Մշակույթ 08:33 01/10/2013

Հովհաննես Այվազովսկու հետքերով… Էմանուել (Մանուկ) Մահտեսյան (լուսանկարներ)

Էմանուել (Մանուկ) Մահտեսյանը հայ ծովանկարիչ է, Հովհաննես Այվազովսկու ամենամոտիկ ու անմիջական հայ աշակերտը: Նա իր գործունեությունը ավարտել է Ղրիմում և իր կյանքի վերջին տարիները անց է կացրել հայ իրականությունից կտրված: Այդ պատճառով շատ պատահական է ուշադրության արժանացել հայ մամուլի կողմից: Մահտեսյանը (ծնվել է 1857թ.,Ղրիմ, այնուհետև տեղափոխվել է Երուսաղեմ) հաճախ փորձեր է արել նույնկերպ նկարել Այվազովսկու ծովանկարները, ցանկացել է ծովանկարիչ դառնալ:

Սովորել է Պետերբուրգի ակադեմիայում: Մահտեսյանը գլխավոր դիմումներ է տալիս Ակադեմիայի վարչական խորհրդին, որոնցում խնդրում է իրեն շնորհել «ոչ դասական» նկարչի կոչում, որպեսզի կարողանար պատվերներ ընդունել և ինքնուրույն աշխատեր:

Սիմֆերոպլում 1895թ.-ին կազմակերպած անհատական ցուցահանդեսում Մահտեսյանը հանդես է եկել 150-ից ավել աշխատանքներով, որոնք ճանաչում են բերել հայ ծովանկարչին և դասական արձագանքներ գտել ռուսական գեղարվեստական մամուլում: Իր կտավներում Մահտեսյանն, ինչպես և Այվազովսկին, գերադասել են պատկերել Սև ծովի անհանգիստ, փոթորկված, դրամատիզմով ու ռոմանտիզմով լի, խռովահույզ տեսարաններ: Նա վարպետորեն է վերարտադրել ջրի թափանցիկությունը, կոհակների փրփրադեզ եզրագծերը, մթնոլորտում թանձրացած խոնավությունը: Սակայն ի տարբերություն Այվազովսկու, Մահտեսյանի կտավների կոլորիտը աչքի չի ընկնում գուներանգների ու կիսատոների բազմազանությամբ, ավելի մուգ է ու միապաղաղ: Նկարչի «ցամաքային» եզակի գործերից է «Եկեղեցով տեսարան Արարատի ֆոնին» (1904 ) բնանակարը, որը նա ստեղծել է Հայաստան կատարած այցելության տպավորությամբ:

Նա հայ գեղանկարչության մեջ Այվազովսկու ստեղծագործական մեթոդի առավել հետևողական ներկայացուցիչն է: Նկարիչ Մահտեսյանի պատկերման նյութը ծովն է, մեծ մասամբ առանց մարդու երևակայության: Ձգտել է բնության վավերական հավաստիության, ծովային ազատ տարածությունների երևակման, գունապատկերի ընդհանրականության: Նա մեզ հաղորդում է ազատ բնության և օդի տարածության թարմ ու ռեալ զգացումները: Արվեստագետի ալիքներն ունեն նյութականություն, կշիռ ու թափ: Մահտեսյանը իր ուրույն տեղն է գրավում 19-րդ դարի հայ նկարիչների մեջ:


Ժայռեր ծովափին


Լուսնյակ գիշեր ծովում 


Ծովային տեսարան


Ծովային տեսարան


Ծովային տեսարան առագաստանավով


Ծովափնյա տեսարան


Ծովի տեսարան


Ծովի տեսարան


Տեսարան եկեղեցիով և Արարատի ֆոնով


Փոթորիկ ծովի վրա

Հայկական կերպարվեստ շարքը նպատակ ունի նորելու մեր հիշողությունն ու հարգանքը` հանդեպ հայ արվեստի վարպետների ու դասականների:

Շարքի նախորդ հրապարակումները՝

«…Մինասից առաջ Քամալյան է եղել, ու չենք իմացել»… Մկրտիչ Քամալյան (լուսանկարներ)

