Մշակույթ 19:28 30/09/2016 Աշխարհում

Հովհաննես Այվազովսկու ամենախորհրդավոր հինգ կտավի գաղտնիքները

Հովհաննես Այվազովսկու կտավները բոլոր ժամանակներում ուղղակի ձգել են հանդիսատեսին, վարպետի ծովանկարներն անգամ համակարգչային գրաֆիկայի դարում իրապես դյութում են: Հանրահայտ ծովանկարչի ցուցահանդեսին, որը բացվել էր հուլիսի վերջին Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, հերթեր են գոյանում, ցուցահանդեսն արդեն դիտել է շուրջ 250 հազար մարդ: Բայց քչերը գիտեն, որ նկարչի հանրահայտ նկարների հետ առեղծվածայի պատմություններ են կապված: kulturologia.ru-ը գրում է, որ Այվազովսկու 5 ամենախորհրդավոր կտավների գաղտնիքները բացահայտում է արվեստի պատմության մասնագետ և Level One կրթական նախագծի դասախոս Նատալյա Իգնատովան:

Դևերով կտավ կամ «Աշխարհի արարումը» («Քաոս»), 1841 թ

Մոնումենտալ այս կտավի հիմքում աշխարհի արարման մասին աստվածաշնչյան սյուժեն է. նկարիչը Աստծո հոգին ներկայացրել է լույսի տեսքով, որը մռայլ ամպերի արանքից դուրս է գալիս: Երբ Այվազովսկին կտավը ներայացրել է Իտալիայում, Հռոմի Գրիգոր 16-րդ պապը շատ է տպավորվել, ցանկացել է ձեռք բերել իր հավաքածուի համար: Սակայն հոգևորականները նկարում նկատել են չար ուժեր, որոնք, նրանց կարծիքով, նկարիչը կանխամտածված թաքցրել է մութ ամպերում: Որպեսզի իմանան՝ այդպես է դա, թե ոչ, կարդինալները խորհուրդ են հրավիրել, և  նկարը մանրամասն ուսումնասիրել, բայց որևէ բան չեն հայտնաբերել: Այդպես «Քաոս»-ը հայտնվել է Վատիկանում: 

Կյանքի և մահվան արանքում կամ «9-րդ ալիք», 1850 թ.

Այվազոկվսկին ստեղծել է այս նկարը այն բանից հետո, երբ ինքն է հրաշքով փրկվել սարսափելի փոթորկից: Մի օր նավաստիները պատմել են նկարչին, որ փոթորիկի ժամանակ ալիքները գնալով բարձրանում են և ամենաուժեղն ու ամենաբարձրը միշտ լինում է իններորդ ալիքը: Հենց այդ ալիքն է խորտակում նավերը: Բայց եթե նավերը կարողանում են այն հաղթահարել, ապրելու հույս է արթնանում, որովհետև հետո ալիքները սկսում են թուլանալ: Ակադեմիան ավարտելուց հետո Այվազովսկին ճանապարհորել է ամբողջ Եվրոպայով և Իսպանիայի ափերին ուժեղ փոթորկի մեջ է ընկել, որտեղ իր աչքերով է տեսնել, թե ինչ է իններորդ ալիքը: Չի հավատացել, որ կարող է փրկվել, բայց ամեն ինչ ավարտվել է բարեհաջող: Նկարիչը հետո հիշել է, թե ինչպես է  կյանքը վտանգելով դուրս եկել տախտակամած, որպեսզի մանրամասն հիշի այդ ճակատագրական պահն և զգա մոլեգնող փոթորիկն իր ամբողջ  ուժգնությամբ: Այդ զգացողությունները նա արտահայտել է իր ամենահայտնի՝ «9-րդ ալիք» կտավում: Մարդիկ կառչում են պոկված կայմին, իսկ նրանց է մոտենում իններորդ ալիքը: Բայց վառ արևը, որն ամպերի արանքից երևում է, հույս է տալիս, որ կփրկվեն այնպես, ինչպես հաջողվել է կտավի հեղինակին:

Տագնապալի աղետ կամ «Սև ծով», 1881թ. 

