Մշակույթ 15:15 07/09/2017 Հայաստան

«Զորաց քարեր»-ում աստղադիտարանի ոչ խողովակն ենք գտել, ոչ գործիքները. Աշոտ Փիլիպոսյան

««Զորաց քարեր» հուշարձանի տարածքում գտնվող անցքավոր քարերը սկզբնապես եղել են դամբարանի ծածկասալեր, որոնք երկրորդ անգամ օգտագործվել են պատը կառուցելու համար, անցքերը տեղափոխման համար են եղել»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի գիտնական-քարտուղար, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյանը:

Նա նշեց, որ այդ քարերը մոտ 3-4 տոննա քաշ ունեն, կարող էին քաշել եզներով. «Անցքերի ներսի մասն ողորկ էին արել, որ շարժելիս չմաշվեին, չպոկվեին պարանները»:

Նշենք, որ Աշոտ Փիլիպոսյանի գլխավորությամբ արշավախումբն այս տարվա օգոստոսին պեղումներ է իրականացրել «Զորաց քարեր» հուշարձանի տարածքում:

«Խնդիր կար հնագիտական, համակողմանի ուսումնասիրության արդյունքում վեր հանել այս հուշարձանի պատկանելիությունը, մշակութային փոփոխությունները, որոնք այստեղ տեղի են ունեցել, հիմնականում այն դամբարանում, որն առավել վիճահարույց է, երբեմն  այն հորջորջվում է որպես աստղադիտարան»,- ասաց հնագետը:

Նրա խոսքով, գիտնական Պարիս Հերունին աշխատանք ու մեկնաբանություն ունի դրա վերաբերյալ: Հնագետն ասաց, որ անցքավոր քարերը ձգվում են ամբողջ հուշարձանի երկայնքով՝ հարավից հյուսիս, իսկ հուշարձանի հարավային մասում դամբարանադաշտն է, հյուսիսային՝ բնակավայրը:

«Անցքավոր քարերն առանձնացնում են բնակավայրն ու դամբարանադաշտն առավել մատչելի՝ արևելյան հատվածից, իսկ արևմյան հատվածում  ձորն է»,- ասաց Ա. Փիլիպոսյանը՝ հավելելով, որ փորձել են բացել ուղղահայաց կանգնած և հարավից հյուսիս ձգվող քարերի այն հատվածը, որտեղ, կարծես թե, երևում է պատի հետքեր:

«1,5 մետր բարձրություն և 3 մետր հաստություն ունեցող պատը, որն ավարտվում է 1,5-2 մետր բարձրությամբ հսկայական քարաբեկորով, պատնեշ է դարձել արևելյան կողմից հարձակումների համար»,- ասաց հնագետը:

Ա. Փիլիպոսյանի խոսքով, սեղանին իրենք դնում են կոնկրետ փաստ, իսկ աստղադիտարանի ոչ խողովակն են գտել, ոչ գործիքները:

«Այդ քարերի վրայի անցքերը փորված են երկու կողմից: Ո՞ր կողմից են նայել աստղերին. եթե մի կողմից ենք նայում, այլ համաստեղություն ենք տեսնում,  եթե հակառակ կողմից՝ բոլորովին այլ համաստեղություն: Հիմա որի մասին ենք մենք խոսում»,- նշեց նա:

Հնագետի խոսքով, Պարիս Հերունին նշում է, որ քարերը կամ աստղագիտական ուսումնասիրության գործիքները 7500 տարի առաջ են կառուցել:

