Հասարակություն 13:14 22/04/2014

Ճանապարհի կառուցման շնորհիվ Կարմիր բլուր հնավայրում բացառիկ դամբարանադաշտ է հայտնաբերվել

Կարմիր բլուր պատմամշակութային հնավայրում գտնվող դամբարանադաշտը չէր հայտնաբերվի, եթե Երևանի քաղաքապետարանը չորոշեր այստեղ կառուցել Արգավանդ-Շիրակ ճանապարհահատվածը: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց « Պատմամշակութային ժառանգություն» գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն, Կարմիր բլուր հնավայրում պեղուﬓեր իրականացնող արշավախմբի ղեկավար Հակոբ Սիմոնյանը: Ավելին, ըստ նրա, որևիցե երաշխիք չկար, որ Կարմիր բլուրի տարածքում գտնվող գերեզմանոցի ընդլայնման հետևանքով այս դամբարանադաշտը հետագայում չէր ոչնչանա:

Նշենք, որ տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը թեթևացնելու համար Երևանի քաղաքապետարանը այստեղ կառուցելու է ասֆալտապատ ճանապարհ՝ Արգավանդ- Շիրակ ճանապարհահատվածը, ինչպես նաև կամուրջ՝ Հրազդանի կիրճի լայնքով: Այդպիսով, ճանապարհի կառուցումը դարձավ պատճառ, որ հայտնաբերվի Կարմիր բլրի դամբարանադաշտը:

«Կարելի է ասել, որ այս դամբարանադաշտը փրկվեց, քանի որ վերջապես այն կպեղվի ամենաբարձր մակարդակով, և այս տարածքի մասին կունենանք ամբողջական տեղեկատվություն»,- ասաց Հ.Սիմոնյանը:

Ինչ վերաբերում է դամբարաններին, Հ.Սիմոնյանը նշեց, որ դրանք թվագրվում են մ.թ.ա. 7-6 դդ.: Այսինքն` դրանք պատկանում են Կարմիր բլուր քաղաքին: Նրա խոսքերով` մինչև հիմա իրենք բացել են շուրջ 30 դամբարան, իսկ ամբողջովին պեղվել է երկու դամբարան: Ճանապարհաշինությունը կազմակերպելու համար ուսումնասիրվել է տարածքը:

Ըստ նրա` տարածքի զգալի մասը գտնվում է շինարարական աղբակույտերի տակ: Որոշվել է, որ նախ տեխնիկայով կհեռացվի շինաղբը, որից հետո արդեն կպարզվի, թե քանի դամբարան կա: Հնագետները կարծում են, որ պեղումների արդյունքում բացվելու են հարյուրավոր դամբարաններ:

Հ.Սիմոնյանի խոսքերով` Կարմիր բլուրի մասին, մասնավորապես, ճարտարապետության, արհեստագործության վերաբերյալ հսկայական տեղեկտավության կա, բայց չկար տեղեկատվություն, թե ովքեր են բնակվել այստեղ:

«Էթնոգենեզի համար շատ կարևոր է իմանալը, թե ովքեր են ապրել այնտեղ: Այս դամբարանադաշտը հույս է ներշնչում, որ հետագայում կարող ենք ասել` ովքեր են եղել Կարմիր բլուրի բնակիչները»,- ասաց նա` հավելելով, որ նրանց պատկանելությունը հնարավոր է պարզել ԴՆԹ-ի միջոցով:

«Նման հետազոտություն կատարվում է միայն Կոպենհագենում: Մենք երկու ատամ ենք ուղարկել Կոպենհագեն: Առաջին արդյունքները հուսադրող են. պարզվել է, որ դրանցում պահպանվել է ԴՆԹ-ն, ինչը հազվադեպ է պատահում: Այսպիսով, այն կարող է պարզել, թե դամբարանում թաղվածներն իրար հետ ինչ առնչություններ են ունեցել: Հետագայում, դարձյալ ԴՆԹ-ի միջոցով, արդեն կկարողանանք պարզել՝ Կարմիր բլուրում ապրած մարդկանց և մեր գեները նո՞ւյնն են, թե՞ ոչ»,- ասաց բանախոսը:

Անդրադառնալով շինարարական աշխատանքներին, Հ.Սիմոնյանը նկատեց, որ համաշխարհային պրակտիկայում կիրառվող երևույթ է` ցանկացած կարևոր շինարարական աշխատանքի ժամանակ նախ պեղվում են հուշարձանները, և ապա շինհրապարակը հանձնում շինարարներին: Հիմա կա հստակ պայմանավորվածություն, որ ﬕնչև չավարտվեն պեղուﬓերը, ճանապարհաշինարարական աշխատանքները չեն ﬔկնարկի:

«Առաջին անգամ հստակ խնդիր է դրվել` մինչև չուսումնասիրվի ամբողջ տարածքը, ապա ճանապարհը չի կառուցվելու: Սա ողջունելի քայլ է, իհարկե, եղել են մարդիկ, որ դեմ են եղել այս մոտեցմանը` ասելով, որ պեղումները թանկ հաճույք են, բայց, բարեբախտաբար, այս դեպքում հաղթեց սթափ միտքը, մշակույթի նկատմամբ հարգանքը: Այսպիոով, կշահի և քաղաքը, և՛ մեր պատմամշակութային արժեքները վեր կհանվեն ու ներկայացվեն հանրությանը, աշխարհին»,- ասաց Հ.Սիմոնյանը:

Նրա խոսքերով` դամբարանադաշտում իրականացվող պեղուﬓերը նաև հնարավորություն կտան ունենալ բացառիկ տեղեկատվություն ծեսերի, ավանդույթների, անցյալին վերաբերող այլ կարևոր երևույթների մասին:

Նշենք, որ Հրազդան գետի ձախ ափին գտնվող Կարմիր բլուր հնավայրը հիմնադրվել է Ուրարտական թագավոր Ռուսա Բ-ի (685-645թթ.) օրոք: Այդ ժամանակ Կարմիր բլուրը դարձել է Վանի թագավորության հյուսիսային մայրաքաղաք և այն եղել է Վանի թագավորության փոխարքայի նստավայրը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:06
ՄԱԿ-ը կոչ է անում անկախ հետաքննություն անցկացնել Բեյրութում տեղի ունեցած պայթյունի վերաբերյալ
ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը (OHCHR) կարծում է, որ պետք է իրականացվի անկախ և թափանցիկ հետաքննություն Բեյրութի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:01
Իսպանիան կրկին փակում է քաղաքները
Իսպանիայում քաղաքները կրկին փակվում են: 33 000 հազարանոց Արանդա դե Դուերոյի իշխանություններն այլ ուղի չեն տեսնում վարակի տարածումը կանխելու...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Երևանում քրոջն առանձին դաժանությամբ սպանության մեղադրանքով տղամարդը կալանավորվել է
Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում կատարված քննչական և դատավարական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Աշնանը կորոնավիրուսի դեպքերի աճը չպետք է անվանել «երկրորդ ալիք». փորձագետ
Կորոնավիրուսային վարակի դեպքերի թվի ավելացումը, որը կանխատեսվում է աշնանը սեզոնային վարակի աճի ֆոնին, չպետք է անվանել «երկրորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Կիմ Չեն Ինը հանձնարարել է ցորեն բաժանել բնակիչներին
Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ինը հրահանգել է ցորեն բաժանել Հվանանգա Նամ-դե գյուղի բնակիչներին, որտեղ ջրհեղեղներից վնասվել է ավելի քան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:16
«Լիդիան»-ը Ջերմուկի համայնքապետին մեղադրում է ապօրինություն իրականացնելու համար
Ջերմուկ տանող ճանապարհին տնակների տեղափոխմանն արձագանքել է «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը։  Տարածած հաղորդագրության մեջ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Արցախում արդեն երկու օր կորոնավիրուսով հիվանդացության նոր դեպքեր չեն գրանցվում
ԱՀ առողջապահության նախարարության տրամադրած տեղեկատվության համաձայն՝ Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության նոր դեպքեր չեն գրանցվել: Վարակի նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Վարազը նուդիստական լողափից տարել է հանգստացողներից մեկի նոթբուքը
Գերմանիայի նուդիստական լողափերից մեկում վարազը տարել  հանգստացողներից մեկի դեղին պայուսակը, որի մեջ եղել է համակարգիչ։ Լուսանկարները...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Միշել Օբաման խոստովանել է, որ դեպրեսիայի մեջ է՝ Թրամփի ու ռասիզմի պատճառով
ԱՄՆ նախկին առաջին տիկին Միշել Օբաման խոստովանել է, որ տառապում է թեթև դեպրեսիայից։ Նրա խոսքով, այն կապված է ԱՄՆ-ում համաճարակի, ռասիստական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
Ֆեյսբուքի աշխատակիցները մինչև 2021թ․-ի հուլիս կաշխատեն տնից
Ֆեյսբուքը երկարացնում է  տնից աշխատելու իր քաղաքականությունը մինչև հաջորդ տարվա հուլիս՝ դառնալով վերջին տեխնոլոգիական հսկան, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Ասյա Օվանյան. Ի՞նչ ճանապարհ կընտրեն ՍԴ նոր դատավորները
ՀՀ Փաստաբանների պալատի անդամ, «Իմ Ձայնը» նախագիծ Ասյա Օվանյանն իր հոդվածում գրում է. «Սահմանադրական դատարանի դատավորների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
Հույն-եգիպտական պայմանագրից հետո Թուրքիան հայտարարել է Միջերկրականում զորավարժանքներ սկսելու մասին
Նախօրեին Հունաստանն ու Եգիպտոսը Միջերկրական ծովի արևելյանմասում իրավասության գոտիների սահմանազատման պայմանագիր են կնքել։ Պայմանագիրը, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
12:38
ՄԻՊ. Արտակարգ դրության պայմաններում հավաքների ազատության սահմանափակումը չի կարող լինել բացարձակ
