Առողջություն 10:03 28/03/2016 Հայաստան

Դավիթ Պիպոյան. Թերսնուցման վերաբերյալ տվյալներն ահազանգ են

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանի տնային տնտեսությունների սնուցման խնդիրների մասին ՄԱԿ-ի՝ օրերս հրապարակված զեկույցում ներառված տվյալները Պարենային իրավունքի փորձագետ, Սննդամթերքի անվտանգության դոկտորանտ Դավիթ Պիպոյանն ահազանգ է որակում:

«Ես կարծում եմ, որ այս հետազոտության արդյունքներն արդեն ահազանգ են: Մենք բոլորս պետք է սթափվենք: Եթե մենք չհասկանանք, որ սա ազգային անվտանգության հարց է, տարիներ հետո լուրջ խնդրի առաջ ենք կանգնելու»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Պիպոյանը:

Հիշեցնենք, որ Պարենային ապահովության, խոցելիության և սնուցման ամբողջական վերլուծության  համաձայն, Հայաստանում 5 տարեկանից փոքր երեխաների 19%-ը թերաճ են: Այս թիվը   վերջին մի քանի տարվա ընթացքում ավելացել է: 2005-ին անցկացրած հետազոտության   համաձայն, թերսնուցման հետևանքով թերաճ են եղել,  այսինքն ըստ տարիքի նորմայից ցածր հասակ են ունեցել, մինչև հինգ տարեկան երեխաների 13%-ը:

Պարենային իրավունքի փորձագետի համոզմամբ, իրավիճակը շտկելու համար պետք է ստեղծվի գերատեսչությունների միասնական տանդեմ, որում ներառված կլինեն գյուղատնտեսության, առողջապահության, աշխատանքի ու սոցիալական հարցերի նախարարությունները:

«Հայաստանում սովոր չեն միջգերատեսչական տանդեմային գործողությունների, որովհետև մեզ մոտ ամեն մեկը սիրում է մյուսին մեղադրել, իր չարած գործը մյուսի վրա գցել, բայց սա այն հարցն է, որի լուծումը պահանջում է համալիր մոտեցում, որտեղ յուրաքանչյուրը պետք է ունենա հավասար պարտականություններ»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Դավիթ Պիպոյանը  հիշում է, որ դեռևս 2011-ին Հայաստանում մշակվում էր պարենային ապահովության հայեցակարգը:  Ինքը եղել է այն փորձագետներից մեկը, ով պետք է եզրակացություն տար հայեցակարգի նախագծի վերաբերյալ:

«Ես կարդացել եմ նախագիծը, շատ գործիքազուրկ  էր, չկային այն գործիքները, որոնք ապահովելու են չափելի արդյունքը»,-ասաց նա:

Այս առումովփորձագտետը մատնացույց արեց եվրոպական փորձը՝ ռազմավարություն կոչվում է այն փաստաթուղթը, որի դրույթները ենթակա են պարտադիր կատարման, կա  հստակ ֆինանսավորում ու ժամանակացույց:

«Եթե չկա իրավական ու տեխնիկական այս գործիքակազմը, ապա ռազմավարություն բառը մոռացեք, կարելի է կոչել բանաձև ու վերջ»,-ասաց նա:

Պարենային իրավունքի փորձագետը կրկին անգամ շեշտեց, որ պարենային իրավունքի ոլորտում  Հայաստանը լուրջ բացեր ունի իրավական ու ենթակառուցվածքային առումով, որոնք հրատապ լուծում են պահանջում: 

«Այս ամենը սկսում է պարենայիքն իրավունքից: Ես  ուզում եմ ներկայացնել եվրոպական փորձը, երբ կազմավորվում էր Եվրոպական Միությունը, պարենայինիրավունքն ամրագրվեց որպես սահմանադրական իրավունք»,-ասաց նա, ավելացնելով, որ հասկացությունը տրվեց  ոչ միայն  բառերով, այլ տրվեցին գործիքներ ու սկզբունքներ, որոնք կարող էին խնդիրը կարգավորել:

Նրա խոսքով, դա առաջին հերթին գյուղատնտեսների ու գյուղացիական տնտեսությունների համար կյանքի համարժեք ռիթմի ապահովումն է, երկորդ հերթին՝ գյուղատնտեսական էքսպանսիան է նորագույն տեխնոլոգիաների միջոցով և երրորդ՝ իրատեսական գին սպառողների համար:

« Երբ մենք ասում ենք թերսնուցում կամ թեարճ, շարքային քաղաքացիները պատկերացնում են, որ խոսքը պարենի ֆիզիկական անհասանելիության մասին է:  Սակայն պետք է հիշել, որ պատշաճ սնուցումը ոչ միայն օրական կալորիաներն են, այլ սննդատարրերի, միկրո- և մակրոկոմպոնենտների,  վիտամիների համապատասխան քանակով ընդունումն է: Եթե մարդուն օրական անհրաժեշտ է 2 հազար կիլոկալորիա, ապա դրա մեջ պետք է տարբերակված լինեն սպիտակուցները, աշխաջրերը, ճարպերը: Եթե ցամաք  հացի միջոցով ստանում ես կալորաին, դա չի նշանակում, որ մարդու մոտ չի լինելու թերաճություն»,-բացատրեց մասնագետը:

Պիպոյանի խոսքով, Հայաստանում աղքատության մակարդակի վրա առավել մեծ ազդեցություն ունենում են գյուղական համայնքները, որոնք առավել անմխիթար վիճակում են:

«Այս պարագայում խնդրի լուծման  երկու մեխանիզմ կա. կամ մանր ու միջին գյուղացիական տնտեսությունները խթանման, խրախուսման միջոցոց արտադրության ավելացման հաշվին լուծեն պարենային խնդիրները, և երկորրդ գները պետք է լինեն մատչելի, որպեսի մարդը կարողանա իրեն թույլ տա ընդունել բավարար քանակությամբ սպիտակուցներ, մենք շատ լավ հասկանում ենք, որ Հայաստանում կենդանական ծագման հումքն ու արտադրանքը բավականին թանկ են, եթե համեմատում ենք նվազագույն աշխատավարձի հետ»,-նկատեց փորձագետը:

Եվրոպական մի շարք երկրների, ինչպես նաև հետխորհրդային երկիր համարվող Բելառուսին այս խնդիրը հաջողվել է լուծել ագրարային քաքականության շնորհիվ. «Բելառուսում կա սոցիալական սննդամթերք: Պետությունը պահպանել կոլխոզները: Կա պետական քաղաքականություն, որի արդյունքում այդ տնտեսություններին «պատվեր» է տրվում սոցիալապես անապահովների համար սննդամթերքի արտադրություն իրականացնել: Ես ականատես եղա, տատիկները, պապիկները հերթ էին կանգնած սոցիալական կաթի, հացի համար: Դրանք մատչելի գնով տրվում են թիրախային խմբերի»:

Պիպոյանը նկատեց, որ նման ծրագրեր Հայաստանում չեն իրականացվում, շուկան թողնված է բարձիթողի վիճակում, ազատ տնտեսական հարաբերություններ են, իսկ պետություն էլ չի կարող որևէ արտադրողից որևէ բան պահանջել:

«Այս առումով պետք է համալիր մոտեցում»,-ասաաց Դավիթ Պիպոյանը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:52
Ցեղասպանվեցինք, որովհետև առավել հավատացինք թշնամու բարեգթությանը, քան մեր քաջությանը. Արշակ Սրբազան Խաչատրյան
Հանրապետության հրապարակից մեկնարկած ջահերով երթը հասավ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիր։ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դիվանապետ Արշակ Սրբազան...
Աղբյուր` Panorama.am
23:13
Freedom House-ն անդրադարձել է ՀՀ-ում ոստիկանության դրսևորած բռնություններին և ճնշումներին
Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը իր X-ի միկրոբլոգում գրել է. «Մենք մտահոգված ենք Հայաստանում ոստիկանական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:56
Անցած տարի այս օրը Ալիևը տեղադրեց ապօրինի անցակետը Բերձորի միջանցքում, իսկ մեկ տարի անց՝ սյունը Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև. Բեգլարյան
Արցախի Հանրապետության նախկին պետնախարար Արտակ Բեգլարյանը գրում է. «Տավուշի գյուղերը չպետք է տրվեն Ադրբեջանին, և իշխանությունների այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:45
Ցեղասպանության զոհերի էլեկտրոնային շտեմարանի ձևավորման աշխատանքները սառեցվե՞լ են
Հայոց Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ գործող իշխանությունների հակասական հայտարարություններն ու քայլերը շարունակվում են: Մինչ իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
22:10
ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբը Նոյեմբերյանի ոստիկանությունում է՝ տեսակցելու ազատությունից զրկվածներին
ՀՀ ՄԻՊ գրասենյակից հայտնում են. «Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանի հանձնարարությամբ ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբն այս պահին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:56
Կիրանցի հատվածում այս պահին ճանապարհը փակ է, այնտեղ ջահերով երթ է անցկացվում
Տավուշի Կիրանց գյուղում էլ են ջահերով երթ անցկացնում։ Տեղացիները ջահերով հավաքվել են տեղի եկեղեցու բակում։ Այդ մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:45
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի ջահերով երթի առաջին ջահը վառվեց Թուրքիայի և Ադրբեջանի այրվող դրոշների կրակից
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցի կապակցությամբ Հանրապետության հրապարակից մեկնարկել է ավանդական ջահերով երթը։ Երթի մեկնարկին այրվեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
21:40
Արմեն Գրիգորյանը չի մեկնի Սանկտ Պետերբուրգ
ՀՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղարի գրասենյակից հայտնում են.  «ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը չի մեկնի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:32
Արևմուտքը Ռուսաստանին ռազմավարական պարտություն հասցնելու փորձերում ձգտում են ապակայունացնել Հարավային Կովկասը. ՌԴ ԱԳՆ
Հավաքական Արևմուտքի երկրները Ռուսաստանին ռազմավարական պարտություն հասցնելու փորձերում ձգտում են ապակայունացնել իրավիճակը Հարավային Կովկասում։...
Աղբյուր` Panorama.am
21:08
Բերման է ենթարկվել «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման խորհրդի անդամ Միքայել Մարտիրոսյանը
«Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժումը ֆեյսբուքյան իր էջում հայտնում է. «Ոստիկանները բերման են ենթակել քաղաքագետ Սուրեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:54
Սուրեն Պետրոսյանին տանում են Նոյեմբերյանի բաժին
Սուրեն Պետրոսյանի ֆեյսբուքյան էջում հայտնում են․ «Ոստիկանները ձերբակալել են քաղաքագետ Սուրեն Պետրոսյանին, նրան տանում են Նոյեմբերյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
Բագրատ սրբազանի գործունեությունը այդ առկայծումներից մեկն է․ Մանուկ Հերգնյան
Տնտեսագետ Մանուկ Հերգնյանը գրում է․ «Երբ մի օր այս նվաղած վիճակից հայ ժողովուրդը վեր կանգնի՝ ստացված խորը հոգեբանական վնասվածքը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:25
Տավուշցիներին ոստիկանները բիրտ ուժ կիրառելով բերման են ենթարկում, իրավիճակը լարված է
Ոստիկաններն ուժով հեռացնում են քաղաքացիներին փողոցից՝ կիրառելով բիրտ ուժ։ Կան նաև բերման ենթարկված քաղաքացիներ։ Ոստիկանները ուժով մեքենաները...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
«Ճանաչումից՝ հատուցում». մեկնարկեց ավանդական ջահերով երթը
Հանրապետության հրապարակից մեկնարկեց «Ճանաչումից՝ հատուցում» խորագրով ավանդական ջահերով երթը։ Բազմաթիվ քաղաքացիներ եկել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Փաշինյանին հեռացնելու ամենաճիշտ ճանապարհն անվստահություն հայտնելն է․ Սերժ Սարգսյան
