Տարածաշրջան 00:27 18/09/2015

ԵՄ և Ադրբեջան. բաժանում, թե հարաբերությունների պահպանում ամեն գնով

EurasiaNet-ն իր մեկնաբանություն բաժնում գրում է․ «Դեռ երեք ամիս առաջ Ադրբեջանը խաղում էր Եվրոպական մեկնարկային խաղերի հյուրընկալող երկրի դերը։ Այսօր այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կառավարությունը պատրաստվում է խզել հարաբերությունները Եվրոպական Միության հետ»։

Վերջին մի քանի օրերի ընթացքում Ադրբեջանի հարաբերությունը ԵՄ-ի հետ զգալի անկում են ապրում։ Սեպտեմբերի 10-ին Եվրոպական Խորհրդարանը բանաձև է ընդունել, որով քննադատում է Բաքվին տեղական քաղաքացիական ակտիվիստների նկատմամբ իրականացված «աննախադեպ ճնշումների» համար։ Բանաձևում նաև կոչ է արվում ԵՄ իշխանություններին «խորը հետաքննություն անցկացնել նախագահ Ալիևի և նրա ընտանիքի անդամների հասցեին հնչող կաշառակերության մեղադրանքների» առնչությամբ և նախատեսել «թիրախավորված պատժամիջոցների և մուտքի արտոնագրի արգելքների կիրառում բոլոր այն քաղաքական գործիչների, պաշտոնյաների և դատավորների նկատմամբ, ովքեր ներգրավված են եղել քաղաքական հետապնդման մեջ»։

«Ադրբեջանական կողմից պատասխանը օպերատիվ էր և սուր․Բաքում չեղյալ է հայտարարել Եվրոպական արտաքին գործունեության ծառայության (EEAS) բարձր մակարդակի այցելությունը, հայտարարել է Ադրբեջանի՝ Եվրոնեսթի խորհրդարանական վեհաժողովի կազմից դուրս գալու մասին և սպառնացել է պատասխան պատժամիջոցներ կիրառել Եվրոպական խորհրդարանի անդամների նկատմամբ։

Ավելին, սեպտեմբերի 15-ին տեղի ունեցած հրապարակային միջոցառման ժամանակ նախագահ Ալիևը քննադատել է Եվրոպական միությանը Սիրիայից և այլ վայրերից ապաստարան փնտրողների նկատմամբ ցուցաբերած վերաբերմունքի համար՝ ընդգծելով, որ Բրյուսելը հավատարիմ է մնում երկակի ստանդարտների քաղաքականությանը, երբ խոսքը գնում է հիմնարար իրավունքների մասին։

«Որտեղ է ձեր հանդուրժողականությունը և բարությունը, մեծահոգությունը։ Որտեղ են ձեր արժեքները», - Contact.az գործակալությունը մեջ է բերել նախագահ Ալիևի խոսքերը, երբ վերջինս անդրադարձել է փախստականների շարունակվող ճգնաժամի առնչությամբ ԵՄ քաղաքականությանը ։

Այս բռնկումը ոչ ֆունկցիոնալ հարաբերությունների հերթական ախտանիշն է, որում Բրյուսելը և Բաքում արդեն որոշակի ժամանակ է, ինչ խրված են։ Ներկայիս խնդիրների հիմքը երկու կողմի չհամապատասխանող ենթադրություններն են ու նպատակները։ Բրյուսելը Ադրբեջանին դիտարկում է որպես հետխորհրդային երկիր, որը համագործակցության միջոցով պետք է ներգրավվի օրենքի գերակայության, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հիման վրա կառավարվող առավել ընդլայնված եվրոպական կանոնակարգում։ Մյուս կողմից Ադրբեջանը, ոգևորված իր նավթային հարստությունից, իրեն ԵՄ-ին հավասար է դիտարկում։ Ուստի Ադրբեջանի ղեկավարները ցանկանում են փոխգործակցել այլ պայմաններով։ Սա է պատճառը, որ Բաքուն զրո շահագրգռվածություն է ցուցաբերում ԵՄ հետ ասոցիացման համաձայնագրում․ այն, ինչ ստորագրվել է Ուկրաինայի, Վրաստանի և Մոլդովայի հետ։ Դրա փոխարեն Բաքուն ձգտում է ԵՄ հետ ռազմավարական գործընկերության հաստատմանը։

