Մշակույթ 19:28 30/09/2016 Աշխարհում

Հովհաննես Այվազովսկու ամենախորհրդավոր հինգ կտավի գաղտնիքները

Հովհաննես Այվազովսկու կտավները բոլոր ժամանակներում ուղղակի ձգել են հանդիսատեսին, վարպետի ծովանկարներն անգամ համակարգչային գրաֆիկայի դարում իրապես դյութում են: Հանրահայտ ծովանկարչի ցուցահանդեսին, որը բացվել էր հուլիսի վերջին Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, հերթեր են գոյանում, ցուցահանդեսն արդեն դիտել է շուրջ 250 հազար մարդ: Բայց քչերը գիտեն, որ նկարչի հանրահայտ նկարների հետ առեղծվածայի պատմություններ են կապված: kulturologia.ru-ը գրում է, որ Այվազովսկու 5 ամենախորհրդավոր կտավների գաղտնիքները բացահայտում է արվեստի պատմության մասնագետ և Level One կրթական նախագծի դասախոս Նատալյա Իգնատովան:

Դևերով կտավ կամ «Աշխարհի արարումը» («Քաոս»), 1841 թ

Մոնումենտալ այս կտավի հիմքում աշխարհի արարման մասին աստվածաշնչյան սյուժեն է. նկարիչը Աստծո հոգին ներկայացրել է լույսի տեսքով, որը մռայլ ամպերի արանքից դուրս է գալիս: Երբ Այվազովսկին կտավը ներայացրել է Իտալիայում, Հռոմի Գրիգոր 16-րդ պապը շատ է տպավորվել, ցանկացել է ձեռք բերել իր հավաքածուի համար: Սակայն հոգևորականները նկարում նկատել են չար ուժեր, որոնք, նրանց կարծիքով, նկարիչը կանխամտածված թաքցրել է մութ ամպերում: Որպեսզի իմանան՝ այդպես է դա, թե ոչ, կարդինալները խորհուրդ են հրավիրել, և  նկարը մանրամասն ուսումնասիրել, բայց որևէ բան չեն հայտնաբերել: Այդպես «Քաոս»-ը հայտնվել է Վատիկանում: 

Կյանքի և մահվան արանքում կամ «9-րդ ալիք», 1850 թ.

Այվազոկվսկին ստեղծել է այս նկարը այն բանից հետո, երբ ինքն է հրաշքով փրկվել սարսափելի փոթորկից: Մի օր նավաստիները պատմել են նկարչին, որ փոթորիկի ժամանակ ալիքները գնալով բարձրանում են և ամենաուժեղն ու ամենաբարձրը միշտ լինում է իններորդ ալիքը: Հենց այդ ալիքն է խորտակում նավերը: Բայց եթե նավերը կարողանում են այն հաղթահարել, ապրելու հույս է արթնանում, որովհետև հետո ալիքները սկսում են թուլանալ: Ակադեմիան ավարտելուց հետո Այվազովսկին ճանապարհորել է ամբողջ Եվրոպայով և Իսպանիայի ափերին ուժեղ փոթորկի մեջ է ընկել, որտեղ իր աչքերով է տեսնել, թե ինչ է իններորդ ալիքը: Չի հավատացել, որ կարող է փրկվել, բայց ամեն ինչ ավարտվել է բարեհաջող: Նկարիչը հետո հիշել է, թե ինչպես է  կյանքը վտանգելով դուրս եկել տախտակամած, որպեսզի մանրամասն հիշի այդ ճակատագրական պահն և զգա մոլեգնող փոթորիկն իր ամբողջ  ուժգնությամբ: Այդ զգացողությունները նա արտահայտել է իր ամենահայտնի՝ «9-րդ ալիք» կտավում: Մարդիկ կառչում են պոկված կայմին, իսկ նրանց է մոտենում իններորդ ալիքը: Բայց վառ արևը, որն ամպերի արանքից երևում է, հույս է տալիս, որ կփրկվեն այնպես, ինչպես հաջողվել է կտավի հեղինակին:

Տագնապալի աղետ կամ «Սև ծով», 1881թ. 

