Մշակույթ 15:15 07/09/2017 Հայաստան

«Զորաց քարեր»-ում աստղադիտարանի ոչ խողովակն ենք գտել, ոչ գործիքները. Աշոտ Փիլիպոսյան

««Զորաց քարեր» հուշարձանի տարածքում գտնվող անցքավոր քարերը սկզբնապես եղել են դամբարանի ծածկասալեր, որոնք երկրորդ անգամ օգտագործվել են պատը կառուցելու համար, անցքերը տեղափոխման համար են եղել»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի գիտնական-քարտուղար, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյանը:

Նա նշեց, որ այդ քարերը մոտ 3-4 տոննա քաշ ունեն, կարող էին քաշել եզներով. «Անցքերի ներսի մասն ողորկ էին արել, որ շարժելիս չմաշվեին, չպոկվեին պարանները»:

Նշենք, որ Աշոտ Փիլիպոսյանի գլխավորությամբ արշավախումբն այս տարվա օգոստոսին պեղումներ է իրականացրել «Զորաց քարեր» հուշարձանի տարածքում:

«Խնդիր կար հնագիտական, համակողմանի ուսումնասիրության արդյունքում վեր հանել այս հուշարձանի պատկանելիությունը, մշակութային փոփոխությունները, որոնք այստեղ տեղի են ունեցել, հիմնականում այն դամբարանում, որն առավել վիճահարույց է, երբեմն  այն հորջորջվում է որպես աստղադիտարան»,- ասաց հնագետը:

Նրա խոսքով, գիտնական Պարիս Հերունին աշխատանք ու մեկնաբանություն ունի դրա վերաբերյալ: Հնագետն ասաց, որ անցքավոր քարերը ձգվում են ամբողջ հուշարձանի երկայնքով՝ հարավից հյուսիս, իսկ հուշարձանի հարավային մասում դամբարանադաշտն է, հյուսիսային՝ բնակավայրը:

«Անցքավոր քարերն առանձնացնում են բնակավայրն ու դամբարանադաշտն առավել մատչելի՝ արևելյան հատվածից, իսկ արևմյան հատվածում  ձորն է»,- ասաց Ա. Փիլիպոսյանը՝ հավելելով, որ փորձել են բացել ուղղահայաց կանգնած և հարավից հյուսիս ձգվող քարերի այն հատվածը, որտեղ, կարծես թե, երևում է պատի հետքեր:

«1,5 մետր բարձրություն և 3 մետր հաստություն ունեցող պատը, որն ավարտվում է 1,5-2 մետր բարձրությամբ հսկայական քարաբեկորով, պատնեշ է դարձել արևելյան կողմից հարձակումների համար»,- ասաց հնագետը:

Ա. Փիլիպոսյանի խոսքով, սեղանին իրենք դնում են կոնկրետ փաստ, իսկ աստղադիտարանի ոչ խողովակն են գտել, ոչ գործիքները:

«Այդ քարերի վրայի անցքերը փորված են երկու կողմից: Ո՞ր կողմից են նայել աստղերին. եթե մի կողմից ենք նայում, այլ համաստեղություն ենք տեսնում,  եթե հակառակ կողմից՝ բոլորովին այլ համաստեղություն: Հիմա որի մասին ենք մենք խոսում»,- նշեց նա:

Հնագետի խոսքով, Պարիս Հերունին նշում է, որ քարերը կամ աստղագիտական ուսումնասիրության գործիքները 7500 տարի առաջ են կառուցել:

«Երեք տարվա ընթացքում ուսումնասիրել ենք 8 հեկտար տարածք: Այն ամենն, ինչ ունենք ձեռքի տակ, ամենահին իրը մ.թ.ա. 20-19-րդ դարերի խեցու բեկորներ են, շուրջ 4000 տարեկան են, եթե հաշվում ենք մեր ժամանակվանից»,- ասաց Ա. Փիլիպոսյանը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:31
Թուրքական հարձակումից սիրիական Ռաս ուլ Այնում 21 մարդ է զոհվել
Թուրքական ռազմական օդանավը թիրախավորել է սիրիական Ռաս ուլ Այնում բնակիչներին տեղափոխող հասարակական տրանսպորտը, որի հետևանքով զոհվել է 21 մարդ,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Տոկիոյի նահանգապետին դուր չի եկել ՄՕԿ-ի առաջարկը
Տոկիոյի նահանգապետ Յուրիկո Կոիկեն քննադատել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի (ՄՕԿ)՝ Տոկիո-2020 Օլիմպիական խաղերի մարաթոնյան վազքի և մարզական...
Աղբյուր` Panorama.am
13:53
Գեղարքունիքում տեղի ունեցած վթարի հետևանքով երկու մարդ է զոհվել
ՃՏՊ Մարտունի-Մադինա ավտոճանապարհին. կան տուժածներ և երկու զոհ
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Պարզվել է օգոստոսի 5-ին ջրանցքից հայտնաբերված դիակի անձը
Օգոստոսի 5-ին մայրաքաղաքի Բուռնազյան փողոցի վերջնամասում գտնվող ջրանցքի մաքրման աշխատանքներ կատարելիս անձը չպարզված տղամարդու դիակ էր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Անդրանիկ Թևանյան. Կուտակված թարախը պետք է անպայման դուրս գա
«Պոլիտէկոնոմիա» հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Անդրանիկ Թևանյանը կարծում է, որ կարևորն այս ընթացքում անվտանգության հետ կապված...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Շենգավիթի շուկայի աշխատակիցներն այսօր գործադուլ են հայտարարել
Շենգավիթ համայնքում գործող շուկայում ապրանք վաճառող անհատ ձեռներեցներն այսօր գործադուլ են հայտարարել։ Պատճառը, ինչպես իրենք ներկայացրեցին, տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:10
Թբիլիսիում ուժգին պայթյունի հետևանքով տուժածների թվում հայեր չկան
Թբիլիսիի Գուրամիշվիլի պողոտայի բնակելի շենքերից մեկում տեղի ունեցած ուժգին պայթյունի հետևանքով տուժածների շրջանում ՀՀ քաղաքացիներ և ազգությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Վարչապետ. Ստվերի դեմ պայքարում աննախադեպ հաջողություններ ունենք
«Որևէ կերպ մեր օրակարգից չի կարող դուրս գալ ստվերի դեմ պայքարը: Այս մեկուկես տարվա ընթացքում այդ պայքարում աննախադեպ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
Գյումրիում կառուցող ավտոմաքսատունը մինչև տարեվերջ կբացվի
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան այսօր այցելել է Գյումրի՝ ծանոթանալու ավտոմաքսատան շինաշխատանքների ընթացքին: Լրագրողների հետ զրույցում  ՊԵԿ նախագահի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:44
Նռան փառատոնին ներկա է եղել Արցախի նախագահը
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը հոկտեմբերի 19-ին ներկա է գտնվել Մարտունի քաղաքում  կազմակերպված նռան փառատոնին: Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:36
Արեգ Հովհաննիսյան. Մասնակիցների կարծիքով, սա մինչև այս անցկացված լավագույն սեմինարն էր
ՀԱՕԿ-ը հոկտեմբերի 16-17-ը «Օլիմպավանում» «Համագործակցություն սպորտային բժշկության և հակադոպինգային գործունեության միջև:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:15
Երևանի 2801-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում Նուբարաշեն համայնքում կգործի դաշտային խոհանոցը
Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 13։00-ից - 16։00-ն, Երևանի 2801-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում, Երևանի Նուբարաշեն համայնքի կենտրոնական այգու...
Աղբյուր` Panorama.am
12:11
Հայկ Մարության. Բայց ի վերջո, ո՞վ է իսկական երևանցին
Իրականում, ամեն ինչ շատ պարզ է
Աղբյուր` Panorama.am
11:54
Պատերազմից հետո բացվում է Հալեպի հին շուկան
Հալեպում վերսկսել է աշխատանքը պատմական Սաքաթյա շուկան, որն ավերել էին գրոհայինները զինված հակամարտության ժամանակ: Այս մասին գրումէ ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:44
Հաշմանդամություն ունեցող մարզիկների ելույթներով մեկնարկեց սեղմում հենարանից վարժության առաջնությունը
Քիչ առաջ հաշմանդամություն ունեցող մարզիկների ելույթներով մեկնարկեց Հայաստանի ուժային եռամարտի և Հայաստանի հաշմանդամային սպորտի ֆեդերացիաների...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Լեդի Գագան երկրպագուի հետ ընկել է բեմից
