Հասարակություն 09:15 11/09/2017 Հայաստան

Մեզ համար կրակոցը նշանակություն չունի, միայն թե աշխատանք լինի. Վազաշենի գյուղապետ

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Իջևանից հյուսիս-արևելք գտնվող Վազաշեն գյուղն ապրում է իր առօրյա կյանքով` հակառակորդի նշանառության տակ` պատերազմի և խաղաղության սահմանագծին:

Շուրջ 800 բնակիչ ունեցող Վազաշենը բազում խնդիրներ ունի, գյուղն այսօր սոցիալ- տնտեսական ծանր վիճակում է, ինչի պատճառով մեծ չափերի է հասնում արտագաղթը։ 1990-ականների համեմատ սահմանամերձ Վազաշենը մոտ 40 տոկոսով կրճատվել է. եթե գյուղում նախկինում կար 370 տնտեսություն, ապա այսօր մնացել է 180-ը:

Հայ-ադրբեջանական հակամարտության տարիներին գյուղի այգիները հիմնականում մնացել են սահմանից այն կողմ: Մասնավորապես, գյուղի վարչական տարածքի 1650 հա հողերից այսօր մնացել է 160 հա, սակայն դա էլ գյուղացիները չեն կարողանում մշակել:

Վազաշենի գյուղապետ Լորիկ Բադիրյանն ասում է, որ եթե խորհրդային տարիներին գյուղի տնտեսությունը դարձել էր տարածաշրջանի ամենաառաջավոր տնտեսություններից մեկը, ապա այսօր գյուղացիները գրեթե հողագործությամբ չեն զբաղվում: 

«Համեմատած մնացած գյուղերի հետ, մեր վիճակը ծանր է, պարզապես ես մի քիչ լաչառ չեմ ու պահանջկոտ՝ պատկերացնելով իրավիճակը: Ամեն ինչի մասին չեմ բարձրաձայնում՝ հասկանալով, որ ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն վիճակ է: Միգուցե սխալ եմ, որ չեմ խոսում, գուցե դրանից շատ բան եմ կորցնում…»,- գյուղ այցելած լրագրողների հետ զրույցում ասում է Վազաշենի գյուղապետը:

Նրա խոսքերով՝ գյուղում պարբերաբար կրակոցներ են հնչում, սեպտեմբերի 7-ին էլ հակառակորդը կրակել էր գյուղի դպրոցի վրա. «Երբ կրակոցներն են հնչում, մարդիկ երեխաներին դպրոց չեն ուղարկում, ճամպրուկային տրամադրություն է լինում»:

Ադրբեջանցիները Վազաշեն ոտք են դրել 1992 թվականի դեկտեմբերի 29-ին,  դեռ լույսը չբացված գյուղ են մտել և խոշտանգումների ենթարկել քնած բնակչությանը։ Պատերազմական գործողությունների ժամանակ վազաշենցիները հերոսաբար պաշտպանել են իրենց գյուղը: Դրանից հետո՝ 1993 թվականից սկսած  գյուղում սկսվել է արտագաղթը:

«Դժբախտությունը նրանում է, որ բոլոր աճող ընտանիքներն են դուրս եկել: Հիմա մեր տները շատ են դատարկվում, պառավը մեռավ, տան դռները կողպվում են: 2015 թվականի օգոստոսյան դեպքերից հետո, երբ ադրբեջանցիները կրակում էին գյուղի ուղղությամբ, ևս 5 ընտանիք գյուղից դուրս եկավ, տեղափոխվեց Իջևան»,- ասում է գյուղապետը:

Վազաշենը հայ-ադրբեջանական սահմանից 18 կմ հեռավորության վրա է։ Նույնիսկ տեղ կա, որ այդ հեռավորությունը հասնում է 1 կմ-ի։ Լորիկ Բադիրյանի խոսքերով՝ Վազաշենը բարձր դիրքում է, ինչը հայկական կողմին առավելություն է տալիս, սակայն դա չի խանգարում հակառակորդին. «Վերջին շրջանում մի քիչ ավելի են լկտիացել, զենքերը խոշորացել են»:

Գյուղապետն ասում է, որ գյուղում հոգսերը շատ են, մարդիկ հողագործությամբ չեն կարողանում զբաղվել, աշխատատեղ չկա, մինչդեռ գյուղացուն իր հողում պահելու համար աշխատատեղ է պետք ստեղծել:

2015թ հունվարի 1-ից ՀՀ սահմանամերձ 32 համայնքներում բիզնես գործունեություն ծավալողները ազատվում են բոլոր հարկերից՝ բացառությամբ եկամտահարկից, բայց Վազաշենում դեռևս ներդրողներ չեն հայտնվել:

Վազաշենի գյուղապետն էլ  կառավարությանն է ներկայացրել գյուղի հնգամյա զարգացման ծրագիր, որով  նախատեսել են հիմնել մրգերի վերամշակման գործարան ու չորանոց:  «Մենք ընդամենը առաջարկում ենք, բայց ներդրող չկա: Առաջարկում ենք, բայց ո՞վ անի, պիտի դրսից գան անեն: Մանկապարտեզի խնդիր ունենք, որը հրետակոծված ու թալանված է: Շատ են խնդիրները, շատ»,- նշում է Լորիկ Բադիրյանն ու հավելում, որ բավական ռիսկային գոտի է, ուստի հարց է առաջանում՝ ո՞վ պետք է ներդրում անի:

Նրա խոսքերով՝ կառավարությունից շատ բան է կախված, միայն արտոնությունը բավարար չէ:  «Բոլորդ շատ ջոկող մարդիկ եք: Խաղաղություն է պետք առաջին հերթին, խաղաղ լինի: Ամեն պահի մենք վտանգի տակ ենք: Նախանցած տարի շրջանցիկ ճանապարհն ասֆալտապատելու ժամանակ քրքրեցին էդ մեքենան: Տեղը սովորել էին, պահը չէին կորցնում»,- ասում է նա:

Գյուղապետը նաև նշում է, որ գյուղի տարածքում ոսկու և բազմամետաղ հանքեր կան, որոնք կանադացիները փորձում են շահագործել: Նա հույս ունի, որ դրանք շահագործելուց հետո գյուղում ինչ-որ չափով աշխատատեղերի հարցը կլուծվի:

Դիտարկմանը, թե մտավախություն չունեն, որ հանքերի շահագործումը մեծ վնաս կհասցնի թե մարդկանց, թե շրջակա միջավայրին, գյուղապետը պատասխանում է. «Ուրիշ ելք չունենք, եթե աշխատի, ժողովուրդը կսկսի ապրել, արտագաղթը կնվազի: Միակ ելքը աշխատեղն է»:

Գյուղի խնդիրներից մեկն էլ ոռոգման ջրի բացակայությունն է: Կառավարության որոշմամբ սահմանամերձ այս գյուղը ևս ազատված է ոռոգման ջրի վարձավճարից, բայց 1992 թվականից ոռոգման ջուր չունեն: Մեկ պոմպակայան աշխատում է, բայց  կարողանում է հարևան Այգեհովիտ գյուղին ջուր մատակարարել, իսկ Վազաշեն ջուր չի հասնում։ «Լավագույն դեպքում կարողանում ենք աշնանացան ցանել, եթե սենց լավ տարի է լինում, երաշտ է լինում, ցորենը դուրս չի գալիս»:

Վազաշենցիների համար եկամտի աղբյուրը անտառն է, որտեղի տարբեր տեսակի կանաչեղեն, հատապտուղներ, փայտ են հավաքում:

Համայնքի ղեկավարն ասում է, որ Վազաշենում խնդիրները կլուծվեն, եթե աշխատատեղեր բացվեն. «Ավտոմատի, պուլյեմյոտի կրակոց կլինի, մեզ համար նշանակություն չունի, միայն թե աշխատանք լինի»:



Լուսանկարները՝  Լիլիան Գալստյանի:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:05
«Սեքյուրիթի Դրիմ» և «Էլիփս» ընկերությունները 1 մլրդ դրամից ավելի գումար են հափշտակել
ՀՀ ոստիկանության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից, ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:04
ՀՀ ԱԳ նախարարը՝ ԱԳ նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպմանը
Հունիսի 22-ին Մինսկում կկայանա Արևելյան գործընկերությանն անդամակցող երկրների արտաքին գործերի նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
21:02
Նիկոլ Փաշինյանն անհրաժեշտ է համարել ընդլայնել հայ-չեխական կապերը տնտեսության ոլորտում
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Չեխիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Պետր Միկիսկային: Այս մասին հայտնում են ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:59
Վարչապետը կարևորել է Հայաստանում ավիացիոն ոլորտի հետագա զարգացումը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Արմենիա» ավիաընկերության հիմնադիր-նախագահ Թամազ Գաիաշվիլիին: Այս մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:57
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովայի պողոտայում
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ 2018 թվականի հունիսի 22-ից Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովայի պողոտայում՝ Տերյան և Մ.Գրիգորյան փողոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Մենք շահագրգռված ենք, որպեսզի «Վեոլիա ջուր»-ն ավելի շատ ներդրումներ իրականացնի. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Վեոլիա» ընկերության Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների գծով գործադիր փոխնախագահ Մալիկա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
2011-ից առ այսօր ՊԲ ձեռնարկած կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունքում շարքից հանվել է թշնամական 22 անօդաչու թռչող սարք. Սենոր Հասրաթյան
Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը սկսել է անօդաչու թռչող սարքեր կիրառել 2011 թվականից: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
ԱԱԾ-ն գործողություններ է իրականացնում Առաքել Մովսիսյանի տանը
ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունը որոշակի գործողություններ է իրականացնում ԱԺ նախկին պատգամավոր Առաքել Մովսիսյանի տանը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ՄԱԿ. Մեկ տարում փախստականների թիվն ավելացել է 3 միլիոնով
2017 թվականին ապաստանի իրավունք է ստացել ընդամենը 100 հազար մարդ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Խոշոր չափերով գողություն Երևանում գործող գրասենյակներից մեկից
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով միջոցներ են ձեռնարկվում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Ուսումնասիրություն. Էրդողանի հակառակորդի հանրահավաքներին ավելի շատ մարդ է մասնակցում
Թուրքիայում գործող «Եվրասիական սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունների կենտրոնը» ներկայացրել է ուսումնասիրություն` նախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Սիրիան Ինտերպոլին և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին կտա երկրի տարածքից հանված մշակութային արժեքների ցուցակը
Սիրիայի մշակութային ժառանգության և թանգարանների վարչությունն ավարտում է գողացված և Սիրիայի տարածքից դուրս տարված արտեֆակտերի ամբողջական ցուցակի կազմումը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը կմասնակցի ութ թիմ
Ինչպես տեղեկացնում է ՀՖՖ ֆուտբոլի դեպարտամենտի մրցումների կազմակերպման և անցկացման բաժինը, 2018-2019 մրցաշրջանի Բարձրագույն խմբի առաջնությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Իսրայելը պաղեստինցիների հարձակումները բնութագրել է որպես «պահպանակային ահաբեկչություն»
Իսրայելական իշխանությունները շրջանառության մեջ են դրել նոր եզր՝ «պահպանակային ահաբեկչություն», որն օգտագործում են՝ Գազայի տարածքից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Beeline-ի մասնակցությամբ մեկնարկում է ստարտափների աջակցությանն ուղղված ՍտարտՀաբ նախագիծը
Beeline-ը և Տեխնոլոգիական Զարգացման Կենտրոն հիմնադրամը հայտարարում են հայկական ստարտափների տեղեկատվական աջակցության ՍտարտՀաբ նախագծի Օֆլայն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Հայաստանում տեղի է ունենում իրավապահ համակարգի և հանրության հաշտեցման պատմական գործընթաց. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ներկա է գտնվել ՀՀ ոստիկանության զորքերի կազմավորման 26-րդ տարեդարձին նվիրված հանդիսավոր արարողությանը: Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Հայաստանում պաղպաղակի, կաթնաշոռի և մածունի արտադրությունը զգալի աճել է
ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2018 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսներին հանրապետությունում արտադրվել է  2...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների խնդրով զբաղվող ՀԿ նախագահը խոշոր չափերով յուրացում է կատարել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական բաժնում ձեռնարկվում են անհրաժեշտ քննչական և դատավարական այլ գործողություններ՝ հասարակական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
ՔԾ-ն դադարեցրել է Փաշինյանի, Միրզոյանի և Սասուն Միքայելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը
Երևան քաղաքում 2018թ. ապրիլի 13-ից 22-ը տեղի ունեցած իրադարձությունների փաստի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
ԸՕ քննարկումների ժամանակ բոլորն էլ ինչ-որ բան պետք է ասեն. քաղաքագետ
«Բոլոր հնարավոր ձևաչափերով պետք է քննարկումներ ծավալել»,- ամփոփեց քաղաքագետը։
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Մեսիի մայրը պատմել է որդու տառապանքների մասին
Արգենտինայի հավաքականի հարձակվող Լեոնել Մեսիի մայրը՝ Սելիյա Կուչիտին պատմել է, որ որդին շատ է մտահոգվում իր հասցեին հնչող քննադատություններից։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ալժիրը դպրոցական քննությունների շրջանում անջատում է ինտերնետը
Ալժիրի իշխանությունները դպրոցական քննությունների ընթացքում ամբողջ երկրում անջատում են համացանցը: «Բի-բի-սի»-ի ռուսական ծառայությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Աճուրդում չեն կարողացել վաճառել Մոցարտի ձեռագիրը
Փորձագետները այդ լոտը գնահատել են «հիանալի»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Ախալքալաքի ևս մեկ եկեղեցի մշակութային ժառանգության հուշարձանի կարգավիճակ է ստացել
Իխտիլայի (Մերենիայի), Խանդոյի, Մաջադիայի, Օրջայի, Ախալքալաքի եկեղեցիների հետ միասին մշակութային ժառանգության հուշարձանի կարգավիճակ է ստացել նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Եվպատորիայում հրդեհի հետևանքով հինգ մարդ է տուժել
Եվպատորիայում հանգստյան տանը բռնկված հրդեհի հետևանքով տուժել է հինգ մարդ: «Գազետա.ռու»-ի հաղորդմամբ, հրդեհը բռնվկվել է տանիքում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Դատապարտյալին տեսակցության եկածների սեռական օրգանների հատվածում բջջային հեռախոսներ են հայտնաբերվել. ՔԿԾ
Նախօրեին՝ ժամը 14:30-ի սահմաններում, «Արթիկ» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներն անձնական խուզարկության են ենթարկել դատապարտյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
«Հարկման արդարությունը»՝ հանրային սննդի ոլորտում
Տնտեսվարողները գոհ են ու դժգոհ, հարկերը բարձրանում են ու նվազում. մասնագետի պարզաբանումը
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}