Առողջություն 11:20 08/09/2017 Հայաստան

Ազատ Օրդուխանյան. Մեր բնակչությունը կանգնած է նախադեպը չունեցող առողջապահական մեծ աղետի առջև

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Panorama.am-ը զրուցել է «Հայ ակադեմիականների միության» նախագահ  Ազատ Օրդուխանյանի հետ: Նա մասնագիտությամբ պատմաբան է, ապրում է Գերմանիայում, որպես թարգմանիչ գրեթե  ամեն օր հիվանդանոցներում և այլ հաստատություններում ինտենսիվ շփվում է  քաղցկեղով հիվանդ ու Գերմանիա բուժման եկած  հայաստանցիների հետ:

Panorama.am- Պարոն Օրդուխանյան, դուք մի անգամ ասել էիք, որ Գերմանիայի հիվանդանոցներում քաղցկեղով հիվանդ շատ հայեր կան: Ունե՞ք թվային տվյալներ, այս պահին Գերմանիայում այդ հիվանդությամբ քանի մարդ է բուժվում:
Ազատ Օրդուխանյան-  Ցավոք, երբևէ հնարավոր չի լինի պարզել Գերմանիայում հայ հիվանդների թիվը, որովհետև ոչ գերմանական վիճակագրական համակարգի, ոչ վարչական համակարգի կողմից երկրում օտարների մասին անհատական կամ ընտանեկան տեղեկություններ տրամադրելու գաղտնիության սկզբունքը և ոչ առավել ևս հիվանդների մասին անհատական տեղեկության տրամադրման վրա դրված արգելքը, դա թույլ չեն տա: Այստեղ կա նաև հարցի հայկական կողմը. Արդյո՞ք բոլոր հայերն այստեղ ժամանակավոր կամ մշտական հաստատվելիս պահպանել են իրենց իրական ինքնության տվյալները: Մի բան չափազանց հստակ է` բուժում ստացող հայերի թիվը Գերմանիայում քառանիշ թվերով պետք է պատկերացնել…

Panorama.am- Ո՞ր քաղաքների բժշկական հաստատություններում են բուժվում հիմնականում: Արդյունքները բուժման ինչպիսի՞ն են:
Ազատ Օրդուխանյան- Հայ հիվանդներն այստեղ բուժվելու են գալիս հիմնականում երկու ճանապարհով.

1. Բուժման ծախսերը ինքնուրույն հոգալու ճանապարհով, որոնք չափազանց շատ չեն, բայց բավականին կան և աչքի զարնող են: Այս պարագայում հիվանդներն իրենք են որոշում` Գերմանիայի որ հիվանդանոցում են ցանկանում բուժվել:

2. Անհատ կամ ընտանիքով, կամ ընտանիքի մեկ անդամի ուղեկցությամբ Գերմանիա բուժման եկած հայեր, որոնք ապաստանյալի կարգավիճակ են հայցում և բուժման ծախսերի հարցը լուծում գերմանական կողմի մարդասիրական վերաբերմունքի արդյունքում: Այս պարագայում հարցն ունենում է տարատեսակ վերապահումներ և ոչ բոլոր դեպքերում է այն սահուն կամ վերջնական լուծում ստանում: Հաճախ դա կապված է լինում տվյալ քաղաքի կամ համայնքի ֆինանսական և այլ հնարավորությունների աստիճանից: Այսպիսի դեպքերում, որոնք կազմում են բուժում հայցողների մեծամասնությունը, գերմանական վարչական համակարգն ինքն է կատարում հիվանդների և նրանց հարազատների տեղաբաշխումը այս լայնածավալ երկրում:

Իսկ բուժման արդյունքները միմյանցից շատ են զանազանվում, կան ինչպես շատ ու շատ հաջողված բուժումներ, բայց առկա են նաև համարյա ամենօրյա մահվան դեպքեր: 

