15:39 24/02/2017

Ամերիկահայ գրողը պատմում է Բաքվի ջարդերի մասին իր հուշերը

Սումգայիթում (1988) և Բաքվում (1990) հայերի ջարդերի տարելիցի կապակցությամբ Panorama.am-ը ներկայացնում է հարցազրույց Ամերիկահայ գրող, ակտիվիստ «Ոչ մի տեղ. Աքսորի պատմություն» գրքի հեղինակ Աննա Աստվածատրյան-Տուրկոտի հետ, ով իր ներդրումն է ունեցել ԱՄՆ-ի Մեյն նահանգի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման հարցում:   

Աստվածատրյան-Տուրկոտը գործունեություն է ծավալում ԱՄՆ-ում հայկական հարցերի և մասնավորապես Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության լուսաբանման ուղղությամբ 2012թ.-ից ի վեր. նա հանդես է եկել դասախոսություններով, հրապարակումներով և այլն: Աննան նշում է, որ այն ժամանակ, երբ նոր էր սկսել այս ուղղությամբ աշխատանքներ տանել, նրան շատ զարմացնում էր այն փաստը, որ հայկական սփյուռքում շատերը տեղյակ չէին Լեռնային Ղարաբաղի իրականության և Ադրբեջանի կողմից եկող սպառնալիքի մասին: Բայց մի քանի գործոններ բարձրացրեցին սփյուռքում Լեռնային Ղարաբաղի մասին իրազեկության մակարդակը, այդ թվում` ապրիլյան պատերազմը, միջազգային կազմակերպություններում հակահայկական բանաձևերի ընդունմանն ուղղված Ադրբեջանի ակտիվ ջանքերը, Հայաստանի զարգացող տուրիզմի ոլորտը և այլն: Այս առումով նա բարձր է գնահատում սփյուռքի կազմակերպությունների տարած աշխատանքը` ԱՄՆ կոնգրեսականներին և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին դիմելու հարցում: 

«Հայկական սփյուռքը պետք է Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին տրամադրի առնվազն նույնքան ուշադրություն, որքան ցեղասպանության խնդրին, քանի որ արցախյան հակամարտությունն ընթանում է այսօր, կան զոհեր և տուժողներ Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով: Մենք պետք է միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրենք այս փաստի վրա», – ասում է Աննան:  

Անդրադառնալով իր ընտանիքի պատմությանը` Աննան պատմում է, որ 1915թ.-ին իր պապիկը վերապրել է Հայոց ցեղասպանությունը, որից հետո տեղափոխվել է Բաքու և այնտեղ ականատես է եղել 1918թ.-ի հակահայկական ջարդերին: Այնուհետև իր ընտանիքը, որը ապրում էր Բաքվում, ականատես է եղել 1980-ականների և 1990-ականների Բաքվի ջարդերին: Նա պատմում է, թե ինչպես է իր ընտանիքը արդյունքում կորցրել ամեն ինչ:

«Այս դեպքերը պատահել են երեք անգամ մի ընտանիքի՝ ընդամենը 100-ամյա պատմության ընթացքում: Եվ այսպիսի պատմությունները բազմաթիվ են» - ասում է Աննան:

Պատմելով մանրամասներ այն մասին, թե ինչպես են տեղի ունեցել Բաքվի ջարդերը 1990թ.-ին` Աննան ասում է, որ բոլոր գործողությունները նախօրոք պլանավորված էին, քանի որ ադրբեջանցիներն ունեին հայերի տների հասցեները և հերթով գալիս էին նրանց հետևից: Աննայի ընտանիքը հազիվ է կարողացել փախչել Բաքվից, բայց նա պատմում է, թե ինչպես են ադրբեջանցիները սպանել իր հարևաններին, ովքեր չէին հասցրել ժամանակին հեռանալ:

Նրա կարծիքով, այս շղթային վերջ դնելու միակ տարբերակն այն է, որ թուրքերն ու ադրբեջանցիներն ընդունեն իրենց պատմությունը, որ դատապարտեն այդ գործողություններն ու դրանք իրականացնողներին՝ հետևելով Գերմանիայի օրինակին (թե ինչպես է այն դատապարտել հոլոքոստը և փոխհատուցել դրա համար):

Հայտնելով իր կարծիքը ներկայումս Ադրբեջանում տիրող հայատյաց մթնոլորտի մասին՝ Աննան ասում է, որ Ադրբեջանի հակահայկական քաղաքականությունը չի փոխվել այս տարիների ընթացքում, այլ ընդհակառակը՝ էլ ավելի է խստացել:

«Ադրբեջանում մեծացել է մի սերունդ, որը հայերի երբեք չի տեսել և չի շփվել, և ամբողջությամբ ադրբեջանական քարոզչության ազդեցության տակ է: Ադրբեջանի հակահայկական քաղաքականության հետևանքով հայերը ներկայացվում են դպրոցական դասագրքերում, հեռուստատեսությամբ և այլ լրատվամիջոցներով որպես վայրենի թշնամիներ: Իսկ ադրբեջանցիների ավագ սերունդը, ում հետ հայերն ապրում էին կողք կողքի և ովքեր դեռ ունեն լավ հիշողություններ հայերի մասին, այնուամենայնիվ նույնպես զոհ են գնում ադրբեջանական քարոզչությանը և վախենում են արտահայտել հակառակ կարծիքը կամ խաղաղության կոչեր անել», - ասում է Աննան՝ հույս հայտնելով, որ ադրբեջանցիները կարթնանան և կգիտակցեն, որ նրանք իրենց կառավարության վարած քաղաքականության զոհն են»:

Խոսելով հակամարտության կարգավորման մասին՝ Աննան նշում է, որ քանի դեռ Ադրբեջանը շարունակում է պահպանել իր այս կեցվածքը, հակամարտության լուծումը իրատեսական չէ:

«ՀՀ-ի և Արցախի սահմենները պետք է պաշտպանված լինեն անկախ նրանից, թե ադրբեջանցիները ինչ են խոստանում բանակցությունների ժամանակ: Մենք պետք է իրատեսորեն գնահատենք Ադրբեջանի գործողությունները: Նրանք մասնակցում են հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված բանակցություններին, բայց վերադառնալով իրենց երկիր՝ իրենց ժողովրդի մոտ քարոզում են բռնություն հայերի հանդեպ», – ասում է Աստվածատրյան-Տուրկոտը՝  նշելով, որ հայկական կողմը ինչպես հարկն է ներկայացնում է այս ամենը միջազգային հանրությանը, և որ սփյուռքը իր հերթին այս ուղղությամբ շատ աշխատանքներ ունի անելու: Նրա կարծիքով՝ պետք է մեծ ճնշում գործադրել միջազգային հանրության վրա, որպեսզի լուծվի սահմանային միջադեպերի կանխարգելման հարցը և հստակ արձանագրվի, թե որ կողմն է  խախտում հրադադարը:  

Աննան նաև կոչ է անում սփյուռքահայերին, որպեսզի նրանք հաճախ այցելեն Արցախ: Նա մի քանի անգամ արդեն եղել է Արցախում և նորից է պատրաստվում գնալ՝ ներկայացնելու այնտեղ իր գրքի ռուսերեն տարբերակը, որը վերջերս է լույս տեսել:

«ՀՀ-ում և Արցախում ապրող ժողովուրդը արտասովոր է, նրանք արժանի են մեր ժամանակին, հարգանքին և օգնությանը: Սփյուռքում շատերս ենք աջակցում Արցախի ժողովրդի ինքնորոշմանը, խաղաղությանը, անվտանգությանը և կայունությանը և ջանքեր ենք գործադրում, որպեսզի Հայաստանը զարգանա՝ չնայած բոլոր դժվարություններին», – եզրափակեց իր խոսքը ամերիկահայ գրող Աննա Աստվածատրյան-Տուրկոտը: 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:26
Փաշինյանը մեզ թմրեցրեց, ստորացրեց, հիմա էլ շարունակում է ստորացնել իր անկարողունակությամբ և աթոռապաշտությամբ. Արա Զոհրաբյան
Հայաստանի Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը գրում է.  «Հայաստանի գործող իշխանությունը, ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի, մեզ...
Աղբյուր` Panorama.am
00:20
Տեր Վահրամ քահանա Մելիքյանն այցելել է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող հացադուլավորներին
Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի ղեկավար Տեր Վահրամ քահանա Մելիքյանը նոյեմբերի 26-ին այցելել է Կառավարության շենքի դիմաց Նիկոլ Փաշինյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
00:11
Հայաստանի 4-րդ խոշոր հարկատուին կորցրեցինք. Մարուքյան
ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարությանը գրում է.  «ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի առաջին տեղակալ Տիրան...
Աղբյուր` Panorama.am
00:01
Սոթքի ոսկու հանքը կիսով չափ պատկանում է մեզ, կիսով չափ ընկնում է իրենց տարածքում. ԶՈւ ԳՇ պետի առաջին տեղակալ
«Սահմանն անցնում է գրեթե Սոթքի ոսկու հանքի միջով։ Սոթքի ոսկու հանքի և տարածաշրջանի հետ կապված ռուսական կողմից նախապես ձեռնարկվել էին...
Աղբյուր` Panorama.am
23:17
Մեր Հայրենիքի անվտանգության հեռանկարն անկախությունից ի վեր երբեք այսքան մշուշապատ չի եղել. Վարդան Ոսկանյան
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է.  «Սոթքի հատվածում «դարպասների խնդիրը» իրականում խորը բացասական խորհուրդ ունի։...
Աղբյուր` Panorama.am
23:10
Գեղարքունիքի որոշ բնակավայրերի հատվածներում կատարվում են սահմանային ճշգրտման աշխատանքներ. Մարզպետ
Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Սանոսյանը գրել է. «Գեղարքունիքի մարզի հարգելի՛ բնակիչներ, ստորագրված եռակողմ հայտարարության համաձայն,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:51
Ամբողջական պետականություն ենք վարի տալիս. Թևան Պողոսյան
«Գնացե՛ք, հեռացե՛ք, հրաժարվե՛ք... ինչպես կուզեք անվանեք այդ քայլը, բայց արեք, հանուն ազգի և հայրենիքի համար նոր շանսի»։
Աղբյուր` Panorama.am
22:44
«Ծնողն ինչքան վատ դրության է հասել, որ կենդանի մարդուն տվել է, ասում է՝ դին տվեք, տանենք դնենք հողը»
Անհետ կորած զինծառայողների ծնողները բողոքի ակցիա են անում կառավարության դիմաց։
Աղբյուր` Panorama.am
22:24
Անհետ կորածների հարազատները փակեցին վարչապետի ճանապարհը
Անհետ կորած զինծառայողների հարազատները Հանրապետության հրապարակում փակեցին Նիկոլ Փաշինյանի ավտոշարասյան ճանապարհը։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
22:15
ՈՒԵՖԱ-ն ցմահ որակազրկել է ադրբեջանական ակումբի աշխատակցին
ՈՒԵՖԱ-ն ցմահ որակազրկել է ադրբեջանական «Ղարաբաղ» ակումբի աշխատակից Նուրլան Իբրահիմովին, իսկ ակումբին տուգանել է 100000 եվրոյով։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
22:08
Իշխան Սաղաթելյան. Այս չարիքը պետք է հեռանա անհապաղ, այլապես քայլ առ քայլ զիջելու ենք մեզ մնացած մի բուռ հայրենիքը
ՀՅԴ ԳՄ անդամ Իշխան Սաղաթելյանը գրում է.  «ՀՀ-ում իշխանություն չկա: Կառավարություն, արտգործնախարարություն գոյություն չունի:...
Աղբյուր` Panorama.am
22:03
Միքայել Մինասյան. Ու պիտի արագ հաղթենք, որ Հայրենիք փրկենք, նաև, ինչու չէ, որ ժողովուրդը չբզկտի Նիկոլին
Սուրբ Աթոռում Հայաստանի նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը գրում է. «Մարկեսը վիպակ ունի՝ «Մի հայտարարված սպանության խրոնիկա»։...
Աղբյուր` Panorama.am
21:54
Հայաստանում հայտնաբերվել է ռուս զինվորի դի
Հայաստանի տարածքում ՌԴ պայմանագրային զինծառայողի մարմին է հայտնաբերվել՝ առանց բռնության նշանների։ Մարմինը հայտնաբերվել է զորամասի տարածքից...
Աղբյուր` Panorama.am
21:38
Եվրախորհրդարանը կոչ է արել պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ
Եվրախորհրդարանը այսօր բանաձև է ընդունել, որով կոչ է արվում պատժամիջոցներ կիրառել Թուրքիայի դեմ՝ Կիպրոսի հարցի վերաբերյալ նրա դիրքորոշման...
Աղբյուր` Panorama.am
21:29
Փաստորեն ով տեղից վեր է կենում իր սուրբ պարտքն է համարում մի հատ հարվածի բանակին ու անցնի իր գործերով. Աբրահամյան
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Տիգրան Աբրահամյանը գրում է. «Պաշտպանության նախարար, ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ, ձեր...
