Մշակույթ 09:00 07/03/2016 Հայաստան

Հին Երևան, թե «Հին Երևան». Ճարտարապետ Գարեգին Եղոյան

«Քաղաքը չի կարող չզարգանալ:  Քաղաքը կենդանի օրգանիզմ է, որտեղ փոխվում է կյանքը, ապրելու պայմանները, նոր տեխնոլոգիաներ են մտնում կենցաղ, և կյանքի զարգացման հետ անհրաժեշտություն է առաջանում փոխել քաղաքաշինական մոտեցումները: Հետևաբար, քաղաքի զարգացումը անխուսափելի է: Բայց հարցն այն է, թե ինչպե՞ս փոխել քաղաքը:

Հին Երևանի շենքերը կարելի էր պահպանել իրենց տեղերում և վերականգնել՝ ադապտացնելով, նոր ֆունկցիա տալով, հարմարեցնելով նոր միջավայրին և պայմաններին: Ճարտարապետությունը և քաղաքաշինությունն ունեն նման հարցեր լուծելու իրենց սեփական ուժը:

Ցանկացած կառույց նախագծվում է որևէ հատուկ տեղի համար: Կառույցները, շենքերը մարդկանց նման ունեն կերպարներ: Այդ կերպարները կարելի է տեսնել, ճանաչել: Ընդհանրապես, քաղաքը կարելի է կարդալ: 

Ինչո՞ւ պետք է պահպանել հին շենքերը: Դրանք կարևոր են քաղաքի ժամանակագրական շերտերը կարդալու համար: Քաղաքը դառնում է հետաքրքիր և կենդանի միջավայր, երբ քաղաքի մեջ առկա է ժամանակը: Քաղաքը տարբերվում է բնակավայրից ժամանակի գործոնով: Զբոսնելիս, քաղաքը կարդալիս, կարծես ճամփորդում ես ժամանակի մեջ:

Հին շենքը և նոր կառույցը հարստացնում են մեկը մյուսին: Այդ հարցերի ներդաշնակ լուծումը պահանջում է որոշակի հմտություն: Ամենակարճ  ճանապարհն է՝ քանդել դրանք, հրաժարվել դրանցից:  Բայց ցանկացած կառույց ունի իր պատմությունը, կենսագրությունը և ,քանդելով այդ շենքերը, մենք ջնջում ենք քաղաքի կենսագրությունը:

«Հին Երևան» նախագծին վերաբերվում եմ որոշ վերապահումներով: Մեկ վայրում հավաքելով հին շենքերի ճակատները՝ միջավայրը վերածում ենք դեկորացիայի և ստանում շենքերի «ռեզերվացիա»: Բայց հին Երևանը մեկ թաղամասով չի սահմանափակվում: Հին Երևանը տարբեր տեղերում գտնվող շենքերն են կազմում՝ մի մասը արժեքավոր, մի մասը ոչ այդքան, բայց բոլորն էլ արժեքավոր են այնքանով, որ ապրել են ժամանակի մեջ:

Արդյոք «Հին Երևան» նախագծը հին Երևանի վերակառուցումն է, թե ընդամենը հին շենքերի ճակատներով երեսապատում ենք նորաստեղծ մի կառույց: Այս ամենը մտորումների տեղիք է տալիս:
Կարող էր այդ նախագիծը լինել և հին Երևանի շենքերը մնային իրենց տեղերում: Այդ նախագիծը չէ պատճառը, որ շենքերը քանդվում են: Պատճառը շատ ավելի խորն է. քաղաքաշինական կանոններին չհետևելը, քաղաքում սիրո բացակայությունը, անտարբերությունը և ագահությունը: Այդ մասունքների նկատմամբ սրտացավ վերաբերմունք չկա: Մենք կարող էինք համար նկարել նման հնաոճ ճակատներ և  ամեն ինչ կլուծվեր: Հին Երևան քաղաքը կապ չունի «Հին Երևան» նախագծի հետ:

Ինչպե՞ս  կարդալ քաղաքը:
Պատկերացրե՛ք մի գիրք են տալիս ու ասում են՝ կարդացե՛ք, պատմե՛ք գրքի բովանդակությունը: Սակայն գրքի մեջ պոկված էջեր կան, բնականաբար, բովանդակությունը ամբողջովին հասկանալի չէ: Նույնն է քաղաքը.գրքի բացակայող էջերը քաղաքում քանդված տարբեր ժամանակահատվածներում կառուցած շենքերն են:

Օրինակ կարդում եմ Պուշկին փողոցը, սկսում եմ Սախարովի հրապարակից: Մի կողմում  20-րդ դարի սկզբին Բունիաթյանի նախագծած հրշեջների  շենքն է, դիմացը Գևորգ Քոչարի  նախագծած բնակելի շենքը: Երկուսն էլ կոնստրուկտիվիզմի փայլուն օրինակ: Մեկ քայլ այն կողմ 19-րդ դարի վերջին կառուցված բնակելի տուն է, ենթադրում ենք, որ ունևոր մարդու տուն է եղել: Մի քիչ վերև 1960-70-ականներին կառուցված ժուռնալիստների տունն է: Տեսնում եմ Դոլմաման, շատ խղճուկ շենք՝ երկրորդ հարկը կավից կառուցված, բայց այն վերանորոգվել է և ներդաշնակ է միջավայրի մեջ: Աբովյան փողոցի խաչմերուկում տեսնում եմ 21-րդ դարի շենք: Տեսնում եմ ինչպես է փոխվում տեխնիկան, մարդկանց մտածողությունը: Հիմա եթե այդ ամենը քանդեն, չեմ կարողանա կարդալ:

Այսօրվա ճարտարապետության մասին:
Ճարտարապետությունն այնպիսի արվեստ է, որ փայլուն արտահայտում է ժամանակը, կառավարման սկզբունքները: Այսօրվա ճարտարապետությունն արտահայտում է այն, ինչ այսօր ունենք. մենք կարծես մոլորության մեջ ենք, պսևդո ազգային թեմաներ ենք օգտագործում՝ չպատկերացնելով, որ գուցե ազգայինը բնավ դա չէ, այլ քչախոսությունը, լակոնիկությունը»:

ՀՀ կառավարության 2014թ. նոյեմբերի 6-ի 1227-Ա որոշման (Երևան քաղաքի Գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված և Երևան քաղաքի Կոնդ թաղամասում գերակա հանրային շահ ճանաչված տարածքներում կառուցապատման նախապատրաստական միջոցառումների մասին) 3-րդ կետով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարին պատվիրակվել էր՝ ապահովել Երևան քաղաքի Գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված տարածքներում, «Հին Երևան» համալիրի կառուցապատման նախագծի մշակումը: «Հին Երևան» նախագծի հեղինակն ու  ճարտարապետը Լևոն Վարդանյանն է: Ծրագրում ընդգրկված է 30 հուշարձան: 2014-ին ՀՀ կառավարությունն ի դեմս ՀՀ քաղաքաշինության նախարար Նարեկ Սարգսյանի, «Մուլտիկոնտինենտալ Դիստրիբյուշն» ՍՊԸ-ն՝ ի դեմս շվեյցարաբնակ ներդրող Վարտան Սիրմակեսի լիազորված անձ Գևորգ Մաչանյանի, համաձայնագիր է ստորագրվել «Հին Երևան» կառուցապատման ներդրումային ծրագրի վերաբերյալ: Նախնական հաշվարկներով, ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ է 120-150 միլիոն դոլար: Ծրագրի ավարտի վերջնաժամկետն է 5 տարի: Նշվում է, որ այս տարի արդեն  կսկսվեն լայնածավալ աշխատանքներ: Այս տարվա փետրվարի 25-ին գործադիրն ընդունել է Երևան քաղաքի գլխավոր պողոտայի՝ Աբովյան, Փավստոս Բուզանդի, Եզնիկ Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված տարածքների նկատմամբ բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ ճանաչելու մասին որոշում: Դա հնարավորություն կտա ավարտին հասցնել քաղաքաշինական ծրագրի իրականացումը, որով մասնավոր ներդրումների հաշվին Երևանի կենտրոնից կվերանա կիսախարխուլ ոչ սեյսմակայուն, ոչ բավարար խտությամբ և հիմնականում վթարային հանդիսացող բնակելի ֆոնդը և գլխավոր պողոտայի վերոնշյալ տարածքում հնարավոր կլինի վերականգնել «Հին Երևան» պատմաճարտարապետական միջավայրը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:36
Պեսկովը մեկնաբանել է «Իսկանդերի» վերաբերյալ Փաշինյանին սխալ զեկուցելու մասին հայտարարությունը
«Կրեմլը գոհ է Երևանից ստացված հայտարարություններից, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ զրույցից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը Վրաստանում է
Վրաստանում այցով գտնվող Եվրոպական խորհրդի նախագահ, Շառլ Միշելը սկսել է պաշտոնական հանդիպումները: Այս մասին գրում է վրացական Առաջին ալիքը։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:27
Վազգեն Մանուկյան. Տեր Կյուրեղը մարդկային ու հոգևոր բարձր հատկանիշներ ունեցող փայլուն հոգևորական էր
Ընդդիմության կողմից վարչապետի միասնական թեկնածու առաջադրված Վազգեն Մանուկյանը ցավակցագիր է հղել Տեր Կյուրեղ քահանայի մահվան կապակցությամբ....
Աղբյուր` Panorama.am
14:22
Արմեն Աշոտյան. Պատմությունը սիրում է կրկնվել
ԱԺ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախկին նախագահ, ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը գրում է. «Քիչ առաջ թրքադրածո կառավարությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Թուրքիա-Արդբեջան-Պակիստան դաշինքի դերակատարությունն արցախյան պատերազմում և դրանից հետո. EurAsia Daily
EurAsia Daily-ն ծավալուն վերլուծություն է հրապարակել Թուրքիա-Արդբեջան-Պակիստան դաշինքի հակահայկական ուղղվածության մասին: Վերլուծականում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
2020թ-ի ընթացքում ՀՀ-ում արձանագրվել է հանցագործության 26.468 դեպք
Դատախազության կոլեգիայի նիստում քննարկվել են 2020թ.-ի ընթացքում Հանրապետությունում հանցավորության վիճակը և ՀՀ դատախազության գործունեության արդյունքները
Աղբյուր` Panorama.am
14:06
«Իսկանդերի» անգործության մասին հայտարարությունից մեկ շաբաթ անց Փաշինյանը եզրակացրել է՝ իրեն ճիշտ չի զեկուցվել
ՀՀ վարչապետը և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը վերջերս կայացած հեռախոսազրույցի ընթացքում ի թիվս այլ հարցերի՝ քննարկել են նաև Հայաստանի կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
ԱՀԿ. Աշխարհի բնակիչների գրեթե 10 տոկոսն ունի COVID-19-ի հակամարմիններ
Երկրագնդի բնակչության գրեթե 10%-ն ունի SARS-CoV-2-ի հակամարմիններ: Այս մասին հայտարարել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:45
Իրանի ԱԳՆ-ն հերքում է նավի պայթյունի մեջ իրեն ուղղված Իսրայելի մեղադրանքները
Իրանի արտգործնախարարությունը կտրականապես հերքում է Օմանի ծոցում իսրայելական նավի վրա հարձակմանը Թեհրանի մասնակցության մեղադրանքները, որը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:39
Մինչ այս պահը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնված Արցախի տարածքները համարվում են բռնազավթված Ադրբեջանի կողմից. Արցախի ԱԺ
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը հայտարարություն է տարածել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ հայտնված Արցախի տարածքների իրավական կարգավիճակի մասին
Աղբյուր` Panorama.am
13:34
Հարկային եկամուտների ծավալի մեջ խոշոր հարկ վճարողների մասնակցությունը կազմում է 71.1%
Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահը և տեղակալները հանդիպել են հանրապետության ավելի քան 400 խոշոր հարկ վճարողների հետ` լսելու բիզնեսին մտահոգող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:29
Լինել համախմբված, հավաքվել Բաղրամյան պողոտայում. Արտակ Թովմասյան
«Գոյություն ունի իշխանություն և պետականություն, պետություն: Ես միշտ կանգնած եմ եղել պետության, պետականության, ազգի կողքին»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Կոչ ենք անում՝ չմասնակցել այսօրվա արյունալի ներկայացմանը, որ բեմադրելու է Նիկոլ Փաշինյանը. ակցիա