ԵՄ իրավացիորեն հրաժարվել է հավանություն տալ Ադրբեջանի հետ նմանօրինակ ռազմավարական գործընկերությանը։ Բաքուն իր տնտեսական և քաղաքական ազդեցությամբ չի կարող նույն լիգայում ներգրավված լինել, ինչ որ ԵՄ ռազմավարական գործընկերները՝ Հնդկաստանը, Հարավային Կորենան և մինչ ուկրաինական ճգնաժամը՝ Ռուսաստանը։

ԵՄ և Ադրբեջանի շահերի համադրման ոլորտները, մասնավորապես, էներգակիրների առևտուրը, լավագույնս առաջ են ընթանում նաև առանց ռազմավարական գործընկերության։ Իսկ աշխարհաքաղաքական տեսակետից Իրանի հետ միջուկային պայմանագրի լույսի ներքո Ադրբեջանի կարևորությունը, կարծես թե, անկում է ապրում, քանի որ միջազգային հանրությունը կարող է այլևս չունենա Բաքվի կարիքը՝ որպես պատնեշի իրանական չարիքի դեմ։ Այսպիսով, իրականում ԵՄ հետ ռազմավարական գործընկերությունն Ադրբեջանի ղեկավարության համար հիմնականում հեղինակության հարց է լինելու։

Ուստի, նման իրադրությունում ինչ կարող է անել Եվրոպական Միությունը։ Պատասխանն է․ ոչ շատ։
ԵՄ-ն մշտապես քննադատության է ենթարկվում «մտահոգություն» հայտնելու համար ամեն անգամ, երբ շինծու մեղադրանքների հիման վրա ադրբեջանցի ակտիվիստ կամ իրավապաշտպան է կալանավորվում։ Սակայն ակնհայտ չէ, որ Բրյուսելը կարող է ավելին անել Ալիևի վարչակազմի վարքագծի վրա ազդելու համար։

ԵՄ պաշտոնյաները կարող են թիրախավորված պատժամիջոցներ ընդունել մարդու իրավունքների ոտնահարման դեպքերում ներգրավված անձնավորությունների դեմ, ինչպես արվել է Բելառուսի դեպքում։ Եվրոպական խորհրդարանը մի շարք առիթներով հանդես է եկել նման միջնորդությամբ։ Նմանօրինակ պատժամիջոցները կարող են հզոր ազդակ հաղորդել, սակայն, ինչպես ցույց է տվել Բելառուսի, Իրանի և Կուբայի փորձը, պատժամիջոցները հազվադեպ են մեծապես բարելավում այդ երկրում քաղբանտարկյալների և ընդհանուր առմամբ մարդու իրավունքների դրությունը։ Բացի այդ, դժվար կլինի ԵՄ բոլոր անդամ պետությունների համար համաձայնության գալ պատժամիջոցների հարցի շուրջ, քանի որ նրանցից ոմանք սերտ երկկողմ հարաբերություններ ունեն Բաքվի հետ։

Կան այլ ուղիներ, որոնց միջոցով ԵՄ-ն կարող է ցույց տալ իր անհամաձայնությունը։ Դրանցից մեկը կլինի այն, թե ինչպես կտարբերակվեն հարաբերությունները բարեփոխումներ իրականացնելու մտադրություն ունեցող կառավարությունների, ինչպիսին է, օրինակ, Վրաստանը, և այդ բարեփոխումներից զերծ մնացող կառավարությունների հետ, ինչպիսին է՝ Ադրբեջանը։ Օրինակ, ԵՄ խորհրդի նախագահ Դոնալդ Տուսկն այս տարվա հուլիսի վերջին Թբիլիսի կատարած այցից հետո չպետք է այցելեր Բաքու։ Նման դիվանագիտական ապտակը, հավանաբար, ազդեցություն կունենար Ադրբեջանի ղեկավարների վրա, ովքեր հստակորեն անհանգստանում են իրենց երկրի միջազգային հեղինակությամբ։

Մյուս քայլը, որ ԵՄ-ն կարող էր ձեռնարկել, Ադրբեջանը լուսանաբանող, և կառավորությունից, և ընդդիմությունից անկախ գործող լրատվական միջոցներին աջակցելն է։

