Քաղաքական 17:13 17/09/2016 Հայաստան

Էլիու Ռիխտեր: Մինչև չվերացվի ատելության քարոզչությունը, խաղաղություն չի կարող հաստատվել

Ատելության խոսքը և հրահրումը (hate speech and incitement) հայերի հանդեպ, որը մեծ մաշտաբներով տարածվում է Ադրբեջանում պետական մակարդակով հանդիսանում է անմիջական ֆիզիկական սպառնալիք հայության համար, և քանի դեռ այդ երկրում առկա է այդ քարոզչությունը ոչ մի համաձայնագիր չի կարող խաղաղություն հաստատել կողմերի միջև:

Ատելության խոսքի և հրահրման թեմայի շուրջ Panorama.am-ը զրուցել է իսրայելցի մասնագետների՝ Ցեղասպանության կանխարգելման Երուսաղեմի կենտրոնի համահիմնադիրներ Էլիու Ռիխտերի և Թամար Պիլեգիի հետ, ում հետազոտություններն այս թեմայով ցույց են տվել, որ ատելության խոսքը շատ հաճախ ուղղակիորեն հանգեցնում է բռնությունների և որ այն դասվում է ցեղասպանությանը նպաստող ամենաէական նախադրյալների շարքին: Նրանց կարծիքով ցեղասպանությունների կանխարգելման համար անհրաժեշտ է վերացնել և խստորեն պատժել ատելության ցանկացած դրսևորում:

Պրոֆեսոր Ռիխտերի խոսքով` ցեղասպանության հրահրումը հիմնականում դրսևորվում է հետևյալ կերպ – թիրախ խմբի ներկայացուցիչներին ներկայացնում են որպես կենդանիների, որոնք զուրկ են մարդկային հատկանիշներից, որպես խումբ, որը մեծ վտանգ է ներկայացնում հասարակության համար և որի ոչնչացումն արդարացված է հասարակության բարօրության համար:

«Օրինակ թուրք բժիշկներն առաջատար դեր են ունեցել 1915թ-ի Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման մեջ, քանի որ նրանք համոզված էին, որ հայերը վտանգ էին ներկայացնում թուրք հասարակության համար և հետևաբար նրանց բնաջնջումն արդարացված էր», - ասում է Ռիխտերը` հղում անելով այս թեմայով իր հետազոտությանը:  

Ըստ նրա` հրահրման և ատելության խոսքի բաղադրիչներ են նաև թիրախ խմբի պատմության աղավաղումը, նրանց մասին բացասական և սուտ տեղեկությունների տարածումը, ինչպես նաև անցյալում տեղի ունեցած ցեղասպանության ժխտումը: Հրահրոււմը կարող է նաև դրսևորվել տվյալ խմբին ոչնչացնելու անմիջական հրահանգներով, այդ խմբի անդամներին սպանողներին ու հալածողներին հերոսացնելով և այլ ձևերով:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը, ով մասնագիտությամբ բժիշկ-համաճարակաբան է, կիրառել է համաճարակաբանության մեթոդաբանությունը ատելության խոսքը չափելու և ցեղասպանություններն ուսումնասիրելու համար: Չափելով ատելության խոսքի առանձին դրսևորումները և դրանց ինտենսիվության աստիճանը նրանք կարողանում են կանխորոշել բռնությունների հավանականությունը: «Այդ մեթոդով կարելի է կանխորոշել ցեղասպանությունը և հետևաբար կանխարգելել այն», - ասում է Ռիխտերը:

«Արդեն հայտնի փաստ է, որ հրահրումն ու ատելության խոսքը 100%-ով հանդիսանում են ցեղասպանությանը նպաստող առաջնային գործոնները, բայց այս կարևոր հանգամանքին համապատասխան ուշադրություն չի դարձվում: Պարզապես աններելի ու հանցավոր է այս երևույթն անտեսելը և դրան լուրջ չվերաբերվելը: Միջազգային հանրությունը պետք է համապատասխան մեխանիզմներ ստեղծի ատելության խոսքը կանխելու և մեղավորներին պատժելու համար», - ասում է Թամար Պիլեգին:

Զրուցակիցներն ընդգծեցին, որ միջազգային իրավունքի համաձայն ատելության խոսքը դատապարտվում է որպես հանցագործություն, սակայն հայտնեցին իրենց մտահոգությունն առ այն, որ չնայած Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եվ պատժելու մասին կոնվենցիայի առկայությանը, մինչ օրս միջազգային հանրությունը չունի գործող մեխանիզմ այդ երևույթների կանխարգելման ու պատժման համար:

Ինչ վերաբերում է հակամարտություններին, ապա Ռիխտերի և Պիլեգիի համոզմամբ` հակամարտությունները չեն կարող երկարատև լուծում ունենալ քանի դեռ ատելության խոսքն ու քարոզչությունը ընդունված նորմ է հակամարտող երկրներում: «Անգամ այսպես կոչված տնտեսական խաղաղությունը չի կարող կանխել ատելության խոսքի վտանգավոր հետևանքները», - վստահեցնում են նրանք:   

Այն հարցին, թե ինչպես պետք է պայքարել ատելության խոսքի և քարոզչության դեմ, զրուցակիցները պատասխանեցին, որ այդ երևույթը հիմնովին արմատախիլ անելու համար պետք է երկարատև ու հետևողական աշխատանք տարվի հասարակության բոլոր շերտերի հետ, քանի որ ատելությունը որպես կանոն փոխանցվում է սերնդից սերունդ: Ուսումնասիրելով հրեաների հանդեպ ատելության դրսևորումները Իրանում նրանք հանգել են նաև այն եզրակացության, որ միջազգային տնտեսական պատժամիջոցները նպաստում են ատելության քարոզչության նվազմանը – այն ժամանակահատվածում, երբ Իրանի հանդեպ կիրառվում էին պատժամիջոցներ, արձանագրվել է ատելության քարոզչության նվազում, իսկ երբ պատժամիջոցները վերացվել են, ատելության քարոզչության նոր ալիք է արձանագրվել: Նրանց հետազոտությունը նաև ցույց է տվել կապ զենքերի արտադրության և ատելության խոսքի միջև - որքան ինտենսիվ էր ընթանում Իրանի միջուկային հարստացման ծրագիրը, այնքան ավելի ուժեղ էր ատելության և ագրսիայի հրահրման ալիքը և կահառակը: Նրանք գտնում են, որ տնտեսական պատժամիջոցները կարող են դիտարկվել որպես ատելության խոսքի դեմ պայքարելու արտաքին արդյունավետ միջոց:

Պրոֆեսոր Ռիխտերը նշեց նաև, որ պետք է խստորեն դատապարտվի երրորդ կողմի անտարբրությունը և պասիվ դիտորդի կարգավիճակը` ասելով, որ նրանց անգործունեությունը մեծապես նպաստում է ցեղասպանության իրականացմանը:

«Երրորդ կողմի դիրքորոշումը մասայական հանցագործությունների հանդեպ միշտ որոշիչ դեր ունի, քանի որ կազմակերպիչները, ովքեր հաճախ բարձրաձայնում են իրենց մտադրությունների մասին, մեծ ուշադրություն են դարձնում այս հանգամանքին: Աշխարհը, այդ թվում մեծ տերությունները` ի դեմս ԱՄՆ-ի, պասիվ դիտորդի դերում են եղել Հայոց ցեղասպանության, Ռուանդայի և այլ ցեղասպանությունների ժամանակ: Նրանք մինչև հիմա էլ նույն դերում են: Այս դրվածքը պետք է փոխվի, այնպես որ մեղավորներին պատժելը լինի պարտադիր  նորմ, այլ ոչ թե թողնվի յուրաքանչյուրի հայեցողությանը: Անգործունեությունը հանցավոր է, երբ խոսքը գնում է նման երևույթների մասին», - ասում է Ռիխտերը:

Նա նաև դատապարտում է այն, որ Իսրայելը մինչ օրս ժխտում է Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաև այն փաստը, որ Իսրայելը զենք է վաճառում Ադրբեջանին, որտեղ առկա է հայատյացությունը և որը այդ զենքն օգտագործում է հայերի դեմ:

Նշենք, որ ատելության խոսքի թեման արդիական է հայության համար, քանի որ այն ատելությունը հայերի հանդեպ, որ առկա է ներկայումս Ադրբեջանում` պետական, կրթական, գիտական, լրատվական, հասարակական և այլ ինստիտուտներում, հայի` որպես ոխերիմ թշնամու կերպարի քարոզչությունն ու հայի սպանության արդարացումը, ինչը երևաց Ռամիլ Սաֆարովի հերոսացման և ապրիլյան պատերազմի օրինակով, կարող է որակվել որպես ցեղասպանության հրահրում պետական մակարդակով: Քանի դեռ Ադրբեջանում արմատախիլ արված չէ հայատյացությունը, բանակցային որևէ լուծում չի կարող հանգեցնել խաղաղության:

Էլիու Ռիխտերը դասավանդում է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում: Նա ցեղասպանության ու ատելության խոսքի թեմայով մի շարք հրապարակումների հեղինակ է:

Թամար Պիլեգին The Times of Israel պարբերականի լուրերի բաժնի խմբագիրն է:

Զրուցեց՝  Նվարդ Չալիկյանը

 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:41
Հայաստանի վոլեյբոլի ֆեդերացիան նոր նախագահ ունի
Սեպտեմբերի 21-ին կայացել էր Հայաստանի վոլեյբոլի ֆեդերացիայի նախագահության նիստ, որում ֆեդերացիայի նախագահ Արթուր Բաղդասարյանն իր ղեկավարման...
Աղբյուր` Panorama.am
23:41
Թիվ 35 ավտոբուսի վթարի հետևանքով կան տուժածներ
Շերամի փողոցում թիվ 35 ավտոբուսի վթարի հետևանքով կան տուժածներ: ԱԻՆ-ից հայտնում են, որթիվ 35 երթուղին սպասարկող «HIGER»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Տոնական հրավառություն՝ Պաշտպանության նախարարության վարչական համալիրում
Տոնակատարությունը կազմակերպվել է Հայաստանի Հանրապետության անկախության 26-րդ տարեդարձի առթիվ
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Լոպիրյովան շնորհավորել է Հայաստանի անկախության օրը
Ռուս հայտնի մոդել, Ռուսաստանում կայանալիք աշխարհի 2018 թվականի առաջնության դեսպան Վիկտորյա Լոպիրյովան շնորհավորել է Հայաստանի անկախության օրը,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Օդի ջերմաստիճանը 23-25-ը կնվազի 3-4 աստիճանով
Երևան քաղաքում սպասվում է առանց տեղումների եղանակ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
Ընտրություններից 3 օր առաջ Մերկելի դաշինքը կորցնում է ժողովրդականությունը
«Այլընտրանք Գերմանիայի համար» կուսակցությունը, նախորդ շաբաթվա համեմատ, երկու տոկոսի աճ է գրանցել։
Աղբյուր` Panorama.am
19:59
Մեր ընթացքը եղել է ճիշտ ուղղությամբ, այսօր էլ մենք ճիշտ ուղու վրա ենք. Սերժ Սարգսյան
Ավելին, պիտի փորձենք hետ բերել բաց թողածը: Պիտի դա անենք մեր ուժերի նկատմամբ ունեցած մեծ հավատով և լավատեսությամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Պուտինի այցից հետո «Յանդեքսի» գրասենյակի աշխատակիցներին տարհանել են
Սկսել է աշխատել հրդեհային ազդանշանային համակարգը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Վարորդական իրավունքից ցմահ զրկված Մառա Բաղդասարյանը երկու նոր տուգանք է ստացել
Թե ով է վարել Բաղդասարյանին պատկանող ավտոմեքենան, առայժմ հայտնի չէ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Սկսվել է Թբիլիսիի Պ. Ադամյանի անվան դրամատիկական թատրոնի շենքի վերանորոգումը
Ամբողջական վերանորոգումը կտևի երկու և կես տարի:
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Հայաստանը դարձավ ԱԷՄԳ Կառավարիչների խորհրդի անդամ
Հայաստանի Հանրապետությունը Կառավարիչների խորհրդում պաշտոնավարելու է երկու տարի՝ սկսած 2017թ․ սեպտեմբերի 25-ից։
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Մերկելը կարծում է, որ ահաբեկչությունը մշտապես սպառնում է Գերմանիային
Ահաբեկչությունը մշտական սպառնալիք է Գերմանիայի համար: Այս մասին հայտարարել է Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը, գրում է ՏԱՍՍ գործակալությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Հնդկաստանում բժիշկները չեն կարողանում որոշել սիամական երկվորյակների սեռը
Երկվորյալկներն ընդհանուր պորտալար ունեն, ինչը բարդացնում է արյան շրջանառության գործընթացը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
Շերամի փողոցում 35 համարի ավտոբուսը բախվել է պատին
Տուժածների մասին առայժմ տեղեկություններ չկան։
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Ավստրալիայում բացել են աշխարհում առաջին ավազե հյուրանոցը
Սեպտեմբերին 20-ին բացված հյուրանոցը գործելու է երկու օր:
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Իրաքյան Քուրդիստանը հայտարարել է հանրաքվեի ամսաթիվը տեղափոխելու պատրաստակամության մասին
Սեպտեմբերի 25-ին դուրս կգանք տոնի, որպեսզի նշենք այդ երաշխիքների ձեռքբերումը
