Տարածաշրջան 16:37 02/09/2015

Թուրքիան հերթական երկդիմի խաղն է խաղում Սիրիայում

«Իսլամական պետության» վերաբերյալ տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային ուժային կենտրոնների պահվածքը դառնում է կանխատեսելի: «Իսլամական պետության» դեմ պայքարը միավորել է մի շարք երկրներ, որոնք միջազգային կոալիցիայի շրջանակներում իրականացնում են իսլամականների դեմ ռազմական գործողություններ Սիրիայում և Իրաքում: 

Ինչ վերաբերում է «Իսլամական պետության» դեմ պայքարի համատեքստում Թուրքիայի վարքագծին, ապա այստեղ ավելի շատ հարցեր են, քան՝ պատասխաններ, որոնք, սակայն, տրամաբանված են ձևավորված տարածաշրջանային իրողության պայմաններում վարվող թուրքական քաղաքականությամբ: Ըստ այդմ՝ կարելի որոշակի եզրահանգումներ անել (Թուրքիան վերջերս է միացել միջազգային կոալիցիային և օդային հարվածներ է հասցնում իսլամականների կայանատեղիներին հիմնականում Սիրիայում):

Օրինակ՝
§ «Իսլամական պետության» դեմ հայտարարված պայքարը, որի առաջնագծում Թուրքիայի դաշնակից ԱՄՆ-ն է, չէր կարող անտարբեր թողնել Անկարային:
§ Իր սահմանին (Թուրքիայի հետ սահմանակից Սիրիայի և Իրաքի որոշ հատվածներ) ունենալ իսլամական ծայրահեղ արմատական սկզբունքների վրա կառուցված պետություն, չէր կարող չանհանգստացնել Թուրքիային:
§ Դեպի Սիրիա և Իրաք իսլամականների հիմնական հոսքը ընկած է Թուրքիայով (ինչպես նաև թուրքական տարածքներով է ընկած իսլամականների ետադարձ ճանապարհը): Թուրքական իշխանությունների համար սեփական երկրում աճող իսլամականների ներկայությունը իսկական գլխացավանք է, որից անհրաժեշտ է օր առաջ ձերբազատվել և այլն:


Սակայն ամեն ինչ այդքան էլ հստակ չէ սիրիական հակամարտության մեջ ներգրավված ընդդիմադիր այլ խաղացողների հանդեպ պաշտոնական Անկարայի պահվածքում, ինչն էլ բավական մտահոգիչ է: Խոսքը չի վերաբերում Բաշար ալ-Ասադի վարչակարգի դեմ պայքարող սիրիական «չափավոր» ընդդիմադիր ուժերին, որոնց կազմակերպման, ֆինանսավորման և ուղղորդման աշխատանքներին էր լծված Թուրքիան դեռևս սիրիական հակամարտության սկզբնավորման փուլից (2011 թ. մարտ):

Ինչևէ` եթե նախկինում լրատվական ռեսուրսներում շատ էր խոսվում Թուրքիա-«Իսլամական պետություն» կապի մասին, ապա վերջին շրջանում հաճախակի ենք հանդիպում տեղեկություններ՝ մի կողմից սիրիական ընդդիմադիր ճամբարի առանցքային դերակատարների` «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի և «Ահրար աշ-Շամ»-ի, իսկ մյուս կողմից թուրքական իշխանությունների միջև գոյություն ունեցող համագործակցության վերաբերյալ:

Իսլամական ծայրահեղ արմատական գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող վերոհիշյալ կառույցները ամենաազդեցիկ խմբավորումներից են ներկայիս սիրիական հակամարտությունում: Սիրիայում «ալ-Կաիդա»-ի պաշտոնական ճյուղավորումը հանդիսացող «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի, և թվաքանակով ամենամեծ իսլամական կառույցը հանդիսացող «Ահրար աշ-Շամ»-ի ջիհադական պայքարի սահմանները ընդգրկում են հիմնականում Սիրիայի հյուսիսային շրջանները (Թուրքիայի հետ սահմանակից շրջանները): Հենց այս կառույցների համագործակցության և ռազմական առաջխաղացման իրողությունը վերջին շրջանում ստիպում է մտածել Թուրքիա-«Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-«Ահրար աշ-Շամ» շարունակվող համագործակցության մասին:

Վերոշհիշյալի վկայությունն է անցած տարվա մարտին Սիրիայի հյուսիս-արևմտյան Լաթակիա նահանգի հայաբնակ Քեսաբի և հարակից գյուղերի վրա սիրիական ընդդիմադիր խմբավորումների (որոնց մեջ էին նաև հիշյալ իսլամական ծայրահեղ արմատական ուժերը) հարձակումը:

Իսլամականների մոտ 5000 հոգուց բաղկացած զորաջակատները Թուրքիայի կողմից անարգել հատելով սահմանը (ընդ որում հենց անմիջապես սահմանային անցակետը)` հարձակվեցին Քեսաբի և շրջակա գյուղերի վրա: Իսլամականների գրոհը ստացավ նաև սահմանամերձ հատվածում տեղակայված թուրքական զորամիավորումների անմիջական աջակցությունը, որոնք կրակ բացելով Սիրիայի տարածքում տեղակայված սիրիական ուժերի, ինչպես նաև իսլամականների դիրքերը հրթիռակոծող սիրիական ռազմաօդային ուժերին պատկանող ինքնաթիռի վրա, ապահովեցին իսլամականների անվտանգ ներխուժումը սիրիական տարածք:

Այն որ Թուրքիան իր ուշադրության կենտրոնում է պահում հիշյալ իսլամական կառույցներին՝ նկատվեց նաև 2015 թ. սկզբից, երբ ընդդիմադիրները լայնամասշտաբ ռազմական հարձակման անցան մի քանի ուղղություններով` հարձակվելով Թուրքիայի հետ սահմանակից Իդլիբ նահանգի համանուն կենտրոնի և հարարակից բնակավայրերի վրա: Այդ հարձակման առաջնագծում «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա» և «Ահրար աշ-Շամ» կառույցներն էին: 2015 թ. մարտի վերջին Իդլիբ քաղաքը և դեպի արևմուտք ընկած մի քանի բնակավայրեր անցան ընդդիմադիրների վերահսկողության տակ: 2015 թ. մայիս-հունիս ամիսներին չնվազեցին ընդդիմադիր խմբավորումների ռազմական ակտիվությունը նաև Հալեպի շրջանում` շարունակելով ռմբակոծությունները քաղաքի կառավարական ուժերի կողմից վերահսկվող նաև հայաբնակ թաղամասերի ուղղությամբ:

Ընդդիմադիրների հիշյալ ռազմական հաջողությունները չէր կարող լինել առանց թուրքական իշխանությունների աջակցության:
Սիրիայի հյուսիսում կառավարական ուժերի դեմ պայքարող իսլամականների շրջանում նկատվում են բազմաթիվ թյուրքական ծագում ունեցող իսլամական խմբավորումներ:

Հիմնականում թյուրքերով (թուրքեր, ադրբեջանցիներ, թաթարներ և այն) և չեչեններով համալրված իսլամական ծայրահեղական խմբավորումների թվաքանակի ավելացում նկատվեց հատկապես Հալեպի և Իդլիբի սիրիական նահանգներում և հյուսիսային այլ շրջաններում, հատկապես «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա» և «Ահրար աշ-Շամ» խմբավորումների կազմում:

Վերջիններիս ռազմական, ֆինանսական և այլ բնույթի օժանդակությամբ զբաղվող Թուրքիան իրեն հարող սիրիական տարածքների վերաբերյալ ունի սեփական ծրագրերը (Թուրքիան միշտ փորձել է իր ուշադրության կենտրոնում պահել իր հետ սահմանային սիրիական տարածքները բնակեցնող թուրքոմաններին` փորձելով ամրապնդել վերջիններիս դիրքերն այս տարածքներում՝ ձգտելով խորացնել նրանց նկատմամբ թուրքական իշխանությունների ազդեցությունը:

Դրանով է պայմանավորված նաև սիրիա-թուրքական սահմանագծի երկայնքով Թուրքիայի կողմից աջակցություն ստացող ծագումով թյուրք իսլամականների թվաքանակի ավելացումն ու ակտիվությունը):

Թուրքական իշխանությունների կողմից թյուրքերով և չեչեններով համալրված հիշյալ իսլամական խմբավորումների ուղղորդման մասին են խոսում նաև այդ կառույցները ղեկավարող մի շարք առանցքային իսլամական լիդերների Թուրքիայում լինելու և սիրիա-թուրքական սահմանամերձ շրջաններում ռազմական ճամբարներ ունենալու փաստերը:

Թուրքիան ներգրավվել է «Իսլամական պետության» դեմ պայքարի մեջ, սակայն գաղտնի կապեր է պահում այլ իսլամական ծայրահեղ արմատական կառույցների հետ, և եթե ուզում ենք համագործակցության եզրեր փնտրել, ապա դրանք տեսանելի են պաշտոնական Անկարայի և «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի և «Ահրար աշ-Շամ»-ի իսլամական ծայրահեղ արմատական խմբավորումների միջև:

Արաբագետ՝ Սարգիս Գրիգորյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Կարո Փայլանը մեջլիսից պահանջել է գյավուր բառի համար զգուշացում անել Էրդողանին
Թուրքիայի մեջլիսի (խորհրդարան) հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը դիմում է ներկայացրել մեջլիսի նախագահություն՝ պահանջելով զգուշացում անել նախագահ Ռեջեփ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Ի՞նչ եղանակ է սպասվում մարտին
ՀՀ ԱԻՆ-ը տեղեկացնում է, որ մարտ ամսին հանրապետությունում շարունակվում է ավելանալ արեգակի բարձրությունը հորիզոնից և հետևաբար ցերեկվա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Հյուրանոցում կրակոցներ արձակած անձը բերման է ենթարկվել
«Հրապարակ»-ը գրել էր, որ քիչ առաջ զինված զինված անձը մուտ է գործել Զովունիում գտնվող ռեստորաններից մեկը  և պատանդներ վերցրել։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Պլանային ջրանջատում Երևանի Նոր Նորք վարչական շրջանում մարտի 2-ին
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, մարտի 2-ին ժամը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Վրաստանից փոստով դիմակ ուղարկելն արգելվել է
Ցանկացած տեսակի ու քանակի բժշկական դիմակներ փոստի միջոցով արտերկիր ուղարկելն արգելվել է, գրում է aliq.ge-ն: Տեղեկությունը տարածել է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է Սամվել Կարապետյանի հուղարկավորության կազմակերպման կառավարական հանձնաժողով
 ՀՀ ԿԳՄՍՆ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունը հաղորդագրություն է տարածել՝ տեղեկացնելով, որ ՀՀ վարչապետի որոշմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Արքայազն Հարրին Ջոն Բոն Ջովիի հետ երգ է ձայնագրել
Մեծ Բրիտանիայի արքայազն Հարրին ամերիկացի երաժիշտ Ջոն Բոն Ջովիի հետ համատեղ երգ է ձայնագրել: Unbroken երգից մի հատված հայտնվել է արքայազնի էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
Էրդողանի խորհրդական. Նախկինում 16 անգամ Ռուսաստանի դեմ պատերազմել ենք ու պատրաստ ենք կրկին անել դա
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի արտաքին քաղաքական հարցերով խորհրդական Մեսութ Հաքը Ջասընը Իդլիբում տեղի ունեցած հարձակումից հետո սադրիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
ԵԱՏՄ-ում քննարկումներ կլինեն դեղամիջոցների զուգահեռ ներմուծման համակարգի ներդրման հարցի շուրջ
ՀՀ-ում դեղամիջոցների որոշակի խմբի նկատմամբ գների կարգավորման մեխանիզմների ներդրման հետ կապված քննարկումներ կանցկացվեն
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Վրաստանի պաշտպանության նախարարին
Փետրվարի 28-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունել է պաշտոնական այցով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Հիվանդանոցներն աշխատում են գերծանրաբեռնված,հիվանդների 92.8%-ը մինչև 18 տարեկան երեխաներ են
Հայաստանում շարունակում է սուր շնչառական վարակներով պայմանավորված իրավիճակի կայունացումը, իսկ որոշ ցուցանիշներով պայմանավորված  նաև ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Վայելեք ձեր կոչումներն ու պարգևները, պատմությունն իր անաչառ գնահատականը կտա.Վահե Լոռենց
 Ֆեյսբուքյան իր էջում պատմաբան Վահե Լոռենցը գրել է. «ԿԳՄՍ նախարարությունը հրաժարվել է ստեղծել հուղարկավորության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Մնացականյանն ու ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը քննարկել են տարածաշրջանային մի շարք հարցեր
Այսօր ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է աշխատանքային այցով Հայաստանում գտնվող ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասին։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Թբիլիսիում կորոնավիրուսի կասկածանքով հիվանդների թիվը հասել է 21-ի
Թբիլիսիի ինֆեկցիոն հիվանդանոցի տնօրեն Մարինա Էզուգբայայի խոսքով՝ կորոնավիրուսի կասկածանքով ևս 11 մարդ է հոսպիտալացվել: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՆԱՏՕ-ն կշարունակի աջակցել Թուրքիային նաև ՀՕՊ ոլորտում
ՆԱՏՕ-ն կշարունակի աջակցել Թուրքիային, ներառյալ՝ ՀՕՊ ոլորտում: Այս մասին «ՏԱՍՍ»-ի փոխանցմամբ, ասել է Դաշինքի գլխավոր քարտուղար Յենս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Իմքայլական պատգամավոր. Դասական կապրիզի արդյունքում այսօր մի ողջ համակարգ է փլուզվում
