Տարածաշրջան 00:27 18/09/2015

ԵՄ և Ադրբեջան. բաժանում, թե հարաբերությունների պահպանում ամեն գնով

EurasiaNet-ն իր մեկնաբանություն բաժնում գրում է․ «Դեռ երեք ամիս առաջ Ադրբեջանը խաղում էր Եվրոպական մեկնարկային խաղերի հյուրընկալող երկրի դերը։ Այսօր այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կառավարությունը պատրաստվում է խզել հարաբերությունները Եվրոպական Միության հետ»։

Վերջին մի քանի օրերի ընթացքում Ադրբեջանի հարաբերությունը ԵՄ-ի հետ զգալի անկում են ապրում։ Սեպտեմբերի 10-ին Եվրոպական Խորհրդարանը բանաձև է ընդունել, որով քննադատում է Բաքվին տեղական քաղաքացիական ակտիվիստների նկատմամբ իրականացված «աննախադեպ ճնշումների» համար։ Բանաձևում նաև կոչ է արվում ԵՄ իշխանություններին «խորը հետաքննություն անցկացնել նախագահ Ալիևի և նրա ընտանիքի անդամների հասցեին հնչող կաշառակերության մեղադրանքների» առնչությամբ և նախատեսել «թիրախավորված պատժամիջոցների և մուտքի արտոնագրի արգելքների կիրառում բոլոր այն քաղաքական գործիչների, պաշտոնյաների և դատավորների նկատմամբ, ովքեր ներգրավված են եղել քաղաքական հետապնդման մեջ»։

«Ադրբեջանական կողմից պատասխանը օպերատիվ էր և սուր․Բաքում չեղյալ է հայտարարել Եվրոպական արտաքին գործունեության ծառայության (EEAS) բարձր մակարդակի այցելությունը, հայտարարել է Ադրբեջանի՝ Եվրոնեսթի խորհրդարանական վեհաժողովի կազմից դուրս գալու մասին և սպառնացել է պատասխան պատժամիջոցներ կիրառել Եվրոպական խորհրդարանի անդամների նկատմամբ։

Ավելին, սեպտեմբերի 15-ին տեղի ունեցած հրապարակային միջոցառման ժամանակ նախագահ Ալիևը քննադատել է Եվրոպական միությանը Սիրիայից և այլ վայրերից ապաստարան փնտրողների նկատմամբ ցուցաբերած վերաբերմունքի համար՝ ընդգծելով, որ Բրյուսելը հավատարիմ է մնում երկակի ստանդարտների քաղաքականությանը, երբ խոսքը գնում է հիմնարար իրավունքների մասին։

«Որտեղ է ձեր հանդուրժողականությունը և բարությունը, մեծահոգությունը։ Որտեղ են ձեր արժեքները», - Contact.az գործակալությունը մեջ է բերել նախագահ Ալիևի խոսքերը, երբ վերջինս անդրադարձել է փախստականների շարունակվող ճգնաժամի առնչությամբ ԵՄ քաղաքականությանը ։

Այս բռնկումը ոչ ֆունկցիոնալ հարաբերությունների հերթական ախտանիշն է, որում Բրյուսելը և Բաքում արդեն որոշակի ժամանակ է, ինչ խրված են։ Ներկայիս խնդիրների հիմքը երկու կողմի չհամապատասխանող ենթադրություններն են ու նպատակները։ Բրյուսելը Ադրբեջանին դիտարկում է որպես հետխորհրդային երկիր, որը համագործակցության միջոցով պետք է ներգրավվի օրենքի գերակայության, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հիման վրա կառավարվող առավել ընդլայնված եվրոպական կանոնակարգում։ Մյուս կողմից Ադրբեջանը, ոգևորված իր նավթային հարստությունից, իրեն ԵՄ-ին հավասար է դիտարկում։ Ուստի Ադրբեջանի ղեկավարները ցանկանում են փոխգործակցել այլ պայմաններով։ Սա է պատճառը, որ Բաքուն զրո շահագրգռվածություն է ցուցաբերում ԵՄ հետ ասոցիացման համաձայնագրում․ այն, ինչ ստորագրվել է Ուկրաինայի, Վրաստանի և Մոլդովայի հետ։ Դրա փոխարեն Բաքուն ձգտում է ԵՄ հետ ռազմավարական գործընկերության հաստատմանը։

ԵՄ իրավացիորեն հրաժարվել է հավանություն տալ Ադրբեջանի հետ նմանօրինակ ռազմավարական գործընկերությանը։ Բաքուն իր տնտեսական և քաղաքական ազդեցությամբ չի կարող նույն լիգայում ներգրավված լինել, ինչ որ ԵՄ ռազմավարական գործընկերները՝ Հնդկաստանը, Հարավային Կորենան և մինչ ուկրաինական ճգնաժամը՝ Ռուսաստանը։