Քաղաքացիական շունչը, բանաստեղծական նուրբ ինտոնացիան... Սուրեն Սաֆարյան (լուսանկարներ)

Յուրօրինակ և ինքնատիպ դիմանկարներ... Ենովք Նազարյանց (լուսանկարներ)

«Նա կարողանում է զրուցել բնության հետ»… Հակոբ Հակոբյան (լուսանկարներ)

Հայության կյանքն ու կենցաղը` հյութեղ գույներով… Պոլ Կիրակոսյան (լուսանկարներ)

Սոցռեալիզմ… Սեդրակ Ռաշմաճյան (լուսանկարներ)

«Ջերմ, բարի անկեղծ...»... Հմայակ Արծաթպանյան (լուսանկարներ)

Հայրենիքն ու այն կառուցող մարդիկ… Երանուհի Ասլամազյան (լուսանկարներ)

«Ես իմ երկիրը տեսնում եմ... հնչեղ, լուսավոր, բերկրալի»… Մարիամ Ասլամազյան (լուսանկարներ)

«Խորհրդավոր մարդ, անսովոր խառնվածքով նկարիչ»… Ժիրայր Օրագյան (լուսանկարներ)

Ընտանիք, մայրություն, ոճրագործություն, եղեռն, պատերազմ… Խորեն Տեր-Հարության (լուսանկարներ)

Մայր ժողովրդի ողբերգությունը՝ ստեղծագործության հիմնական թեմա... Սարգիս Խաչատուրյան (լուսանկարներ)

Քնարական, պարզ և հուզական… Հմայակ Հակոբյանը (լուսանկարներ)

«Արուեստը … չի մեռնիր»… Զարեհ Մութաֆյան (լուսանկարներ)

Հմուտ փորագրություններ և անզուգական նկարազարդումներ… Տիգրան Փոլադ (լուսանկարներ)

Բնանկարներ՝ առանց մարդկային կերպարների... Հովհաննես Ալխազյան (լուսանկարներ)

«...ծովի մասնագետ»... Արսեն Շաբանյան (լուսանկարներ)

«Այլևս ոչինչ չունեմ քեզ սովորեցնելու»… Վարդան Մախոխյան (լուսանկարներ)

Նրա արվեստում առկա է հայ մանրանկարչության խոր իմացությունն ու ազդեցությունը… Ռաֆայել Շիշմանյան (լուսանկարներ)

Հայ կերպարվեստում ռոմանտիկական ուղղության սկզբնավորողներից... Մկրտիչ Ճիվանյան (լուսանկարներ)

 250 նկարիչներից լավագույնը… Հովսեփ Փուշման (լուսանկարներ)

 «... հայ նկարիչների համաստեղութեան մէջ առաւել միջազգային հնչեղութիւն ունեցող վարպետներից է»... Արշակ Ֆեթվաճյան (լուսանկարներ)

Ինտենսիվ գույնի, հատկապես լույսի ճանաչված վարպետ… Կարապետ Ադամյան (լուսանկարներ)

 «Այս ամենի համար միայն մեկ բառ կա՝ «ապշեցուցիչ»... ».   Էդգար Շահին (լուսանկարներ)


 «…ես հայ նկարիչ եմ, ես իմ տառապած ժողովրդի մի բեկորն եմ»… Գառզու (լուսանկարներ)

 «... իմ մեջ խորը վիշտ կտեսնենք»... Ժանսեմ (լուսանկարներ)

Կերտել է նրբագեղ ու լիրիկական բանաստեղծական մի աշխարհ... Վեհիկ Տեր-Գրիգորյան (լուսանկարներ)


 «... կան վերջապես նկարիչներ, որոնց գրածը հուշ է, հիշողություն»... Հովսեփ Կարալյան (լուսանկարներ)

 Հին Թիֆլիսը՝ Ջոկոնդա, արև ու ծով... Վաղարշակ Էլիբեկյան (լուսանկարներ)

 Գեղանկարչություն, գրքի ձևավորում, գրաֆիկա... Գրիգոր Խանջյան (լուսանկարներ)