Հստակ և արդյունավետ տարբերակների պակասը վստահորեն վհատեցնում է նրանց, ովքեր Ադրբեջանում քաղաքացիական հասարակությանը խթանելու հույս ունեն։ Սակայն պատմությունը ոչ միշտ է հարթ։ Այն լի է անկանխատեսելի, անսպասելի, անկասելի փոփոխություններով։ Ադրբեջանի ժողովրդի թվացյալ քաղաքական անտարբերության պարագայում անգամ տարերային խռովություններ բռնկվեցին Գուբայում և Իսմայիլում քաղաքներում տեղի ունեցած չարաշահումների, իսկ վերջերս՝ Մինգաչավիրի բանտում տեղի ունեցած կասկածելի մահվան շուրջ։
Պարտադիր չէ, որ նման պոռթկումները Ալիևի վարչակարգի դեմ վերահաս ընդվզում ավետեն։ Սակայն ԵՄ պետք է ուշադրությամբ հետևի Ադրբեջանի հասարակության մեջ տեղի ունեցող ներքին գործընթացներին և պատրաստ լինի դիվանագիտական և տնտեսական մեծահոգի աջակցության ձեռք մեկնելու այն ժամանակ, եթե և երբ ժողովրդավարական փոփոխությունը հավանական լինի։ Այնուամենայնիվ, ԵՄ և միջազգային այլ դերակատարները պետք է գիտակցեն, որ փոփոխության համար պայմանների ստեղծումը պետք է իրականացվի հենց ադրբեջանցիների կողմից»,-եզրափակվում է հոդվածը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:07
Նարինե Աբգարյան. Չէի ուզում Հայաստանի պատիվը գցել, բայց դե արդեն հնար չկա
Մոսկվաբնակ հայաստանցի գրող Նարինե Աբգարյանն այսօր Երևանում մասնակցել է հանուն Ամուլսարի պաշտպանության քայլերթին։ Նա մինչև սեպտեմբերի 25-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Բռնցքամարտի ԱԱ․ Հովհաննես Բաչկովն ու Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթանակով մեկնարկեցին
Եվրոպական խաղերի չեմպիոններ 52 կգ քաշային Արթուր Հովհաննիսյանն ու 63 կգ քաշային Հովհաննես Բաչկովը հաղթանակով մեկնարկեցին Եկատերինբուրգում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
«Հորդորում ենք Ձեզ՝ օր առաջ լուծել Ամուլսարի խնդիրը՝ դրանով կանխել սպասվելիք զանգվածային բողոքի դրսևորումները»
Երևանում ի պաշտպանություն Ամուլսարի իրականացվող երթի մասնակիցները հասան Ազատության հրապարակ: «Ամուլսարն առանց հանքի»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Սուրեն Սահակյան. Կարծես կառավարությունն իր գործառույթին հակառակ բան է անում
«Ամուլսարի հետ կապված  մի շարք վտանգներ կան։ Խնդիրն առաջ մենակ բնապահպանական էր,  դա էր պայմանի խախտումը, որ դուրս եկավ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Խաչվերացը՝ վաղը
Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Արջի հարձակումից տուժած լեհը մահացել է
Արդեն տեղեկացրել էինք, որ այսօր ժամը 14:26-ին Լեհաստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարգո Լ.-ից «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
«Բարսելոնան» հնարավոր է Նեյմարի փոխարեն ձեռք բերի Մբապեին
«Բարսելոնան» հնարավոր է ՊՍԺ-ի հարձակվող Կիլիան Մբապենին դարձնի իր նոր տրանսֆերային նպատակը նրա ակումբակից Նեյմարի փոխարեն։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Սեպտեմբերի 16-ին էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Երևանում և 8 մարզում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 16-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Զեկույց․ «Իշխող կուսակցությունը Թուրքիան վերածել է լրագրողների բանտի»
Թուրքիայի ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ - CHP) պատգամավոր Ալփայ Անթմենը 2016թ․ հեղաշրջման փորձից հետո երկրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Զոհրաբ Մնացականյանն ընդունել է Ֆրանսիայի Ազգային Ժողովի պատգամավորներին
ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը սեպտեմբերի 14-ին ընդունել է Ֆրանսիայի Ազգային Ժողովի պատգամավորներ Գի Տեսսյեին, Վալերի Բուայեին, Գիյոմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արվեստի գործ ոսկե զուգարանը գողացել են
Մեծ Բրիտանիայում փնտրում են ոսկե զուգարան. այն գողացել են Բլենհեմյան պալատից, որտեղ ծնվել է Ուինսթոն Չերչիլը։ Վեստի.ռու-ն գրում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
«Միջազգային վարկանիշի հետ հենց հիմա պարոն վարչապետն է խաղում». գնդեվազցի
Երևանում մեկնարկել է ի պաշտպանություն Ամուլսարի քայլերթը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
ԵՊԲՀ բժիշկները Վարդենիսի բուժհաստատությունում անվճար խորհրդատվություն են տրամադրել 200 քաղաքացու
Նեղ մասնագիտացումներ ունեցող պրոֆեսորներ, բժիշկներ այցելել են  Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքի բուժհաստատություն և անվճար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
«Թատերական Գավառ»
Ներկայացումների մուտքն անվճար է:
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Ըմբշամարտի ԱԱ․ հայտնի են Ասլանյանի, Շահինյանի և Ալեքսանյանի մրցակիցները
