Առողջություն 11:20 08/09/2017 Հայաստան

Ազատ Օրդուխանյան. Մեր բնակչությունը կանգնած է նախադեպը չունեցող առողջապահական մեծ աղետի առջև

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Panorama.am-ը զրուցել է «Հայ ակադեմիականների միության» նախագահ  Ազատ Օրդուխանյանի հետ: Նա մասնագիտությամբ պատմաբան է, ապրում է Գերմանիայում, որպես թարգմանիչ գրեթե  ամեն օր հիվանդանոցներում և այլ հաստատություններում ինտենսիվ շփվում է  քաղցկեղով հիվանդ ու Գերմանիա բուժման եկած  հայաստանցիների հետ:

Panorama.am- Պարոն Օրդուխանյան, դուք մի անգամ ասել էիք, որ Գերմանիայի հիվանդանոցներում քաղցկեղով հիվանդ շատ հայեր կան: Ունե՞ք թվային տվյալներ, այս պահին Գերմանիայում այդ հիվանդությամբ քանի մարդ է բուժվում:
Ազատ Օրդուխանյան-  Ցավոք, երբևէ հնարավոր չի լինի պարզել Գերմանիայում հայ հիվանդների թիվը, որովհետև ոչ գերմանական վիճակագրական համակարգի, ոչ վարչական համակարգի կողմից երկրում օտարների մասին անհատական կամ ընտանեկան տեղեկություններ տրամադրելու գաղտնիության սկզբունքը և ոչ առավել ևս հիվանդների մասին անհատական տեղեկության տրամադրման վրա դրված արգելքը, դա թույլ չեն տա: Այստեղ կա նաև հարցի հայկական կողմը. Արդյո՞ք բոլոր հայերն այստեղ ժամանակավոր կամ մշտական հաստատվելիս պահպանել են իրենց իրական ինքնության տվյալները: Մի բան չափազանց հստակ է` բուժում ստացող հայերի թիվը Գերմանիայում քառանիշ թվերով պետք է պատկերացնել…

Panorama.am- Ո՞ր քաղաքների բժշկական հաստատություններում են բուժվում հիմնականում: Արդյունքները բուժման ինչպիսի՞ն են:
Ազատ Օրդուխանյան- Հայ հիվանդներն այստեղ բուժվելու են գալիս հիմնականում երկու ճանապարհով.

1. Բուժման ծախսերը ինքնուրույն հոգալու ճանապարհով, որոնք չափազանց շատ չեն, բայց բավականին կան և աչքի զարնող են: Այս պարագայում հիվանդներն իրենք են որոշում` Գերմանիայի որ հիվանդանոցում են ցանկանում բուժվել:

2. Անհատ կամ ընտանիքով, կամ ընտանիքի մեկ անդամի ուղեկցությամբ Գերմանիա բուժման եկած հայեր, որոնք ապաստանյալի կարգավիճակ են հայցում և բուժման ծախսերի հարցը լուծում գերմանական կողմի մարդասիրական վերաբերմունքի արդյունքում: Այս պարագայում հարցն ունենում է տարատեսակ վերապահումներ և ոչ բոլոր դեպքերում է այն սահուն կամ վերջնական լուծում ստանում: Հաճախ դա կապված է լինում տվյալ քաղաքի կամ համայնքի ֆինանսական և այլ հնարավորությունների աստիճանից: Այսպիսի դեպքերում, որոնք կազմում են բուժում հայցողների մեծամասնությունը, գերմանական վարչական համակարգն ինքն է կատարում հիվանդների և նրանց հարազատների տեղաբաշխումը այս լայնածավալ երկրում:

Իսկ բուժման արդյունքները միմյանցից շատ են զանազանվում, կան ինչպես շատ ու շատ հաջողված բուժումներ, բայց առկա են նաև համարյա ամենօրյա մահվան դեպքեր: 