   «Նրա ստեղծագործություններում ամփոփվում են 20-րդ դարի հայոց պատմության հանգույցները»... Սարգիս Մուրադյան (լուսանկարներ)

«…ծնվում է մի արվեստ, որն իր ձևով խիստ ազգային է և խորը մարդկային իր բովանդակությամբ»… Լավինիա Բաժբեուկ–Մելիքյան (լուսանկարներ)


Նոր շունչ են հաղորդել հայկական գեղանկարչությանը... Ալեքսանդր Բաժբեուկ-Մելիքյան (լուսանկարներ)


«Թիֆլիսյան դպրոցից»… Գևորգ Գրիգորյանի (Ջոտտո) (լուսանկարներ)


Խորհրդահայ կերպարվեստի սկզբնավորման աչքի ընկնող ներկայացուցիչ...Վահրամ Գայֆեճյան

Սովորաբար նա չէր ստորագրում... Վանո Խոջաբեկյան (լուսանկարներ)

«...հետաքրքիր մի երևույթ ...» Գեորգի Յակուլով (լուսանկարներ)


Հայ գեղանկարչության «նոր ալիքը». Հարություն Կալենց (լուսանկարներ)


«Առնական է, քնքուշ, ռոմանտիկ և ռեալիստական»… Ժողովրդական նկարիչ Էդվարդ Իսաբեկյան (լուսանկարներ)

«Նազարը` ես եմ»… Արա Բեքարյան (լուսանկարներ)


Բնանկարի ժանրի առաջնակարգ վարպետներից… Սեդրակ Առաքելյան (լուսանկարներ)

 Հայկական ժամանակակից գրաֆիկայի հիմնադիր… Հակոբ Կոջոյան (լուսանկարներ)

«Մատիսի ու Սեզանի կողքին…»՝  Մարտիրոս Սարյան (լուսանկարներ)


«Մեր սերունդը զմայլված էր … իսկական հայրենասեր էր» ՝  Գևորգ Բաշինջաղյան (լուսանկարներ)

 «…միշտ մեր նկարասրահների զարդը կլինենե` Փանոս Թերլեմեզյան (լուսանկարներ)

«...եվրոպական մասշտաբի մի վարպետ»՝ Եղիշե Թադևոսյան (լուսանկարներ)


Ազգային ռեալիստական նկարչությունը հասցրել է նոր բարձրության. Ստեփան Աղաջանյան (Լուսանկարներ)


Հոգեբանական առաջին դիմանկարն ու ժանրային առաջին նկարները. Ստեփանոս Ներսիսյան (լուսանկարներ)


Հայ կերպարվեստում պատմական ժանրի հիմնադիր՝ Վարդգես Սուրենյանց (լուսանկարներ)


Հայկական կերպարվեստում բնանկարի ժանրի հիմնադիր՝ Հովհաննես Այվազովսկի (լուսանկարներ)


Հայկական կերպարվեստում դիմանկարի ժանրի հիմնադիր՝ Հակոբ Հովնաթանյան (լուսանկարներ)
 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