ՀՅԴ-ականները կառավարական երրորդ մասնաշենքում են։ Նրանք անհնազանդության ակցիաներ են իրականացնում՝ Կառավարության աշխատակիցներին կոչ անելով...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Երևանում ներքաղաքական պայքարի վառելիքը «Իսկանդեր»-ի մասին հայտարարություններն էին․ ռուսական Առաջին ալիք
Ռուսական Առաջին ալիքը ծավալուն ռեպորտաժով կիրակնօրյա եթերում անդրադարձել է Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին։ «Երևանը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:14
«Նիկոլ, մարտի 1-իդ կոչը՝ զինվեք, չի կրկնվելու»
«Նիկոլ, մարտի 1-իդ կոչը՝ զինվեք, չի կրկնվելու»։ Նախորդ տարվա նոյեմբերի 16-ին Նիկոլ Փաշինյանի աղմկահարուց գրառմանն այսպես արձագանքեց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:09
Նախագահի աշխատակազմ. Նախագահի առարկությունները չընդունելու վերաբերյալ հիմնավորումները մուտքագրվել են այսօր
ՀՀ Նախագահի աշխատակազմը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Հանրապետության նախագահի կողմից իրեն ներկայացված հրամանագրի նախագիծը...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Ռոբերտ Քոչարյան. Որքան թանկ նստեց մարտի 1-ի գործը Հայաստանի ու Արցախի վրա
«Որքա՜ն թանկ նստեց այս գործը մեր պետության ու Արցախի վրա»,-  ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջում գրել է ՀՀ երկրորդ նախագահ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Արցախում ռուս խաղաղապահների համար կառուցվել է ևս չորս նոր բլոկ-մոդուլային թաղամաս
Արցախում ռուսական խաղաղապահ զորախմբի ռազմական անձնակազմի տեղակայման պայմանները բարելավելու համար ՌԴ ՊՆ նյութատեխնիկական մասնագետները Ստեփանակերտ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Ո՞ր կողմ էին ուղղված «մարտի 1-ի» գործի սլաքները, և որտեղի՞ց էր փչում Նիկոլի քինախնդրության քամին. Yerevan.today
Yerevan.today-ը գրում է՝ նախքան Արցախը կործանելը, Հայաստանի ինքնիշխանությունն ու ամբողջականությունը վտանգելը, նախքան ներկայիս շարունակական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
Խաչերի օրհնություն և հանձնում զինծառայողներին
«Թովմասյան» հիմնադրամը, ՀՀ ԶՈՒ հոգևոր առաջնորդության առաջարկով, հանձն է առել հովանավորել այս տարի զորակոչվող զինծառայողներին «Աշոտ Երկաթ» խաչերի հանձնումը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:42
«Ադրբեջանցիները մինչև վերջ կվիճեն ամեն տարածքի համար, իսկ հայկական կողմից այդպիսի պատրաստակամություն չկա»․ BBC
«Բաժանված գյուղեր, կտրված ճանապարհներ, դադարեցված արտադրություն. 2020 թվականի աշնանային պատերազմից հետո Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տասնյակ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Դատարանը բավարարել է փաստաբանների բողոքը
«Թե ինչու են ՀՀ դատախազությունը և ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունը խուսափում պետական դավաճանության փաստով քրեական գործ հարուցելուց, առանձին քննարկման հարց է»,- գրել է Արա Զոհրաբյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:32
Նիկոլի հանրահավաքի միակ իմաստը՝ վրեժ մարդկանցից, վրեժ Հայաստանից. Արթուր Ղազինյան
«Մեկ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Արթուր Ղազինյանը գրում է. «Ակնհայտ է, որ նա լավ էլ հասկանում է, որ այդ հանրահավաքով...
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Քննարկվում է հայ գերիների վերադարձը՝ Ադրբեջանի կողմից խոչընդոտելը դատապարտելու վերաբերյալ նախագիծը
Մեկնարկել է ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նիստը։ Օրակարգում մեկ հարց է՝ «Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո...
Աղբյուր` Panorama.am
12:22
Արսեն Բաբայան. Պարոնայք սպաներ, դուք կարող եք մեկ քայլով վերջ դնել Նիկոլի ստեղծած այս մղձավանջին
Իրավաբան, «Հայրենիք» կուսակցության անդամ Արսեն Բաբայանը ֆեյսբուքյան գրառմամբ դիմել է Հայաստանի գլխավոր դատախազին, ոստիկնաապետին, ԱԱԾ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:17
Նեթանյահուն մեղադրում է Իրանին Օմանի ծոցում իսրայելական նավի վրա պայթյուն կազմակերպելու մեջ
Իրանը, անկասկած, կանգնած էր այս միջադեպի ետևում, երբ իսպանական ընկերության պատկանող MV Helios Ray բեռնանավը վնասվել է Օմանի ծոցում:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Վիգեն Երեմյան. Փաշինյանի սիրտը նո՞ր «մարտի 1» է ուզում
«Իմ Ձայնը» նախագիծը տարածել է նախագծի փորձագետ Վիգեն Երեմյանի հոդվածը, որը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ. «Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:05
«Ալիևը հայտարարում է բանակը զարգացնելու պլանների մասին, իսկ Փաշինյանը պայքարում է հայկական բանակի դեմ»
Իրավապաշտպան Երվանդ Վարոսյանը գրում է. «Իլհամ Ալիևը Հայաստանը կոչում է ֆաշիստական պետություն, որն իրավունք չունի բանակ ունենալ։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Չալաբյան. Թշնամին արդեն անարգել կհասնի Երևանի մատույցները, հընթացս ծիծաղելով հայի վերջին խելքի վրա
«Ազգային օրակարագ» կուսակցության համահիմնադիր Ավետիք Չալաբյանը գրում է. «Փետրվարի 26-ին ՀՀ Նախագահ Արմեն Սարգսյանը իր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Արթուր Դանիելյան. Փաստ է, որ Թուրքիան վերցրել է Հայաստանում իշխանությունը
«Ադեկվադ» միաբանության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանը գրում է. «Թուրքիան ասում է՝ Հայաստանում հեղաշրջման փորձերը անընդունելի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ
15:15 16/02/2021

Ապահով և ծաղկած Հայաստան ունենալու համար՝ փետրվարի 20-ին հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում. Մանկավարժ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}