Եթե ռոմանտիկ «9-րդ ալիք»-ը լի է հույսով, ապա «Սև ծով» կտավում տագնապալի աղետ է ներկայացված: Երկինքը ծածկված է ամպերով, սպասվում է փոթորիկ, հորիզոնում միայնակ  առագաստանավը շտապում է վերադառնալ նավահանգիստ: Սա Այվազովսկում ամենադրամատիկ կտավներից մեկն է: Նայելով նկարին՝ կարելի է զգալ, թե ինչպես են հզոր,  մռայլ ալիքները գալիս ուղիղ դիտողի վրա: 19-րդ դարի մեկ այլ հայտնի նկարիչ Իվան Կրամսկոյն այս աշխատանքը համարել է Այվազովսկու ամենահզոր կտավը: Պատահական չէ, որ այս կտավից մի մաս նա նկարել է իր «Անմխիթարելի վիշտ»  ստեղծագործությունում, որտեղ ներկայացրել է երեխային կորցրած մոր վիշտը: 

Գտնել մարդասպանին կամ «Ալեքսանդր 3-րդի մահվանը», 1894 թ.

Այվազովսկին իր ամենաառեղծվածային կտավը նկարել է, երբ ստացել է  Ալեքսանդր 3-րդի մահվան մասին լուրը: Նա Ալեքսանդր 3-րդին  ճանաչել է անձամբ: Այս կտավը լի է վշտով, որն ապրել է նկարիչը: Այն որոշակի ճնշող տպավորություն է թողնում, այդ պատճառով այժմ Թեոդոսիայի պատկերասրահում առանձին դահլիճում է գտնվում:  Ենթադրվում է, որ այն դժբախտություն է բերում բոլոր նրանց, ովքեր դիտում են: Եթե երկար նայեն նկարին, ապա մթության մեջ կարելի է նշմարել ուրվականների կերպարներ: Սև զգեստով կնոջ կերպարը սգացող այրու այլաբանությունն է, որոշակի անկյան տակ կարող է երևալ որպես մորուքավոր տղամարդ: Մեկին հիշեցնում է ահաբեկիչ, ով փորձել է սպանել Ալեքսանդր 3-րդին, մյուսին՝ Ռուսաստանի վերջին կայսր Նիկոլայ 2-րդին: Նկարը հայտնաբերվել է պատահական և 2000-ականների սկզբին ներկայացվել հանրությանը: 

Հանդիպում գերեզմանոցում կամ «Հանգիստ Ղրիմի ափերին», 1988 թ.

Այս կտավն Այվազովսկու մյուս աշխատանքներից տարբերվում է նրանով, որ լի է հանգստությամբ և խաղաղությամբ: Նկարիչը ստեղծել է այն 82 տարեկանում, երբ վերջապես գտնում է իր ընտանեկան երջանկությունը: Բայց նա իր վերջին սիրուն հանդիպում է բավականին ողբերգական պայմաններում. Այվազովսկին տեսել է իր ապագա կնոջը՝ Աննա Սարկիսովա-Բուռնազյանին, վերջինիս ամուսնու թաղման ժամանակ՝1882 թվականին: Այդ ժամանակ Աննան ընդամենը 25 տարեկան է լինում, իսկ նկարիչը՝ 65: Նրանք առաջին հայացքից սիրահարվում են: Մեկ տարի անց ամուսնանում են: Չնայած տարիքային մեծ տարբերությանը, նրանք շատ երջանիկ են լինում, և այս կտավը դառնում է սիրո, խաղաղության, ներդաշնակության արտացոլանքը, որը տիրել է նկարչի հոգում կյանքի վերջին տարիներին: Նա մահացել է 83 տարեկանում, հենց աշխատելու ընթացքում: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

