15:39 24/02/2017

Ամերիկահայ գրողը պատմում է Բաքվի ջարդերի մասին իր հուշերը

Սումգայիթում (1988) և Բաքվում (1990) հայերի ջարդերի տարելիցի կապակցությամբ Panorama.am-ը ներկայացնում է հարցազրույց Ամերիկահայ գրող, ակտիվիստ «Ոչ մի տեղ. Աքսորի պատմություն» գրքի հեղինակ Աննա Աստվածատրյան-Տուրկոտի հետ, ով իր ներդրումն է ունեցել ԱՄՆ-ի Մեյն նահանգի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման հարցում:   

Աստվածատրյան-Տուրկոտը գործունեություն է ծավալում ԱՄՆ-ում հայկական հարցերի և մասնավորապես Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության լուսաբանման ուղղությամբ 2012թ.-ից ի վեր. նա հանդես է եկել դասախոսություններով, հրապարակումներով և այլն: Աննան նշում է, որ այն ժամանակ, երբ նոր էր սկսել այս ուղղությամբ աշխատանքներ տանել, նրան շատ զարմացնում էր այն փաստը, որ հայկական սփյուռքում շատերը տեղյակ չէին Լեռնային Ղարաբաղի իրականության և Ադրբեջանի կողմից եկող սպառնալիքի մասին: Բայց մի քանի գործոններ բարձրացրեցին սփյուռքում Լեռնային Ղարաբաղի մասին իրազեկության մակարդակը, այդ թվում` ապրիլյան պատերազմը, միջազգային կազմակերպություններում հակահայկական բանաձևերի ընդունմանն ուղղված Ադրբեջանի ակտիվ ջանքերը, Հայաստանի զարգացող տուրիզմի ոլորտը և այլն: Այս առումով նա բարձր է գնահատում սփյուռքի կազմակերպությունների տարած աշխատանքը` ԱՄՆ կոնգրեսականներին և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին դիմելու հարցում: 

«Հայկական սփյուռքը պետք է Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին տրամադրի առնվազն նույնքան ուշադրություն, որքան ցեղասպանության խնդրին, քանի որ արցախյան հակամարտությունն ընթանում է այսօր, կան զոհեր և տուժողներ Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով: Մենք պետք է միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրենք այս փաստի վրա», – ասում է Աննան:  

Անդրադառնալով իր ընտանիքի պատմությանը` Աննան պատմում է, որ 1915թ.-ին իր պապիկը վերապրել է Հայոց ցեղասպանությունը, որից հետո տեղափոխվել է Բաքու և այնտեղ ականատես է եղել 1918թ.-ի հակահայկական ջարդերին: Այնուհետև իր ընտանիքը, որը ապրում էր Բաքվում, ականատես է եղել 1980-ականների և 1990-ականների Բաքվի ջարդերին: Նա պատմում է, թե ինչպես է իր ընտանիքը արդյունքում կորցրել ամեն ինչ:

«Այս դեպքերը պատահել են երեք անգամ մի ընտանիքի՝ ընդամենը 100-ամյա պատմության ընթացքում: Եվ այսպիսի պատմությունները բազմաթիվ են» - ասում է Աննան:

Պատմելով մանրամասներ այն մասին, թե ինչպես են տեղի ունեցել Բաքվի ջարդերը 1990թ.-ին` Աննան ասում է, որ բոլոր գործողությունները նախօրոք պլանավորված էին, քանի որ ադրբեջանցիներն ունեին հայերի տների հասցեները և հերթով գալիս էին նրանց հետևից: Աննայի ընտանիքը հազիվ է կարողացել փախչել Բաքվից, բայց նա պատմում է, թե ինչպես են ադրբեջանցիները սպանել իր հարևաններին, ովքեր չէին հասցրել ժամանակին հեռանալ:

Նրա կարծիքով, այս շղթային վերջ դնելու միակ տարբերակն այն է, որ թուրքերն ու ադրբեջանցիներն ընդունեն իրենց պատմությունը, որ դատապարտեն այդ գործողություններն ու դրանք իրականացնողներին՝ հետևելով Գերմանիայի օրինակին (թե ինչպես է այն դատապարտել հոլոքոստը և փոխհատուցել դրա համար):