ԵՄ և Ադրբեջանի շահերի համադրման ոլորտները, մասնավորապես, էներգակիրների առևտուրը, լավագույնս առաջ են ընթանում նաև առանց ռազմավարական գործընկերության։ Իսկ աշխարհաքաղաքական տեսակետից Իրանի հետ միջուկային պայմանագրի լույսի ներքո Ադրբեջանի կարևորությունը, կարծես թե, անկում է ապրում, քանի որ միջազգային հանրությունը կարող է այլևս չունենա Բաքվի կարիքը՝ որպես պատնեշի իրանական չարիքի դեմ։ Այսպիսով, իրականում ԵՄ հետ ռազմավարական գործընկերությունն Ադրբեջանի ղեկավարության համար հիմնականում հեղինակության հարց է լինելու։

Ուստի, նման իրադրությունում ինչ կարող է անել Եվրոպական Միությունը։ Պատասխանն է․ ոչ շատ։
ԵՄ-ն մշտապես քննադատության է ենթարկվում «մտահոգություն» հայտնելու համար ամեն անգամ, երբ շինծու մեղադրանքների հիման վրա ադրբեջանցի ակտիվիստ կամ իրավապաշտպան է կալանավորվում։ Սակայն ակնհայտ չէ, որ Բրյուսելը կարող է ավելին անել Ալիևի վարչակազմի վարքագծի վրա ազդելու համար։

ԵՄ պաշտոնյաները կարող են թիրախավորված պատժամիջոցներ ընդունել մարդու իրավունքների ոտնահարման դեպքերում ներգրավված անձնավորությունների դեմ, ինչպես արվել է Բելառուսի դեպքում։ Եվրոպական խորհրդարանը մի շարք առիթներով հանդես է եկել նման միջնորդությամբ։ Նմանօրինակ պատժամիջոցները կարող են հզոր ազդակ հաղորդել, սակայն, ինչպես ցույց է տվել Բելառուսի, Իրանի և Կուբայի փորձը, պատժամիջոցները հազվադեպ են մեծապես բարելավում այդ երկրում քաղբանտարկյալների և ընդհանուր առմամբ մարդու իրավունքների դրությունը։ Բացի այդ, դժվար կլինի ԵՄ բոլոր անդամ պետությունների համար համաձայնության գալ պատժամիջոցների հարցի շուրջ, քանի որ նրանցից ոմանք սերտ երկկողմ հարաբերություններ ունեն Բաքվի հետ։

Կան այլ ուղիներ, որոնց միջոցով ԵՄ-ն կարող է ցույց տալ իր անհամաձայնությունը։ Դրանցից մեկը կլինի այն, թե ինչպես կտարբերակվեն հարաբերությունները բարեփոխումներ իրականացնելու մտադրություն ունեցող կառավարությունների, ինչպիսին է, օրինակ, Վրաստանը, և այդ բարեփոխումներից զերծ մնացող կառավարությունների հետ, ինչպիսին է՝ Ադրբեջանը։ Օրինակ, ԵՄ խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկն այս տարվա հուլիսի վերջին Թբիլիսի կատարած այցից հետո չպետք է այցելեր Բաքու։ Նման դիվանագիտական ապտակը, հավանաբար, ազդեցություն կունենար Ադրբեջանի ղեկավարների վրա, ովքեր հստակորեն անհանգստանում են իրենց երկրի միջազգային հեղինակությամբ։

Մյուս քայլը, որ ԵՄ-ն կարող էր ձեռնարկել, Ադրբեջանը լուսանաբանող, և կառավորությունից, և ընդդիմությունից անկախ գործող լրատվական միջոցներին աջակցելն է։