Panorama.am- Գերմանիայում ապրող ծանոթներիս հետ զրույցում Համբուրգի բժիշկներն անհանգստություն են հայտնել՝ հայեր շատ են մահանում: Դուք խոսե՞լ եք բժիշկների հետ, ի՞նչ են ասում նրանք: Կա՞ն համեմատական տվյալներ այլ երկրներից եկած հիվանդների թվի, բուժման արդյունավետության ցուցանիշի վերաբերյալ:
Ազատ Օրդուխանյան- Հանգամանքների և աշխատանքի բերումով գերմանացի բժիշկների հետ իմ համարյա մշտական շփումների ժամանակ հաճախ եմ տեսնում բժիշկների զարմանքն առ այն, որ հայերի մոտ ծանր հիվանդություննիրի բազմաթիվ մանուկ և երիտասարդ տարիքի դեպքեր են արձանագրվում, որը տեղի մասնագետները արտառոց են համարում: Եվ առհասարակ, կարելի է ցավալիորեն արձանագրել, որ մեր համեմատաբար փոքրաթիվ ազգի համար այս թվաքանակով հիվանդների առկայությունն արտասովոր ու անտրամաբանական է: Մեր հանրապետության բնակչությունը կանգնած է նախադեպը չունեցող առողջապահական մեծ աղետի առջև:  

Իսկ համեմատական տվյալներ ներկայացնել ուղղակի հնարավոր չէ, քանի որ ինչպես ամենուր, այնպես էլ Գերմանիայում, հիվանդի հետ կապված ցանկացած տվյալի հրապարակում հնարավոր է դառնում միայն նրա գրավոր թույլտվության արդյունքում, հանգամանք, որը, բնականաբար, հարցն իր ողջ ծավալով դարձնում է անհրապարակելի ու այն պահում միմիայն որոշ հաստատությունների հասանելիության դաշտում: Մեր կողմից ներկայացված տեղեկություններն ու հնչեցրած կարծիքները հիմնվում են գերմանահայ համայնքում տասնամյակների անձնական  փորձառության և գերմանական լրատվության բազում նյութերից հավաքած հարուստ տեղեկությունների վրա:    

Panorama.am- Դուք հիվանդների հետ գործի բերումո՞վ եք շփվում: Ի՞նչ խնդիրների են առավել շատ հանդիպում հայաստանցիները Գերմանիայում:
Ազատ Օրդուխանյան- Այո, որպես թարգմանիչ չնդմիջվող շփում ունեմ և հիվանդների և թե բժիշկների հետ, ինչպես նաև որպես համայնքային գործերի պատասխանատուներից մեկն այստեղ, պարտավորված եմ զգում շարունակ ներկա լինել մեր հայրենակիցների բուժման, բայց նաև նրանց կյանքի դժբախտ ավարտից հետո, տեղում նրանց հողարկավորման կամ հայրենիք տեղափոխման հետ կապված գործերում: Իսկ խնդիրները, հատկապես առողջական հարցերի առնչությամբ, տարաբնույթ ու բազմաթիվ են, սկսած փաստաթղթային, լեզվական, իրավական, սոցիալական և այլևայլ կազմակերպչական հարցերից մինչև դրամական: 

Panorama.am- Հատկապես ո՞ր օրգանների քաղցկեղով հիվանդներն  են շատ:
Ազատ Օրդուխանյան- Մեր հայրենակիցների մոտ շատ են թոքերի, լյարդի, արյան քաղցկեղը, երիկամների հիվանդությունը, որոնց հետևում են ոչ վերոհիշյալների թվաքանակով, բայց բավականին շատ տեսակ-տեսակ այլ հիվանդություններ:

Panorama.am- Որպես խնդրով մտահոգ մարդ, ինչ եք կարծում, նման իրավիճակը ինչո՞վ է պայմանավորված:
Ազատ Օրդուխանյան- Վստահ եմ, որ այս չափազանց մտահոգիչ վիճակը, որն այսպիսի մեծ ընդգրկումով հատկապես վերջին երկուսուկես տասնամյակների դրսևորում է, պայմանավորված է հանքարդյունաբերության անօրեն վիճակով, դրա հետևանքով բնության աննախադեպ ապականմամբ, ներկրվող անպետք սնունդով, բայց նաև, որն անենակարևորն է, հանրապետությունում ստեղծած ներկա ծայրահեղ անմխիթար քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական վիճակի հետևանքով առաջացած լարվածությամբ, սթրեսի ու հոգետանջ ապրումների հարատև գոյությամբ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

