Մշակույթ 12:15 24/02/2017 Հայաստան

Խորհրդային տարիների գրաքննության հետևանքով Մինաս Ավետիսյանի մահվան օրը նշվել է այսօր

ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Մարտիրոս Սարյանի անվան և Պետական մրցանակների դափնեկիր Մինաս Ավետիսյանի հիշատակի օրն է: Սակայն, իրականում, նա մահացել է փետրվարի 23-ին:

«Մահվան  օրը երեկ էր: Տարիներ շարունակ այդ սխալմունքը կա, շատերը հենց այդպես էլ գիտեն, որ փետրվարի 24-ին»,- Panorama.am-ին ասաց Մինաս Ավետիսյանի որդին՝ Նարեկ Ավետիսյանը:

Նա նաև բացատրեց, թե ինչու է որպես նկարչի մահվան օր պաշտոնապես  նշվել փետրվարի 24-ը. «Փետրվարի 23-ը սովետական բանակի օրն էր: Ամեն ինչ  իրենք ցենզուրայի էին ենթարկում: Պաշտոնապես հայտարարել էին, որ 24-ին է: Հիմարություն»:

Նկարիչը 1975թ. փետրվարի 16-ին Երևանում ենթարկվել է ավտովթարի ոմն տաքսու վարորդ Ժորա Հովսեփյանի կողմից, և, չգալով գիտակցության, փետրվարի 24-ին կնքել է իր մահկանացուն։ Մինաս Ավետիսյանի մահվան հանգամանքները մինչ օրս մնում են չպարզված։

«Ինչքանով որ բացահայտված է, ինձ համար բավարար է, որ ես հասկանամ: Այլախոհ մարդկանց, պարտադիր չէ անպայման քաղաքական այլախոհություն լինի, նաև՝ լայնախոհ, ազգասեր, արվեստում ինքնուրույն մտածողություն ունեցող, վերացնում էին: «Մինասի առեղծվածը» ֆիլմում  մի փաստ է արձանագրվել, որ Մոսկվայի կողմից այդպիսի որոշում կար՝ բոլոր հանրապետություններում նման մարդկանց հետ այդպես վարվելու: Այդ սիստեմի համար ի վերջո անընդունելի բան էր այլախոհության ցանկացած դրսևորում, պարտադիր  չէր բառացի հակասովետական: Այսինքն բավարար էր այդ սիստեմի մեջ չտեղավորվել, արդեն իրենց համար ռեալ վտանգ էր»,- ասաց Նարեկ Ավետիսյանը:

Նա նաև տեղեկացրեց, որ 2018 թվականին լրանում է Մինաս Ավետիսյանի 90-ամյակը, Ազգային պատկերասրահում կազմակերպվելու է անհատական ցուցահանդես, լույս է տեսնելու նոր պատկերագիրք: Շուտով սկսվելու են նախապատրաստական աշխատանքները:

Մինաս Ավետիսյանը ծնվել է 1928 թվականի հուլիսի 20-ին, Ջաջուռում։ Համեմատաբար ուշ է սկսել զբաղվել գեղանկարչությամբ։ Պատանի հասակում տարված է եղել Մարտիրոս Սարյանի արվեստով։ Առաջին անգամ կենդանի նկարչի հետ ծանոթացել է 18 տարեկանում։ Մինասի գեղարվեստական և էսթետական զարգացման գործում մեծ ազդեցություն են ունեցել Հայկական մանրանկարչությունը, և իտալական վերածննդի նկարչությունը, որի հետ ծանոթացել է Լենինգրադում ուսանելու տարիներին։ Մինասը ստեղծել է հայկական գյուղաշխարհն արտացոլող կոմպոզիցիաներ, բնանկարներ, ինչպես նաև դիմանկարներ, նատյուրմորտներ, որմնանկարներ։ Մինասի ստեղծագործությունները յուրահատուկ են իրենց գունային ուժեղ հակադրություններով, որոնք արտահայտում են լուսավոր, քնարական տրամադրություններ, երբեմն՝ ողբերգական շեշտերով։ Անրադարձել է նկարչության բոլոր ոլորտներին՝ գեղանկարչություն, գրաֆիկա, որմնանկարչություն, բեմանկարչություն և այլն։ Մինասի նկարները հայտնի են իրենց գունային կտրուկ հակադրություններով։ Հայտնի նկարներից մի քանիսը վերաբերում են հայ ժողովրդի անցյալին՝ հատկապես 1915 թ հայկական ջարդերին, որոնցից մազապուրծ են եղել նաև նկարչի ծնողները։