Եթե ռոմանտիկ «9-րդ ալիք»-ը լի է հույսով, ապա «Սև ծով» կտավում տագնապալի աղետ է ներկայացված: Երկինքը ծածկված է ամպերով, սպասվում է փոթորիկ, հորիզոնում միայնակ  առագաստանավը շտապում է վերադառնալ նավահանգիստ: Սա Այվազովսկում ամենադրամատիկ կտավներից մեկն է: Նայելով նկարին՝ կարելի է զգալ, թե ինչպես են հզոր,  մռայլ ալիքները գալիս ուղիղ դիտողի վրա: 19-րդ դարի մեկ այլ հայտնի նկարիչ Իվան Կրամսկոյն այս աշխատանքը համարել է Այվազովսկու ամենահզոր կտավը: Պատահական չէ, որ այս կտավից մի մաս նա նկարել է իր «Անմխիթարելի վիշտ»  ստեղծագործությունում, որտեղ ներկայացրել է երեխային կորցրած մոր վիշտը: 

Գտնել մարդասպանին կամ «Ալեքսանդր 3-րդի մահվանը», 1894 թ.

Այվազովսկին իր ամենաառեղծվածային կտավը նկարել է, երբ ստացել է  Ալեքսանդր 3-րդի մահվան մասին լուրը: Նա Ալեքսանդր 3-րդին  ճանաչել է անձամբ: Այս կտավը լի է վշտով, որն ապրել է նկարիչը: Այն որոշակի ճնշող տպավորություն է թողնում, այդ պատճառով այժմ Թեոդոսիայի պատկերասրահում առանձին դահլիճում է գտնվում:  Ենթադրվում է, որ այն դժբախտություն է բերում բոլոր նրանց, ովքեր դիտում են: Եթե երկար նայեն նկարին, ապա մթության մեջ կարելի է նշմարել ուրվականների կերպարներ: Սև զգեստով կնոջ կերպարը սգացող այրու այլաբանությունն է, որոշակի անկյան տակ կարող է երևալ որպես մորուքավոր տղամարդ: Մեկին հիշեցնում է ահաբեկիչ, ով փորձել է սպանել Ալեքսանդր 3-րդին, մյուսին՝ Ռուսաստանի վերջին կայսր Նիկոլայ 2-րդին: Նկարը հայտնաբերվել է պատահական և 2000-ականների սկզբին ներկայացվել հանրությանը: 

Հանդիպում գերեզմանոցում կամ «Հանգիստ Ղրիմի ափերին», 1988 թ.

Այս կտավն Այվազովսկու մյուս աշխատանքներից տարբերվում է նրանով, որ լի է հանգստությամբ և խաղաղությամբ: Նկարիչը ստեղծել է այն 82 տարեկանում, երբ վերջապես գտնում է իր ընտանեկան երջանկությունը: Բայց նա իր վերջին սիրուն հանդիպում է բավականին ողբերգական պայմաններում. Այվազովսկին տեսել է իր ապագա կնոջը՝ Աննա Սարկիսովա-Բուռնազյանին, վերջինիս ամուսնու թաղման ժամանակ՝1882 թվականին: Այդ ժամանակ Աննան ընդամենը 25 տարեկան է լինում, իսկ նկարիչը՝ 65: Նրանք առաջին հայացքից սիրահարվում են: Մեկ տարի անց ամուսնանում են: Չնայած տարիքային մեծ տարբերությանը, նրանք շատ երջանիկ են լինում, և այս կտավը դառնում է սիրո, խաղաղության, ներդաշնակության արտացոլանքը, որը տիրել է նկարչի հոգում կյանքի վերջին տարիներին: Նա մահացել է 83 տարեկանում, հենց աշխատելու ընթացքում: 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