23:07
Նարինե Աբգարյան. Չէի ուզում Հայաստանի պատիվը գցել, բայց դե արդեն հնար չկա
Մոսկվաբնակ հայաստանցի գրող Նարինե Աբգարյանն այսօր Երևանում մասնակցել է հանուն Ամուլսարի պաշտպանության քայլերթին։ Նա մինչև սեպտեմբերի 25-ը...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Բռնցքամարտի ԱԱ․ Հովհաննես Բաչկովն ու Արթուր Հովհաննիսյանը հաղթանակով մեկնարկեցին
Եվրոպական խաղերի չեմպիոններ 52 կգ քաշային Արթուր Հովհաննիսյանն ու 63 կգ քաշային Հովհաննես Բաչկովը հաղթանակով մեկնարկեցին Եկատերինբուրգում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
«Հորդորում ենք Ձեզ՝ օր առաջ լուծել Ամուլսարի խնդիրը՝ դրանով կանխել սպասվելիք զանգվածային բողոքի դրսևորումները»
Երևանում ի պաշտպանություն Ամուլսարի իրականացվող երթի մասնակիցները հասան Ազատության հրապարակ: «Ամուլսարն առանց հանքի»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Սուրեն Սահակյան. Կարծես կառավարությունն իր գործառույթին հակառակ բան է անում
«Ամուլսարի հետ կապված  մի շարք վտանգներ կան։ Խնդիրն առաջ մենակ բնապահպանական էր,  դա էր պայմանի խախտումը, որ դուրս եկավ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Խաչվերացը՝ վաղը
Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Արջի հարձակումից տուժած լեհը մահացել է
Արդեն տեղեկացրել էինք, որ այսօր ժամը 14:26-ին Լեհաստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարգո Լ.-ից «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
«Բարսելոնան» հնարավոր է Նեյմարի փոխարեն ձեռք բերի Մբապեին
«Բարսելոնան» հնարավոր է ՊՍԺ-ի հարձակվող Կիլիան Մբապենին դարձնի իր նոր տրանսֆերային նպատակը նրա ակումբակից Նեյմարի փոխարեն։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Սեպտեմբերի 16-ին էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն Երևանում և 8 մարզում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 16-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Զեկույց․ «Իշխող կուսակցությունը Թուրքիան վերածել է լրագրողների բանտի»
Թուրքիայի ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ - CHP) պատգամավոր Ալփայ Անթմենը 2016թ․ հեղաշրջման փորձից հետո երկրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Զոհրաբ Մնացականյանն ընդունել է Ֆրանսիայի Ազգային Ժողովի պատգամավորներին
ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը սեպտեմբերի 14-ին ընդունել է Ֆրանսիայի Ազգային Ժողովի պատգամավորներ Գի Տեսսյեին, Վալերի Բուայեին, Գիյոմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Արվեստի գործ ոսկե զուգարանը գողացել են
Մեծ Բրիտանիայում փնտրում են ոսկե զուգարան. այն գողացել են Բլենհեմյան պալատից, որտեղ ծնվել է Ուինսթոն Չերչիլը։ Վեստի.ռու-ն գրում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
«Միջազգային վարկանիշի հետ հենց հիմա պարոն վարչապետն է խաղում». գնդեվազցի
Երևանում մեկնարկել է ի պաշտպանություն Ամուլսարի քայլերթը։
Աղբյուր` Panorama.am
19:01
ԵՊԲՀ բժիշկները Վարդենիսի բուժհաստատությունում անվճար խորհրդատվություն են տրամադրել 200 քաղաքացու
Նեղ մասնագիտացումներ ունեցող պրոֆեսորներ, բժիշկներ այցելել են  Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքի բուժհաստատություն և անվճար...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
«Թատերական Գավառ»
Ներկայացումների մուտքն անվճար է:
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Ըմբշամարտի ԱԱ․ հայտնի են Ասլանյանի, Շահինյանի և Ալեքսանյանի մրցակիցները
Ղազախստանի մայրաքաղաքում ընթացող ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում 67, 87 և 97 կգ քաշային ըմբիշներն իմացել են իրենց առաջին մրցակիցներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
«Սեքյուրիթի դրիմի» հիմնադիրը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել
«Սեքյուրիթի դրիմ» ընկերության հիմնադիր Ալեքսան Զաքարյանը նախօրեին 20 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Արսեն Կարապետյան. Դեմ եմ, որ առաջնորդվենք տուրիստների համար լավ քաղաք ստեղծելով