Հայտնելով իր կարծիքը ներկայումս Ադրբեջանում տիրող հայատյաց մթնոլորտի մասին՝ Աննան ասում է, որ Ադրբեջանի հակահայկական քաղաքականությունը չի փոխվել այս տարիների ընթացքում, այլ ընդհակառակը՝ էլ ավելի է խստացել:

«Ադրբեջանում մեծացել է մի սերունդ, որը հայերի երբեք չի տեսել և չի շփվել, և ամբողջությամբ ադրբեջանական քարոզչության ազդեցության տակ է: Ադրբեջանի հակահայկական քաղաքականության հետևանքով հայերը ներկայացվում են դպրոցական դասագրքերում, հեռուստատեսությամբ և այլ լրատվամիջոցներով որպես վայրենի թշնամիներ: Իսկ ադրբեջանցիների ավագ սերունդը, ում հետ հայերն ապրում էին կողք կողքի և ովքեր դեռ ունեն լավ հիշողություններ հայերի մասին, այնուամենայնիվ նույնպես զոհ են գնում ադրբեջանական քարոզչությանը և վախենում են արտահայտել հակառակ կարծիքը կամ խաղաղության կոչեր անել», - ասում է Աննան՝ հույս հայտնելով, որ ադրբեջանցիները կարթնանան և կգիտակցեն, որ նրանք իրենց կառավարության վարած քաղաքականության զոհն են»:

Խոսելով հակամարտության կարգավորման մասին՝ Աննան նշում է, որ քանի դեռ Ադրբեջանը շարունակում է պահպանել իր այս կեցվածքը, հակամարտության լուծումը իրատեսական չէ:

«ՀՀ-ի և Արցախի սահմենները պետք է պաշտպանված լինեն անկախ նրանից, թե ադրբեջանցիները ինչ են խոստանում բանակցությունների ժամանակ: Մենք պետք է իրատեսորեն գնահատենք Ադրբեջանի գործողությունները: Նրանք մասնակցում են հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված բանակցություններին, բայց վերադառնալով իրենց երկիր՝ իրենց ժողովրդի մոտ քարոզում են բռնություն հայերի հանդեպ», – ասում է Աստվածատրյան-Տուրկոտը՝  նշելով, որ հայկական կողմը ինչպես հարկն է ներկայացնում է այս ամենը միջազգային հանրությանը, և որ սփյուռքը իր հերթին այս ուղղությամբ շատ աշխատանքներ ունի անելու: Նրա կարծիքով՝ պետք է մեծ ճնշում գործադրել միջազգային հանրության վրա, որպեսզի լուծվի սահմանային միջադեպերի կանխարգելման հարցը և հստակ արձանագրվի, թե որ կողմն է  խախտում հրադադարը:  

Աննան նաև կոչ է անում սփյուռքահայերին, որպեսզի նրանք հաճախ այցելեն Արցախ: Նա մի քանի անգամ արդեն եղել է Արցախում և նորից է պատրաստվում գնալ՝ ներկայացնելու այնտեղ իր գրքի ռուսերեն տարբերակը, որը վերջերս է լույս տեսել:

«ՀՀ-ում և Արցախում ապրող ժողովուրդը արտասովոր է, նրանք արժանի են մեր ժամանակին, հարգանքին և օգնությանը: Սփյուռքում շատերս ենք աջակցում Արցախի ժողովրդի ինքնորոշմանը, խաղաղությանը, անվտանգությանը և կայունությանը և ջանքեր ենք գործադրում, որպեսզի Հայաստանը զարգանա՝ չնայած բոլոր դժվարություններին», – եզրափակեց իր խոսքը ամերիկահայ գրող Աննա Աստվածատրյան-Տուրկոտը: 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:55
Վրաստանում կորոնավիրուսի դեմ ընդհանուր պատվաստվել է 242 451 մարդ
Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 773 նոր դեպք: Այս մասին տեղեկությունը հրապարակվել է stopcov.ge կայքէջում: Ինտենսիվ թեստավորման վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
ՄԱԿ-ը նախազգուշացնում է միջուկային զենքի օգտագործման մեծ ռիսկի մասին
Վերջին տասնամյակների ընթացքում միջուկային զենքի օգտագործման վտանգը բոլոր ժամանակներում ամենաբարձրն է: Այս մասին հայտարարել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Պուտինն ասել է, որ Ռուսաստանը երբեք իր կամքը չի թելադրում այլ պետություններին
Ռուսաստանը երբեք իր կամքը չի թելադրում այլ պետություններին, նա պատրաստ է հավասար հիմքերով մասնակցել քաղաքական և դիվանագիտական մեթոդների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
Հանձնաժողովի նախագահ Քլոյանը ՔՊ-ական դեսանտ ուղարկեց իմ վրա. Վստահված անձ
Մի շարք ընտրատեղամասերում տեղի է ունենում ձայների վերահաշվարկի գործընթաց, այդ թվում նաև 7/7-րդ ընտրատեղամասում (Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Հովհաննես Քոչարյան. Քաղաքական պայքարը ընդդիմության համար շախմատ չէ, այլ՝ գոտեմարտ
Նախկին ոստիկանապետ, իրավաբան Հովհաննես Քոչարյանը գրում է. «Սահմանադրական դատարան դիմելը ընդդիմության համար ժամավաճառություն է,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
23.06.2021. Կորոնավիրուսի 100 նոր դեպք է գրանցվել, մահացել է 1 մարդ
Համավարակից ի վեր, ըստ պաշտոնական տվյալների, Հայաստանում մահացել է 5599 կորոնավիրուսով հիվանդ։
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Արթուր Ղամբարյան. Իրականում այս «հաղթանակը» թվացյալ է
Իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Արթուր Ղամբարյանը, անդրադառնալով արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներին, գրում է. «Մեծ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:10
Պուտինը վճռական է անվանել Ռուսաստանի ներդրումը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման գործընթացում
Ռուսաստանի ներդրումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում որոշիչ է եղել։ Այս մասին հայտարարել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Իրանն ընտրեց ծայրահեղ պահպանողական կողմնորոշմամբ նախագահ
Իրանն ընտրեց կոշտ դիրքորոշում ունեցող նախագահ, որն հավատարիմ է երկրի Գերագույն առաջնորդի քաղաքական ուղեգծին: Էբրահիմ Ռայիսին հայտարարում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Այսօր և վաղը Հայաստանի ողջ տարածքում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինդեքսը դիտվելու է 6-7-ի սահմաններում
Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինտենսիվությունը  նորմայից բարձր է: Խորհուրդ է տրվում ժամը 11:00-ից մինչև 17:00-ն ընկած ժամանակահատվածում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
Վրաստանի նախագահը պաշտոնական այց է սկսում Ուկրաինա
Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին պաշտոնական այց է սկսում Ուկրաինա: Երկու երկրների միջև հարաբերությունների կարգավորումից ի վեր սա առաջին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Ռուսաստանը ԱՄՆ-ին և ՆԱՏՕ-ին հորդորում է հրաժարվել Սև ծովում զորավարժություններ անցկացնելուց
ԱՄՆ-ում Ռուսաստանի դեսպանատունն իր Twitter-ում կոչ է արել հրաժարվել Sea Breeze-2021 բազմազգ զորավարժություններից, որոնք անցկացվելու են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:33
Ֆրանսիան հույս ունի՝ ընտրությունները Հայաստանին հնարավորություն կտան դիմակայել իր առջև ծառացած բազմաթիվ մարտահրավերներին․ ԱԳՆ
Ֆրանսիան ողջունում է Հայաստանում արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումը։ Այս մասին ասվում է Ֆրանսիայի ԱԳՆ հայտարարության մեջ։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Միքայել Մելքումյան. Եվրոպա, որոշումները պետք է լինեն դիպուկ, օպերատիվ և հասցեական
ԲՀԿ-ական պատգամավոր Միքայել Մելքումյանը, ելույթ ունենալով ԵԽԽՎ նստաշրջանում, ուշադրություն  է հրավիրել համավարակի համատեքստում Ադրբեջանի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Իրանը և Հայաստանը մեծ պոտենցիալ ունեն գյուղատնտեսության ոլորտում արդյունավետ համագործակցության համար
