Մշակույթ 09:00 07/03/2016 Հայաստան

Հին Երևան, թե «Հին Երևան». Ճարտարապետ Գարեգին Եղոյան

«Քաղաքը չի կարող չզարգանալ:  Քաղաքը կենդանի օրգանիզմ է, որտեղ փոխվում է կյանքը, ապրելու պայմանները, նոր տեխնոլոգիաներ են մտնում կենցաղ, և կյանքի զարգացման հետ անհրաժեշտություն է առաջանում փոխել քաղաքաշինական մոտեցումները: Հետևաբար, քաղաքի զարգացումը անխուսափելի է: Բայց հարցն այն է, թե ինչպե՞ս փոխել քաղաքը:

Հին Երևանի շենքերը կարելի էր պահպանել իրենց տեղերում և վերականգնել՝ ադապտացնելով, նոր ֆունկցիա տալով, հարմարեցնելով նոր միջավայրին և պայմաններին: Ճարտարապետությունը և քաղաքաշինությունն ունեն նման հարցեր լուծելու իրենց սեփական ուժը:

Ցանկացած կառույց նախագծվում է որևէ հատուկ տեղի համար: Կառույցները, շենքերը մարդկանց նման ունեն կերպարներ: Այդ կերպարները կարելի է տեսնել, ճանաչել: Ընդհանրապես, քաղաքը կարելի է կարդալ: 

Ինչո՞ւ պետք է պահպանել հին շենքերը: Դրանք կարևոր են քաղաքի ժամանակագրական շերտերը կարդալու համար: Քաղաքը դառնում է հետաքրքիր և կենդանի միջավայր, երբ քաղաքի մեջ առկա է ժամանակը: Քաղաքը տարբերվում է բնակավայրից ժամանակի գործոնով: Զբոսնելիս, քաղաքը կարդալիս, կարծես ճամփորդում ես ժամանակի մեջ:

Հին շենքը և նոր կառույցը հարստացնում են մեկը մյուսին: Այդ հարցերի ներդաշնակ լուծումը պահանջում է որոշակի հմտություն: Ամենակարճ  ճանապարհն է՝ քանդել դրանք, հրաժարվել դրանցից:  Բայց ցանկացած կառույց ունի իր պատմությունը, կենսագրությունը և ,քանդելով այդ շենքերը, մենք ջնջում ենք քաղաքի կենսագրությունը:

«Հին Երևան» նախագծին վերաբերվում եմ որոշ վերապահումներով: Մեկ վայրում հավաքելով հին շենքերի ճակատները՝ միջավայրը վերածում ենք դեկորացիայի և ստանում շենքերի «ռեզերվացիա»: Բայց հին Երևանը մեկ թաղամասով չի սահմանափակվում: Հին Երևանը տարբեր տեղերում գտնվող շենքերն են կազմում՝ մի մասը արժեքավոր, մի մասը ոչ այդքան, բայց բոլորն էլ արժեքավոր են այնքանով, որ ապրել են ժամանակի մեջ:

Արդյոք «Հին Երևան» նախագծը հին Երևանի վերակառուցումն է, թե ընդամենը հին շենքերի ճակատներով երեսապատում ենք նորաստեղծ մի կառույց: Այս ամենը մտորումների տեղիք է տալիս:
Կարող էր այդ նախագիծը լինել և հին Երևանի շենքերը մնային իրենց տեղերում: Այդ նախագիծը չէ պատճառը, որ շենքերը քանդվում են: Պատճառը շատ ավելի խորն է. քաղաքաշինական կանոններին չհետևելը, քաղաքում սիրո բացակայությունը, անտարբերությունը և ագահությունը: Այդ մասունքների նկատմամբ սրտացավ վերաբերմունք չկա: Մենք կարող էինք համար նկարել նման հնաոճ ճակատներ և  ամեն ինչ կլուծվեր: Հին Երևան քաղաքը կապ չունի «Հին Երևան» նախագծի հետ:

Ինչպե՞ս  կարդալ քաղաքը:
Պատկերացրե՛ք մի գիրք են տալիս ու ասում են՝ կարդացե՛ք, պատմե՛ք գրքի բովանդակությունը: Սակայն գրքի մեջ պոկված էջեր կան, բնականաբար, բովանդակությունը ամբողջովին հասկանալի չէ: Նույնն է քաղաքը.գրքի բացակայող էջերը քաղաքում քանդված տարբեր ժամանակահատվածներում կառուցած շենքերն են:

Օրինակ կարդում եմ Պուշկին փողոցը, սկսում եմ Սախարովի հրապարակից: Մի կողմում  20-րդ դարի սկզբին Բունիաթյանի նախագծած հրշեջների  շենքն է, դիմացը Գևորգ Քոչարի  նախագծած բնակելի շենքը: Երկուսն էլ կոնստրուկտիվիզմի փայլուն օրինակ: Մեկ քայլ այն կողմ 19-րդ դարի վերջին կառուցված բնակելի տուն է, ենթադրում ենք, որ ունևոր մարդու տուն է եղել: Մի քիչ վերև 1960-70-ականներին կառուցված ժուռնալիստների տունն է: Տեսնում եմ Դոլմաման, շատ խղճուկ շենք՝ երկրորդ հարկը կավից կառուցված, բայց այն վերանորոգվել է և ներդաշնակ է միջավայրի մեջ: Աբովյան փողոցի խաչմերուկում տեսնում եմ 21-րդ դարի շենք: Տեսնում եմ ինչպես է փոխվում տեխնիկան, մարդկանց մտածողությունը: Հիմա եթե այդ ամենը քանդեն, չեմ կարողանա կարդալ:

Այսօրվա ճարտարապետության մասին:
Ճարտարապետությունն այնպիսի արվեստ է, որ փայլուն արտահայտում է ժամանակը, կառավարման սկզբունքները: Այսօրվա ճարտարապետությունն արտահայտում է այն, ինչ այսօր ունենք. մենք կարծես մոլորության մեջ ենք, պսևդո ազգային թեմաներ ենք օգտագործում՝ չպատկերացնելով, որ գուցե ազգայինը բնավ դա չէ, այլ քչախոսությունը, լակոնիկությունը»:

ՀՀ կառավարության 2014թ. նոյեմբերի 6-ի 1227-Ա որոշման (Երևան քաղաքի Գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված և Երևան քաղաքի Կոնդ թաղամասում գերակա հանրային շահ ճանաչված տարածքներում կառուցապատման նախապատրաստական միջոցառումների մասին) 3-րդ կետով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարին պատվիրակվել էր՝ ապահովել Երևան քաղաքի Գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված տարածքներում, «Հին Երևան» համալիրի կառուցապատման նախագծի մշակումը: «Հին Երևան» նախագծի հեղինակն ու  ճարտարապետը Լևոն Վարդանյանն է: Ծրագրում ընդգրկված է 30 հուշարձան: 2014-ին ՀՀ կառավարությունն ի դեմս ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Նարեկ Սարգսյանի, «Մուլտիկոնտինենտալ Դիստրիբյուշն» ՍՊԸ-ն՝ ի դեմս շվեյցարաբնակ ներդրող Վարտան Սիրմակեսի լիազորված անձ Գևորգ Մաչանյանի, համաձայնագիր է ստորագրվել «Հին Երևան» կառուցապատման ներդրումային ծրագրի վերաբերյալ: Նախնական հաշվարկներով, ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ է 120-150 միլիոն դոլար: Ծրագրի ավարտի վերջնաժամկետն է 5 տարի: Նշվում է, որ այս տարի արդեն  կսկսվեն լայնածավալ աշխատանքներ: Այս տարվա փետրվարի 25-ին գործադիրն ընդունել է Երևան քաղաքի գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված տարածքների նկատմամբ բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ ճանաչելու մասին որոշում: Դա հնարավորություն կտա ավարտին հասցնել քաղաքաշինական ծրագրի իրականացումը, որով մասնավոր ներդրումների հաշվին Երևանի կենտրոնից կվերանա կիսախարխուլ ոչ սեյսմակայուն, ոչ բավարար խտությամբ և հիմնականում վթարային հանդիսացող բնակելի ֆոնդը և գլխավոր պողոտայի վերոնշյալ տարածքում հնարավոր կլինի վերականգնել «Հին Երևան» պատմաճարտարապետական միջավայրը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:30
Վլադիմիր Պուտինը և Էրդողանը քննարկել են Արցախում հրադադարի պահպանման ռեժիմին վերաբերող հարցեր
Թուրքական կողմի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հեռախոսազրույցը: Մանրամասը և բոլոր ասպեկտներով քննարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am
23:53
Անդրանիկ, դավաճա՛ն. բողոքի ակցիա Անդրանիկ Քոչարյանի տան դիմաց
Մի խումբ քաղաքացիներ բողոքի ակցիաներ են իրականացնում «Իմ քայլ» խմբակցության պատգամավորների բակերում՝ նրանց մեղադրելով Արցախը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:51
Բաքվին հանձնելուց առաջ պայթեցվել է Քարվաճառի զորամասը
Հայկական զինվորական վերջին ստորաբաժանումները լքում են Լեռնային Ղարաբաղի Քարվաճառի շրջանը, որը կեսգիշերին պետք է անցնի Բաքվին։ Ռիա նովոստիի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:34
Եթե ԶՈւ-ն գտնի, որ այլևս ռազմական դրություն պահելու կարիք չկա, ուրեմն չկա. Եղոյան
«Ռազմական դրության վերացնել-չվերացնելու հարցն էլ կախված է ռազմաճակատի դրությունից։ Այդ հարցի պատասխանը Զինված ուժերը պետք է տան։ Եթե...
Աղբյուր` Panorama.am
22:16
Ամարասը վերահսկվում է ՊԲ-ի զորքերի կողմից, ռուս խաղաղապահների ուշադրության կենտրոնում է
Ամարասի վանական համալիրն ամբողջությամբ վերահսկվում է ՊԲ-ի զորքերի կողմից։ Ճիշտ է՝ մեկ ու կես կիլոմետրից ադրբեջանական դիրքերն են, բայց շատերն են...
Աղբյուր` Panorama.am
22:05
Արա Այվազյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալի հետ
Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ ԱԳ նախարար Արա Այվազյանի հեռախոսազրույցը ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ Սթիվեն Բիգանի հետ։ ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը...
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
Զավեն Սարգսյանի հոգեհանգստի արարողությունը տեղի կունենա վաղը Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանում
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ` անվանի մտավորական, լուսանկարիչ, Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի տնօրեն Զավեն Սարգսյանի մահվան կապակցությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
21:50
Ոստիկանության բաժիններում Արցախից բերված զենք-զինամթերք է հանձնվել
Ոստիկանությունը շարունակում է շուրջօրյա միջոցառումները` ապօրինի պահվող զենք-զինամթերքի հայտնաբերման ուղղությամբ։ Այս համատեքստում իրականացվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:25
Փաստաբան. Առգրավել են Արթուր Դանիելյանի և Նարեկ Մալյանի ընտանիքների մեքենաները
«Առգրավել են Արթուր Դանիելյանի և Նարեկ Մալյանի ընտանիքների կողմից շահագործվող մեքենաները: Ընդ որում և Արթուրի, և Նարեկի դեպքում մեքենաները...
Աղբյուր` Panorama.am
21:11
Տարվա լավագույն ուսուցիչ, տնօրեն մրցույթների կարգը փոխվել է. ԿԳՄՍ փոխնախարար
ԿԳՄՍ փոխնախարար Ժաննա Անդրեասյանը գրում է. «Արդեն իսկ հայտնել էի, որ տարվա լավագույն ուսուցիչ, տնօրեն մրցույթների կարգը փոխել ենք՝...
Աղբյուր` Panorama.am
21:03
Սա ակնհայտ քաղաքական հաշվեհարդար էր Նիկոլ Փաշինյանի կողմից. Զոհրաբյան
