանակավոր տրամադրություն ստեղծել: Կարող ես դիտել ներկայացում ու ոչ մի հետք չթողնի քո հոգում: Գալիս են երաժշտություն` տաշի-տուշիները լսելու, որը կարելի է միայն հարսանիքներում կամ ռեստորաններում լսել: Ի՞նչ է նշանակում բեմահարթակից նման երաժշտություն հնչեցնել: Սա լուրջ չէ: Սա չի կարող ժողովրդի ճաշակ ձևավորել, ժողովրդին տանել ավելի վերև: Արվեստագետներն իջնում են դեպի անդունդ: Թե այս իրավիճակում ինչ կարելի է ակնկալել, չեմ կարող ասել: Մոտ ապագայում լավ բաներ չեմ ակնկալում: Սա է այս պահի իրականությունը:

-Ինչո՞ւ արվեստը դարձավ «անճաշակ». հասարակության ճաշակն ազդե՞ց արվեստի վրա, թե՞ հակառակը:
-Բարդ հարց է: Կարծում եմ կոմերցիա կոչված գաղափարը, փող աշխատելու մղումը ուղղակի մեծ մասշտաբներ ընդգրկեց մարդկային հոգեբանության մեջ: Այդպես չէր նախկինում: Հեռուստատեսությամբ նախկինում միայն արվեստի իսկական արժեքներ կարող էիր լսել ու դիտել: Դա հովանավորվում էր պետության կողմից: Արվեստագետը կարողանում էր իր ընտանիքը պահել, մտածում էր միայն ստեղծագործելու մասին: Հիմա այդպես չէ, մտածում ես` ինչ տեսահոլովակ նկարեմ, որ այն մասսան, որը որ հարսանիք է անում, հարսանիքի ժամանակ իմ երաժշտության տակ պարի, ինձ հրավիրի, որ գնամ երգեմ, նվագեմ: Կարող են բացառություններ լինել, բայց քիչ են: Որակ կազմող երևույթներն այնքան քիչ են, որ չեն կարող հարց լուծել: Հարկավոր են արմատական փոփոխություններ, որպեսզի սկսի աստիճաբանաբար դեպի լավը գնալ: Հիմա չեմ տեսնում դրական տեղաշարժ: Շատ են խնդիրները, բացերը, անիշխանությունը, թողտվությունը, բազմաթիվ բացասական երևույթներ կան, որոնք պետք է կարգավորվեն:

-Պետությունն ի՞նչ դերակատարում կարող է ունենալ արվեստի ոլորտում անճաշակությունը վերացնելու գործում:
-Կարծում եմ, որ պետք է ամեն ինչ իր տեղն ու ժամանակը ունենա: Չգիտեմ, թե երբ կհաջողվի վերջնականապես այդ բաց դաշտը լրացնել, այնպես անել, որ ամեն մեկը չթափանցի այդ դաշտ ու չաղտոտի, որպեսզի պահենք զուլալ ու փոխանցենք հաջորդ սերունդներին: Այլապես դատարակության մեջ ենք հայտնվելու: Ցավ եմ ապրում դրա համար:

-Ո՞ է ով այսօր Ձեր հանդիսատեսը:
-Մեր հանդիսատեսը չի կարող լինել նա, ով գնում է ռաբիզ երաժշտության համերգներ: Մեր հանդիսատեսն ավելի կիրթ է, ճաշակով: Թեկուզ քիչ են, բայց գալիս են, լսում են, հագենում են: Մենք փորձում ենք վերադարձնել, պահպանել մեր արժեքները, որոնք ժամանակին եղել են: Փորձում ենք փոքր- ինչ նորովի դա մատուցել, ընդգրկում ենք նաև երիտասարդ սերնդին:

-Ինչպե՞ս են այդ նորարարություններն ընդունվում Ձեր հանդիսատեսի կողմից:
-Իմ նպատակն է, որ մենք կարողանանք պահպանել, փայփայել այն արժեքները, որոնք փոխանցվել ու հասել են մեզ: Մենք պարտավոր ենք դա անել ու փոխանցել հաջորդ սերունդներին: Սիրում եմ նաև համարձակ քայլերի գնալ. կատարում ենք ջազային ստեղծագործություն, մոլդավական, ռուսական երաժշտություն: Կարևորն այն է, որ քո կատարմամբ, վարպետությամբ կարողանաս համոզել հանդիսատեսին, որ ինչու չէ` ազգային նվագարաններով էլ կարող է հնչել նման երաժշտություն: Շատ մեծ ոգևորությամբ է ընդունվում հանդիսատեսի կողմից:

«ՄԱՐԴԸ ԱՐՎԵՍՏԻՑ ՆԵՐՍ ՈՒ ԴՈՒՐՍ» շարքի նախորդ հրապարակումները`

Ժամանակակից արվեստի «չհասկացվածությունը». Բացահայտում է գրականագետ Հասմիկ Խեչիկյանը

