Տարածաշրջան 16:37 02/09/2015

Թուրքիան հերթական երկդիմի խաղն է խաղում Սիրիայում

«Իսլամական պետության» վերաբերյալ տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային ուժային կենտրոնների պահվածքը դառնում է կանխատեսելի: «Իսլամական պետության» դեմ պայքարը միավորել է մի շարք երկրներ, որոնք միջազգային կոալիցիայի շրջանակներում իրականացնում են իսլամականների դեմ ռազմական գործողություններ Սիրիայում և Իրաքում: 

Ինչ վերաբերում է «Իսլամական պետության» դեմ պայքարի համատեքստում Թուրքիայի վարքագծին, ապա այստեղ ավելի շատ հարցեր են, քան՝ պատասխաններ, որոնք, սակայն, տրամաբանված են ձևավորված տարածաշրջանային իրողության պայմաններում վարվող թուրքական քաղաքականությամբ: Ըստ այդմ՝ կարելի որոշակի եզրահանգումներ անել (Թուրքիան վերջերս է միացել միջազգային կոալիցիային և օդային հարվածներ է հասցնում իսլամականների կայանատեղիներին հիմնականում Սիրիայում):

Օրինակ՝
§ «Իսլամական պետության» դեմ հայտարարված պայքարը, որի առաջնագծում Թուրքիայի դաշնակից ԱՄՆ-ն է, չէր կարող անտարբեր թողնել Անկարային:
§ Իր սահմանին (Թուրքիայի հետ սահմանակից Սիրիայի և Իրաքի որոշ հատվածներ) ունենալ իսլամական ծայրահեղ արմատական սկզբունքների վրա կառուցված պետություն, չէր կարող չանհանգստացնել Թուրքիային:
§ Դեպի Սիրիա և Իրաք իսլամականների հիմնական հոսքը ընկած է Թուրքիայով (ինչպես նաև թուրքական տարածքներով է ընկած իսլամականների ետադարձ ճանապարհը): Թուրքական իշխանությունների համար սեփական երկրում աճող իսլամականների ներկայությունը իսկական գլխացավանք է, որից անհրաժեշտ է օր առաջ ձերբազատվել և այլն:


Սակայն ամեն ինչ այդքան էլ հստակ չէ սիրիական հակամարտության մեջ ներգրավված ընդդիմադիր այլ խաղացողների հանդեպ պաշտոնական Անկարայի պահվածքում, ինչն էլ բավական մտահոգիչ է: Խոսքը չի վերաբերում Բաշար ալ-Ասադի վարչակարգի դեմ պայքարող սիրիական «չափավոր» ընդդիմադիր ուժերին, որոնց կազմակերպման, ֆինանսավորման և ուղղորդման աշխատանքներին էր լծված Թուրքիան դեռևս սիրիական հակամարտության սկզբնավորման փուլից (2011 թ. մարտ):

Ինչևէ` եթե նախկինում լրատվական ռեսուրսներում շատ էր խոսվում Թուրքիա-«Իսլամական պետություն» կապի մասին, ապա վերջին շրջանում հաճախակի ենք հանդիպում տեղեկություններ՝ մի կողմից սիրիական ընդդիմադիր ճամբարի առանցքային դերակատարների` «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի և «Ահրար աշ-Շամ»-ի, իսկ մյուս կողմից թուրքական իշխանությունների միջև գոյություն ունեցող համագործակցության վերաբերյալ:

Իսլամական ծայրահեղ արմատական գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող վերոհիշյալ կառույցները ամենաազդեցիկ խմբավորումներից են ներկայիս սիրիական հակամարտությունում: Սիրիայում «ալ-Կաիդա»-ի պաշտոնական ճյուղավորումը հանդիսացող «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի, և թվաքանակով ամենամեծ իսլամական կառույցը հանդիսացող «Ահրար աշ-Շամ»-ի ջիհադական պայքարի սահմանները ընդգրկում են հիմնականում Սիրիայի հյուսիսային շրջանները (Թուրքիայի հետ սահմանակից շրջանները): Հենց այս կառույցների համագործակցության և ռազմական առաջխաղացման իրողությունը վերջին շրջանում ստիպում է մտածել Թուրքիա-«Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-«Ահրար աշ-Շամ» շարունակվող համագործակցության մասին:

Վերոշհիշյալի վկայությունն է անցած տարվա մարտին Սիրիայի հյուսիս-արևմտյան Լաթակիա նահանգի հայաբնակ Քեսաբի և հարակից գյուղերի վրա սիրիական ընդդիմադիր խմբավորումների (որոնց մեջ էին նաև հիշյալ իսլամական ծայրահեղ արմատական ուժերը) հարձակումը:

Իսլամականների մոտ 5000 հոգուց բաղկացած զորաջակատները Թուրքիայի կողմից անարգել հատելով սահմանը (ընդ որում հենց անմիջապես սահմանային անցակետը)` հարձակվեցին Քեսաբի և շրջակա գյուղերի վրա: Իսլամականների գրոհը ստացավ նաև սահմանամերձ հատվածում տեղակայված թուրքական զորամիավորումների անմիջական աջակցությունը, որոնք կրակ բացելով Սիրիայի տարածքում տեղակայված սիրիական ուժերի, ինչպես նաև իսլամականների դիրքերը հրթիռակոծող սիրիական ռազմաօդային ուժերին պատկանող ինքնաթիռի վրա, ապահովեցին իսլամականների անվտանգ ներխուժումը սիրիական տարածք:

Այն որ Թուրքիան իր ուշադրության կենտրոնում է պահում հիշյալ իսլամական կառույցներին՝ նկատվեց նաև 2015 թ. սկզբից, երբ ընդդիմադիրները լայնամասշտաբ ռազմական հարձակման անցան մի քանի ուղղություններով` հարձակվելով Թուրքիայի հետ սահմանակից Իդլիբ նահանգի համանուն կենտրոնի և հարարակից բնակավայրերի վրա: Այդ հարձակման առաջնագծում «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա» և «Ահրար աշ-Շամ» կառույցներն էին: 2015 թ. մարտի վերջին Իդլիբ քաղաքը և դեպի արևմուտք ընկած մի քանի բնակավայրեր անցան ընդդիմադիրների վերահսկողության տակ: 2015 թ. մայիս-հունիս ամիսներին չնվազեցին ընդդիմադիր խմբավորումների ռազմական ակտիվությունը նաև Հալեպի շրջանում` շարունակելով ռմբակոծությունները քաղաքի կառավարական ուժերի կողմից վերահսկվող նաև հայաբնակ թաղամասերի ուղղությամբ:

Ընդդիմադիրների հիշյալ ռազմական հաջողությունները չէր կարող լինել առանց թուրքական իշխանությունների աջակցության:
Սիրիայի հյուսիսում կառավարական ուժերի դեմ պայքարող իսլամականների շրջանում նկատվում են բազմաթիվ թյուրքական ծագում ունեցող իսլամական խմբավորումներ:

Հիմնականում թյուրքերով (թուրքեր, ադրբեջանցիներ, թաթարներ և այն) և չեչեններով համալրված իսլամական ծայրահեղական խմբավորումների թվաքանակի ավելացում նկատվեց հատկապես Հալեպի և Իդլիբի սիրիական նահանգներում և հյուսիսային այլ շրջաններում, հատկապես «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա» և «Ահրար աշ-Շամ» խմբավորումների կազմում:

Վերջիններիս ռազմական, ֆինանսական և այլ բնույթի օժանդակությամբ զբաղվող Թուրքիան իրեն հարող սիրիական տարածքների վերաբերյալ ունի սեփական ծրագրերը (Թուրքիան միշտ փորձել է իր ուշադրության կենտրոնում պահել իր հետ սահմանային սիրիական տարածքները բնակեցնող թուրքոմաններին` փորձելով ամրապնդել վերջիններիս դիրքերն այս տարածքներում՝ ձգտելով խորացնել նրանց նկատմամբ թուրքական իշխանությունների ազդեցությունը:

Դրանով է պայմանավորված նաև սիրիա-թուրքական սահմանագծի երկայնքով Թուրքիայի կողմից աջակցություն ստացող ծագումով թյուրք իսլամականների թվաքանակի ավելացումն ու ակտիվությունը):

Թուրքական իշխանությունների կողմից թյուրքերով և չեչեններով համալրված հիշյալ իսլամական խմբավորումների ուղղորդման մասին են խոսում նաև այդ կառույցները ղեկավարող մի շարք առանցքային իսլամական լիդերների Թուրքիայում լինելու և սիրիա-թուրքական սահմանամերձ շրջաններում ռազմական ճամբարներ ունենալու փաստերը:

Թուրքիան ներգրավվել է «Իսլամական պետության» դեմ պայքարի մեջ, սակայն գաղտնի կապեր է պահում այլ իսլամական ծայրահեղ արմատական կառույցների հետ, և եթե ուզում ենք համագործակցության եզրեր փնտրել, ապա դրանք տեսանելի են պաշտոնական Անկարայի և «Ջաբհաթ ալ-Նուսրա»-ի և «Ահրար աշ-Շամ»-ի իսլամական ծայրահեղ արմատական խմբավորումների միջև:

Արաբագետ՝ Սարգիս Գրիգորյան



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:45
«Իմ Ձայնը». Տարբերակված փոխհատուցում
Այս տարվա օգոստոսին կառավարությունը հայտարարեց, որ 2008թ.–ի մարտի 1-ի իրադարձությունների հետևանքով տուժածներին ու նրանց իրավահաջորդներին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
#sutNikol գրությամբ ավտոմեքենայի ուղևորներին ծեծելու ահազանգին արձագանքում է ոստիկանությունը
Ոստիկանությունը պարզաբանում է տարածել այն տեսանյութի վերաբերյալ, ըստ որի  ոստիկանության ծառայողները Երևան քաղաքի Հերացու փողոցում ծեծի են...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Առաջին ընթերցմամբ ընդունեց 56 մլրդ դրամ ԱԱՀ պարտքը հարկ վճարողներին վերադարձնելու նախագիծը
ՀՀ ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց  կառավարության կողմից ներկայացված ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Երևանում քաղաքացին ընկել է շենքի երկրորդ հարկից
Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 12:23-ին, «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Գլինկայի փողոցի շենքերից մեկի 2-րդ հարկից...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Անկախության տոնին ՀՅԴ-ն երթ կանցկացնի
Adana Project խմբի մասնակցությամբ
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Beeline-ն առաջարկում է նոր սմարթֆոններ ուսումնական տարվան նվիրված ակցիայի շրջանակում
Beeline-ը հայտարարում է ուսումնական տարվան նվիրված ակցիայի ընդլայնման մասին։ Նոր առաջարկի շրջանակում բաժանորդներին հասանելի են սմարթֆոնների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի մարզիչներն ամփոփեցին ԱԱ-ն
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի մարզչական շտաբը լրագրողների հետ հանդիպմանն ամփոփեց Ղազախստանի մայրաքաղաքում Նուր-Սուլթանում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:38
Մեկ օրում գրանցվել է 25 ՃՏՊ, զոհվել է 2, տուժել՝ 29 մարդ
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` սեպտեմբերի 19-ից 20-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Եվրոպական ժառանգության օրերը կանցկացվեն «Արվեստ և ժամանց» խորագրով
Այս տարի Եվրոպական ժառանգության օրերը անցկացվում են «Արվեստ և ժամանց» խորագրով սեպտեմբերի 28-29-ին: Ծրագրի մեկնարկը կտրվի սեպտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
ԱԱ․ Վարուժան Կաջոյանն ու Լևան Բերիանիձեն պարտվեցին
Ըմբիշներ Վարուժան Կաջոյանն ու Լևան Բերիանիձեն պարտվեցին Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանում ավարտին մոտեցող ԱԱ-ում։ 74 կգ քաշային Կաջոյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Դավիթ Բաբայան. Դիվերսանտներին Բաքվին հանձնելը սարսափելի հետևանքներ է առաջացնելու
2014-ի հուլիսի 17-ին Քարվաճառի գյուղերից մեկում`  Նոր Էրքեջում իր պապի կողքին հուղարկավորեցին 17-ամյա Սմբատ Ցականյանին։ Նա սպանվել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանական թիմը սեպտեմբերի 19-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել առաջին ատյանի դատարանի՝ Ռ․ Քոչարյանին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Թալին-Գյումրի ճանապարհի վթարի կան տուժածներ և մեկ զոհ
Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 07:57-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Թալին-Գյումրի ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Սարիկ Անդրեասյանի «Ռոբո»-ի նոր թրեյլերը
Յութուբում  ներկայացվել է ռուսաստանաբնակ հայազգի ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանի «Ռոբո» ֆանտաստիկ ֆիլմի երկրորդ թրեյլերը։ Ֆիլմում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Կադաստրի 21 գրասենյակ այսօր կաշխատի մինչև 18։00-ն