10:33
ՔՊ վարչության նախագահ է ընտրվել Սուրեն Պապիկյանը
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը նախօրեին կայացած համագումարի ընթացքում փակ վարկանիշային քվեարկությամբ ընտրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Կյանքից հեռացել է վաստակավոր արտիստ, բալետի պարուսույց Նադեժդա Դավթյանը
Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ, բալետի պարուսույց Նադեժդա Դավթյանը: Այս մասին հայտնում  են ՀՀ մշակույթի նախարարության աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
Հալիձորի հարակից տարածքում սողանքի հետևանքով հողազանգվածը փակել է Որոտանի հունը
Հալիձոր գյուղին հարակից մոտ 1 հա տարածքում սողանքի ակտիվացման հետևանքով հողազանգվածը փակել է Որոտան գետի հունը: Այդ մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Մտորումներ նիստից հետո
Տհաճ, շատ տհաճ նստվածք թողեց հունիսի 14-ի դատական նիստը, որտեղ Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա․Դանիելյանը մերժելով նախորդ նիստում Ռ․Քոչարյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:45
Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակության օրն է
Կույսերի նահատակությունը շրջադարձային նշանակություն է ունեցել հայ ժողովրդի պատմության մեջ:
Աղբյուր` Panorama.am
09:30
Պեդրո Ալմոդովարը կստանա պատվավոր «Ոսկե առյուծ»
Հանձնման արարողությունը կկայանա Վենետիկի 76-րդ կինոփառատոնի շրջանակում։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հունիսի 16-ին միակողմանի կդադարեցվի Մյասնիկյան պողոտայի երթևեկությունը
Երևանի քաղաքապետարանը հունիսի 16-ին՝ առավոտյան ժամը 05:00-ից մինչև 12:00-ն Մյասնիկյան պողոտայում (դեպի Նոր Նորք և Ավան բարձրացող հատվածում)...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Ամենահարուստ ռեփերները
Forbes  ամսագիրը  հրապարակել է 2019 թ. աշխարհում ամենահարուստ ռեփեր-կատարողների ցուցակը։ Առաջին հորիզոնականում է  է Jay-Z-ին,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Մադոննայի նկատմամբ հետաքրքրությունը նվազել է
Ամերիկացի երգչուհի Մադոննան չորս տարի առաջ վաճառել էր Նյու Յորքում իր համերգի բոլոր տոմսերը,  իսկ ներկա պահին փորձում է վաճառել Բրուկլինում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Պլանային ջրանջատում Սյունիքում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. հունիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Մեքսիկայում առաջին անգամ հայտնաբերվել է Ֆրիդա Կալոյի ձայնով ձայնագրություն
Մեքսիկայի ազգային գրադարանի աշխատակիցները հնարավոր է գտել են մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոյի (1907-1954 թթ.) ձայնով միակ ձայնագրությունը։ Ռիա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Մեկ տարում ԶԼՄ-ների դեմ ներկայացվել է Զրպարտության և վիրավորանքի 91 հայցադիմում. Դոյդոյան
«Անհանգստացնող վիճակագրություն. Ընդամենը մեկ տարում ԶԼՄ-ների դեմ ներկայացվել է Զրպարտության և վիրավորանքի 91 հայցադիմում՝ 2018թ մայիսից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Հնդկաստանում ռեկորդային շոգ է
Օրեր առաջ գնացքում, որում չի եղել օդորակիչ, շոգից չորս մարդ է մահացել։
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
«Համբուրգեր՝ ապագայից»
Համբուրգեր, որին մարդկային ձեռք չի կպնում մինչև մատուցումը։ Սան Ֆրանցիսկոյում «Creator» ռեստորանը գնալով մեծ ճանաչում է ձեռք բերում։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Հանրապետության տարածքում` հունիսի 16-20-ը գիշերը և կեսօրից հետո շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
«Ադեկվադ»-ի անդամները հրավիրվել են Գորիսի ոստիկանություն