Դերասան Միքայել Պողոսյան. Քննադատելու շատ բան կա, բայց դա էլ բանաձև, ապրելաձև չէ

Արվեստաբան Արաքսյա Սարյան. Գավառական մտածողություն ու միջին շնորհալի «տաղանդներ»

Երիտասարդ ռեժիսոր Շուշանիկ Գևորգյանը մտահոգ է… «Այսօր թատրոնը պարտվում է սերիալներին»

Դերասան Տիգրան Ներսիսյան. Բառեր կան, որոնք մեր իրականությունից դուրս են եկել… պարկեշտ… ծիծաղեցիք չէ՞

Արվեստագետ Ռուբեն Բաբայան. Մարդը գնալով դառնում է ավելի միայնակ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:42
ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի գլխավոր տնօրենը մասնակցել է Երեխաների համաշխարհային օրվան նվիրված հանդիպմանը
Երեխաների համաշխարհային օրվա առթիվ (նոյեմբերի 20) այսօր ԹՈՒՄՈ ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնում տեղի է ունեցել հանդիպում, որի ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Թրամփը ցանկացել է արդարադատության նախարարությանը հանձնարարել Քլինթոնի դեմ գործ հարուցել
ՄաքՀանը զգուշացրել է Թրամփին, որ եթե նա խնդրի իր մրցակիցների դեմ հետաքննություն սկսել, կարող է բախվել մի շարք անցանկալի հետևանքների՝ ներառյալ հնարավոր իմպիչմենտը։
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Արփինե Հովհաննիսյանը ռեյտինգայինով կպայքարի Լոռիում, Մարուքյանը՝ Երևանում
ՀՀԿ ԳՄ անդամ, ԱԺ փոխնախագահ Արփինե Հովհաննիսյանը ռեյտինգային ընտրակարգով առաջադրվել է Լոռու մարզն ընդգրկող թիվ 9 ընտրատարածքում։ Ըստ ԿԸՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:06
Թուրքիայի կողմից C-400-ների ձեռքբերումը «որոշված գործ է»
Չավուշօղլուն նաև հավելել է, որ այդ գործարքը չի կարող չեղարկվել։
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Կարին Մարմսոլերն ասել է՝ ոգևորված է Աննա Հակոբյանի կոչից
Աննա Հակոբյանը Կարին Մարմսոլերին է ներկայացրել «Կանայք հանուն խաղաղության» արշավի առաքելությունը
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Զոհրաբ Մնացականյան. Հայաստանի քաղաքականությունը հայամետ է
Հայաստանի քաղաքականությունը հայամետ է
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Հարություն Յավրյանն ու Մարտին Շարբաթյանը պարգևատրվել են
Այսօր Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարությունում հաճելի անակնկալ էր պատրաստվել հայկական սպորտի վաստակաշատ ներկայացուցիչներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Տոնոյանն այցելել է Մազարի Շարիֆ քաղաքում ծառայություն իրականացնող հայ խաղաղապահներին
Աշխատանքային այցով Աֆղանստանում գտնվող ՀՀ պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Դավիթ Տոնոյանի գլխավորած պատվիրակությունը նախօրեին այցելել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Ամերիաբանկն առաջին անգամ Հայաստանում ներդրել է ՓՄՁ-ների վարկավորման սքորինգային համակարգ
Ամերիաբանկն առաջին անգամ Հայաստանում գործարկել է վարկավորման սքորինգային համակարգը, որն ուղղված է փոքր և միջին բիզնեսի առցանց վարկավորմանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:56
Մենք կովի կողմից ենք
Նոր կառավարություն Նոր գյուղնախարար Նոր բնապահպանության նախարար Նոր արդարադատության նախարար Արարատի նոր մարզպետ Դիմում եմ ձեզ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Մխիթարյանը վերադարձել է «Արսենալի» ճամբար
Ազգերի լիգայի խաղարկության խմբային փուլի վերջին երկու տուրերի խաղերին մասնակցելուց հետո Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան Հենրիխ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:41
Մոմավառություն՝ ի հիշատակ Վահագն Մարգարյանի
Երիտասարդ արտիստի հոգեհանգիստը տեղի կունենա այսօր, հուղարկավորությունը վաղն է։
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Փաշինյան. Մտադիր չենք անտեսել հանքարդյունաբերությունը
Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ հանդիպել է մեր երկրի տարբեր ոլորտներում գործունեություն ծավալող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Ի՞նչ աղմուկ է խանգարել աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդներին
Լոնդոնում շարունակվում է շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչման մրցախաղը նորվեգացի Մագնուս Կարլսենի և ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ Ֆաբիանո Կարուանայի միջև:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Beeline-ը նոր հնարավորություններ է տրամադրում BeeTV-ի բաժանորդներին
