Տարածաշրջան 17:25 18/09/2015

«Հրո երկիր» Ադրբեջանի մոխրացող երանգները

Ալիև կրտսերի իշխանության գալուց հետո Ադրբեջանն առնվազն նախորդ տասնամյակում ջանք ու եռանդ չի խնայել միջազգային հանրության առաջ ներկայանալ որպես «դինամիկ զարգացող երկիր», որպես «ժողովրդավարության կղզյակ Հարավային Կովկասում», որպես «ներքաղաքական անխախտ կայունության հասած բաստիոն» և վերջապես որպես «Land of Fire» և «Land of the Future» («Հրո երկիր» և «Ապագայի երկիր»):

Եվ երբ ժամանակին աշխարհը հիանում էր Բաքվում անցկացվող «եվրատեսիլ» երգի մրցույթի, իսկ բոլորովին վերջերս էլ «Եվրոպական առաջին խաղերի» շռայլ շոուներով, շատերը տեղյակ չէին, կամ անտեսելու էին տալիս այն փաստը, որ Ալիև կրտսերի նմանատիպ շռայլությունը տարածվում է քաղաքական հակառակորդների հանդեպ ևս, ինչի արդյունքում կեղծ ու շինծու մեղադրանքների հիման վրա հարյուրավոր քաղբանտարկյալներ փակված են բանտերում: Բայց ինչպես ասում են` փոխվում են ժամանակները, իրենց հետ բերելով նաև տրամադրությունների փոփոխություն:

Վերջին մեկ տարվա զարգացումների արդյունքում Ալիևի թվիթերյան ուտոպիստական Ադրբեջանը ուզած-չուզած ստիպված է իրականություն վերադառնալ, իսկ իրականությունն այն է, որ Ալիևի երբեմնի եվրոպացի ծափահարողներն այսօր արդեն կաշկանդված չեն «խավիարի բումունքով» և բոլոր հնարավոր ձևերով մատ են թափ տալիս «հանդուրժողականության հայրենիքի» տիրակալի ուղղությամբ: Այն նույն Եվրոպայի խորհրդի ամբիոնից, որտեղ Ադրբեջանի նախագահը զուգահեռներ էր անցկացնում Ադրբեջանի և Ֆրանսիայի միջև, այսօր արդեն զուգահեռներ են անցկացնում Ադրբեջանի և աշխարհին հայտնի բռնապետական ռեժիմների միջև:

Այս տարվա հունիսի 24-ին ԵԽԽՎ-ն «Ժողովրդավարական հաստատությունների գործունեությունն Ադրբեջանում» վերտառությամբ բանաձևով Ադրբեջանի իշխանություններից հստակ պահանջեց ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին, իսկ ավելի ուշ` սեպտեմբերի 10-ին, ընդունված բանաձևում Եվրոպայի խորհրդարանը հրաժարվեց դիտորդական առաքելություն ուղարկել նոյեմբերին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին` համարելով, որ ազատ և արդար ընտրություններ անցկացնելու որևէ հիմք չկա այդ երկրում: Ակնհայտորեն խիստ ձևակերպումներ պարունակող այս բանաձևը կոչ է անում նաև անմիջապես կասեցնել Ադրբեջանի հետ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիրը:

Ադրբեջանի նկատմամբ վերաբերմունքի կոշտացման նախահիմքերն արդեն կարելի էր տեսնել դեռ այս տարվա սկզբին ժողովրդավարության, մամուլի ազատության և մարդու իրավունքների հարցերը մշտադիտարկող միջազգային կառույցների` «Freedom House», «Reporters without Borders»,  «Human Rights Watch» և այլ իրավապաշտպան կամակերպությունների կողմից հրապարակված զեկույցներում և հայտարարություններում, որտեղ Ադրբեջանը, ժողովրդավարության բոլոր ոլորտներում ակնհայտ անկում արձանագրելով, հայտնվել է վատագույն ցուցանիշներ ունեցող երկրների ցանկում: Ավելին, «Reporters without Borders»-ի «Մամուլի ազատության ինդեքս-2015» զեկույցում փորձագետները եկել էին այն եզրակացության, որ Ադրբեջանը «ձերբակալված լրագրողների ու բլոգերների թվով Եվրոպայի ամենամեծ բանտն է»:

Չենք պնդում, որ այս ամենի հանրագումարն անմիջապես ազդելու է Բաքվի քաղաքականության վրա, բայց որ դինամիկ երկրի առաջնորդ խաղացող Ադրբեջանի նախագահը նյարդային վիճակում է հայտնվում, կասկածի տեղ չկա: Իսկ նյարդայնանալու առիթներ, ընդ որում ավելի ծանրակշիռ, կրտսեր Ալիևն հաստատ ունի:

Ադրբեջանական տնտեսության լոկոմոտիվը կորցնում է իր գրավչությունը: Միջազգային բորսաներում շարունակաբար անկում ապրող նավթի գները լուրջ հարված են հասցնում Ադրբեջանի բյուջեին` ի հայտ բերելով տարիներով կուտակված, բայց արդեն գլուխ բարձրացնող խնդիրներ: Հումքի վրա հիմնված և տնտեսական ինստիտուտներից զուրկ ադրբեջանական տնտեսությունը գլոբալ փոփոխությունների ֆոնին լուրջ մարտահրավերների առաջ է կանգնած, անգամ վերջին ամիսներին այդ երկրի կենտրոնական բանկի կողմից կատարվող դրամական ինտերվենցիաները ի զորու չեն կասեցնել ադրբեջանական մանաթի արժեզրկումը: Իրավիճակի արհեստական կայունությունը ապահովվում է կենտրոնական բանկի պահուստների հաշվին, բայց դժվար չէ ենթադրել, որ դրանք էլ Ադրբեջանի «ժողովրդավարական » կերպարի նման հավերժ չեն:

«Տնտեսապես ուժեղ Ադրբեջան»-ի միֆի փլուզման առաջին ցուցիչը գլուխ բարձրացնող սոցիալ-տնտեսական խնդիրներն են, որոնց լուծման համար հեշտ փողեր ալիևյան ռեժիմը դժվար էլ ունենա: Աստիճանաբար եվրոպացիների աչքում մոխրագույն է դառնում ոչ միայն «Land of Future»-ի գովազդային կարգախոսը, այլ նաև ««Հրո երկիր» էներգետիկ այլընտրանք Ադրբեջանը»: Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների աստիճանական վերացումից և միջազգային էներգետիկ շուկաներում Իրանի վերադարձից հետո, Ադրբեջանն իր նավթի ու գազի ապագայի մասին իրոք որ լուրջ մտահոգվելու պատճառներ է ունենալու, քանզի ակնհայտ է, որ Արևմուտքի համար ռազամավարական այլընտրանքի հարցն այդ դեպքում արդեն լուծված կարելի է համարել:

Բնականաբար, այս պայմաններում սեփական քաղաքացիներին պատասխան տալու շատ տարբերակներ Բավքի ռեժիմը չունի, բայց փոխարենն ունի բռնապետությունների պատմությունից քաղած դասեր առ այն, որ երբ «թղթե տնակը» փլուզման առաջ է կանգնած, անպայման պետք է գտնել մի թշնամի ու տեղի ունեցող ամեն ինչ բարդել նրա վրա: Հիմա ալիևյան ռեժիմի թե պաշտոնական և թե փորձագիտական թևերը զբաղված են Արևմուտքի հասցեին ագրեսիվ քարոզչական արշավ անելով:

Բաքվում նոր բան չեն մտածել, քան հետևել սահմնանված օրինակին և աջ ու ձախ հայտարարել Արևմուտքի կողմից մայդան կազմակերպելու, «անկախ գործելաոճ» ունեցող Իլհամ Ալևին տապալելու և իրենց լոյալ մեկին իշխանության բերելու մասին: Իհարկե, չեն մոռացել այս ամենը համեմել հուժկու հայկական լոբբիի մասին սարսափազդու հեքիաթներով: Բայց թե որքանով մտածված այս տարբերակը կօգնի երբեմնի լուսավոր Բաքվին պահել իր երանգները, ներկա պահին անորոշ է:

Այն ինչ կատարվում է Ադրբեջանում և նրա շուրջ, բավականին խորհրդանշական կերպով արատցոլում է իսպանական «Ատլետիկո Մադրիդի» ֆուտբոլիստների մարզաշապիկներից Ադրբեջանը գովազդող «Land of Fire Azerbaijan» կարգախոսի անհետացումը: Ակնհայտ է, որ ֆինանսական մուտքերի էական թերակատարումը Ալիև կրտսերին ստիպել է հրաժարվել սպորտային գիգանտների միջոցով գովազդվելու մտքից: Սա, իհարկե, բացասական կողմ էլ ունի. «Ատլետիկի» մրցելույթներին հետևողները չեն կարող այլևս ծաղրել Ալիևի պատմական գրագողությանը. ի վերջո իսպանացի ֆուտբոլասերներն անգամ գիտեն, որ «Land of Fire»-ն իսպաներեն հնչում է՝ «de Tierra del Fuego», և ոչ թե Կովկասում ստեղծված արհեստածին պետությունն է, այլ դեռևս 1520 թվականին Մագելանի կողմից հայնտագործված ու անվանակոչված կղզիախումբ է Ամերիկա աշխարհամասի ծայր հարավում:

Կնյազ Սարոյան, քաղաքագետ



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

15:45
«Իմ Ձայնը». Տարբերակված փոխհատուցում
Այս տարվա օգոստոսին կառավարությունը հայտարարեց, որ 2008թ.–ի մարտի 1-ի իրադարձությունների հետևանքով տուժածներին ու նրանց իրավահաջորդներին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
#sutNikol գրությամբ ավտոմեքենայի ուղևորներին ծեծելու ահազանգին արձագանքում է ոստիկանությունը
Ոստիկանությունը պարզաբանում է տարածել այն տեսանյութի վերաբերյալ, ըստ որի  ոստիկանության ծառայողները Երևան քաղաքի Հերացու փողոցում ծեծի են...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Առաջին ընթերցմամբ ընդունեց 56 մլրդ դրամ ԱԱՀ պարտքը հարկ վճարողներին վերադարձնելու նախագիծը
ՀՀ ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց  կառավարության կողմից ներկայացված ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Երևանում քաղաքացին ընկել է շենքի երկրորդ հարկից
Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 12:23-ին, «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Գլինկայի փողոցի շենքերից մեկի 2-րդ հարկից...
Աղբյուր` Panorama.am
15:18
Անկախության տոնին ՀՅԴ-ն երթ կանցկացնի
Adana Project խմբի մասնակցությամբ
Աղբյուր` Panorama.am
15:07
Beeline-ն առաջարկում է նոր սմարթֆոններ ուսումնական տարվան նվիրված ակցիայի շրջանակում
Beeline-ը հայտարարում է ուսումնական տարվան նվիրված ակցիայի ընդլայնման մասին։ Նոր առաջարկի շրջանակում բաժանորդներին հասանելի են սմարթֆոնների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի մարզիչներն ամփոփեցին ԱԱ-ն
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի մարզչական շտաբը լրագրողների հետ հանդիպմանն ամփոփեց Ղազախստանի մայրաքաղաքում Նուր-Սուլթանում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:38
Մեկ օրում գրանցվել է 25 ՃՏՊ, զոհվել է 2, տուժել՝ 29 մարդ
Ըստ ոստիկանության օպերատիվ հաղորդագրությունների ամփոփագրերի` սեպտեմբերի 19-ից 20-ը ՀՀ ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բացահայտվել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:20
Եվրոպական ժառանգության օրերը կանցկացվեն «Արվեստ և ժամանց» խորագրով
Այս տարի Եվրոպական ժառանգության օրերը անցկացվում են «Արվեստ և ժամանց» խորագրով սեպտեմբերի 28-29-ին: Ծրագրի մեկնարկը կտրվի սեպտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
ԱԱ․ Վարուժան Կաջոյանն ու Լևան Բերիանիձեն պարտվեցին
Ըմբիշներ Վարուժան Կաջոյանն ու Լևան Բերիանիձեն պարտվեցին Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանում ավարտին մոտեցող ԱԱ-ում։ 74 կգ քաշային Կաջոյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:54
Դավիթ Բաբայան. Դիվերսանտներին Բաքվին հանձնելը սարսափելի հետևանքներ է առաջացնելու
2014-ի հուլիսի 17-ին Քարվաճառի գյուղերից մեկում`  Նոր Էրքեջում իր պապի կողքին հուղարկավորեցին 17-ամյա Սմբատ Ցականյանին։ Նա սպանվել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանական թիմը սեպտեմբերի 19-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել առաջին ատյանի դատարանի՝ Ռ․ Քոչարյանին...
Աղբյուր` Panorama.am
13:50
Թալին-Գյումրի ճանապարհի վթարի կան տուժածներ և մեկ զոհ
Սեպտեմբերի 20-ին, ժամը 07:57-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Թալին-Գյումրի ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ, կան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:42
Սարիկ Անդրեասյանի «Ռոբո»-ի նոր թրեյլերը
Յութուբում  ներկայացվել է ռուսաստանաբնակ հայազգի ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանի «Ռոբո» ֆանտաստիկ ֆիլմի երկրորդ թրեյլերը։ Ֆիլմում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:35
Կադաստրի 21 գրասենյակ այսօր կաշխատի մինչև 18։00-ն
Չնայած նախատոնական օրերին աշխատանքային օրը մեկ ժամ շուտ ավարտելու իրավունքին, Կադաստրի կոմիտեի 41 գրասենյակներից 21-ն այսօր կաշխատի ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը՝ «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Ամենահաջողակ ռեփերն` ըստ Ֆորբսի