Չնայած նախատոնական օրերին աշխատանքային օրը մեկ ժամ շուտ ավարտելու իրավունքին, Կադաստրի կոմիտեի 41 գրասենյակներից 21-ն այսօր կաշխատի ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը՝ «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Ամենահաջողակ ռեփերն` ըստ Ֆորբսի
Forbes ամսագիրն առանձնացրել է ամենաբարձր վարձատրվող ռեփ և հիփ-հոփ կատարողներին: 2019 թվականի վարկանիշի առաջին հորիզոնականում Քանյե Ուեսթն է: Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
«Արձանագրված բոլոր մտահոգությունները կուսումնասիրվեն». ԿԳՄՍ-ն Ջերմուկում դասադուլի մասին
Վայոց ձորի մարզի որոշ դպրոցներում իրավիճակի թեժացման փորձերը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը մտահոգիչ է համարում։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Հայաստանն ու Լիբանանը հետախուզական տեղեկատվություն կփոխանակեն
Հայաստանի և Լիբանանի պաշտպանության նախարարությունների միջև 2018 թվականի նոյեմբերին ստորaգրված համաձայնագիրը Հայաստանի խորհրդարանն արդեն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:24
Օրինագծի ուժի մտնելու դեպքում՝ մինչև տարվա վերջ շուրջ 50 մլրդ գումար կվերադարձվի տնտեսությանը. ՊԵԿ նախագահ
ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրինագծով առաջարկվում է ավելացված արժեքի հարկի վերադարձման նորմը կիրառել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Տեղեկատվական պայքար Վանեցյանի հրաժարականի շուրջ. Մարինե Սուքիասյան
ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանի անսպասելի հրաժարականը եւ դրան հաջորդած հայտարարությունն իշխանություններին շոկային վիճակում են դրել: Սա չի լինում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
ՄԻՊ-ը հրապարակել է Շիրակի ու Արագածոտնի ՁՊՎ-ներում արձանագրած խնդիրները
Մարդու իրավունքների պաշտպանն ամփոփել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերի ՁՊՎ-ների մշտադիտարկման արդյունքները
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Ջերմուկցիներ. Մենք հստակ մեսիջ ենք ուղարկում կառավարությանը
Ջերմուկում Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ փողոց դուրս եկած մարդկանց թիվն ավելանում է։ Ջերմուկցի դպրոցականների ու գործադուլ հայտարարած...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Դավիթ Տոնոյանը չբացառեց Ադրբեջանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների փոխանակումն ԼՂ-ում գտնվող ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը երեկ հանդիպել է Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի հայաստանյան ներկայացուցչի հետ, որի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Ռուսաստանը Թուրքիային ուղևորատար ինքնաթիռների համատեղ արտադրության առաջարկ է արել
Ռուսաստանի «Միացյալ ավիաշինական կորպորացիայի» տնօրեն Յուրի Սլյուսարը հայտնել է, որ Ռուսաստանը և Թուրքիան կարող են համագործակցել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Դերասան Բաբկեն Չոբանյանին շնորհվել է վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում
Անկախության տոնին ընդառաջ, թատերական արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Նազելի Վարդանյան. Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարը կառավարությանն օգնելու համար է
էկոլոգիական իրավունքի մասնագետ Նազելի Վարդանյանը պնդում է՝ Ամուլսարի շահագործման վերաբերյալ բոլոր թույլտվությունները տրվել են օրենքի կոպիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու հարցը՝ ԱԺ արտահերթում
Խորհրդարանն այսօր արտահերթ նիստ է գումարել։ Օրակարգում ընդգրկված է մեկ հարց՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
ԱՄՆ-ը ու Արաբական լիգան հորդորում են Թեհրանին հրաժարվել Եմենի ապստամբներին աջակցելու քաղաքականությունից
Չնայած այն հանգամանքին, որ Եմենում հութի ցեղի ապստամբ մի խմբավորում է իր վրա վերցրել Սաուդյան Արաբիայի նավթամշակման գործարանների վրա իրականացված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները կհանդիպեն սեպտեմբերի 23-ին
Սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մեկնելու է Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեայի 74-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ
16:37 19/09/2019

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}