Աղբյուր` Panorama.am
21:08
Քանի որ այսօր ՀՀ-ն չունի իշխանություն, հայ մշակութային գործիչները դիմում են միջազգային կառույցներին
Հայ մշակութային գործիչները որոշել են դիմել միջազգային կառույցներին՝ պահանջելով վերադարձնել հայ գերիներին և զոհված զինծառայողների մարմինները։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:58
Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ԶՈւ ներկայացուցիչների մասնակցությամբ մեկնարկել են սահմանազատման աշխատանքներ․ ՊՆ
Նոյեմբերի 9-ին, Հայաստանի վարչապետի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի նախագահների միջև ստորագրված եռակողմ հայտարարությամբ սահմանվել էր, որ Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
Վտանգի տակ է Հայաստանի 4-րդ խոշոր հարկատուի գործունեությունը. տնտեսագետ
«Նույնիսկ այսքան կորուստներից հետո առնվազն տարօրինակ է տեսնել գործող իշխանությունների անհոգությունը և շարունակաբար հանրությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Փաշինյանի թիմ կոչվածն իր նման անսահման անամոթ է. Արփինե Հովհաննիսյան
Ն. Փաշինյանի թիմ կոչվածն  իր նման անսահման անամոթ է։ Այս մասին ֆեյսբուքում գրում է ՀՀ արդարադատության նախկին նախարար Արփինե Հովհաննիսյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
Եղնիկներում որևէ միջադեպ չի եղել, որևէ վիրավոր չկա․ՊՆ
Եղնիկներում որևէ միջադեպ չի եղել, Panorama.am-ի ճշտմանն ի պատասխան ասաց ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Գևորգ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:28
Դավաճանությունն էլ ինչպե՞ս է լինում․ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան
«Դավաճան Նիկոլը մարզպետների հետ հանդիպման ընթացքում ասեց, որ վատ նորությունները հայտնի են դարձել նոյեմբերի լույս 10-ի գիշերը, այն ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Լևոն Արոնյանը հաղթել է ռուսաստանցի Յան Նեպոնյաշչուն
Skilling Open 2020 շախմատի միջազգային առցանց մրցաշարում տեղի են ունեցել քառորդ եզրափակիչի   հանդիպումները։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Բաքվում Ֆրանսիայի դեսպանին կանչել են ԱԳՆ
Բաքվում Ֆրանսիայի դեսպան Զակարի Գրոսին կանչել են ԱԳՆ Սենատի կողմից «Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման անհրաժեշտության մասին» բանաձևի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
Այս երկիրը տեր ունի՞․ օգտատերը ՝Փաշինյանին
Վատ նորությունները հայտնի են դարձել նոյեմբերի լույս 10-ի գիշերը: Այս մասին գրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ «Բայց նոյեմբերի լույս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարար է նշանակվել Menu.am-ի հիմնադիր Վահան Քերոբյանը
ՀՀ նախագահը՝ հիմք ընդունելով վարչապետի առաջարկությունը, Տիգրան Խաչատրյանին Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնից ազատելու վերաբերյալ հրամանագիր է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Եղնիկներ բոյա եղել այսօր․ Գ․ Գրիգորյան
Դերասան Գևորգ Գրիգորյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ․ «Եղնիկներ բոյա եղել այսօր, կա 5 վիրավոր, ինչի եմ ես դա հեռասոխով սահմանից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
«Իմ քայլը» խմբակցությունը դեմ քվեարկեց ռազմական դրության վերացմանը
Հայաստանի Ազգային ժողովի նոյեմբերի 26-ի արտահերթ նիստում իշխող «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորները դեմ քվեարկեցին ռազմական դրության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Թուրքերը հրաժարվում են խոսել մեզ հետ, թե բա մենակ ռուսների հետ կխոսենք․ վարդապետ Բաղումյանը՝ Սոթքի հանքի մասին
Զաքարիա Ծայրագույն վարդապետ Բաղումյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադառնալով Սոթքի  հանքավայրի շուրջ շրջանառվող լուրերին գրել է․...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
«Սու-30 ՍՄ» կործանիչ ինքնաթիռների ոդիսականը
Բաց աղբյուրներից տեղեկանալով «Սու-30 ՍՄ» ծանր կործանիչ ինքնաթիռների  տակտիկատեխնիկական բնութագրերին՝  պարզում ենք, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:49
Այսօր Արցախում Հայաստանի, և Արցախի իշխանությունից որևէ մեկը կայացվող որոշումների վրա որևէ ազդեցություն չունի․ Բաղդասարյան
 «Հետքի» խմբագիր Էդիկ Բաղդասարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Այսօր Արցախում ոչ Հայաստանի կառավարությունը, ոչ էլ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան
16:30 16/11/2020

Շուշին մի հատ դժբախտ, դժգույն քաղաք էր, մեզ պե՞տք էր Շուշին. Փաշինյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}