Panorama.am- Գերմանիայում ապրող ծանոթներիս հետ զրույցում Համբուրգի բժիշկներն անհանգստություն են հայտնել՝ հայեր շատ են մահանում: Դուք խոսե՞լ եք բժիշկների հետ, ի՞նչ են ասում նրանք: Կա՞ն համեմատական տվյալներ այլ երկրներից եկած հիվանդների թվի, բուժման արդյունավետության ցուցանիշի վերաբերյալ:
Ազատ Օրդուխանյան- Հանգամանքների և աշխատանքի բերումով գերմանացի բժիշկների հետ իմ համարյա մշտական շփումների ժամանակ հաճախ եմ տեսնում բժիշկների զարմանքն առ այն, որ հայերի մոտ ծանր հիվանդություննիրի բազմաթիվ մանուկ և երիտասարդ տարիքի դեպքեր են արձանագրվում, որը տեղի մասնագետները արտառոց են համարում: Եվ առհասարակ, կարելի է ցավալիորեն արձանագրել, որ մեր համեմատաբար փոքրաթիվ ազգի համար այս թվաքանակով հիվանդների առկայությունն արտասովոր ու անտրամաբանական է: Մեր հանրապետության բնակչությունը կանգնած է նախադեպը չունեցող առողջապահական մեծ աղետի առջև:  

Իսկ համեմատական տվյալներ ներկայացնել ուղղակի հնարավոր չէ, քանի որ ինչպես ամենուր, այնպես էլ Գերմանիայում, հիվանդի հետ կապված ցանկացած տվյալի հրապարակում հնարավոր է դառնում միայն նրա գրավոր թույլտվության արդյունքում, հանգամանք, որը, բնականաբար, հարցն իր ողջ ծավալով դարձնում է անհրապարակելի ու այն պահում միմիայն որոշ հաստատությունների հասանելիության դաշտում: Մեր կողմից ներկայացված տեղեկություններն ու հնչեցրած կարծիքները հիմնվում են գերմանահայ համայնքում տասնամյակների անձնական  փորձառության և գերմանական լրատվության բազում նյութերից հավաքած հարուստ տեղեկությունների վրա:    

Panorama.am- Դուք հիվանդների հետ գործի բերումո՞վ եք շփվում: Ի՞նչ խնդիրների են առավել շատ հանդիպում հայաստանցիները Գերմանիայում:
Ազատ Օրդուխանյան- Այո, որպես թարգմանիչ չնդմիջվող շփում ունեմ և հիվանդների և թե բժիշկների հետ, ինչպես նաև որպես համայնքային գործերի պատասխանատուներից մեկն այստեղ, պարտավորված եմ զգում շարունակ ներկա լինել մեր հայրենակիցների բուժման, բայց նաև նրանց կյանքի դժբախտ ավարտից հետո, տեղում նրանց հողարկավորման կամ հայրենիք տեղափոխման հետ կապված գործերում: Իսկ խնդիրները, հատկապես առողջական հարցերի առնչությամբ, տարաբնույթ ու բազմաթիվ են, սկսած փաստաթղթային, լեզվական, իրավական, սոցիալական և այլևայլ կազմակերպչական հարցերից մինչև դրամական: 

Panorama.am- Հատկապես ո՞ր օրգանների քաղցկեղով հիվանդներն  են շատ:
Ազատ Օրդուխանյան- Մեր հայրենակիցների մոտ շատ են թոքերի, լյարդի, արյան քաղցկեղը, երիկամների հիվանդությունը, որոնց հետևում են ոչ վերոհիշյալների թվաքանակով, բայց բավականին շատ տեսակ-տեսակ այլ հիվանդություններ:

Panorama.am- Որպես խնդրով մտահոգ մարդ, ինչ եք կարծում, նման իրավիճակը ինչո՞վ է պայմանավորված:
Ազատ Օրդուխանյան- Վստահ եմ, որ այս չափազանց մտահոգիչ վիճակը, որն այսպիսի մեծ ընդգրկումով հատկապես վերջին երկուսուկես տասնամյակների դրսևորում է, պայմանավորված է հանքարդյունաբերության անօրեն վիճակով, դրա հետևանքով բնության աննախադեպ ապականմամբ, ներկրվող անպետք սնունդով, բայց նաև, որն անենակարևորն է, հանրապետությունում ստեղծած ներկա ծայրահեղ անմխիթար քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական վիճակի հետևանքով առաջացած լարվածությամբ, սթրեսի ու հոգետանջ ապրումների հարատև գոյությամբ:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