Շոուի ժամանակ ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագան իր երկրպագուի հետ, որի հետ  պարելիս է եղել,  ընկել է բեմից: Տեսանյութը հրապարակվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Հյուսիսային մաքսատուն-վարչությունն աշխատում է նաև շաբաթ և կիրակի օրերին
Պետական եկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում է, որ Գյումրիում տեղակայված Հյուսիսային մաքսատուն-վարչությունը աշխատում է նաև շաբաթ և կիրակի օրերին:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:59
Լիբանանում հակակառավարական ցուցեր են՝ «WhatsApp» հեղափոխություն
Բեյրութում հազարավոր մարդիկ դուրս են եկել փողոցներ ու պահանջում են կառավարության հրաժարականը․այսօր արդեն երրորդ օրն է։ Ցուցարարները փողոցներ են...
Աղբյուր` Panorama.am
10:48
«Միքայել Համբարձումյանը հանձնարարել է գործ կարել Միհրան Հակոբյանի վրա»
«Ադեկվադ» կուսակցության համահիմնադիր Արթուր Դանելյանն ահազանգում է՝  Միքայել Համբարձումյանը հանձնարարել է զբաղվել նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Ջավախքի Ազգային զբոսայգու պահպանման համար գումար է հատկացվում
Ամերիկայի կառավարությունը Վրաստանի պահպանվող տարածքների պահպանման և դրանց տնտեսական կայունության համար սկսում է 1.6 միլիոն դոլար արժողությամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
Ադրբեջանցիները հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել են շուրջ 1100 կրակոց
Հոկտեմբերի 13-19-ն արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հակառակորդը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը ավելի քան 150 անգամ` տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Ոստիկանների նկատմամբ հարձակում գործած անձիք կալանավորվել են
Դատարանը բավարարել է ոստիկանների նկատմամբ հարձակում գործած անձանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրելու վերաբերյալ քննիչի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
Հրայր Թովմասյանի ընտանիքի անդամներին ԱԱԾ կանչելը հոգեբանական գրոհ է՝ նրան հրաժարական պարտադրելու նպատակով. «Հրապարակ»
«Հրապարակ»-ը գրել է. «Երեկ ԱԱԾ-ում հարցաքննության էին կանչվել ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանի 2 դուստրերն ու հայրը՝ Վարդան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
Դատական համակարգում ստեղծված քաոսի պատճառով երտասարդ դատավորները լքում են համակարգը. «Ժամանակ»
Դատական համակարգում ստեղծված անհասկանալի ու քաոտիկ իրավիճակի պատճառով մի շարք դատավորներ, ընդ որում՝ ոչ հին, կոռումպացվածները, այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:59
Sասնյակ ազատամարտիկներ շտապ կարգով մեկնել են Արցախ. «Ժողովուրդ»
«Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով` այս օրերին տասնյակ ազատամարտիկներ շտապ կարգով մեկնել են Արցախ և մինչև նոյեմբերի սկիզբը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
Իշխանությունն ուժայիններին հրահանգել է ամեն կերպ ազատվել Հրայր Թովմասյանից ու մյուս անկախ դատավորներից. «Փաստ»
ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանից ու ընդհանրապես ներկայիս ՍԴ կազմից ազատվելու և Նիկոլ Փաշինյանին կամակատար ՍԴ ձևավորելու իշխանության նկրտումները նոր,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
Ոստիկանությունում ծաղկի շուկայի աշխատակիցներին խոշտանգելու փաստը բժիշկները հաստատել են. «Հրապարակ»
Ոստիկանության 6-րդ վարչությունը Վազգեն Սարգսյանի անվան հանրապետական մարզադաշտին կից ծաղկի մեծածախ շուկայում երեկ էլ է շարունակել նախօրեին սկսած...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
Նիկոլ Փաշինյանի վարկանիշն օրեցօր անկում է ապրում. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրել է. «Իշխող քաղաքական ուժը՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, շարունակում է ձախողվել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Իշխանությունը լուրջ մրցակից է համարում Վանեցյանին. հաջորդ թիրախը նա լինելու. «Հրապարակ»
Փորձագիտական կարծիքների համաձայն՝ հաջորդ թիրախը, որի դեմ կենտրոնացվելու է պետական ռեսուրսը, լինելու է ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանը, ում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:51
Վալերի Օսիպյանը պատրաստվում է լքել Հայաստանը. «Ժամանակ»
«Ժամանակ»-ի տեղեկացմամբ՝ ՀՀ նախկին ոստիկանապետ Վ. Օսիպյանը  պատրաստվում է մեկնել Մոսկվա և ստանձնել իր հովանավոր Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր»-ի աշխատակիցները բողոք են դուրս եկել
12:12 15/10/2019

«Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր»-ի աշխատակիցները բողոք են դուրս եկել

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}