Ղազախստանի մայրաքաղաքում ընթացող ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում 67, 87 և 97 կգ քաշային ըմբիշներն իմացել են իրենց առաջին մրցակիցներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
«Սեքյուրիթի դրիմի» հիմնադիրը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել
«Սեքյուրիթի դրիմ» ընկերության հիմնադիր Ալեքսան Զաքարյանը նախօրեին 20 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Արսեն Կարապետյան. Դեմ եմ, որ առաջնորդվենք տուրիստների համար լավ քաղաք ստեղծելով
«Բուն TV»-ի «Իմ ու քո քաղաքը» հաղորդման ժամանակ Երևանի քաղաքապետարանի քաղաքաշինության և հողօգտագործման հարցերի մշտական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Չինաստանը Թուրքիային 200 մլն դոլար վարկ է տրամադրել
Չինաստանի զարգացման բանկը (CDB) առաջին անգամ Թուրքիային խոշոր և երկարաժամկետ վարկ է տրամադրել։ Թուրքիայի Արդյունաբերական զարգացման բանկը (TSKB)...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ինչու է Թրամփը նարնջագույն
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բացատարել է, թե ինչու են իր  մաշկն ու մազերը նարնջագույն երևում։ Գազետա.ռու կայքը, հղում անլով NBC-ին, գրում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Երկրաշարժ Շիրակում
Այսօր տեղական ժամանակով ժամը 17:06-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 13:06-ին) ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության սեյսմոլոգիական ցանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ելույթ կունենա Դուբայի օպերային թատրոնում
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Սերգեյ Սմբատյան) սեպտեմբերի 18-21-ը ելույթ կունենա Դուբայի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Սնոուդենը Ռուսաստանում գաղտնի ամուսնացել է
ԱՄՆ Կենտրոնական Հետախուզական վարչության նախկին աշխատակից Էդվարդ Սնոուդենը  բրիտնական Guardian թերթին տված հարցազրույցում ասել է, որ երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Մարզերից ժամանած վարպետները Երևանում կներկայացնեն իրենց ձեռագործ աշխատանքները
Սեպտեմբերի 28-29-ին Գաֆէսճեան քանդակների պարտեզում մարզերից ժամանած վարպետները կներկայացնեն իրենց ձեռագործ աշխատանքները: Երկօրյա միջոցառման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Մայր Աթոռի արձագանքը Հայոց Եկեղեցու վերաբերյալ «ԲիԲիՍի»-ի հրապարակմանը
Մայր Աթոռն արձագանքել է «ԲիԲիՍի» լրատվական գործակալության՝ Հայոց Եկեղեցու վերաբերյալ հրապարակմանը: Մայր Աթոռի տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Ինչպես է Ղազախստանը նախապատրաստվել ԱԱ-ին
Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանը սեպտեմբերի 14-22-ը հյուրընկալելու է ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունը։ Նախաօլիմպիական ԱԱ-ն անցկացվելու է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Չեխովի փողոցի բնակելի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել
Սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 10:26-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Չեխովի փողոցում թիվ 10/1 շենքի 11-րդ հարկի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
«Թաղիքագործության կենսունակությունը» ցուցահանդեսը՝ Սարդարապատի Հայոց ազգագրության ազգային թանգարանում
Հայաստանյան թանգարանների և մասնավոր հավաքածուների թաղիքե առարկաները՝ մեկ վայրում
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Փաստաբան․ «Սելահաթթին Դեմիրթաշին ազատ արձակելու համար բոլոր իրավական հիմքերը կան»
Թուրքիայի քրդամետ ընդդիմադիր «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) նախկին համանախագահ Սելահաթթին Դեմիրթաշը շուտով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Արագած լեռան վրա Լեհաստանի քաղաքացիները ենթարկվել են արջի հարձակման
Այսօր ժամը 14:26-ին Լեհաստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարգո Ժ.-ից «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ ինքը և իր ընկերը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
«Հակոբ ջան տեղեկությունը խեղաթյուրված չէ»
Երևանի քաղաքապետի մամուլի խոսնակ Հակոբ Կարապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ կապված «Առավոտ»-ի հրապարակման հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյան. Սա Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ ամենից խայտառակ գործն է
16:55 12/09/2019

Ռոբերտ Քոչարյան. Սա Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ ամենից խայտառակ գործն է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}