11:15
Ուկրաինացի ծեծված լրագրողը մահացել է՝ առանց գիտակցության գալու
Ուկրաինայի Չերկասի քաղաքում հարձակման ենթարկված լրագրող Վադիմ Կոմարովը մահացել է։ Այս մասին գրում է Gazeta-ն: Լրագրողների ազգային միությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Ռուբեն Հակոբյան. Նիկոլ Փաշինյան վարչապետը դաժանորեն պատժում է Նիկոլ Փաշինյան ընդդիմադրին
«Այն, ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանում, հեղափոխության հետ որևէ կապ չունի։ Հեղափոխությունը քաղաքագիտական լուրջ հասկացողություն է, ունի որոշակի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Դալմայի այգիներում՝ ջրանցքում, փրկարարաները դի են հայտնաբերել
Հունիսի 20-ին, ժամը 08:20-ին, «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Դալմայի այգիներում՝ ջրանցքում, քաղաքացու դի կա....
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Վարչապետն Արդարադատության նախարարության աշխատակազմին է ներկայացրել նորանշանակ նախարարին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Արդարադատության նախարարություն և վերջինիս աշխատակազմին ներկայացրել նորանշանակ նախարար Ռուստամ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:39
Լրագրողի պայուսակից ոստիկանները հայտնաբերել են շորթմամբ հափշտակած գումարը
Հունիսի 19-ին ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության կոռուպցիայի և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Իրական ուժ, ցուցադրական ուժ․․․
Մարտի 1-ի գործով դատավարությունը կապ ունի ամեն ինչի հետ, բացի օրենքից։ Ընդ որում, հենց սկզբից էին գործի դրվել իրավական պետություն հասկացությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:17
Զբոսաշրջիկներն են մաքրել Գառնու տաճարին հարակից տարածքի աղբը
Մոտ մեկ շաբաթ առաջ մի խումբ օտարերկրացիներ սեփական նախաձեռնությամբ մաքրել են Գառնու տաճարին հարակից տարածքի աղբը։ Շվեցարացի, շվեդ, հնդիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:04
Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի քաղաքական հարցերով տեղակալին
Հայաստանի ԱԳ նախարարը և ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալը քննարկել են միջազգային և տարածաշրջանային մի շարք արդիական հարցեր:
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
«Ժողովուրդ». ԲԴԽ-ն կանգնել է լուրջ խնդիրների առաջ
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Դատական համակարգը ահազանգում է, որ Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների հրաժարականների հետևանքով...
Աղբյուր` Panorama.am
10:01
«Ժամանակ». Արարատի մարզպետի ազգականն ուզում է զավթել խոզաբուծարանը
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Մարմարաշենում գործող խոզաբուծարանի դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիաների հետևում կանգնած է գյուղապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Հրապարակ». «Ով այդպես կշարունակի, տեղ չի ունենա իրենց թիմում»
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՔՊ-ում որքան էլ ասեն, որ նոր վարչությունն ընտրվել է ազատ ու արդար, փակ ընտրությունների արդյունքում,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:59
«Փաստ». Ոստիկանի կողմից անչափահասին ծեծելու գործն ընթացք է ստացել
«Փաստ» թերթը գրում է. ««Փաստ» թերթին դիմել էին Նոյեմբերյանի մի քանի բնակիչներ՝ տեղեկացնելով, որ օրերս իրենց...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Ժամանակ». Նորանշանակ նախարարը ի՞նչ բիզնես ունի
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Երեկ նախագահի հրամանով արդարադատության նախարար նշանակված տակավին երիտասարդ՝ 28-ամյա Ռուստամ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
«Հրապարակ». ԵՊՀ-ում բոլոր ուղղություններով հետաքրքիր գործընթացներ են տեղի ունենում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Արամ Սիմոնյանի էրայի ավարտից հետո ԵՊՀ-ում բոլոր ուղղություններով հետաքրքիր գործընթացներ են տեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:56
«Ժողովուրդ». Որոնք են վեթթինգի գործընթացի իրականացման վերաբերյալ ԼՀ խմբակցության սկզբունքները
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Ազգային ժողովի «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունն առաջիկա օրերին կներկայացնի վեթթինգի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«168 Ժամ». ԱԳՆ-ի հայտարարություն պետք է լիներ, ոչ թե օդի մեջ բանավոր խոսքեր հնչեին
