Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

20:00
ԻՊ-ը վերահսկում է Դեյր-էլ-Զորի նավթահանքերի ավելի քան 80 տոկոսը
Սիրիայի Դեյր-էլ-Զորում գտնվող նավթի և գազի հանքերի մեծ մասը գտնվում են «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման վերահսկողության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Խուլիգանության և բռնություն գործադրելու փաստերով հարուցված քրեական գործն ընդունվել է ՀՔԾ վարույթ
Հատուկ քննչական ծառայության քննիչի վարույթին է հանձնվել մի խումբ անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու և իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Զիդան. «Ինձ աչքով են տվել»
«Ռեալի» գլխավոր մարզիչ Զինեդին Զիդանը կատակելով խոսել է պրիմերայում թիմի անհաջող մեկնարկի մասին։ «Ռեալն» առաջնության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Հարի Փոթերի մասին պատմող գրքի առաջին հրատարակությունը վաճառվել է ռեկորդային գնով
«Հարի Փոթեր և փիլիսոփայական քար» առաջին գրքի առաջին հրատարակությունը հաստ կազմով եղել է 500 օրինակով:
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Սաուդյան Արաբիայում առաջին անգամ թույլ են տվել կանանց գնալ մարզադաշտ
Դա տեղի է ունեցել մայրաքաղաք Էլ-Ռիադում երկրի հիմնադրման 87-րդ տարեդարձի առիթով:
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Նկարներ ժապավենով. «Տասնյակ աշխատանքներից որևէ մեկը նման չէ մյուսին»
Ամենատարբեր տեսակի վարդերից, դաշտային  կամ ցանկացած այլ տեսակի ծաղիկներից գեղեցիկ ծաղկեփունջ ստանալու համար հարկավոր է ոչ այլ ինչ քան...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Բարզանին անգամ արյունահեղության գնով պատրաստ է հանրաքվե անցկացնել. թուրքագետ
իրաքյան քրդերի անկախությունը կարող է վարակիչ լինել Թուրքիայում բնակվող նրանց եղբայրների համար։
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Քանդակագործ Շչերբակովը փոփոխել է գերմանական հրացանով Կալաշնիկովի հուշարձանը
Հերթական սկանդալն է բռնկվել Մոսկվայում տեղադրված քանդակագործ  Սալավատ Շչերբակովի գեներալ-լեյտենանտ, համաշխարհային ճանաչում ունեցող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Նավթի համաշխարհային գներն այսօր
Լոնդոնի և Նյու Յորքի բորսաներում էլեկտրոնային առևտրի արդյունքներով նավթի համաշխարհային  գներն աճում են:  Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ցուկերբերգն առաջիկա կես տարում կվաճառի մինչև 75 միլիոն դոլարի Ֆեյսբուքի բաժնետոմս
Միջոցներն ուղղվելու են բարեգործական ծրագրերի ֆինանսավորմանը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում Սենթ Քիթս և Նևիսի հետ
Սեպտեմբերի 21-ին Նյու Յորքում Հայաստանի ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ու Սենթ Քիթս և Նևիսի արտգործնախարար Մարկ Բրենթլին ստորագրել են երկու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Թավջութակահար Անաստասիա Ուշակովան ելույթ կունենա Երևանում
Կոմիտասի անվան Կամերային երաժշտության տանը hոկտեմբերի 10 -ին տեղի կունենա Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի համերգը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Երթևեկության փոփոխություն՝ Տ.Մեծի-Մ.Խորենացու փողոց-Եր.Քոչարի փողոցների խաչմերուկում
Երթևեկության անվտանգության բարելավման նպատակով 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ից Երևան քաղաքի Տ.Մեծի պողոտա-Մ.Խորենացու փողոց-Եր.Քոչարի փողոց...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Կալանավորվել են Նորաշեն համայնքապետի և նրա վարորդի նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու մեջ մեղադրվողները
ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում քննվող քրեական գործով շարունակվում են իրականացվել անհրաժեշտ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Սերժ Սարգսյանն Իոսիֆ Կոբզոնին պարգևատրել է Պատվո շքանշանով
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է ՌԴ Պետական դումայի մշակույթի հարցերով հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Բրիտանացի դերասան Քոլին Ֆերտը ստացել է Իտալիայի քաղաքացիություն