16:33
Էրդողանին հրավիրել են Մոսկվա
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին հրավիրատոմս է փոխանցվել՝ մասնակցելու 2020 թվականի մայիսի 9-ին Մոսկվակում կայանալիք Հայրենական Մեծ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Երկու հոգի ծխահարվել է տանը բռնկված հրդեհից
Այսօր  ժամը 11:32-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Կոտայքի մարզի Նոր Երզնկա գյուղի 2-րդ փողոցի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Պետական պարտքի ավելի ցածր ցուցանիշ կունենանք, քան կանխատեսվում էր. Ատոմ Ջանջուղազյան
2019-ի թվականի պետական բյուջեի հիմքում դրված կանխատեսումների համաձայն` այս տարվա վերջին ավելի ցածր պետական պարտք կունենանք։ Այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
«Թալիշական սփյուռք» ՀԿ նախագահ Շաբանով․ Ադրբեջանն ամեն գնով հեռացնում է բնիկ ժողովուրդներին իրենց տարածքներից
Panorama.am-ի հարցազրույցը ՌԴ «Թալիշական սփյուռք» ՀԿ-ի նախագահ Իսմայիլ Շաբանովի հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Շառլ Ազնավուրին և Ավրորա Մարդիգանյանին նվիրված կոմիքս գրքեր են ստեղծվել
«Իմ փոքրիկ գիրքը» շարքը նախատեսված է 3+ տարիքի ընթերցողների համար։
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Բաղդադում կրակոցներից զոհերի թիվը հասել է 50-ի
Հիսուն մարդ մահացել է ուրբաթ երեկոյան Բաղդադում զինված մարդկանց կողմից ցուցարարների վրա հարձակման արդյունքում: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Ստորագրվել են երեք նոր վարկային համաձայնագրեր՝ 60 միլիոն եվրո ընդհանուր գումարով
Դրանք ստորագրել են ԿԲ նախագահ Արթուր Ջավադյանն ու KfW բանկի տարածաշրջանային տնօրեն Օլաֆ Զիմելկան:
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Նոյեմբերին կաթնամթերքի, հացաբուլկեղենի գներն աճել են, շաքարավազինը՝ նվազել
Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած ցուցանիշների համաձայն, կաթնամթերք, պանիր և ձու ապրանքախմբում 2019թ. նոյեմբերին 2018թ. նոյեմբերի համեմատ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
Ֆրանսիայում պղծել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը
Ֆրանսիայի  Բանդոլ քաղաքում պղծել են 2017 թ. Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը:  «Ֆրանսիայում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Սպիտակի բնակչության մոտ 20 տոկոսն ապրում է տնակներում
«Սպիտակ քաղաքը 1988 թվականի երկրաշարժի ժամանակ ամբողջությամբ ավերվել էր, բնակֆոնդից, արտադրական մակերեսներից ոչինչ չէր մնացել, իսկ այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Ադրբեջանը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը ավելի քան 130 անգամ
Դեկտեմբերի 1-7-ն ընկած ժամանակահատվածում արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հակառակորդը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Աղետը միայն գոտում չէ, այլ՝ մեր մտածողության մեջ
Բյուջեի քննարկումներն ամփոփելիս՝ վարչապետ Փաշինյանը աղետի գոտու վերաբերյալ օգտագործեց բառացիորեն գրեթե նույն ձևակերպումը, ինչ՝  2003...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Բաղդադում կրակոցներից զոհերի թիվը հասել է 25-ի. լրատվամիջոց
Առնվազն 25 մարդ մահացել և 130-ից ավելի մարդ տուժել է ուրբաթ երեկոյան Բաղդադում զինված մարդկանց կողմից ցուցարարների վրա հարձակման արդյունքում:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:12
Խորհուրդներ մասնագետից՝ երկրաշարժի դեպքում
ԱԻՆ սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության տնօրենի գլխավոր խորհրդական, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Հրաչյա Պետրոսյանը լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
Արթուր Սողոմոնյան. 2019 թ-ի դեկտեմբերի 6-ն, անշուշտ, հայկական ֆուտբոլի սև օրերից մեկն էր
Երևանի «Փյունիկի» սեփականատեր Արթուր Սողոմոնյանը ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով «Փյունիկի» կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Հայաստանում կթույլատրեն կառուցել մինչև 24 հարկանի շենքեր
