Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

17:39
ՊՆ. Գեղարքունիքի դիրքերի ուղղությամբ փոխհրաձգությունը շարունակվում է
Դեկտեմբերի 9-ին ադրբեջանական ԶՈՒ ստորաբաժանումները հերթական անգամ սադրանքի են դիմել՝ ժամը 16։25-ից սկսած տարբեր տրամաչափի հրաձգային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
ԱԳՆ. Դատապարտելի են մշակութային ժառանգության միտումնավոր ոչնչացման դեպքերը
ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի միջազգային օրվա կապակցությամբ, որում ասված է. «1948 թվականի դեկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:26
Վարդենիսցիները փակել են ճանապարհը
Վարդենիսում ի պաշտպանություն ընդդիմադիր դաշինքի առաջնորդի, բնակիչները փակել են ճանապարհը։ Ճանապարհը փակած մարդիկ հայտարարում են՝ որևէ մեկից չեն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
ՀՅԴ ԳՄ. Քրգործեր են հարուցվում այն ընդդիմադիր դաշինքների թեկնածուների նկատմամբ, որոնք հայտարարել են կոալիցիաներ կազմելու մասին
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Դեկտեմբերի 5-ին կայացած ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքները,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Սահմանազատման ու սահմանագծման համար Մոսկվայից խումբ չի ժամանել. Արման Սարգսյան
«Մոսկվայից պարբերաբար կարող են տարբեր խմբեր գալ իրենց խնդիրները քննարկելու, մի մոռացեք, որ այստեղ ունենք ռազմաբազա, բայց սահմանազատման ու...
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Կյանքից հեռացել է աստղագետ Միշա Ղազարյանը
Վախճանվել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի պրոֆեսոր, աստղաֆիզիկայի ամբիոնի երկարամյա վարիչ, Ղազարյան գալակտիկաների հեղինակ Միշա Արիստակեսի Ղազարյանը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:52
Օկուպացված Քարին Տակում երկու ադրբեջանցի է պայթել ականի վրա
Ղարաբաղյան երրորդ պատերազմի հետևանքով ադրբեջանական ԶՈՒ-ի կողմից օկուպացրած Քարին Տակ գյուղում ականի պայթյունից երկու ադրբեջանցի է մահացել։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Լրատվամիջոցի վրա դնում եք հետախուզա-ԱԱԾ-ական պարտականություններ. Լիլիթ Գալստյան
«Խոսքի ազատությունը ենթադրում է տեղեկություններ փնտրելու և գտնելու ազատությունը, մինչդեռ մենք լրատվամիջոցի վրա դնում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
ԵՊՀ-ում բացվեց Ամերիկյան հետազոտությունների կենտրոնը
ԱՄՆ դեսպան Լին Թրեյսին մասնակցել է  Ամերիկյան հետազոտությունների կենտրոնի բացմանը և Երևանի պետական համալսարանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Կառավարությունն ընդունել է պաշտոնյաների ավիաթռիչքների մասին տեղեկատվության բաց հասանելիությունը վերացնելու որոշում
ԻԱԿ նախագահ Շուշան Դոյդոյանը գրում է. «Այսօր՝ Կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային օրը Կառավարությունը գաղտնի, չզեկուցվող հարցերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Արեգնազ Մանուկյան. Սրտատրոփ սպասում եմ դատավարությանը
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արեգնազ Մանուկյանը, արձագանքելով Ալեն Սիմոնյանի այսօրվա հայտարարությանը, գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Գերասիմովը հայտարարել է Ռուսաստանի սահմանների մոտ ԱՄՆ-ի հրթիռային հարվածների մասին
ԱՄՆ ռազմավարական ավիացիան սկսել է շատ ավելի հաճախ հայտնվել Ռուսաստանի արևելյան սահմանների անմիջական մերձակայքում՝ մշակելով թևավոր հրթիռների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը յոթերորդ անգամ հայր է դարձել
Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը և նրա կինը՝ Քերի Ջոնսոնը դուստր են ունեցել։ BBC News-ի փոխանցմամբ՝ քաղաքական գործիչը հայր է դարձել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:07
Քաղաքապետարանը հորդորում է փոխել անվադողերը
Երևանի քաղաքապետարանը մայրաքաղաքում երթևեկող վարորդներին ուղղված հորդոր է տարածել. «Եթե մինչև հիմա չեք փոխարինել մեքենայի անվադողերը,...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Լրագրողական կազմակերպությունները դատախազությունից պահանջում են բացահայտել Թաթուլ Հակոբյանին սպառնացողներին
Լրագրողական 11 կազմակերպություններ տարածել են հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Աշխատանքային ուղևորությամբ ԱՄՆ-ում գտնվող լրագրող...