Մինասի հասուն ստեղծագործական կյանքը տևել է 15 տարի՝ 1960–1975 թթ, որի ընթացքում նկարիչը ստեղծել է մոտ հինգ հարյուր մեծ ու փոքր կտավ, մոտավորապես նույնքան գծանկար: Մինասը որմնանկարները ստեղծել է 1970-74 թթ.։ Երևանում, Գյումրիում,Վահրամաբերդ գյուղում ստեղծել է թվով 20 որմնանկարներ, որոնց ընդհանուր տարածությունը հասնում է հինգ հարյուր քառակուսի մետրի: Ունի մեկ տասնյակից ավելի բալետային ու թատերական ձևավորումներ: Մ. Ավետիսյանը բեմանկարչական ինքնատիպ սկզբունքը զարգացրել ու թատերական պայմանականության նոր աստիճանի է հասցրել Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերայի և Արամ Խաչատրյանի «Գայանե» բալետի ձևավորումներում: «Մինասն աշխատել է նաև կինոյում, որպես Հրանտ Մաթևոսյանի «Այս կանաչ, կարմիր աշխարհը» ֆիլմի նկարիչ։

1972–ի հունվարի 1-ին, աղետալի հրդեհի պատճառով այրվում են Մինասի արհեստանոցում գտնվող բոլոր կտավները՝ թվով մոտ 300 աշխատանք։ Այդ թվում նաև հարյուրից ավել ավարտված նկարներ, որոնք նախատեսված էին անհատական ցուցահանդեսի համար, զոհ դարձան կրակին։

Լուսանկարները՝ տարբեր աղբյուրներից



«Մինասի առեղծվածը» (մաս 1)



