Մշակույթ 19:33 24/11/2015 Հայաստան

«Եղիշե Թադևոսյան. Ռետրոսպեկտիվ. ՀԱՊ-ի և Վահագն Գրիգորյանի հավաքածուներ»

Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում կբացվի  «Եղիշե Թադևոսյան. Ռետրոսպեկտիվ. Հայաստանի Ազգային պատկերասրահի և Վահագն Գրիգորյանի հավաքածուներից» ցուցահանդեսը` նվիրված հայ առաջին «պլեներիստ» նկարչի ծննդյան 145-ամյակին:  Այս մասին Panorama.am-ին տեղեկացրեցին Ազգային պատկերասրահից: Ներկա ցուցահանդեսը շարունակում է թանգարանի` մասնավոր հավաքածուների հետ ծանոթացնելու ավանդույթը: Վահագն Գրիգորյանի ջանքերի շնորհիվ հաջողվել է փրկել ու պահպանել ոչ միայն բարձրարժեք նկարներ, այլև նկարիչների կյանքի ու ստեղծագործության վրա լույս սփռող բազմաթիվ արխիվային փաստաթղթեր:

Կոլեկցիոների ծավալուն և հարուստ հավաքածուն ձևավորվել է տասնյակ տարիների ընթացքում և ընդգրկում է հայ դասական վարպետների արժեքավոր կտավներ:

Հավաքածուում առանձնակի տեղ է զբաղեցնում Եղիշե Թադևոսյանի բաժինը, որի հիմնական մասը նկարահավաքը ձեռք է բերել Թբիլիսի կատարած իր այցի ընթացքում նկարչի հրեա հարևանից:

Ցուցահանդեսին գրեթե ամբողջությամբ առաջին անգամ ներկայացվող հավաքածուն ներառում է տարբեր տարիներով թվագրվող փոքրածավալ էտյուդներ, 80-ից ավել ճեպանկար, արժեքավոր նմուշներ նկարչի նամակագրությունից, պատմական արժեք ունեցող եզակի լուսանկարներ, ինչպես նաև ունիկալ վիտրաժ: Ցուցադրության մյուս հատվածն ընդգրկում է Հայաստանի Ազգային պատկերասրահի հուշաձեռագրային բաժնի ֆոնդերում պահվող նամակագրական ու կենսագրական հարուստ նյութն ու նոթատետրերը, էտյուդներն ու գծապատկերները, որոնք թանգարանին է կտակել նկարչի կինը` ազգությամբ հոլանդուհի Ժյուստինա Ռոմանի Նեֆը: Էտյուդների մեծ մասը թվագրվել է ցուցահանդեսի նախապատրաստական փուլում գիտական ուսումնասիրության ընթացքում:
Ցուցահանդեսը բացվելու է դեկտեմբերի 4-ին:



Արվեստի վաստակավոր գործիչ Եղիշե Թադևոսյանը հայ բնանկարչության և դիմանկարչության ճանաչված վարպետներից է:  Նա իր ստեղծագործությամբ հարել է իմպրեսիոնիզմին, տուրք տվել սիմվոլիզմին, սակայն նախընտրել է աշխարհի ռեալիստական ճանաչողությունը:

Եղիշե Թադևոսյանը ծնվել է 1870 թ․ Վաղարշապատում, մահացել է 1936 թ. Թբիլիսում:
Եղիշե Թադևոսյանը 1879-94 թթ-ին սովորել է Թիֆլիսի Տեր-Հակոբյան պանսիոնում, Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, Գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում: 1894-95 թթ-ին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, ապա վերադարձել է Մոսկվա: 1896 թ-ին Թադևոսյանը մասնակցել է «Պերեդվիժնիկների» 24-րդ ցուցահանդեսին, 1898 թ-ին  Մոսկվայի արվեստագետների ընկերության մրցույթում նրա «Կեսօրյա ճաշ» (1896 թ.) և «Քարոզ ուղղադավաններին» (1896 թ.) կտավներն արժանացել են մրցանակների: 1898 թ-ին իր ուսուցչի՝ ռուս նկարիչ Վասիլի Պոլենովի հետ մեկնել է Պաղեստին, գրեթե ամեն տարի ճամփորդել Մերձավոր Արևելքի ու Եվրոպայի երկրներում (մինչև 1914 թ.), Ռուսաստանում և Հայաստանում, ստեղծել մի շարք գործեր:

1901 թ-ից Թադևոսյանը  բնակվել է Թիֆլիսում, մասնակցել տեղի և ռուսաստանյան ցուցահանդեսներին: 1916 թ-ին Թիֆլիսում աջակցել է Հայ արվեստագետների միության ստեղծմանը, ընտրվել է նախագահ, 1921 թ-ին Երևանում կազմակերպել է միության ցուցահանդեսը, մասնակցել է Թիֆլիսի «Հայարտան» աշխատանքներին:  Վրաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի հիմնադիրներից և առաջին պրոֆեսորներից էր:

Նկարիչն աշխատել է կերպարվեստի գրեթե բոլոր բնագավառներում. ստեղծել է գրաֆիկական, կիրառական արվեստի, բեմանկարչական գործեր, խճանկարներ, մանրաքանդակներ: Թադևոսյանի առաջին իսկ գործերն արտահայտում են նկարչի խոր գունազգացողությունը, ամուր գծանկարը, կատարման բարձր մակարդակը: «Նկարչի բարձրագույն արժեքը նրա կոլորիտն է»,- համոզված է եղել Եղիշե Թադևոսյանը:

Հայկական գեղանկարչության գոհարներ են Թադևոսյանի բազմաթիվ էտյուդները, որոնցից շատերը կարելի է համարել մանրագիր պատկերներ: «...Թադևոսյանը ստեղծեց իր հրաշալի էտյուդները, որոնց մեջ արվեստի իսկական գոհարներ կան: Գույնի նուրբ զգացողություն ուներ ու կարողացավ մերձենալ իմպրեսիոնիզմի սկզբունքներին, կարողացավ լուսային, գունային մաքուր թրթռումներով փոքր չափի էտյուդների մեջ արտացոլել հայրենի բնության գողտրիկ անկյունները՝ այնքան վճիտ ու հայկական...», - Ե. Թադևոսյանի մասին ասել է Մարտիրոս Սարյանը:

Թադևոսյանի մահվան կապակցությամբ նշանավոր նկարիչ և արվեստաբան Ի. է. Գրաբարը գրել է. «Հայաստանը և նրա հետ մեկտեղ ողջ Սովետական Միությունը՝ ի դեմս Թադևոսյանի, կորցրեց եվրոպական մասշտաբի մի վարպետի»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