Հուլիսի 31-ին Մարդու իրավունքների պաշտպանի և հասարակական կազմակերպությունների միջև տեղի ունեցած «Հավաքների ազատությունը նոր տեսակի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:34
«Զվարթնոց»-ի ուղևորահոսքը կրճատվել է 98 տոկոսով
Կորոնավիրուսն աշխարհում անասելի մեծ վնասներ հասցրեց միլիոնավոր մարդկանց, հազարավոր կազմակերպությունների և ընկերությունների: Համաճարակն իր...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
«Լիդիանի» կողմից մոտ 10 մետրի խախտտում է թույլ տրվել. հողաշինարար
Ամուլսարի պահնորդները շարունակում են ակցիան։ Նրանք երկրորդ հենակետի մոտ են։ Նշենք, որ «Լիդիան» ընկերության աշխատակիցները շարունակում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Վրաստանի «Ազգային շարժման» մեծամասնական թեկնածուն Ախալքալաք-Նինոծմինդայում Մելիք Ռաիսյանն է
«Ինտերպրեսնյուզ» լրատվականի տեղեկատվությամբ՝ արդեն հայտնի են ընդդիմադիր «Միացյալ ազգային շարժում» կուսակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
Արաբագետ. Լիբանանում գործընթացները շատ ավելի արագ են զարգանում, քան ենթադրվում էր
Փաստորեն Լիբանանում գործընթացները շատ ավելի արագ են զարգանում, քան ենթադրվում էր։ Այս մասին գրում է արաբագետ Արմեն Պետրոսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Մեղադրանք է առաջադրվել Արմավիրի մարզի 44-ամյա բնակչին
Քրեական գործն ուղարկվել է դատարան
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Թրամփ. «TikTok»-ի հետ ցանկացած գործարք սեպտեմբերին արգելվելու է
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրել է «TikTok-ի սպառնալիքների դեմ պայքարի մասին» գործադիրի հրամանագիրը, որը ամերիկյան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Հայաստանը երեք ինքնաթիռ հումանիտար աջակցություն կցուցաբերի Լիբանանին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել հերթական խորհրդակցությունը՝ ՀՀ կառավարության կողմից Լիբանանի կառավարությանն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
«Մեկ Հայաստան»-ը վիճարկում է դիմակ չկրելու համար տուգանքի որոշումները
«Մեկ Հայաստան» կուսակցությունը նախաձեռնություն է դրսևորել վարչական դատավարության օրենսգրքով սահմամված կարգով վիճարկելու Պարետի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:46
Բեյրութի պայթյունն ավերել է աշխարհահռչակ դիզայներ Գրիգոր Ջաբոտյանի արտադրամասը
Լիբանանահայ աշխարհահռչակ դիզայներ Գրիգոր Ջաբոտյանը կիսվել է Բեյրութում տեղի ունեցած հզոր պայթյունի հետևանքներով: Հրապարակված կադրերում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Հնդկաստանում մեկ օրում արձանագրվել է ռեկորդային թվով կորոնավիրուսի դեպքեր
Հնդկաստանում կորոնավիրուսային դեպքերն անցել են երկու միլիոնը՝ հասնելով համաճարակի ևս մեկ մռայլ հանգրվանի, որի հետևանքով զոհվել է ավելի քան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
Բիլ Գեյթսը կանխատեսում է «կորոնավիրուսային պանդեմիայից ավելի վատ աղետ»
Microsoft-ի հիմնադիր Բիլ Գեյթսը կանխատեսել է բնապահպանական ճգնաժամ, որի հետևանքները կգերազանցեն կորոնավիրուսային համաճարակի վնասը: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:18
«Խոսենք անկեղծ. Սերժ Սարգսյանն Ապրիլյան պատերազմի մասին»
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը սկսում է պատասխանել հանրությանը հետաքրքրող հարցերին, ինչպես խոստացել էր: ՀՀ երրորդ նախագահի գրասենյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:14
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 7 նոր դեպք
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 7 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը թարմացվել է կառավարության կողմից ստեղծված հատուկ կայքէջում:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:09
Ալեն Սիմոնյանը 320 հազար դոլարով տուն, և 90-130 հազար դոլար արժողությամբ մեքենա է գնել. Մանթաշյան
ԱԺ փոխխոսնակ Ալեն Սիմոնյանը, ինչպես գիտենք, Եկմալյան 1/1 հասցեում ձեռք է բերել նոր բնակարան, որի համար վճարել է 320 հազար դոլար: Քիչ առաջ ստացա...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Հունաստանն ու Եգիպտոսը կիսում են ծովը
Հունաստանի և Եգիպտոսի միջև Կահիրեում ստորագրվել է համաձայնագիր՝ ծովային սահմանների սահմանազատման վերաբերյալ՝ երկու երկրների արտաքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
07.08.2020. Կորոնավիրուսի 166 նոր դեպք է հաստատվել, հինգ մարդ մահացել է
Անցած մեկ օրվա ընթացքում Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակի 166 նոր դեպք և 452 առողջացած։ Մահացել է հինգ մարդ։ Մահվան դեպքերի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}