Հստակ և արդյունավետ տարբերակների պակասը վստահորեն վհատեցնում է նրանց, ովքեր Ադրբեջանում քաղաքացիական հասարակությանը խթանելու հույս ունեն։ Սակայն պատմությունը ոչ միշտ է հարթ։ Այն լի է անկանխատեսելի, անսպասելի, անկասելի փոփոխություններով։ Ադրբեջանի ժողովրդի թվացյալ քաղաքական անտարբերության պարագայում անգամ տարերային խռովություններ բռնկվեցին Գուբայում և Իսմայիլում քաղաքներում տեղի ունեցած չարաշահումների, իսկ վերջերս՝ Մինգաչավիրի բանտում տեղի ունեցած կասկածելի մահվան շուրջ։
Պարտադիր չէ, որ նման պոռթկումները Ալիևի վարչակարգի դեմ վերահաս ընդվզում ավետեն։ Սակայն ԵՄ պետք է ուշադրությամբ հետևի Ադրբեջանի հասարակության մեջ տեղի ունեցող ներքին գործընթացներին և պատրաստ լինի դիվանագիտական և տնտեսական մեծահոգի աջակցության ձեռք մեկնելու այն ժամանակ, եթե և երբ ժողովրդավարական փոփոխությունը հավանական լինի։ Այնուամենայնիվ, ԵՄ և միջազգային այլ դերակատարները պետք է գիտակցեն, որ փոփոխության համար պայմանների ստեղծումը պետք է իրականացվի հենց ադրբեջանցիների կողմից»,-եզրափակվում է հոդվածը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:07
Ավարտվեց Զոհրաբ Մնացականյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը
Ավարտվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը, որը շարունակվելու է նաև հունվարի 30-ին:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի եվրոպական հյուրախաղերը՝ եվրոպական ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի՝ հունվարին կայացած եվրոպական համերգային շրջագայությունը մեծ արձագանք է գտել արտասահմանյան...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Գերմանիայում մի շարք հասարակական կազմակերպություններ օրակարգ են բերել Թուրքիայում առկա քաղբանտարկյալների հարցը
Գերմանիայում մի շարք հասարակական կազմակերպություններ օրակարգ են բերել Թուրքիայում առկա քաղբանտարկյալների հարցը, գրում է ermenihaber-ը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Ստվերից դուրս է եկել 81 հազար 534 աշխատատեղ, ինչը նկատվում է նաև խոշոր հարկատուների մոտ.Փաշինյան
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել ՝ անդրադառնալով վերջին տարիների կտրվածքով 1000 խոշոր հարկ վճարողների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Սթիվեն Քինգը մեղադրել է «Օսկարին» ռասիզմի մեջ
Ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգը քննադատել է «Օսկար» մրցանակաբաշխությունն այն պատճառով, որ ժյուրին, նրա կարծիքով, անարդարորեն մեծ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:10
Սյունիքի մարզի բոլոր ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 29-ին՝ ժամը 16:00-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Բակո Սահակյանը Քարվաճառում աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը հունվարի 29-ին Քարվաճառ քաղաքում աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել Շահումյանի շրջվարչակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Հայաստանում առաջին համայնքային հրշեջ-փրկարարական ջոկատը կստեղծվի Գառնի համայնքում
Դեռ 2019 թվականին՝ ԱԻՆ փրկարար ծառայության Կոտայքի մարզային փրկարարական վարչության կատարած աշխատանքների ամփոփման ժամանակ Կոտայքի մարզպետը նշել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Կազմավորվել է «Մայիլյան-Նոր Արցախ» կուսակցությունների դաշինք
Ս.թ. հունվարի 29-ին Ստեփանակերտի «Եվրոպա» հյուրանոցում կայացավ արցախյան երեք քաղաքական ուժերի՝ Արցախի Ռամկավար Ազատական, ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Ճապոնիան Հայաստանին է նվիրաբերել 22 հրշեջ մեքենա
Հունվարի 29-ին ԱԻՆ շարահրապարակում տեղի ունեցավ Ճապոնիայի միջազգային համագործակցության գործակալության (JICA) կողմից Հայաստանի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Հոսանքազրկումներ կլինեն Երևանում և մարզերում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 30-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Տիգրան Սարգսյանը ղեկավարելու է Եվրասիական զարգացման բանկի Թվային նախաձեռնությունների հիմնադրամը
Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ Տիգրան Սարգսյանն, ով լքում է իր պաշտոնը հունվարի 31-ին, ղեկավարելու է Եվրասիական զարգացման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Կեղծ թղթադրամներով գնումներ արած երիտասարդը կալանավորված է
Ոստիկանության Վանաձոր քաղաքի Բազումի բաժնի քրեական հետախույզներն ու պարեկայինները ձեռնարկած միջոցառումների շնորհիվ փաստական տվյալներ ձեռք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Արցախում ձիասպորտի ակումբ է բացվել