19:00
Թուրք-իրանական առևտրատնտեսական հարաբերությունները կշարունակեն անարգել զարգանալ
Չնայած Իրանի նկատմամբ կիրառվող ամերիկյան տնտեսական պատժամիջոցներին՝ թուրք-իրանական առևտրատնտեսական հարաբերությունները կշարունակեն զարգանալ։ Իսկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
«Իմ քայլը» դաշինքը դեռևս հաստատված կարգախոս չունի. ՔՊ մամուլի խոսնակ
«Իմ քայլը» դաշինքը դեռևս հաստատված կարգախոս չունի։ Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է «Քաղաքացիական պայմանագիր»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Մերկելը հայտարարել է, որ ուրախ է բրեքսիթի բանացություններում առաջընթացի համար
Ավելի վաղ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թերեզա Մեյը հայտարարել էր, որ բրեքսիթի պայմանների մասին Եվրամիության հետ նախօրեին ձեռք բերված համաձայնագիրը վերջնական չէ։
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Շատ մեծ հավանականությամբ կդիմենք Եվրոպական դատարան. Ալումյան
«ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումից առաջին տպավորությունս բացասական է։ Երբ որ ամբողջ տեքստը կստանամ, ավելի մանրամասն կկարողանամ կարծիքս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Հատկացումներ՝ ՔԿՀ-ներում պահվող անձանց կոմունալ-կենցաղային պայմանները բարելավելու համար
ՀՀ կառավարության այսօրվա որոշմամբ  270 միլիոն 858 հազար դրամ է հատկացվել Արդարադատության նախարարությանը՝ «Նուբարաշեն» և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Հրդեհներ՝ Անթալիայում
Թուրքիայի Անթալիայի նահանգի Մանավգաթ շրջանում հրդեհներ են բռնկվել։ Հրդեհները ընգրկել են անտառային, դաշտային տարածքները, ինչպես նաև այն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Քոչարյանի վերաբերյալ գլխավոր դատախազի բողոքը Վճռաբեկ դատարանը բավարարեց մասնակի
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն այսօր քննել է Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների և ՀՀ գլխավոր դատախազության բողոքները: Նիստը նախագահել է դատավոր Լիլիթ Թադևոսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Գործատուների մոտ ստեղծվող արհմիությունների ՕԳԳ-ն բարձր չէ. պատգամավոր
«Եկեք մրցակցություն ապահովենք, թող աշխատակիցն ընտրի՝ որ արհմիության անդամ լինել»,- ասաց Պետրոսյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Հայաստան ներկրվող գազի գնի վերաբերյալ ավարտական արդյունք չկա. Հրանտ Թադևոսյան
Ներկա փուլում ՀՀ ներկրվող գազի գնի վերաբերյալ ավարտական արդյունք չկա: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց «Գազպրոմ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Իրանում կախաղան է հանվել «ոսկիների սուլթանը»
Իրանում ոսկու շուկան մանիպուլյացիայի ենթարկելու մեջ մեղադրվող, «ոսկիների սուլթան» մականվամբ հայտնի Վահիդ Մազլումին և իր հանցակից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Ջաջուռի և Քեթիի ոլորաններում թույլ ձյուն է տեղում
ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ժամը 17:30-ի դրությամբ, Ապարանի, Արագածի, Ախուրյանի և Աշոցքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Վաչագան Ղազարյանը կրկին կալանավորվել է
ՀՀ երրորդ նախագահի թիկնազորի նախկին պետ Վաչագան Ղազարյանը կրկին կալանավորվել է։ Panorama.am-ը տեղեկացավ ՀՔԾ մամուլի խոսնակ Մարինա Օհանջանյանից։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Մարգարիտա Գասպարյան. «Հիմա ես գիտեմ, որ անհնարին ոչինչ չկա»
Ռուսաստանը ներկայացնող հայազգի թենիսիստուհի Մարգարիտա Գասպարյանը վերադարձել է Թոփ-100, այժմ նա գտնվում է WTA-ի դասակարգման աղյուսակի 92-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Առաջարկվում է բուհերի վարձավճարները մուծել ամսական տարաժամկետմամբ
Պատգամավորը նկատեց, որ վարձավճարների հարցը լուրջ խնդիր է, և ամսական վճարները զգալի կհեշտացնեն ուսանողների և նրանց ծնողների հոգսը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Անուշ Գրիգորյանն ու Անի Հովսեփյանն արդեն մրցավայրում են
Հնդկաստանի Նյու Դելի քաղաքում կայանալիք կանանց բռնցքամարտի 2018 թ. աշխարհի առաջնությունում Հայաստանը կունենա երկու պատվիրակ։ Ըստ նախնական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Կոնվերս Բանկը հայտարարում է 25 տոկոսի չափով քեշբեք՝ ուսանողների համար