«Երեք տարվա ընթացքում ուսումնասիրել ենք 8 հեկտար տարածք: Այն ամենն, ինչ ունենք ձեռքի տակ, ամենահին իրը մ.թ.ա. 20-19-րդ դարերի խեցու բեկորներ են, շուրջ 4000 տարեկան են, եթե հաշվում ենք մեր ժամանակվանից»,- ասաց Ա. Փիլիպոսյանը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:18
Կանանց իրավունքներով զբաղվող ՀԿ-ները դեսպանատների դիմաց պահանջում են ճանաչել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը
Կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները ու ակտիվիստներն այսօր նախաձեռնել ու իրականացնում են երթեր Հայաստանում գտնվող...
Աղբյուր` Panorama.am
13:02
Թշնամին ունի 6309 զոհ. ինֆոգրաֆիկա
Հակառակորդի կորուստների վերաբերյալ վերջին տվյալներով խոցվել է ևս 5 ԱԹՍ, 10 զրահատեխնիկա, 1 ինքնաթիռ, կա 50 զոհ: Այս մասին տեղեկանում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Ջերմաստիճանը կնվազի
Հանրապետության տարածքում հոկտեմբերի 20-ի ցերեկը, 22-25-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 21-ին առանձին շրջաններում սպասվում է անձրև:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Դատապարտյալ. Թող տանեն, կռվենք, էդ մեր ծախսերն էլ թող փոխանցեն բանակին. Aravot.am
ՀՀ արդարադատության նախարարության «Գորիս» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Կարեն Նավասարդյանը, զանգահարելով aravot.am-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
300 նոր ավտոբուսները նախատեսված կլինեն հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար. Մարության
«100 նոր միկրոավտոբուսները, ինչպես նաև 200 ավտոբուսները, որոնք ծրագրվում է գնել, նախատեսված կլինեն սահմանափակ հնարավորություններ ունեցող...
Աղբյուր` Panorama.am
12:29
Քոչինյան 15 հասցեում մինչև 15 հարկանոց բնակելի շենք կկառուցվի
«Առաջարկում ենք Քոչինյան 15 հասցեում գտնվող 11 հազար 149 քմ հողամասի նպատակային նշանակությունը արդյունաբերական ընդերքօգտագործման հողերի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:16
ՀՀ-ում ԵՄ դեսպանը տեսել է թշնամու հարձակումից վնասված Ղազանչեցոց եկեղեցին, մշակույթի տունն ու մեծագույն ցավ ապրել
Մի խումբ քաղաքացիներ  բողոքի ակցիա են անում Հայաստանում ԵՄ ներկայացուցչության դիմաց։ Նրանք պահանջում են՝ կոնկրետ գործողություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Տրանշ-3-ում շինարարությունը շարունակվում է
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Քրիստինե Ղալեչյանը, «Ճանապարհային դեպարտամենտ» ՊՈԱԿ-ի գլխավոր տնօրենի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:03
Երևանում 15 մլն դոլար արժեցող նոր հիվանդանոց կկառուցվի
«Առաջարկում ենք Հրաչյա Ներսիսյանի 10 հասցեով գտնվող հողային տարածքի նպատակային նշանակությունը փոխել»,- Երևանի ավագանու այսօրվա...
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Նեբենզյան խոսել է Ղարաբաղում հրադադարի ռեժիմի վերաբերյալ ՄԱԿ-ի ԱԽ քննարկման մասին
Քննարկումներ են գնացել այն մասին, թե որ կառույցը և ինչպես է վերահսկվելու ղարաբաղյան հակամարտության գոտում հրադադարի ռեժիմի պահպանումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Ucom-ի ցանցում առկա խնդիրը եվրոպական ուղղության օպերատորի մոտ խոտանի հետևանք է
Ucom ընկերության ցանցում առկա խնդիրը պայմանավորված է եվրոպական ուղղությունից ստացվող տվյալների մատակարար-օպերատորի մոտ գրանցված տեխնիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Շարմազանով. Որևէ այլ տարբերակ, քան փաթեթային լուծումը, մեզ համար չի եղել և չի լինելու ընդունելի
Երեկ երկրում Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակի ինտենսիվ քննարկումների օր էր։ Նախ, վարչապետի նախագահությամբ տեղի ունեցավ ՀՀ Անվտանգության խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Հայոց սահմանը պահող նորօրյա հերոսները
Արցախի ՊԲ-ն ներկայացրել է ռազմաճակատում մարտնչող նորօրյա հերոսներին։ «Նորօրյա հերոսներ Անշուշտ այս պատերազմի արդյունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:39
Արա Զոհրաբյան. Դեմ եմ զինադադարի դիմաց տարածքներ հանձնելու որևէ գործարքի
Փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է՝ դեմ է զինադադարի դիմաց տարածքներ հանձնելուն։ «Ես, որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
49 մլն 201 հազար 700 դրամ՝ Երևանում կայանատեղիների կառուցմանը