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:56
Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության համար Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը շարունակում է մնալ անշեղելի սկզբունք. Արամ Առաջին
«Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության համար Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը և մեր ժողովրդի ոտնահարված իրավունքների վերականգնման պահանջը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:54
Պատերազմը բեմադրություն չէ․ Ջոնաթան Լաքոտ
Ես լիովին հասկանում և կիսում եմ հայերի զգացմունքները՝ կապված Բաքվում այսպես կոչված «այգու» բացման հետ: Այս մասին լրագրողներին տված...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Թբիլիսիում կայացել է Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված ցուցահանդես
Թբիլիսիում այսօր՝ ապրիլի 13-ին, չնայած անձրևոտ եղանակին կայացել է Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված ցուցահանդես:Այս մասին հայտնում է aliq.ge-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Բայդենը Պուտինին առաջարկել է հանդիպել
 ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը զանգահարել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին և առաջարկել հանդիպել։ Այս մասին գրում է «Ռիա Նովոստին»։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:07
«Խորհուրդը» մեկն է՝ բարբարոսը փորձում է սարսափի մատնել և կոտրել մեզ․ Վարդան Ոսկանյան
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է․ «19-րդ դարասկզբին Օսմանյան կայսրության դեմ ազգային-ազատագրական պայքար մղող սերբ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ռազմական համալսարանում անցկացվել է գիտական կոնֆերանս
Ապրիլի 8-ից 9-ը ՀՀ ՊՆ Վ.Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում անցկացվել է «Ռազմաուսումնական հաստատություններում գրավչության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Այս կապիտուլյանտ և ազգակործան իշխանությունները հետևողականորեն քանդում են ԵՊՀ-ն․ Արմեն Ավետիսյան
Այս կապիտուլյանտ և ազգակործան իշխանությունները հետևողականորեն քանդում են ԵՊՀ-ն: Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում գրում է ԵՊՀ արհեստակցական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել․ ՊՆ
Ապրիլի 12-ին և 13-ին ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով օպերատիվ մարտավարական կայուն իրավիճակը չի փոփոխվել:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Գերմանիան, որ մեր տղաների վրա զենք է փորձարկել, մեղքի զգացում ընդհարնապես չունի՞․ Միհրան Հակոբյան
Արցախյան վերջին պատերազմի ընթացքում թուրքական Բայրաքթար ԱԹՍ-ները որոշիչ դեր ունեցան մարտական գործողություններում: Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Հնարք է գտել ՍԴ լեգիտիմ և ոչ լեգիտիմ կազմին առանձնացնելու և ներկայացնելու համար․ Էդգար Ղազարյան
 Սահմանադրական դատարանի կայքը պաշտոնական տեղեկատվություն է տալիս դատարանի լեգիտիմ և ոչ լեգիտիմ դատավորների մասին։ Այս մասին ֆեսբուքի իր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
ԱՀ ՄԻՊ․ Ադրբեջանական ԶՈւ-երն ակնհայտ խախտել են քաղաքական ամենաբարձր մակարդակի պայմանավորվածությունները
Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը ֆեյսբուքի իր էջում գրում է․ «Երեկ այցելել եմ Ասկերանի շրջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Դատախազությունը բացահայտ սոփեստությամբ է զբաղված․ Արսեն Բաբայան
Դատախազությունը բացահայտ սոփեստությամբ է զբաղված։ Այս մասին ֆեյսբուքի իր էջում գրել  է «Հայրենիք» կուսակցության խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Ջրականի շրջանում հայտնաբերվել է ևս 2 աճյուն․ ԱԻՊԾ
Ջրականի (Ջաբրայիլ) շրջանում այսօր իրականացված որոնողական աշխատանքների արդյունքում Արցախի փրկարարները հայտնաբերել են ևս 2 աճյուն: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Ռոբերտ Քոչարյանի COVID-19 թեստի արդյունքը բացասական է
Ռոբերտ Քոչարյանի COVID-19 թեստի արդյունքը բացասական է: Այս մասին տեղեկացնում է  ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակը։ Ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ի վերջո սա պետություն է, ոչ թե ինչ-որ մեկի հոր դուքանը, որ ում գլխին ինչ փչի՝ անի․ Արշավիր Ղարամյան
Արցախի հերոս, գեներալ-լեյտենանտ Արշավիր Ղարամյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Իրավասու պետական մարմինները և պետական պաշտոնատար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
ԵՊԲՀ-ն և Փարիզի Գուստավ Ռոսի Ուռուցքաբանության ինստիտուտը սերտացնում են համագործակցությունը