Beeline-ը տեղեկացնում է, որ Հայաստանում ամենապահանջված BeeTV հավելվածը համալրվել է հեռուստատեսության ժամանակակից հնարավորություններով:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:03
«Սպազմալգոն»-ի 1801800 սերիայի շրջանառությունը դադարեցվել է ՀՀ-ում
Դադարեցվել է Սերբիայի «Զդրավլե» դեղագործական ընկերության արտադրության «Սպազմալգոն, դեղահատեր, 500մգ+5մգ+0,1մգ, բլիստերում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Արայիկ Հարությունյան. Արցախն անճանաչելի է դարձել
Արցախի  Հանրապետության  նախագահի խորհրդական-հատուկ հանձնարարությունների գծով ներկայացուցիչ, «Ազատ հայրենիք» կուսակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Թեկնածուներին ընդգրկելիս տարբեր հանգամանքներ ենք հաշվի առել. Լենա Նազարյան
ԱԺ «Ելք» խմբակցության ղեկավար Լենա Նազարյանն այսօր լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձավ Մամուլի Ազգային ակումբի նախագահ Նարինե...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Փոխնախարարի պաշտոնակատար ջնջել է աղմուկ հանած «աղոթքը»
Տրանսպորտի, կապի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների փոխնախարար Արմեն Փամբուխչյանը Լարսը բաց պահելու յուրօրինակ մոտեցում էր ցուցաբերել։ Նա փոխել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Միգուցե այդ նոր մշակույթը կբերի իսկապես գաղափարների, ծրագրերի քննարկման. Թևան Պողոսյան
Թեև դեկտեմբերի 9-ին կայանալիք ԱԺ արտահերթ ընտրությունների քարոզարշավը մեկնարկելու է նոյեմբերի 26-ից, բայց արդեն սկսվել է, երբ որ ուժերը...
Աղբյուր` Panorama.am
15:06
Կարեն Գրիգորյանը նշանակվել է Եգիպտոսում ՀՀ դեսպան
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով Արմեն Մելքոնյանը հետ է կանչվել Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում, Եթովպիայի Դաշնային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Թուրքիան ԱՄՆ-ին է փոխանցել Հաշուքջիի գործով արահանձնման ենթակա անձանց ցուցակը
Թուրքական կողմը նաև փոխանցել է գործ առնչությամբ իր տիրապետած տեղեկատվությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Իրանի էլեկտրահաղորդման գծերի հետ փոխանակումները մեզ համար շատ կարևոր են. Գարեգին Բաղրամյան
«Հիմա ակտիվներն անցել են նրան, և ВТБ-ի կողմից նոր օպերատոր պետք է նշանակվի»,- նշեց նախարարի պաշտոնակատարը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Անգլիայում թութակը հրշեջների խումբ է կանչել
Անգլիայի բնակիչը զարմացել է, երբ Նորթհեմփտոնշիրում գտնվող իր տուն են եկել հրշեջները։ Պարզվում է, որ հրշեջներին կանչել է թութակը։ 63-ամյա...
Աղբյուր` Panorama.am
14:48
Մոտենում են իմ ընկերներին և հուշում, որ չզբաղվեն քարոզչությամբ. Աշոտյան
«Վարչապետի պաշտոնակատարը սկսել է քարոզարշավը և նա ափաշքյարա խախտում է Ընտրական օրենսգիրքը»,- խորհրդարանում լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:45
Քննարկում. Ինչքան պարզ հարկային քաղաքականություն, այնքան լավ` փոքր բիզնեսի համար
«Աշխարհը արագ փոխվում է և անընդհատ նոր մասնագիտություններ են ի հայտ գալիս, սակայն բուհերը չեն քայլում ժամանակակից միտումներին համընթաց»:
Աղբյուր` Panorama.am
14:40
Մեծ Բրիտանիայում խորանում է Բրէքզիթի շուրջ առկա լարվածությունը
Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի անդամները խոստանում են, որ հավանություն չեն տալու Եվրոպական միության հետ երկրի վարչապետ Թերեզա Մեյի կնքած գործարքին։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:34
Լուսանկարիչ Հայկ Մելքոնյանի Հայաստանը
«Այո, ես ուզում եմ ձեզ սիրահարեցնեմ Հայաստանին, չեմ թաքցնում դա, ուզում եմ, որ Հայաստանը դառնա Ձեր մի մասնիկը»։
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Փայլանը դժգոհել է, թե ինչո՞ւ են թուրքերը խուսափում ասել, որ Դոլմաբահչեն հայ ճարտարապետ է կառուցել
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության» (ԺԴԿ-HDP) հայ պատգամավոր Գարո Փայլանը խորհրդարանում մասնակցել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը
13:43 20/11/2018

Վալերի Պեկրեսն ամփոփեց հայաստանյան այցը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}