Մեկ րոպե լռությամբ մեկնարկեց Երևանի ավագանու նիստը։ Նիստին գրանցվել է ավագանու 36 անդամ,  օրակարգում կա ութ հարց, որոնցից մեկը,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Հայոց պետականության պաշտպանները
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակը հրապարակել է առաջին գծում  կռվող  զինվորների և կին զինծառայողների լուսանկարները: Հայոց...
Աղբյուր` Panorama.am
11:19
Ֆրանսիայի Վիեն քաղաքը ճանաչեց Արցախի Հանրապետությունը
Ֆրանսիայի Վիեն քաղաքը հենց նոր ճանաչեց Արցախի Հանրապետությունը: Այդ մասին «Դիզակ թերթ»-ին տեղեկացրել է Վիենի փոխքաղաքապետ Լևոն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Ucom. Ֆիքսված ինտերնետի հասանելիության հետ կապված կան որոշ խնդիրներ
Ucom ընկերությունից հայտնում են, որ այս պահին ինտերնետի ընդհանուր տեխնիկական խնդիր նկատվում է, մասնագետներն աշխատում են կարգավորման ուղղությամբ։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:57
Իրանի ԱԳՆ խոսնակը՝ ադրբեջանցիների գործողությունների մասին. Չենք ընդունում գլխատելը
Իրանը չի ընդունում գլխատումը, քաղաքների ռմբակոծումն ու անմեղ մարդկանց զոհվելը: Իրանում ՀՀ դեսպանության հաղորդմամբ՝ ասուլիսում ասել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
ԱՄՆ Պետդեպը չի մեկնաբանում Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հետ Պոմպեոյի հանդիպման վերաբերյալ լուրը
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը չի մեկնաբանել երկուշաբթի ԶԼՄ-ներով հրապարակված լուրը՝ Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի սրման ֆոնին հոկտեմբերի 23-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
ՊՆ. Հյուսիսային թևում հակառակորդը կիրառում է ավիացիա և հրետանի
Պաշտպանության նախարարության խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Հյուսիսային թևում հակառակորդը կիրառում է ավիացիա և հրետանի։ Հարավային...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
«Ռազմինֆո». Հայկական կողմն առնվազն մեկ Bayraktar է խոցել
Razm.Info մասնագիտացված կայքը գրում է. «Արցախի ՊԲ-ն տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ ներկայացվում են խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:33
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդում քննարկվել է ԼՂ-ում կրակի դադարեցման վերահսկողության հարցը
Միավորված ազգերի կազմակերպության Անվտանգության խորհուրդը քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղում կրակի դադարեցման ռեժիմի նկատմամբ վերահսկողության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Իշխան Սաղաթելյան. Մենք պետք է հաղթենք, սա մեր պետության գոյության հարցն է
«Դաշնակացության համար շարունակում է անընդունելի մնալ տարածքներ խաղաղության դիմաց բանաձևը»,- տեսանյութում ասում է ՀՅԴ ԳՄ անդամ Իշխան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:29
Վարդան Ոսկանյան. Իրանում ակտիվացել են հակաիրանական և հակահայկական պանթյուրքական խմբերի «քնած» բջիջները
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է.  «Բաքվի բռնապետը Իրանի ներսում ահաբեկչական կառույցների նմանությամբ ստեղծել է հակաիրանական և...
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
ՊՆ ներկայացուցիչ. ՊԲ ստորաբաժանումները շարունակում են վերահսկողության տակ պահել օպերատիվ իրադրությունը
Պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը տեղեկացնում է. «Գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության...
Աղբյուր` Panorama.am
01:26
Ադրբեջանի վայրագությունները հետևանք են միջազգային մարդու իրավունքների կառույցների՝ Արցախ չայցելելու
ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի ֆեյբուքյան պաշտոնական էջում  Արման Թաթոյանը բարձրացրել է այն հարցը, որ միջազգային մարդու իրավունքների...
Աղբյուր` Panorama.am
23:49
ՊԲ հակաօդային պաշտպանությունը խոցել է թշնամական 5 անօդաչու թռչող սարք
Արցախի Հանարպետության Պաշտպանության Բանակը հայտնում է, որ այսօր արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում ծավալված մարտերի արդյունքում ՊԲ...
Աղբյուր` Panorama.am
23:41
Լևոն Արոնյան. Իմ երկիրը հարձակման տակ է, անհրաժեշտության դեպքում կմիանամ բանակին
«Իմ հայրենիքը հարձակման է ենթարկվել։ Ես կմիանամ մեր բանակին, եթե անհրաժեշտ լինի»,- Chess24 պարբերականին տված հարցազրույցում ասել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}