Բժշկական համալսարանի ղեկավարությունն այսօր Փարիզի Գուստավ Ռոսի Ուռուցքաբանության ինստիտուտի ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը քննարկեց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
ՃՈ-ում պետգնումների գործընթացում արձանագրված խախտումները վերացնելու միջնորդագիր է ներկայացվել Ոստիկանապետին
ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայության կողմից ՀՀ ոստիկանությունում իրականացած ուսումնասիրությամբ տվյալներ էին ձեռք բերվել 2018թ․հուլիս-օգոստոս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Ագարակի մաքսատան մոտակայքում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով կա մեկ զոհ
Ապրիլի 13-ին, ժամը 16:07-ին Սյունիքի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Ագարակի մաքսատան մոտակայքում հրդեհ է բռնկվել:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Պատրաստ ենք օրենքի շրջանակներում քաղաքացիական անհնազանդությունների ճանապարհով գնալ. Տավուշցի գործարարներ
«Եթե համապատասխան արձագանք չլինի, ապա պատրաստ ենք օրենքի շրջանակներում քաղաքացիական անհնազանդությունների ճանապարհով գնալ»,- Տավուշի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Ստեփան Դանիելյան. Մենք սա չենք տեսնում, սա ֆանտաստիկ վիճակ է
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «Միջազգային հարաբերություններում Հայաստանը չունի բարեկամներ, իսկ եթե անկեղծ լինենք, արդեն անգամ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Հայաստանը Կանադային չի տրամադրել «Բայրաքթար»-ում կանադական տեխնոլոգիաների կիրառման մասին տեղեկություններ
Կանադան խնդրել է Հայաստանին տրամադրել ցանկացած տեղեկատվություն, որը հնարավորություն կտա ապացուցել կանադական տեխնոլոգիաների կիրառումը Բայրակթար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
«Գերիները Ադրբեջանի և Թուրքիայի ձեռքին կդառնան շատ լուրջ խաղաքարտ ամենակարևոր զիջումները կորզելու համար»
«Բոլորին ակնհայտ է, որ գերիների գոյությունն ինքնին շատ հետաքրքիր հնարավորություն է ընձեռնում թե Փաշինյանին, թե Ալիևին»,- աուլիսում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Սիսիանի ազատամարտիկների պանթեոնում մի կին միանգամից երեք շիրիմի վրա էր լաց լինում. Սրբուհի Գրիգորյան
«Ինձ համար այդ «պուրակ» կոչեցյալի մասին տեղեկատվությունը զարմանալի չէր, առավել զարմանալի են ադրբեջանցիների հետ հիմա համատեղ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Քաղաքապետարանը մերժել է 1 մլրդ դոլարի ներդրումային ծրագիրը Կոնդում․ Վահե Էնֆիաջյան
«Պատերազմը և հետպատերազմական ժամանակահատվածը իր հետ բերել է մի շարք խնդիրներ, որոնց մասին առիթներ ունեցել ենք խոսելու»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
ՔԱԿ. Իրանում գտնվող Բոինգ ինքնաթիռի ինքնաթիռի տեխնիկական վիճակի հետ կապված որևէ փոփոխություն տեղի չի ունեցել
Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն հայտնում է՝ իրանական կողմի հետ համագործակցությամբ՝ աշխատանքներ են տարվում «Fly Armenia Airways»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
AMX. Պետական պարտատոմսերի պահանջարկը 3 անգամ գերազանցել է տեղաբաշխման առաջարկին
Հայաստանի ֆոնդային բորսայում ապրիլի 13-ին տեղի են ունեցել 26 մլրդ դրամ ընդհանուր ծավալով պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման և հետգնման աճուրդներ։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Ստրասբուրգում շատ կոշտ ենք խոսելու և լուրջ պրետենզիաներ ենք ներկայացնելու. Մելքումյան
«Հեյդարի Իլհամը՝ Ադրբեջանի ներկայիս բռնապետը երեկ «Նոր հայացք Հարավային Կովկասին» խորագրով ինչ-որ քննարկման ժամանակ այնպիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Tea Togh. Տողում ծնված, Երևանում նորից կյանք առած թեյը
«Սիրուն», «Անուշ», «Հրաշք» անուններով փնջերը գրեթե ամեն օր նույն հասցեից՝ Ավանի հանրակացարաններից մեկից...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Արդարացի լուծում չտալու դեպքում՝ պատասխանատու չենք մեր քայլերի համար.Սոֆիա Հովսեփյանը փոխանցեց ծնողների ուղերձը
«Հիմա տեղեկացնում ենք, որ հետո չասեք՝ չեն տեղեկացրել»,-իշխանական պատասխանատուներին դիմեց «Իմ քայլը» խմբակցությունը լքած...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Կեղծված թվեր
Երեկ ռազմագերիների և անհետ կորած զինծառայողների ծնողները հանդիպել էին Նիկոլ Փաշինյանի հետ: Հանդիպմանը ներկա ծնողներից մեկը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան
13:36 17/03/2021

Մեզ տանում են կործանման, մենք պետք է պայքարենք. Տիգրան Հեքեքյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}