Մշակույթ 13:43 07/09/2017 Հայաստան

«Զորաց քարեր»-ում ունենք 2000 տարուց ավելի ներառող շրջան. հնագետ

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի հրամանով կազմված  արշավախումբը,  ՊՈԱԿ-ի գիտնական-քարտուղար, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյանի գլխավորությամբ, օգոստոսին պեղումներ է իրականացվել  «Զորաց քարեր»  հուշարձանի տարածքում:

Լրագրողների հետ հանդիպմանը Աշոտ Փիլիպոսյանն ասաց, որ «Զորաց քարեր»  հուշարձանի տարածքում հնագիտական աշխատանքները սկսվել էին 2014 թվականից, 2015-16 թթ. հիմնականում կատարվել է չափագրում, տեղազննություն, իսկ այս տարի արդեն պեղումներ՝ Գիտության պետական կոմիտեի աջակցությամբ, ֆինանսավորմամբ:

«Միանշանակ խնդիր կար հնագիտական, համակողմանի ուսումնասիրության արդյունքում վեր հանել այս հուշարձանի պատկանելիությունը, գոյատևման ժամանակաշրջանը, մշակութային փոփոխությունները»,- նշեց հնագետը:

Ա. Փիլիպոսյանի խոսքով, պեղումների արդյունքում բացվել է բավականին հետաքրքիր կառույց՝ արևմտյան կողմից դեպի դամբարանախուց տանող ստորգետնյա ճանապարհով:

Դամբարանախուցն ունի  7 մետր  երկարություն, 3 մետր լայնություն: Նա տեղեկացրեց, որ դամբարանախուցը պեղվել, մաքրվել է 2,5 մետրի չափով:

«Հայտնաբերված նյութը  թույլ է տալիս ասել, որ այստեղ գոնե 4 տարբեր շրջափուլերում թաղման արարողություններ են  իրականացվել: Ամենավաղ նյութը, որն ունենք ամենաստորին հատակից, մ.թ.ա 18-17-րդ դարերով է թվագրվում, բրոնզեդարյան գունազարդ խեցեղենի բեկորներն են: Ամենայն հավանականությամբ, երբ կառուցել են դամբարանը, միջին բրոնզեդարյան դամբարանն արդեն եղել է, այն հիմնահողային է,  հարթեցնելով դրա վրա կառուցել են քարաշար դամբարանախուցը, որն այսօր ունենք»,- նշեց նա:

Թաղումները կատարվել են մ.թ.ա. 15-14-րդ դարերում, մ.թ.ա. 11-9-րդ դարերում:
«Հետաքրքիր է, որ այս դամբարանախցում ունենք մ.թ.ա 5-4-րդ դարերի, մ.թ.ա 1-ին դարի, հավանաբար, մանկան թաղման փաստ»,- ասաց Ա. Փիլիպոսյանը:

Նրա խոսքով, դամբարանը թալանված է, ծածկասալերից մի քանիսը կոտրված: Դամբարանից հայտնաբերվել է խեցեղենի բեկորներ, կենդանիների ոսկերներ: Թեև թալանված լինելուն՝ հայտնաբերվել է նաև մեծ քանակությամբ մետաղական նյութ:

«Դամբարանում հայտնաբերվել է, իհարկե, խաթարված վիճակում, մարդկային մնացորդներ, գոնե 4 գանգի բեկորներ ունենք, որոնք հնամարդաբանները կուսումնասիրեն, կպարզվի, թե կոնկրետ ինչ սեռի, տարիքի անձանց հետ գործ ունենք»,- ասաց արշավախմբի ղեկավարը:

Նա նշեց, որ դամբարանը, հավանաբար, 12-13-րդ դարերում՝ սելջուկների կամ մոնղոլների արշավանքների ժամանակ,  օգտագործվել է որպես թաքստոցներ շրջակա բնակավայրերի բնակիչների համար:

«Ինչն է նման ենթադրության հանգեցնում. նյութերի վերին շերտում 12-13-րդ դարերի խեցեղենի բեկորներ են հայտնաբերվել, Դվինին, Անիին բնորոշ ապակե ապարանջանների մասեր»,- նշեց հնագետը՝ ընդգծելով, որ գործ ունեն մի դամբարանի հետ, որը մ.թ.ա 18-րդ դարից մինչև մ.թ. 13-րդ դարն ընկած ժամանակաշրջանը՝ 2000 տարուց ավելի ներառող շրջան, հետաքրքիր տեղեկատվություն է պարունակում:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:21
«Դիրքային ընդմիջում»՝ ֆոտոշարք առաջնագծից
Արցախի Տեղեկատվական շտաբը «Դիրքային ընդմիջում» խորագրով լուսանկարների հերթական շարքն է հրապարակել առաջնագծից:
Աղբյուր` Panorama.am
23:21
ԱՄՆ-ը կարող է հեշտությամբ հասնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ լուծմանը. Թրամփ
ԱՄՆ-ը կարող է հեշտությամբ հասնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ լուծմանը: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ, այդ կարծիքը կիրակի օրը հայտնել է ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:46
Ադրբեջանը բացարձակապես կրակի դադարեցման և խաղաղության որևէ ցանկություն չունի. Արծրուն Հովհաննիսյան
«Եթե սա մեր ազգի, պետականության լինելիության գոյապայքարն է,  հետևաբար մենք կարող ենք պատասխանել, թե ինչ է նշանակում մեր հաղթելը:...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Դիվերսիոն խմբերն մարտի չեն բռնվում, աշխատում են խուսափել և փախչել. Արծրուն Հովհաննիսյան
«Որպես կանոն դիվերսիոն խմբերն մարտի չեն բռնվում, աշխատում են խուսափել և փախչել այն տեղանքից, որտեղ որ հայտնվում են մեր զինված ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
22:02
Հրետակոծվել է Ասկերանի շրջանը
Աարցախի Հանրապետության Արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայությունը հայտնել է Ասկերանի շրջանի հրետակոծության մասին: Ասկերանի վերին ենթաշրջանը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:59
Ֆրանսիայի ԱԳՆ պետքարտուղարը Թուրքիային կոչ է արել չսրել ղարաբաղյան հակամարտությունը
Թուրքիան և մի շարք այլ երկրներ պետք է զերծ մնան Լեռնային Ղարաբաղում զինված հակամարտության սրմանը նպաստող քաղաքականությունից: Այս մասին կիրակի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
ԱՄՆ-ն Ադրբեջանին դրդում է ընդունել զինադադարը. Ռոբերտ Օ'Բրայեն
«Այս շաբաթվա վերջում մենք աշխատում ենք համաձայնեցնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը: Հայաստանը ընդունել է հրադադարի ռեժիմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Ազատության հրապարակում մոմեր են վառում ի հիշատակ Արցախում զոհված հերոսներ
Ազատության հրապարակում մոմեր են վառում ի հիշատակ Արցախում զոհված հերոսների:  
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Դավիթ Տոնոյանը հանդիպել է առաջնագծում գտնվող զինվորներին և սահմանամերձ գյուղերի բնակիչներին
ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը լուսանկարներ է հրապարակել նախարար Դավիթ Տոնոյանի առաջնագծում գտնվող զինվորների և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Հայ զինվորն, օր-օրի դառնում է ստեղծված իրադրության տերը. Հասրաթյան
Արցախի Հանրապետության ողջ տարածքն այլևս մարտադաշտ է, հայտնել է Արցախի ՊՆ նախկին խոսնակ Սենոր Հասրաթյանը։ «Հրթիռահրետանային և օդային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
Կարեն Շաքարյանին և Հունան Հայրումյանին կշնորհվի «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում
Կարեն Շաքարյանին  և Հունան Հայրումյանին կշնորհվի «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում Գեներալ-մայոր Կարեն Շահենի Շաքարյանը և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Հայրենիքի քաջարի պաշտպանները. ֆոտոշարք՝ առաջնագծից
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է հերթական ֆոտոշարքը՝ առաջնագծից։  
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Ֆրանսիայի ԱԺ պատգամավորների մի մասն ստորագրել է Արցախի ճանաչման հայտարարության նախագիծը
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ Լենա Նազարյանը, Հայաստան-Ֆրանսիա բարեկամական խմբի ղեկավար Վլադիմիր Վարդանյանը եւ ԱԺ խմբակցությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:58