«Հայտնի դերասան, ով «Օսկար» է ստացել «Թագավորը խոսում է» ֆիլմի համար, ամուսնացած է մեր քաղաքացու հետ և մեկ անգամ չէ, որ խոստովանել է իր սերը մեր երկրի նկատմամբ»:
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Վերնիսաժի մոտ տեղի ունեցած սպանության գործով մեղադրանք է առաջադրվել
Վերնիսաժի մոտ տեղի ունեցած սպանության դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում քննվող քրեական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
Օդի ջերմաստիճանն աստիճանաբար կնվազի 3-4 աստիճանով
Սեպտեմբերի 24-28-ը առավելապես հանրապետության հյուսիսային շրջաններում երեկոյան ժամերին սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
Երաշխավորվել են հավաստագրման համար վերապատրաստում իրականացնող կազմակերպությունները
ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Լևոն Մկրտչյանը հրաման է ստորագրել՝ հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարման իրավունք /հավաստագիր/...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Ստեղծվել է հանձնաժողով՝ հրդեհների վերաբերյալ վերլուծություն իրականացնելու նպատակով
Ի կատարումն ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հանձնարարականի՝ ՀՀ ԱԻ նախարար Դավիթ Տոնոյանի հրամանով ստեղծվել է հանձնաժողով ՝ ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Արցախի ազատամարտիկների միությունն ունի յուրահատուկ դերակատարություն. Բակո Սահակյան
Նախագահ Բակո Սահակյանը այսօր այցելել է Արցախի ազատամարտիկների միություն և հանդիպել կազմակերպության ղեկավարության ու մի խումբ անդամների հետ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Արծվիկ Մինասյանը՝ միտումնավոր հրդեհման վարկածի մասին
« «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում հրդեհի և դրան հաջորդած հետմարման միջոցառումների 24 օրերը ոչ միայն բոլորի համար լուրջ դաս...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Կատարակտի վիրահատության ծրագրում ներառվելու խորհրդատվություն ստանալու մասին
Սեպտեմբերի 19-ից մեկնարկել է կուրությունը կանխարգելելու նպատակով բնակչության առանձին խմբերին իրականացվող կատարակտի վիրահատությունների ծրագրի նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
«Սաութհեմփթոն»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ». Մխիթարյանը մեկնարկային կազմում է
Անգլիայի ֆուտբոլի առաջնության 6-րդ տուրի շրջանակում այսօր Երևանի ժամանակով 18:00-ին կկայանա «Սաութհեմփթոն»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ» հանդիպումը:
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Մերկել. G7-ը կարող է խստանցնել ՌԴ դեմ պատժամիջոցները
Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել է, որ G7-ի առաջնորդները պատրաստ են խստացնել Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցները, եթե Ուկրաինայի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:23
Կյանիքց հեռացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի Ցիսանա Տատիշվիլին
80 տարեկանում կյանքից հեռացել է հայտնի օպերային երկգչուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդկան արտիստուհի Ցիսանա Տատիշվիլին։ Այս մասին գրում են ռուսական...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Երկուշաբթի օրվա պլանային հոսանքազրկումները
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 25-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Բանակայինների ԱԱ. Ըմբիշ Էդգար Խաչատրյանը եզրափակչում է
Բանակայինների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի հավաքականն արդեն երկու մեդալ ունի:
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Վթարային ջրանջատում Վայոց Ձորում և Գեղարքունիքի մարզերում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված սեպտեմբերի 25-ին...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Արտաշար գյուղում ի վերջո հաղթեց փողը, ոչ թե դպրոցը». Բախշյան
13:14 23/09/2017

«Արտաշար գյուղում ի վերջո հաղթեց փողը, ոչ թե դպրոցը». Բախշյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}