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Օգոստոսին ԱՊՊԱ բավարարված դիմումների համար ապահովագրողների կողմից վճարվել է 1 մլրդ դրամ
2017թ. օգոստոսի 31-ի դրությամբ ԱՊՊԱ պայմանագիր ունեցող ավտոտրանսպորտային միջոցների քանակը կազմել է 476,831, ինչը նախորդ ամսվա համեմատ աճել է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԱՄՆ կոնգրեսականների պատվիրակությանը
Սերժ Սարգսյանը խորհրդանշական է համարել, որ ԱՄՆ կոնգրեսականներն այցելել են Հայաստան երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հոբելյանական՝ 25-րդ տարում:
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Անկախության 26-ամյակի առթիվ վարչապետը պետական բարձր պարգևներ է հանձնել
Հայաստանի Հանրապետության անկախության 26-րդ տարեդարձի առթիվ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանն այսօր Հայաստանի ազգային պատկերասրահում տեղի ունեցած...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է Իրաքի արտաքին գործերի նախարարի հետ
Իբրահիմ Ալ Ջաաֆարին Էդվարդ Նալբանդյանին ներկայացրել է Քուրդիստանում ծրագրված հանրաքվեի առնչությամբ Իրաքի կենտրոնական իշխանությունների մոտեցումները։
Աղբյուր` Panorama.am
18:05
Յուրի Ջորկայեֆը պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով ֆուտբոլիստ Յուրի Ջորկայեֆը պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով: «Ղեկավարվելով 2005...
Աղբյուր` Panorama.am
17:53
Հենրիկ Չեշնիկի «Վտանգավոր Խաղեր»-ը՝ Հայաստանի Ազգային պատկերասրահում
Լեհ հայտնի նկարիչը ցուցադրվում է 1970-ականների սկզբից: Մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների՝ հայրենիքում ու արտասահմանում:
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Հայաստանի արտգործնախարարը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալին
ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը Նյու Յորքում հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպական հարցերով տեղակալ Էլիզաբեթ Միլարդին, Ազգային անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Ով համաձայն չէ Ռուսիո պատրիարքի հետ՝ թոշակի՛
Ռուսաստանի պատրիարք Կիրիլը  Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հետնորդներին հայտարարել է, որ բոլոր նրանք, ովքեր համաձայն չեն իր հրամանների հետ, կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Հայաստանի հրեական համայնքին
Մաղթում եմ բոլորիդ խաղաղ և բարեբեր տարի:
Աղբյուր` Panorama.am
17:04
Սպայի կյանքը փրկած զինվորը պարգևի մասին իմացել է հոսպիտալում
Հայրենիքի սահմանների պաշտպանության գործում մատուցած ծառայությունների համար թիվ n զորամասի ժամկետային զինծառայող, շարքային Վահե Գրիգորյանն այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Դոնի Ռոստովի կենտրոնում տասը հարկանի հյուրանոց է հրդեհվել
Հրդեհը բռնկվել է տաքացուցիչի պատճառով։
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Անկախությունն ամենալավ բանն է. Ջիվան Գասպարյան
ՀՀ Անկախության տոնի առթիվ, երաժշտարվեստի զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի, երկարամյա նվիրումի, ինչպես նաև հայկական մշակույթն աշխարհում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
ՌԴ արտգործնախարարության մեկնաբանությունը՝ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի հայտարարության կապակցությամբ
ուսաստանը բազմազգ ժողովրդավար երկիր է, ուր յուրաքանչյուրի իրավունքները ապահովվում և պաշտպանվում են՝ անկախ նրա ազգային պատկանելությունից։
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Արամեն, Մհերը և Սիրուշոն՝ վաստակավոր արտիստ
Հայաստանի Հանրապետության Անկախության տոնի առթիվ, արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար դերասաններ Ռուդոլֆ Ղևոնդյանը, Արման Մարգարյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՀՀ անկախության 26-րդ տարեդարձի առթիվ Նախագահը այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն
14:20 21/09/2017

ՀՀ անկախության 26-րդ տարեդարձի առթիվ Նախագահը այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}