«Այն, ինչ տեղի ունեցավ այս խորհրդի նիստում, նույնիսկ սյուռեալիզմ չէր, նույնիսկ աբսուրդի գագաթնակետը չէր։ Որևէ հիմնավորում չկար, որ Գագիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Հիմնադրամը հատուցումներ կտրամադրի ևս 55 զոհված զինծառայողների ընտանիքների
«Այսօր մենք (1000+) անցկացրեցինք մեր չորրորդ նիստն ու որոշում կայացրեցինք հատուցումներ կատարել ևս 55 զոհված զինծառայողների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:17
Նախարար Փիլոյանը աշխատանքային շրջայց է կատարել
Արտակարգ իրավիճակների նախարար Անդրանիկ Փիլոյանն այսօր այցելել է Լուսակերտ ուսումնական կենտրոն, ծանոթացել Փրկարարական ծառայության Քաղաքացիական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Դավաճանը իրավապահներին ուղարկել է, որպեսզի առգրավեն հորս` Տեր Պետրոս ավագ քահանայի մեքենան․ Մալյան
ՎԵՏՕ նախաձեռնության հիմնադիր Նարեկ Մալյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Դավաճանը իրավապահներին ուղարկել է, որպեսզի առգրավեն հորս`...
Աղբյուր` Panorama.am
20:06
Գնդակն այլևս Սահմանադրական դատարանի դաշտում է․ Իվետա Տոնոյան
Ինչպես և ակնկալվում էր, ԱԺ խորհրդի նիստում խորհրդարանական մեծամասնություն հանդիսացող Իմ քայլը խմբակցության ջանքերով հաստատվեց  ԲՀԿ ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Հայ զինծառայողների խոշտանգումների ուղիղ պատասխանատուն Ադրբեջանի իշխանություններն են․ ՄԻՊ
ՀՀ ՄԻՊ Արման Թաթոյանը գրում է. «Այսօր Ադրբեջանի գյխավոր դատախազությունը հայտարարել է, թե բա հայկական կողմի զինծառայողների դիերի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
«Ռոման» կերկարաձգի պայմանագիրը Հենրիխ Մխիթարյանի հետ
Իտալական «Ռոմա»-ն մտադիր է երկարաձգել պայմանագիրը հայ կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանի հետ, գրում է La Gazzetta Dello Sport-ը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Պարտված, խայտառակված մարդը չի կարող Արցախյան բանակցություններն առաջ տանել․ Գեղամ Մանուկյան
Բոլոր մեթոդները կիրառելի են, որովհետև րոպե առաջ Նիկոլ Փաշինյանի հեռանալը կենսական անհրաժեշտություն է Հայաստանի և Արցախի համար։ Այս մասին ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Կարեն Ֆարխոյանը պատրաստ է դառնալ հայրենիք հանձնած դավաճանի խամաճիկը․ Բաբայան
«Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի անդամ Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ «Ինձ ապօրինաբար կալանավորելուց հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Ֆոնեթոնի արդյունքում հավաքագրվել է ավելի քան 2.1 միլիոն եվրոյի խոստում-նվիրատվություն
2020 նոյեմբերի 22-ին Հիմնադրամի Ֆրանսիայի տեղական մարմնի նախաձեռնած Ֆոնեթոնի արդյունքում հավաքագրվել է ավելի քան 2.1 միլիոն եվրոյի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ՌԴ նախագահը հեռախոսացրույց է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի հետ
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նոյեմբերի 23-ին և 24-ին հեռախոսացրույց է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի հետ:Այս մասին տեղեկանում ենք Կրեմլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:44
Փաշինյանը ներկայացրել է ԿԳՄՍ նորանշանակ նախարարին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն և աշխատակազմին ներկայացրել նորանշանակ նախարար Վահրամ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Իշխանությունը պահելու համար փորձ է անելու նաև Երևանում արյուն թափի․ Իշխան Սաղաթելյան
ՀՅԴ ներկայացուցիչներն այսօր այցելել են հացադուլ հայտարարած Գեղամ Մանուկյանին ու Կիմ Բալայանին։ Հիշեցնենք, որ նրանք Նիկոլ Փաշինյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Ոստիկանությունը դարձրել են Նիկոլ Փաշինյանի անձնական օգտագործման թիկնազորը․ Տիգրան Աբրահամյան
Մինչ Նիկոլ Փաշինյանը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում նիստ էր անցկացնում, մի խումբ քաղաքացիներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցագիր է հղել Սերժ Սարգսյանին
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցագիր է հղել Հայաստանի Հանրապետության վաստակյալ նախագահ Սերժ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Եվս մեկ խուզարկություն Նարեկ Մալյանի տանը
Հայկական հողերը Ադրբեջանին հանձնելու վերաբերյալ հայտարարության ներքո ստորագրած Նիկոլ Փաշինյանին քննադատող գործիչների տներում ու բնակության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Այսօր թշնամուն է հանձնում ոչ թե հին Քելբաջարի, այլ ներկայիս Շահումյանի շրջանը
«Դավաճանության և անգրագիտության հետևանքներին, Արցախի կորսված ու կորսվելիք բնակավայրերին անդրադարձել է ֆեյսբուքյան օգտատեր Ալվինա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Ակցիա. ՔՊ-ն գործում է Ադրբեջանի շահերով
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության գրասենյակի դիմաց այս պահին բողոքի ակցիա են իրականացնում...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}