Իրանի արտերկրյա երկրագործության ասոցիացիայի ղեկավար Ալի Ռեզվանիզադեն հայտարարել է, որ Ռուսաստանը մեծ գյուղատնտեսական պահեստներ (силос) է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:12
Ռուս խաղաղապահները ցորենի բերքահավաքի ժամանակ Մարտունու շրջանում ապահովում են տեղի բնակիչների անվտանգությունը
Ռուս խաղաղապահները Արցախի Մարտունու շրջանում ապահովում են տեղի բնակիչների անվտանգությունը հացահատիկային մշակաբույսեր հավաքելիս: Այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
ՀՀ իշխանությունների վերարտադրությունն Արցախում ուղիղ կերպով ընկալվում է Արցախի վերջնական հանձնում. Աբրահամյան
«Արցախում վերջին օրերին տեղի ունեցող բողոքի ակցիաները տարբեր դիտանկյուններից վերլուծելու կարիք ունեն»։
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
«Ժողովուրդ». Ուժային կառույցներին հրահանգված է սառնասրտորեն գործել՝ էական չէ, թե ում հանդեպ է իրականացվելու պողպատյա հեղափոխությունը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Պետք է գործել սառնասրտությամբ». ուժային կառույցներին հենց այսպիսի հրահանգ է տրվել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Հրապարակ». Զորքը առաջնագծից դուրս կբերեն
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Արդեն հայտնի է, որ մոտ ապագայում կառավարության և ՌԴ-ի միջև պայմանավորվածություն ձեռք կբերվի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Իրավունք». Սիփան Փաշինյանն արդեն իսկ Իջևանի քաղաքապետարանում սեփական ցանկությամբ աշխատանքներ է իրականացնում
«Իրավունք» թերթը գրում է. «Դեռ շաբաթներ առաջ «Իրավունքը» գրել էր, որ Նիկոլ Փաշինյանի զարմիկ, նախկին պատգամավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
«Ժողովուրդ». Փաշինյանը ընտրվեց 26.49 տոկոսի կողմից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ավարտից հետո շարունակվում են տարատեսակ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:48
«Հրապարակ». Մարդ կուսակցություններին պաշտոններ կառաջարկվի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Հասարակությանը 3 տարի պառակտած և ատելության մթնոլորտ սերմանած Նիկոլ Փաշինյանը ընտրություններից...
Աղբյուր` Panorama.am
09:46
«Ժողովուրդ». Ինչու է պաշտոնից հրաժարվել Աջափնյակ վարչական շրջանի ղեկավար Հայկ Մհրյանը
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ աշխատանքից ազատման դիմում է ներկայացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
«Հրապարակ». Եթե ընդդիմադիր ուժը որոշի դիմել ՍԴ, ապա նոր խորհրդարանի կազմավորման գործընթացը կհետաձգվի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ԿԸՀ-ն ընտրությունների վերջնական արդյունքների մասին որոշում կընդունի ընտրության օրվանից հետո...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Իրավունք». Ինչ կլինի, եթե ՊՆ-ում ռուսամետ համարվող Հարությունյանին փոխարինելու գա սորոսականների հետ դաշինքի մեջ մտած Սամվել Բաբայանը
«Իրավունք» թերթը գրում է. «Շրջանառվում են լուրեր, որ Արցախի անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Սամվել Բաբայանը, որն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
«Ժողովուրդ». Առաջին նիստի ժամանակ պետք է ընտրվեն ԱԺ նախագահ և փոխնախագահներ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Հունիսի 28-ին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից արտահերթ ընտրությունների արդյունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:38
«Հրապարակ». ԱԺ նախագահի թեկնածուները շատ են
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ըստ ստացած քվեների՝ նախնական տվյալներով, ՔՊ-ն կունենա 68 կուսակցական պատգամավոր, 3...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
Հարութ Սասունյան. «Հայաստանում ժողովուրդն իր խոսքն ասաց, անկախ նրանից՝ համաձայն ենք դրա հետ, թե ոչ»
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները շատ բուռն էին։ Այս ընտրություններում շատ է գրվել ու խոսվել թեկնածուների մասին, թե ով պետք է առաջնորդի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Ալեն Ղևոնդյան. Կունենանք Արցախ Ադրբեջանի կազմում և վերջ
Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանը, անդրադառնալոց Ստեփանակերտում Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականի պահանջով անցկացվող բողոքի ակցիաներին, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
Բազմաթիվ հասցեներում հոսանքազրկումներ են սպասվում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունիսի 23-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են
22:28 12/06/2021

Արթուր Վանեցյան. Այս իշխանությունը երիտթալանչիներ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}