Ուսանողների  միջազգային օրվան ընդառաջ Կոնվերս Բանկը հանդես է գալիս լոյալության հերթական ակցիայով. գործարկված CashBack ակցիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Ռոնալդուն նշանվել է
Հարսնացուն արդեն հարսենական զգեստ է ընտրում
Աղբյուր` Panorama.am
16:50
ՊԵԿ հետաքննության վարչությունում երկու ՍՊԸ-ների նկատմամբ հարուցվել են քրեական գործեր
Ընկերությունները 2015-2018 թվականների ընթացքում պետական բյուջե չեն վճարել առանձնապես խոշոր չափի գումարներ:
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Լևոն Արոնյանը 3-րդն է Կալկաթայի «Tata Steel» մրցաշարում
Կալկաթայում ավարտվել է Tata Steel India շախմատային փառատոնը, որի շրջանակներում անցկացվել են արագ և կայծականային շախմատի մրցաշարեր: Արագ շախմատի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Տիգրան Կիրակոսյանի գոտեմարտի արդյունքը պաշտոնապես բողոքարկվել է
Բուխարեստում ավարտված սամբոյի աշխարհի 2018 թ. առաջնությունում Հայաստանի ներկայացուցիչները նվաճել էին 3 մեդալ՝ 2 արծաթե, 1 բրոնզե: Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Եվրախորհրդարանում կողմ են Թուրքիա-ԵՄ բանակցությունների պաշտոնապես առկախմանը
Եվրախորհրդարանի՝ Թուրքիայի հարցերով զեկուցող Քեթի Փիրին ներկայացրել է Թուրքիայի վերաբերյալ իր հերթական զեկույցի նախնական տարբերակը։ Նոյեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:58
Վահրամ Բաղդասարյանը՝ «սիրելի լոռեցիներին»
ԱԺ-ում «Հանրապետական» խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը  խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններին ռեյտինգային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
Կառավարության նիստերն այսուհետ կլինեն դռնբաց
Գործադիրն  այսօրվա նիստում հավանություն է տվել «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Եգիպտոսում գտել են երեք հազար տարի առաջ ապրած հղի կնոջ գերեզման
Ամերիկա-իտալական համատեղ հնագիտական առաքելությունը Եգիպտոսի հարավում՝ Կոմ-Օմբո շրջանում, հայտնաբերել է հղի կնոջ գերեզման: Կինը, հավանաբար, ապրել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:34
Հավաքների ազատության անհիմն և անուղղակի սահմանափակման միտում ենք տեսնում. Արթուր Հովհաննիսյան
«Այս հարցում ՄԻԵԴ-ը դիրքորոշում ունի, որ խաղաղ հավաքների իրավունքը հիմնարար իրավունք է ժողովրդավարական հասարակությունում»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
15:31
Ես իմ ասելիքները Սերժ Սարգսյանի աչքերի մեջ նայելով եմ ասել. Մարուքյան
«ՀՀԿ-ն ասում է, որ միակ ընդդիմությունը իրենք կարող է լինել, բայց գոյություն ունի քաղաքագիտություն, որի համաձայն ընդդիմությունն ապագա...
Աղբյուր` Panorama.am
15:26
Ի հեճուկս՝ Փաշինյանը «Հին Երևան» նախագծի կողմնակից
Կառավարությունը որոշել է լիազորել Երևանի քաղաքապետին Հայաստանի Հանրապետության անունից «Ի Էմ Սի» ՓԲԸ հետ կնքել Երևան քաղաքի Արամի, Փ....
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Արյուն Վահագն Մարգարյանին՝ առողջության ցանկություններով
Նախօրեին համացանցում տեղեկատվության հայտնվեց, որ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բալետի արտիստ,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Թրամփն առաջարկել է պայուսակների դիզայներին նշանակել դեսպան
Մարկսը հայտնի է էկզոտիկ կենդանիների կաշվից շքեղ պայուսակների ստեղծմամբ։
Աղբյուր` Panorama.am
14:58
ՄԻՊ-ը կհրապարակի զեկույց՝ Ադրբեջանի կողմից Տավուշի սահմանամերձ համայնքների գնդակոծություննների վերաբերյալ
Վաղը՝  Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը կհրապարակի արտահերթ զեկույց ադրբեջանական գնդակոծությունների առնչությամբ Տավուշի մարզի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Քրեական գործ հարուցելը դեռևս դատավճիռ չէ  ՊԵԿ նախագահը՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության դեմ քրգործի մա
15:39 15/11/2018

Քրեական գործ հարուցելը դեռևս դատավճիռ չէ ՊԵԿ նախագահը՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության դեմ քրգործի մա

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}