10:29
Արծրուն Հովհաննիսյան. Օդաչուների թուրքերենով խոսակցությունները արձանագրված են
ՊՆ ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհնաննիսյանը գրում է. «Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը խառը մարտակարգով ռմբաավիացիոն հարվածներ են հասցնում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:23
Արծրուն Հովհաննիսյան. Արցախի հյուսիսում հակառակորդը ակտիվ է
ՊՆ ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը գրում է՝ Արցախի հյուսիսում հակառակորդը ակտիվ է։ Հարվածում են հրետանին, ՕՀՄ-ները։ Ավելի վաղ նա գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Գոհար Մելոյան.Հուսով եմ, այս գործի շրջանակներում ՄԻԵԴ-ը չի խուսափի իրական արդարադատություն իրականացումից
Սահմանանդրագետ Գոհար Մելոյանը, անդրադառնալով ՄԻԵԴ կողմից միջանկյալ միջոց կիրառելու որոշմանը, գրել է. «Նախ՝ շնորհակալություն այն...
Աղբյուր` Panorama.am
10:14
Դուխով ենք, ձեր մեջքին սար ու թիկունք ենք. սահմանապահ զինվորները՝ հայ ժողովրդին
Պաշտպանության բանակի զինծառայողները տեսաուղերձով դիմել են հայ ժողովրդին՝ հորդորելով չանհանգստանալ՝ վստահ լինելով, որ զինվորներն ուժեղ են և ամուր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:08
Ադրբեջանի հետ դեմարկացիայի գործով Վրաստանը քրեական գործ է հարուցել. «Ալիք»
Վրաստանի դատախազությունը հետաքննում է վրաց-ադրբեջանական սահմանի դեմարկացիայի կառավարական հաձնաժողովի գործողությունների օրինականությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
Հայաստանը դեռ մտադիր չէ դիմել ՀԱՊԿ-ին ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ. Նիկոլ Փաշինյան
«Հայաստանը դեռ մտադիր չէ դիմել ՀԱՊԿ-ին ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ»,- Aysor.am-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
ԵՄ գագաթնաժողովում կքննարկվի Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի հարցը․ Շառլ Միշել
ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը հայտնել է, որ հոկտեմբերի 1-2-ին նախատեսված Եվրամիության գագաթնաժողովում կքննարկվի նաև Լեռնային Ղարաբաղում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Տեսա, կրակեցի էլի…Ուխխխ»
Հերթական նկարահանումները արցախյան
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Մարտավարական նախաձեռնությունը իր օգտին բարելավելու Ադրբեջանի բոլոր փորձերը ձախողվել են. ՊԲ
Ամբողջ գիշերվա ընթացքում ճակատային գծի բոլոր ուղղություններով շարունակվել են մարտական գործողությունները: Արցախի Հանրապետության պաշտպանության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:41
ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի հայտարարությունը․ Առանց նախապայմանների հրատապ վերսկսել երկխոսությունը
Սեպտեմբերի 29-ին Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի լարվածության հարցը քննարկվել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում, որն իր վերջնական հայտարարության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
«Հրապարակ». Լևոն Յոլյանի ընկերոջ փեսան՝ «Իմ քայլի» թեկնածու
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ ««Իմ քայլը» խմբակցությունը Հաշվեքննիչ պալատի անդամի պաշտոնում կրկին առաջադրել է Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:33
«Ժողովուրդ»․ «Այս պատերազմն իր անունն ունի՝ Թուրքիան՝ ընդդեմ ազատ աշխարհի»
«Ժողովուրդ» թերթի հետ զրույցում իսրայելցի քաղաքական գործիչ Ավիգդոր էսկինը անդրադառնալով՝ Արցախում այս օրերին ընթացող պատերազմին,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
«Հրապարակ»․ Երկիրը չբաժանեց նախկինների ու ներկաների
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Այս օրերին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը մարտական մկրտություն ստացավ։ Շատերն են հիանում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Ժողովուրդ»․ Ի՞նչ են մտածում իշխանությունները և ինչու ընթացք չեն տալիս նախկին պաշտոնյաների դիմումին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանը, ՀՀ պաշտպանության նախարար Միքայել Հարությունյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ»․ զորահավաքից խուսափողները պատժվում են ազատազրկմամբ` 4-8 տարի ժամկետով