Արցախում ձիասպորտի ակումբ է բացվել: Ձիարշավարանը գործում է Ասկերանի շրջանի Մխիթարաշեն գյուղում՝ Հունոտի կիրճի տարածքում, և բաց է ոչ միայն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Ոստիկանության շտաբի պետն ընդունել է ԵԱՀԿ ԺՀՄԻԳ խորհրդատուներին
Հունվարի 29-ին ոստիկանության շտաբի պետ Արմեն Ղուկասյանն ընդունեց ԵԱՀԿ ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Բնակչության պաշտպանության և աղետների ռիսկի նվազեցման վարչությունն ամփոփում է 2019 թվականը
Հունվարի 29-ին ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունում կայացավ Փրկարար ծառայության բնակչության պաշտպանության և աղետների ռիսկի նվազեցման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Հայկ Մհրյանը նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ
Հիմք ընդունելով վարչապետի առաջարկությունը` նախագահ Արմեն Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել, ըստ որի` Հայկ Մհրյանը նշանակվել է Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսում
Հանրապետության տարածքում հունվարի   30-ին, 31-ի գիշերը, փետրվարի 2-3-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ: Հունվարի 31-ի երեկոյան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Կորոնավիրուս.Գենի տվյալները թույլ են տվել ռուս մասնագետներին արագ ստեղծել փորձարկման թեսթ
Մելբուրնի ինֆեկցիոն հիվանդությունների և իմունոլոգիայի ինստիտուտի գիտնականները հաջողությամբ ստեղծել են կորոնավիրուսների կրկնօրինակը, հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Ավստրալիա. Հրշեջները փախնում են հրդեհից
Եվրանյուզը հրապարակել է վիդոկադրեր, որտեղ երևում է, թե Ավստրալիայի Նոր հարավային Ուելս նահանգում հրդեհն ինչ  արագությամբ է տարածվում: ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
Գրիչի անհաջող պատմության փողոցային դրսևորումը.Փաշինյանին պետք են հզոր ցնցումներ
Ֆեյբուքյան իր էջում  «Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար Անդրանիկ Թեւանյանը  գրել է. «Երեկ տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Մետաղական հանքաքար արդյունահանող կազմակերպություններն իրական սեփականատերերի վերաբերյալ հայտարարագիր կներկայացնեն
ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունում այսօր կայացել է հանդիպում մետաղական հանքաքար արդյունահանող ընկերությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
32-րդ ամառային օլիմպիական խաղերը Տոկիոյում կանցկացվեն 2020 թվականի հուլիսի 24-ից օգոստոսի 9-ը
Տոկիոյի  օլիմպիական խաղերի  ջահի  փոխանցավազքի որոշ փուլերում առաջին անգամ կօգտագործվի ջրածին, որը այրման ժամանակ չի արտանետում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի հայաստանյան գրասենյակի ներկայացուցիչները՝ ԱԻՆ-ում
Հունվարի 29-ին ԱԻ նախարարի տեղակալ Արմեն Հարությունյանն ընդունել է ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի հայաստանյան գրասենյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Թուրքիան նոր ռազմագործողությամբ է սպառնում Սիրիային
Թուրքիայի բանակը կարող է ռազմական գործողություններ սկսել Սիրիայի կառավարական ուժերի դեմ, եթե  սիրիական բանակի առաջխաղացման ընթացքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Ափսոսում եմ, որ վարկանիշային մրցաշարին Ֆերդինանդը չի կարողանա մասնակցել.մարզիչ
Ինչպես հայտնի է, Իսրայելի մայրաղաղաք Թել Ավիվում օրերս ավարտված  ձյուդոյի «Գրան պրի»օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Հսկողության տակ գտնվող չինացու մոտ թոքաբորբ չի հայտնաբերվել
Հայաստանում հսկողության տակ գտնվող չինացու մոտ թոքաբորբ չի հայտնաբերվել։ Այս մասին Panorama.am-ին հայտնեց ՀՀ առողջապահության նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Վրաստանը դադարեցրել է ավիաչվերթները Չինաստանի հետ
Սահմանափակումը գործելու է մարտի 29-ը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Թուրքիայի ԱԳՆ-ն կոչ է արել ԱՄՆ-ին ազատ չարձակել Համբիկ Սասունյանին
Թուրքիայի արտգործնախարարությունն ԱՄՆ-ից պահանջել է ազատ չարձակել լիբանանահայ Համբիկ Սասունյանին, ով ցմահ ազատազրկման էր դատապարտվել Լոս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Նախարար. «Վարկս Էյ Էմ»-ի կողմից վարկերի տրամադրման գործընթացն Արցախում կասեցված է
««Վարկս Էյ Էմ» ֆինանսական ընկերությունը, որը զբաղվում է կարճաժամկետ վարկերի տրամադրմամբ, իմ տվյալներով՝ Արցախում գործընթացը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Որոշ մարդիկ, այդ թվում՝ նաև դրսի ուժերի թելադրանքով, փորձել են վարկաբեկել մեր բանակը՝ չի հաջողվել. Սերժ Սարգսյան
18:41 28/01/2020

Որոշ մարդիկ, այդ թվում՝ նաև դրսի ուժերի թելադրանքով, փորձել են վարկաբեկել մեր բանակը՝ չի հաջողվել. Սերժ Սարգսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}