Հայաստանի, ըստ սեյսմակայուն շինարարության  գործող նորմերի, կարելի է կառուցել մինչև 16 և մինչև 18 հարկանի շենքեր կախված կառուցվածքային ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ինչու օսկարակիր Ասգար Ֆարհադին ֆիլմ չի նկարահանում Չինաստանում
«Օսկար» մրցանակի դափնեկիր, իրանցի կինոռեժիսոր Ասգար Ֆարհադին, ելույթ ունենալով Չինաստանի Սանյա քաղաքում անցկացվող միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Մելիքբեկյանին առաջարկել եմ երկուշաբթի օրվանից գնալ արձակուրդ. Թովմաս Գրիգորյան
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահի թեկնածու Թովմաս Գրիգորյանը Facebook-յան իր էջում գրառում է կատարել՝ կոչ անելով ՀՖՖ գլխավոր քարտուղար...
Աղբյուր` Panorama.am
13:12
Այո, պարգևավճարներ տրվելու են.ֆինանսների նախարար
Այո, պարգևավճարներ տրվելու են։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանն՝ անդրադառնալով...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Հայաստանում վերջին երեք տարիներին սեյսմիկ ցնցումների քանակն աճել է
Հայաստանի և հարակից տարածքներում  այս տարվա ընթացքում մինչև դեկտեմբերի 7-ը գրանցվել է 1422 երկրաշարժ: 2018-ին գրանցվել է  1394...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
ՀՀ բնակչության սեռա-տարիքային կազմը ձևախեղված է.«Ամենամեծ խնդիրն ունենք 15-24 տարեկան խմբում»
«Սա մեծ խնդիր է, քանի որ առաջիկա տարիներին ամուսնությունների թվի վրա դա կարող է ազդել»
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
ՊՆ-ն 2,4 մլրդ դրամի պայմանագիր է կնքել «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորի թեկնածու Ռոման Մուրադյանի ընկերության հետ. Հետք
Հետքը գրում է. Այս տարվա սեպտեմբերի 18-ին Պաշտպանության նախարարությունը 2 միլիարդ 389 միլիոն դրամ արժողությամբ պայմանագիր է կնքել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Սպիտակում բացվեց Քըրք Քըրքորյանի հուշարձանը
Սպիտակ քաղաքում ավերիչ երկրաշարժի 31-րդ տարելիցին բացվեց ամերիկահայ բարերար, Հայաստանի ազգային հերոս Քըրք Քըրքորյանի (1917-2015 թթ.) հուշարձանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Առողջության հարկի վերաբերյալ ֆիննախի նախընտրած շեմը զրոն է. Ատոմ Ջանջուղազյան
Դեռ վաղ է այդպիսի որոշումների մասին խոսելը։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
10 լուսանկար՝ 88-ի երկրաշարժի և աղետի գոտու վերականգնման մասին
Լուսանկար 1․ Աղետից հետո․ տարեց կինը՝ տան փլատակների վրա, երկրաշարժի գոտու գյուղերից մեկում։ Լուսանկարի հեղինակը հայտնի չէ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
Ի՞նչ պետք է իմանան իրավաբանական անձինք հունվարի 1-ից ավտոմեքենա ներկրելիս
Պետական եկամուտների կոմիտեն իրավաբանական անձանց վերաբերող տեղեկատվական հոլովակ է հրապարակել
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Գաբրիել Սարգսյանը՝ արագ շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն
Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալինում ընթացող արագ շախմատի Եվրոպայի առաջնության 13 տուրից հետո Գաբրիել Սարգսյանը հավաքել է 10,5 միավոր և լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Նոյեմբերին բանջարեղենի գնաճը կազմել է 20.1% , մրգինը՝ 3.5%
2019թ. նոյեմբերին հոկտեմբերի համեմատ հանրապետությունում արձանագրվել է սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի 2.6% գնաճ, ինչին մեծապես նպաստել են...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Նիկոլ Փաշինյանը՝ երկրաշարժից անօթևան մնացած բնակիչների խնդրի մասին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Լոռու մարզ՝ հարգանքի տուրք մատուցելու 1988 թվականի ավերիչ երկրաշարժից զոհվածների հիշատակին: Շիրակամուտում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Մոսկվա- Երևան չվերթի ինքնաթիռը հարկադրաբար վայրէջք է կատարել
Նախօրեին «NORD WIND» ընկերության A-321 ինքնաթիռը Մոսկվա- Երևան- NWS 377 չվերթն իրականացնելիս ուղևորի վատ ինքնազգացողության պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}