ԼՂ ժողովրդի ինքնապաշտպանությունը մեր առաջին խնդիրն է. վարչապետը՝ Ֆրանսիայի ԱԺ պատվիրակությանը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստան ժամանած Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավորական պատվիրակությանը, ինչի մասին հայտնում է ՀՀ վարչապետի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
ՊԲ կարիքների համար քնապարկերի անհրաժեշտ քանակը լրացված է
«Խորին երախտիգիտություն հայտնելով մեր քաղաքացիներին` բանակի կարիքների համար անհրաժեշտ նյութական միջոցների ձեռք բերմանն արագ արձագանքելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ադրբեջանցի մտավորականներն էլ են հայերի նկատմամբ ատելություն ու բռնության կոչեր տարածում. ՄԻՊ
Ադրբեջանում մշակութային գործիչները, մտավորականները հրապարակային խրախուսում և տարածում են ատելություն ու բռնության կոչեր էթնիկ հայերի նկատմամբ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Թշնամու հերթական խոցված ԱԹՍ-ն
ՀՀ ՊՆ մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել է թշնամու հերթական խոցված ԱԹՍ-ի լուսանկարները։  
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Սևազգեստ ֆրանսահայերի բողոքի ակցիան՝ Թուրքիայի դեսպանատան մոտ
Ֆրանսիայում ապրող հայերն այսօր հերթական բողոքի ակցիան են իրականացրել՝  ընդդեմ արցախյան շփման գծում Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Ադրբեջանցիները ահաբեկիչներից խլում են նաև հեռախոսները
«Ահաբեկիչները բողոքում են, որ ադրբեջանցիները նրանցից խլում են ոչ միայն անձնագրերը այլ նաև հեռախոսները։ Բոլորս հասկանում ենք դա ինչի համար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Թե՛ բանակը, թե՛ աշխարհազորն ամուր կանգնած են իրենց զբաղեցրած դիրքերում. Արայիկ Հարությունյան
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը այսօր Արցախի Պաշտպանության նախարար Ջալալ Հարությունյանի և երկրի անվտանգության համակարգի մյուս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Թշնամու զրահատեխնիկայի ոչնչացումը
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է թշնամական ոչնչացված հերթական զրահատեխնիկայի կադրերը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Ադրբեջանցու կողմից ծանր վիրավոր հայ զինվորին գնդակահարելու կադրերը իսկական են. Արցախի ՄԻՊ
Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը հայտարարել է, որ հոկտեմբերի 24-ին տարածված տեսանյութի վերլուծությունը փաստում է` Ադրբեջանի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:25
Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավորը պահանջել է Թուրքիային ՆԱՏՕ-ից հանել
Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավոր Վալերի Բուայեն պահանջել է Թուրքիային ՆԱՏՕ-ից հանել նախագահ Էրդողանի կողմից Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Ախալքալաքցի երեխան իր երազանքի կվադրոցիկլի գումարը նվիրաբերել է Արցախին
«Ջավախք» հիմնադրամը շարունակում է գումարներ հավաքել Արցախի Հանրապետությանը մարդասիրական օգնություն ցուցաբերելու համար:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
«Իմ Ապագան իմ ձեռքերում է»՝ խումբ առաջին
«Ավարտվեցին «Իմ Ապագան իմ ձեռքերում է» ծրագրի առաջին խմբի աշխատանքները»,- տեղեկանում ենք Արցախի ԿԳՄ նախարարությունից:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Խաղաղ ցույց Բաթումիում՝ ի աջակցություն Հայաստանի
«Աջարիայի հայերն ի աջակցություն Արցախի խաղաղ ցույց են կազմակերպել»,- գրում է «Ալիք»-ը: Ըստ աղբյուրի, ցուցարարները...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Արտակ Բեգլարյանը՝ արցախան ապաստարաններում
Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանն այցելել է Ստեփանակերտի և Շուշիի մի շարք ապաստարաններ, տեղեկանում ենք Արցախի ՄԻՊ գրասենյակից։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:21
Մեր օրերի հերոսականներից
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է մեր օրերի հերթական հերոսների անունները։ «Մարտական գործողությունների ընթացքում հրետանու հստակ և պլանաչափ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:55
BBC-ն ներկայացրել է կյանքը Լաչինում. «Պատերազմի փոխարեն եկ պոեզիայից խոսենք»
BBC-ի ռուսական ծառայությունը հրապարակել է հոդված՝ ներկայացնելով այս օրերին Լաչինում՝ Բերձորում ապրողների կյանքն ու առօրյան։ «Այս շաբաթ...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}