Forbes ամսագիրն առանձնացրել է ամենաբարձր վարձատրվող ռեփ և հիփ-հոփ կատարողներին: 2019 թվականի վարկանիշի առաջին հորիզոնականում Քանյե Ուեսթն է: Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
«Արձանագրված բոլոր մտահոգությունները կուսումնասիրվեն». ԿԳՄՍ-ն Ջերմուկում դասադուլի մասին
Վայոց ձորի մարզի որոշ դպրոցներում իրավիճակի թեժացման փորձերը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը մտահոգիչ է համարում։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Հայաստանն ու Լիբանանը հետախուզական տեղեկատվություն կփոխանակեն
Հայաստանի և Լիբանանի պաշտպանության նախարարությունների միջև 2018 թվականի նոյեմբերին ստորaգրված համաձայնագիրը Հայաստանի խորհրդարանն արդեն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:24
Օրինագծի ուժի մտնելու դեպքում՝ մինչև տարվա վերջ շուրջ 50 մլրդ գումար կվերադարձվի տնտեսությանը. ՊԵԿ նախագահ
ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրինագծով առաջարկվում է ավելացված արժեքի հարկի վերադարձման նորմը կիրառել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Տեղեկատվական պայքար Վանեցյանի հրաժարականի շուրջ. Մարինե Սուքիասյան
ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանի անսպասելի հրաժարականը եւ դրան հաջորդած հայտարարությունն իշխանություններին շոկային վիճակում են դրել: Սա չի լինում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
ՄԻՊ-ը հրապարակել է Շիրակի ու Արագածոտնի ՁՊՎ-ներում արձանագրած խնդիրները
Մարդու իրավունքների պաշտպանն ամփոփել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերի ՁՊՎ-ների մշտադիտարկման արդյունքները
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Ջերմուկցիներ. Մենք հստակ մեսիջ ենք ուղարկում կառավարությանը
Ջերմուկում Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ փողոց դուրս եկած մարդկանց թիվն ավելանում է։ Ջերմուկցի դպրոցականների ու գործադուլ հայտարարած...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Դավիթ Տոնոյանը չբացառեց Ադրբեջանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների փոխանակումն ԼՂ-ում գտնվող ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը երեկ հանդիպել է Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի հայաստանյան ներկայացուցչի հետ, որի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Ռուսաստանը Թուրքիային ուղևորատար ինքնաթիռների համատեղ արտադրության առաջարկ է արել
Ռուսաստանի «Միացյալ ավիաշինական կորպորացիայի» տնօրեն Յուրի Սլյուսարը հայտնել է, որ Ռուսաստանը և Թուրքիան կարող են համագործակցել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Դերասան Բաբկեն Չոբանյանին շնորհվել է վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում
Անկախության տոնին ընդառաջ, թատերական արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Նազելի Վարդանյան. Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարը կառավարությանն օգնելու համար է
էկոլոգիական իրավունքի մասնագետ Նազելի Վարդանյանը պնդում է՝ Ամուլսարի շահագործման վերաբերյալ բոլոր թույլտվությունները տրվել են օրենքի կոպիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու հարցը՝ ԱԺ արտահերթում
Խորհրդարանն այսօր արտահերթ նիստ է գումարել։ Օրակարգում ընդգրկված է մեկ հարց՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
ԱՄՆ-ը ու Արաբական լիգան հորդորում են Թեհրանին հրաժարվել Եմենի ապստամբներին աջակցելու քաղաքականությունից
Չնայած այն հանգամանքին, որ Եմենում հութի ցեղի ապստամբ մի խմբավորում է իր վրա վերցրել Սաուդյան Արաբիայի նավթամշակման գործարանների վրա իրականացված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները կհանդիպեն սեպտեմբերի 23-ին
Սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մեկնելու է Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեայի 74-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ
16:37 19/09/2019

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}