«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Հայաստանում հայտարարվել է ռազմական դրություն և մասնակի զորահավաք։ Սակայն քչերը գիտեն, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Ժողովուրդ»․ Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ ««Անհրաժեշտ է անհապաղ վերականգնել հրադադարը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին՝ ԵԱՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Պատերազմը հօդս ցնդացրեց բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը. Կարեն Վրթանեսյան
Հիշո՞ւմ եք, որ պատերազմից օրեր առաջ քննարկվում էր բանակից վճարի դիմաց ազատվելու նախագիծը։ Պատերազմը հօդս ցնդացրեց այդ խոսակցությունները,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
Մայք Պոմպեոն Լեռնային Ղարաբաղի մասին. Կողմերը պետք է դադարեցնեն բռնությունը
ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Հայաստանին և Ադրբեջանին հորդորել է դադարեցնել ռազմական գործողությունները: Կրետե կատարած այցի ժամանակ Պոմպեոն ասել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
ՄԱԿ-ում ու ԵԱՀԿ-ում քննարկումներից անմիջապես անց Ադրբեջանը հարվածային ԱԹՍ-ներ է ուղարկում Ստեփանակերտ. Արցախի ՄԻՊ
Երևում է՝ արցախցիների իրավունքների պաշտպանության նպատակով «միջանկյալ միջոց» կիրառելու կամքն ու կարողությունն ունի միայն հայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Հրետանին և ՕՀՄ-ները գնալով ավելի են խաչասերվում. Արծրուն Հովհաննիսյան
Բացառիկ ու աննախադեպ է այս պատերազմի ոչ միայն թափն ու ծավալը, այլ նաև ռազմագիտական բաղադրիչները: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ռազմական...
Աղբյուր` Panorama.am
08:55
Սոթքում թշնամու ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր ու վիրավորներ չկան
Գեղամասար համայնքի Սոթք բնակավայրում, ժամը 01;50-ին ԱԹՍ-ների նոր հարվածից զոհեր և վիրավորներ չկան, վնասվել են բնակելի տների ապակիներ և տանիքներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:40
ՊՆ խոսնակ. Ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է
ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Արցախյան ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ այս պահի դրությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:39
Ղարաբաղյան խնդիրը չի կարող լուծվել ռազմական եղանակով. ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ
Միջազգային հանրությունը շարունակում է կոչ անել ղարաբաղյան հակամարտության գոտում դադարեցնել կրակը: ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ Քերի...
Աղբյուր` Panorama.am
08:37
Ջավախքցիները բացել են վրաց-թուրքական սահման տանող ճանապարհը
Ժամեր շարունակ Ջավախքում վրաց-թուրքական միջպետական ճանապարհը փակ պահելուց հետո, երիտասարդները որոշել են բացել այն: Թուրքական պետհամարանիշերով...
Աղբյուր` Panorama.am
07:55
Banak.info. Խոցվել է հակառակորդի Harop տեսակի 2 ԱԹՍ
Սեպտեմբերի 30-ին ժամը 04:30-ի սահմաններում Ստեփանակերտի օդային տարածքում խոցվել են հակառակորդի ԱԹՍ-ներ։ Banak.info-ի փոխանցմամբ, օդային...
Աղբյուր` Panorama.am
07:33
Արցախի ՊՆ. Ադրբեջանը շարունակում է կրել կորուստներ
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է տեսանյութ, որտեղ ցուցադրված է Ադրբեջանի կենդանի ուժի կորուստները։ Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
00:53
ԱՀ ֆինանսների նախարարությունը հորդորում է աջակցության գումարները փոխանցել միայն պաշտոնական հաշվեհամարներին
Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության գլխավոր վարչությունից հայտնում են, որ ԱՀ ֆինանսների նախարարությունն ստանում է...
Աղբյուր` Panorama.am
00:27
Սա ակնհայտորեն Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից համաձայնեցված գործողություն է. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել The Spectator հեղինակավոր հանդեսին, որում անդրադարձել է ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանագոտում...
Աղբյուր` Panorama.am
00:20
Հրթիռահրետանային ուժերը գերազանց են կատարում իրենց առաջ դրած խնդիրները
Պաշտպանության բանակի հրթիռահրետանային կրակակետերից մեկի զինծառայողները, ավարտելով մարտական առաջադրանքը, զեկուցում են, որ նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
23:43
ՄԻԵԴ-ն Հայաստանի դիմումի հիման վրա որոշել է միջանկյալ միջոց կիրառել Ադրբեջանի դեմ
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը միջանկյալ միջոց կիրառելու վերաբերյալ ՀՀ կառավարության դիմումի հիման վրա սույն թվականի սեպտեմբերի 29-ին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան
11:07 24/09/2020

ՍԴ նախագահի թեկնածուի հետ կկիսվեմ իմ փորձով. Հրայր Թովմասյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}