Աղբյուր` Panorama.am
15:54
Մահվան ելքով պատահարներ Երևանում, Արագածոտնում և Արարատում
Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:47
Մեղադրանք է առաջադրվել Վլադիմիր Գասպարյանին
«Հանցավոր ճանապարհով ստացված ավելի քան 2 մլրդ ՀՀ դրամի գույքն օրինականացնելու և կոռուպցիոն բնույթի այլ հանցավոր արարքների կատարման համար»
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
«Օմիկրոն»-ը կնպաստի միջտարածաշրջանային զբոսաշրջության զարգացմանը
Կորոնավիրուսի օմիկրոնի շտամի առաջացումը կարող է նպաստել միջտարածաշրջանային զբոսաշրջության զարգացմանը։ Այս մասին հինգշաբթի լրագրողներին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:33
Խորհրդարանի ՔՊ-ական մեծամասնությունը մերժեց վիրավորանքը ապաքրեականացնող օրենքի նախագիծը
ԱԺ-ն այսօր քվեարկությամբ ընդունեց հետևյալ օրենքները. «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» օրենքում լրացումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:26
Դուստրը հոր դեմ բողոք է ներկայացրել ոստիկանություն, երբ նրան արգելել է TikTok-ով տեսանյութեր դիտել
Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Մելիտոպոլսկի շրջանում վարչական գործ է հարուցվել մի տղամարդու դեմ այն ​​բանից հետո, երբ վերջինս արգելել է դստերն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:19
Բացահայտվել են մեքենաների համարանիշերի գողության նոր դրվագներ
Համարանիշեր գողանալու և դրանք վերադարձնելու դիմաց վարորդներից փող պահանջելու կասկածանքով օրեր առաջ Վաղարշապատի բաժին բերման էր ենթարկվել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
2018 թվականին չէր խոսվում, որ հետևողականորեն պաշտպանվելու են ադրբեջանցիների՝ էյվազլիական շահերը. Արեգնազ Մանուկյան
«Եթե իրականում ինչ-որ բան պետք է քրեականացվի, ապա պաշտոնյաների և քաղաքական գործիչների սուտ խոսելը և խոստումը չկատարելը»,- ԱԺ-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
15:02
Ալեն Սիմոնյանը հայց է ներկայացրել ընդդիմադիր պատգամավոր Արեգնազ Մանուկյանի դեմ
ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հայց է ներկայացրել «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արեգնազ Մանուկյանի դեմ սուտ խոսելու հետ կապված: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
ՌԴ-ից հրավիրյալ տենոր Ռոման Զավադսկին հանդես կգա հայ հանդիսատեսի առջև
Դեկտեմբերի 11-ին և դեկտեմբերի 14-ին Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնը կներկայացնի «Տուրանդոտ» օպերան համերգային կատարմամբ:
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
Ձեր նկատմամբ այդ կարծիքն արտահայտելու ցանկությունը ժողովրդի մոտ այնքան մեծ է, որ ֆրանսիացիֆանտաստ գրողներ են գտնում. Հայկ Մամիջանյան
«Ձեր նկատմամբ այդ կարծիքն  արտահայտելու ցանկությունն այնքան մեծ է, որ մարդիկ ֆրանսիացի, իմ համար անհայտ, ֆանտաստ գրողներ, դերասաններ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:41
Պետք է փակել ՊՈԱԿ-ները, որոնք շատ վատ երևույթ մտցրին մեր հանրության մեջ. Գեղամ Նազարյան
«Եթե ուզում ենք մեկին չվիրավորել, չհայհոյել, այդ օրինակը պետք է ծառայի նա, ով գտնվում է բուրգի գլխին: ՊՈԱԿ-ներ փնտրելու փոխարեն պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:27
Վրաստանը ներկայացված չի լինի դեկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում կայանալիք Հարավային Կովկասի 3+3 հանդիպմանը.
Վրաստանը ներկայացված չի լինի «3 + 3» ձևաչափի հանդիպմանը, որը կկայանա վաղը Մոսկվայում։ Այս մասին «ekhokavkaza.com»-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
Թուլությունը, ջերմությունը, գլխացավը, հազը և ախորժակի կորուստը «օմիկրոնի» հիմնական ախտանիշներն են
«Օմիկրոն» շտամի վարակի հիմնական ախտանշաններն են՝ ծանր թուլությունն ու ջերմությունը, «ՌԻԱ ՆՈՎՈՍՏԻ» գործակալության հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Մի ունեցեք հիշողության կորուստ. Աղվան Վարդանյանը՝ Էդուարդ Աղաջանյանին
«Արդյո՞ք նախագծի հեղինակներն ուսումնասիրել են որևէ վիճակագրություն` հայհոյանքների արդյունքում միջանձնային հարաբերություններ պարզելու քանի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան
15:24 01/12/2021

Հայաստանն ախտահարվել է ծայրաստիճան վտանգավոր վիրուսով՝ պոպուլիզմի վիրուսով. Սերժ Սարգսյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}