«Քիչ առաջ ԱԴԵԿՎԱԴ-ի անդամները հրավիրվել են Գորիսի ոստիկանություն՝ առանց որևէ հիմնավորման»,- այս մասին նշված է «Ադեկվադ»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Վրաստանում ստեղծվել է «ջղային մարդկանց» կուսակցություն
Ջղային վրացիներն արդեն ունեն իրենց քաղաքական կուսակցությունը, որը պատասխանատվություն է ստանձնում ներկայացնել իրենց զգացմունքները հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Ֆրանսիացի քաղաքապետը բողոքարկում է Արցախի հետ բարեկամության հռչակագրերի չեղարկման որոշումը
Ֆրանսիայի  Բուրգ լե Վալանսի քաղաքապետ Մարլեն Մուրիեն հայտարարել է վարչական դատարանի որոշման բողոքարկման մասին, որով դատարանը չեղարկել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Նաոմի Քեմպբելը մերկացել է անապատում
Բրիտանացի սուպերմոդել Նաոմի Քեմպբելը մերկացել է Քենիայի անապատում Vogue հանդեսի հուլիսյան համարի նկարահանումների համար: Մոդելը լուսանկարնեից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Մահացել է համաշխարհային կինոյի լեգենդ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելին
Կյանքի 97-րդ տարում մահացել է համաշխարհային կինոյի լեգենդ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելին: Այս մասին գրում է ՌԻԱ Նովոստին: Իտալացի լեգենդար ռեժիսոր,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
«Լիվերպուլը» հնարավոր է վաճառի Սալահին
Անգլիական «Լիվերպուլ»  ֆուտբոլային ակումբը հնարավոր է վաճառի թիմի առաջատար եգիպտացի Մոհամեդ Սալահին։ news.ru-ն, հղում անելով Le...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Պոգբան սպառնում է ՄՅՈՒ-ին
Նա ուզում է տեղափոխվել «Ռեալ»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Բակո Սահակյանն Ասկերանում և Մարտակերտում ծանոթացել է մի շարք ծրագրերի իրականացման հետ
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը հունիսի 15-ին այցելել է Ասկերանի և Մարտակերտի շրջաններ, տեղում ծանոթացել մի շարք ծրագրերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Բրեդլի Կուպերը կփոխարինեի Դի Կապրիոյին
«Սարսափների ծառուղի» ֆիլմում  դերասան Լեոնարդո Դի Կապրիոյի փոխարեն  խաղալու է Բրեդլի Կուպերը։ Գազետա.ռու կայքը, հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:43
Դավիթ Տոնոյանն այցելել է ԶՈւ մարտական հենակետերից մեկը
Այսօր ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը այցելել է ՀՀ ԶՈւ-երի մարտական հենակետերից մեկը։ ՊՆ-ից հայտնում են, որ մարտական դիրքում նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Շնորհավորում են Թրամփին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին 73-ամյակի առիթով շնորհավորել են Սպիտակ տան այգում։ Նա չէր պատրաստվել այդ առիթով հատուկ արարողություն կազմակերպել։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:16
Տարբեր երկրների քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները` ԱԺ-ում
Հունիսի 15-ին Ազգային ժողովում տեղի է ունեցել հանդիպում՝ «Դեմոկրատիան այսօր» կազմակերպության կողմից տարբեր երկրներից հրավիրած կանանց...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Վանեցյան. Քաղաքական ղեկավարության կողմից ԱԱԾ-ի առջև նման խնդիր առհասարակ չի դրվել
«Կոռուպցիոն բացահայտումներ միշտ են սպասվում։ Դա անխուսափելի է, քանի կան մարդիկ, մարդկանց խմբեր, որոնք խախտում են օրենքը, Ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
ՀՖՖ-ն պարգևատրել է դափնեկիրներին
Հունիսի 14-ին կայացել է Հայաստանի 2018-19թթ․ ֆուտբոլային մրցաշրջանի մրցանակաբաշխությունը։ Դափնեկիրները պարգևատրվել են ՀՖՖ տեխնիկական կենտրոնում։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում
14:57 14/06/2019

Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցների ու ընդդիմադիրների ակցիան՝ դատարանի բակում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}