«Որևէ մեկն ի վիճակի չէ ցեղասպանությունը կասկածի տակ առնելու»,- լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Խստորեն դատապարտում ենք իշխանությունների վարած ապազգային և ծայրահեղ վտանգավոր քաղաքականությունը․ Դիվանագետների համահայկական խորհուրդ
Դիվանագետների համահայկական խորհուրդը հայտարարություն է տարածել՝ հայոց ցեղասպանության   109-րդ տարելիցի կապակցությամբ, որում ասվում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
«Մե՛նք ենք մեր սարերը» հուշարձանն ադրբեջանական կայքերում ներկայացվում է որպես «ադրբեջանական մշակութային ժառանգություն»
«Հայկական լեռնաշխարհի մշակութային ժառանգության օմբուդսմենը» ահազանգում է․ Ադրբեջանի պետական վարչակարգը շարունակում է յուրացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Ցեղասպանությանը կանանցից ու երեխաներից կազմված քարավանները դիտավորյալ թողտվությամբ ենթարկվում էին ավազակային հարձակումների
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի բացվել է «Հայ կինը՝ ցեղասպանության զոհ և հերոս» խորագրով ժամանակավոր ցուցադրությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
«Տղերք ջան, եկեք դուք ճանապարհը փակեք, մենք էլ գնանք էնտեղ կանգնենք, ձեզ օրհնենք»․ հոգևորականը՝ ոստիկաններին
«Տղերք ջան, եկեք դուք ճանապարհը փակեք, մենք էլ գնանք էնտեղ կանգնենք, ձեզ օրհնենք»,- ասաց հոգևորականը՝ դիմելով  ոստիկաններին։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
«Իմնեմնիմի»-ի հաջորդ հերթապահներն են Վարուժան Գեղամյանը ու Սուրեն Սարգսյանը
«Իմնեմնիմի»-ի  հաջորդ հերթապահներն են  թյուրքագետ Վարուժան Գեղամյանը և քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը։ Այս առիթով փաստաբան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:43
Ոստիկանը զգուշացրեց Սրբազանին՝ ճանապարհ չփակեք
Տավուշցիները փակում են Բագրատաշենի անցակետ տանող ճանապարհը։ Ավելի վաղ հայտնել էինք, որ մեծ թվով ոստիկաններ են արդեն բերվել։ Ոստիկանը Բագրատ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Վահրամ Տեր-Մաթևոսյան. Էրդողանի հայտարարությունը վիրավորանք է, անարգանք, հանդուգն ու անընդունելի
Իրաքից Թուրքիա վերադառնալիս այսօր՝ Օսմանյան Թուրքիայի կողմից իրականացրած Ցեղասպանության տարելիցի նախօրեին, Ռեջեփ  Էրդողանը հայտարարություն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Ադրբեջանական զորքն առանց մեկ կրակոցի արդեն տեղավորվում է տասնամյակներով կառուցված և անառիկ պահված Տավուշի մեր դիրքերում. Վրթանեսյան
Ռազմական փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրել է․ «Ադրբեջանական զորքն առանց մեկ կրակոցի արդեն տեղավորվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Մեծ թվով ոստիկանանական ուժեր են կենտրոնացվել Այրում -Բագրատաշեն ճանապարհին
Մեծ թվով ոստիկանանական ուժեր են կենտրոնացվել Այրում -Բագրատաշեն ճանապարհին։ Տավուշցիները փորձում են փակել Բագրատաշենի անցակետ տանող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Ռուսաստանը մտահոգված է, որ Թուրքիայի ազգային ավիափոխադրողը ռուսաֆոբիա է դրսևորում
 Մարդու իրավունքների ոլորտում միջազգային համագործակցության մշտական հանձնաժողովը սպասում է, որ թուրքական իշխանությունները բացատրություն տան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»
Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցին ընդառաջ այսօր Հայաստանի պատմության թանգարանում բացվեց «Ցեղասպանված հուշարձաններ» խորագրով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Կիբեռհանցագործներն ավելի հաճախ են կիրառում կապալառուների միջոցով գրոհներ
Առավել հաճախ օգտագործվող սկզբնական վեկտորների եռյակ 2023-ին մտել են հաճախ փոքր և միջին բիզնեսի սեգմենտում գտնվող կապալառուների միջոցով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Բագրատ Սրբազանը դիմեց Սասուն Միքայելյանին
Հայ Առաքելական եկեղեցու Տավուշի թեմի առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը ԵԿՄ նախագահ Սասուն Միքայելյանին կոչ արեց վերջ դնել  իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
17:43
Սյունիքում տրամադրությունները լարված են. Գորիսի փոխքաղաքապետ
Սյունիքում տրամադրությունները լարված են ու, բնականաբար, ի աջակցություն տավուշցիների են։ «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասել է Գորիսի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»
18:05 23/04/2024

Արևմտյան Հայաստանի ու արդեն Արցախի հուշարձանները՝ «ցեղասպանված հուշարձաններ»

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}