«168 Ժամ» թերթի հետ զրույցում Մոսկվայի «Միաբանություն» կենտրոնի ղեկավար, վերլուծաբան Սմբատ Կարախանյանը՝ անդրադառնալով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Հրապարակ». Փաշինյանը լքել է կուսակիցներին, գնացել «Մալիբու»՝ հանդիպելու Սամվել Կարապետյանին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ՔՊ համագումարի օրը Նիկոլ Փաշինյանը առաջին մասից հետո լքել է կուսակիցներին ու գնացել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Աշխարհում 2.2 միլիարդ մարդու հասանելի չէ խմելու ջուրը
Աշխարհում 2,2 միլիարդ մարդ ապրում է առանց մաքուր խմելու ջրի հասանելիության։ Այս մասին ասվում է Ժնևում հունիսի 18-ին հրատարակված Առողջապահության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Մինչև հունիսի 24-ը գիշերային ժամերին հնարավոր է անձրև
Մինչև հունիսի 24-ը` գիշերը և կեսօրից հետո, հանրապետության շրջանների զգալի մասում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին վայրերում հնարավոր է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Պեսկովը՝ Թրամփ-Պուտին հանդիպման մասին
ՌԴ նախագահի մամլո քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը պատասխանել է հարցին, թե արդյո՞ք նախատեսվում է ՌԴ և ԱՄՆ նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Դոնալդ Թրամփի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
ՆԱՏՕ. «S-400-ները և F-35 կործանիչները չենք տեղակայելու միևնույն վայրում»
ՆԱՏՕ-ում Եվրոպայի դաշնակցային օդուժի ամերիկացի հրամանատար Թոդ Վոլթերսն անդրադարձել է ռուսական S-400 զենիթահրթիռային համակարգերի և ամերիկյան F-35...
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Բոլոր խնդիրները, որոնք խանգարում են հետագա բանակցություններին, կբարձրացվեն. Փաշինյան
«Վերջին շրջանում թե Թուրքիան, թե Ադրբեջանը միասին կամ առանձին բավական ավելացրել են իրենց զինավարժությունները, նաև  հակահայկական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Շիրակի մի շարք համայնքներում երկու օր ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ «Հյուսիս-Հարավ» ավտոճանապարհի շինարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
54-ամյա տղամարդուն դանակահարելու մեջ կասկածվողը ձերբակալվել է
ՀՀ ՔԿ Արմավիրի մարզային քննչական վարչությունում քննվող քրեական գործով պարզվել են 54-ամյա տղամարդու դանակահարության մի շարք հանգամանքներ:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Ինչ կրակոցներ էին դեպի «մեր կողմ»
«Մեր ուղղությամբ հրթիռակոծում էր»,- Վայոց ձորի գյուղերից մեկից panorama.am էր  զանգահարել ՀՀ քաղաքացի, որ այդպես էլ գիշերվա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Ջիգարխանյանի նախկին կինը չի վճարել տուգանքը և ստիպված դիմելու են հարկադիր կատարողներին
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Արմեն Ջիգարխանյանի ընկեր Արթուր Սողոմոնյանը Ջիգարխանյանի ֆեյսբուքի պաշտոնական էջում ցուցադրել է նրա նոր լուսանկարը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Ինչո՞ւ ենք տեխնիկական փորձարկումներով աչքի տեղը ունքը հանել. Անի Սամսոնյան
Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Անի Սամսոնյանի հարց հնչեցրեց միասնական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:10
Թրամփը մտորում է՝ ինչ պատժամիջոցներ կիրառի Թուրքիայի դեմ
ԱՄՆ-ի ղեկավարությունն ուսումնասիրում է պատժամիջոցների այն փաթեթները, որոնք կարող են կիրառվել Թուրքիայի դեմ: Պատճառը S-400  զենիթահրթիռային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Արմավիրում խոշոր չափերով գողության համար մեղադրանք է առաջադրվել 27-ամյա երիտասարդին
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանների քննչական բաժնում ավարտվել է խոշոր չափերով գողություն կատարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Ռուսաստանցիները Հայաստանը համարում են գաստրոզբոսաշրջության համար լավագույն երկրներից մեկը
Ռուսական «ՏուրՍտատ» գործակալությունն առցանց հարցման արդյունքների հիման վրա կազմել է գաստրոզբոսաշրջության համար լավագույն քաղաքների և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը
14:26 18/06/2019

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}