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սոֆյա Հովսեփյանը գրում է. «Դասական կապրիզի արդյունքում այսօր մի ողջ համակարգ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Իջևանի նախկին քաղաքապետը յուրացրել է 17.6 միլիոն դրամ. հարուցվել է քրգործ
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը, հետևողական և անզիջում պայքար մղելով կոռուպցիոն տարաբնույթ դրսևորումների դեմ և հավատարիմ լինելով դրանք...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Դատախազությունը հանդես է եկել քրեաիրավական ոլորտի բարելավմանն ուղղված 14 օրենսդրական նախաձեռնությունով
ՀՀ դատախազությունը, իր առջև դրված սահմանադրական գործառույթների իրացման համատեքստում կարևորում է իրավական մտքի զարգացմանը զուգընթաց,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Վարչապետ Փաշինյանն ընդունել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է աշխատանքային այցով Հայաստանում գտնվող ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասին։Այս մասին տեղեկացնում է ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Փաշինյանին զարմացրել է կենսավառելիքի տարածումը Եվրոպայում
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում այսօր տեղի է ունեցել խորհրդակցություն՝ Հայաստանում կենսավառելիքի շուկայի զարգացման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Հռոմի պապը կորոնավիրուսի պատճառով տնից է աշխատում
Հռոմի պապը հազվադեպ է չեղարկում հանդիպումներն ու միջոցառումները
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Զինծառայողները ծանոթացել են «Թումո» կենտրոնի կրթական ծրագրերին
«Թումո» ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնի մասնագետները բաց դաս են անցկացրել 4-րդ զորամիավորման N զորամասի զինծառայողների համար: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Վարուժան Մկրտչյանի և Արմեն Թավադյանի վերաբերյալ քրգործով նախաքննությունն ավարտվել է
«Սուտ ցուցմունք տալու նպատակով տուժողին կաշառելու դեպքի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող քրեական գործի նախաքննության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
ԱՄՆ-ը փակում է Հարավային Կորեայում տեղակայված ռազմակայանը կորոնավիրուսի պատճառով
ԱՄՆ-ը փակում է երկրի սահմաններից դուրս ամենամեծ ռազմական բազան` Հարավային Կորեայում, որպես կորոնավիրուսի տարածման դեմ պայքարի մաս։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Անհատ տաքսու վարորդները հավաքվել են ՊԵԿ-ի դիմաց՝ բողոքով
Անհատ տաքսու վարորդներն այսօր բողոքի ակցիա են իրականացրել Պետական եկամուտների կոմիտեի շենքի դիմաց։ Նրանք պահանջում են, որ  դաշտում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:32
Ըստ ուկրաինացիների՝ սոխը, սխտորը և սալը լավագույն միջոցն են կորոնավիրուսը բուժելու համար
Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ալեքսեյ Դանիլովը «1 + 1» հեռուստաալիքի եթերում խոսել է երկրում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Տիգրան Աթանեսյանը բողոքարկել է Սանասարյանի կողմից անչափահասին վրաերթի ենթարկելու քրգործը կարճելու որոշումը
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը պնդում է՝ Դավիթ Սանասարյանը վրաերթի է ենթարկել  անչափահաս տղային։ Դա արձանագրված է նաև քրգործը կարճելու որոշման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Պատմամշակութային նշանակության շենքը վաճառվել է օֆշորային ընկերության
ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ստացված գրության հիման վրա Քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության կոռուպցիոն և տնտեսական հանցագործությունների դեմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Փաստաբան. Վարչապետի կողմից խախտվում է օրենքը
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը գրում է. «ՀՀ վարչապետի կողմից նման եղանակով խախտվում է ՀՀ սահմանադրական օրենքը «Հանրաքվեի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Սումգայիթի վերապրած. Աչքիս դեմն է, թե ինչպես երկու ամսական երեխային այրեցին գազօջախի վրա
Ադրբեջանի կողմից կազմակերպած սումգայիթյան ջարդերից տուժածները, զոհվածների հարազատները, քաղաքացիներ, պատգամավորներ այսօր այցելեցին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին
16:42 25/02/2020

Սերժ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց դատարանի դիմաց հավաքված իր աջակիցներին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}