«Բուն TV»-ի «Իմ ու քո քաղաքը» հաղորդման ժամանակ Երևանի քաղաքապետարանի քաղաքաշինության և հողօգտագործման հարցերի մշտական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Չինաստանը Թուրքիային 200 մլն դոլար վարկ է տրամադրել
Չինաստանի զարգացման բանկը (CDB) առաջին անգամ Թուրքիային խոշոր և երկարաժամկետ վարկ է տրամադրել։ Թուրքիայի Արդյունաբերական զարգացման բանկը (TSKB)...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Ինչու է Թրամփը նարնջագույն
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բացատարել է, թե ինչու են իր  մաշկն ու մազերը նարնջագույն երևում։ Գազետա.ռու կայքը, հղում անլով NBC-ին, գրում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Երկրաշարժ Շիրակում
Այսօր տեղական ժամանակով ժամը 17:06-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 13:06-ին) ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության սեյսմոլոգիական ցանցի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ելույթ կունենա Դուբայի օպերային թատրոնում
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Սերգեյ Սմբատյան) սեպտեմբերի 18-21-ը ելույթ կունենա Դուբայի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:59
Սնոուդենը Ռուսաստանում գաղտնի ամուսնացել է
ԱՄՆ Կենտրոնական Հետախուզական վարչության նախկին աշխատակից Էդվարդ Սնոուդենը  բրիտնական Guardian թերթին տված հարցազրույցում ասել է, որ երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Մարզերից ժամանած վարպետները Երևանում կներկայացնեն իրենց ձեռագործ աշխատանքները
Սեպտեմբերի 28-29-ին Գաֆէսճեան քանդակների պարտեզում մարզերից ժամանած վարպետները կներկայացնեն իրենց ձեռագործ աշխատանքները: Երկօրյա միջոցառման...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Մայր Աթոռի արձագանքը Հայոց Եկեղեցու վերաբերյալ «ԲիԲիՍի»-ի հրապարակմանը
Մայր Աթոռն արձագանքել է «ԲիԲիՍի» լրատվական գործակալության՝ Հայոց Եկեղեցու վերաբերյալ հրապարակմանը: Մայր Աթոռի տեղեկատվական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:39
Ինչպես է Ղազախստանը նախապատրաստվել ԱԱ-ին
Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանը սեպտեմբերի 14-22-ը հյուրընկալելու է ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունը։ Նախաօլիմպիական ԱԱ-ն անցկացվելու է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Չեխովի փողոցի բնակելի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել
Սեպտեմբերի 14-ին, ժամը 10:26-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի Չեխովի փողոցում թիվ 10/1 շենքի 11-րդ հարկի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
«Թաղիքագործության կենսունակությունը» ցուցահանդեսը՝ Սարդարապատի Հայոց ազգագրության ազգային թանգարանում
Հայաստանյան թանգարանների և մասնավոր հավաքածուների թաղիքե առարկաները՝ մեկ վայրում
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Փաստաբան․ «Սելահաթթին Դեմիրթաշին ազատ արձակելու համար բոլոր իրավական հիմքերը կան»
Թուրքիայի քրդամետ ընդդիմադիր «Ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) նախկին համանախագահ Սելահաթթին Դեմիրթաշը շուտով...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Արագած լեռան վրա Լեհաստանի քաղաքացիները ենթարկվել են արջի հարձակման
Այսօր ժամը 14:26-ին Լեհաստանի Հանրապետության քաղաքացի Մարգո Ժ.-ից «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ ինքը և իր ընկերը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
«Հակոբ ջան տեղեկությունը խեղաթյուրված չէ»
Երևանի քաղաքապետի մամուլի խոսնակ Հակոբ Կարապետյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել՝ կապված «Առավոտ»-ի հրապարակման հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյան. Սա Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ ամենից խայտառակ գործն է
16:55 12/09/2019

Ռոբերտ Քոչարյան. Սա Հայաստանի Հանրապետության պատմության մեջ ամենից խայտառակ գործն է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}