Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:21
Արցախի Պն-ն Ադրբեջանին կոչ է անում խուսափել արկածախնդիր մարտավարությունից
Ոտնահարելով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանագահների միջնորդությամբ Կրակովում կայացած հանդիպման ընթացքում ստանձնած պարտավորությունները, որով կողմերին կոչ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում: Հանրապետության տարածքում` Հունվարի 20-ի ցերեկը՝ Սյունիքում և Արցախում, 24-ին շրջանների զգալի մասում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Էրդողանը հայտարարել է Աֆրինում փաստացի ցամաքային գործողություն սկսելու մասին
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ թուրքական բանակը սիրիական Աֆրինում փաստացի կերպով ցամաքային գործողություն  է սկսել։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:47
Շոյգուն խոսել է Սիրիայում նոր ահաբեկչական սպառնալիքի մասին
Ռուսաստանի դաշնության պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն հայտարարել է, որ անօդաչու թռչող սարքերը Սիրիայի համար նոր  տպիի ահաբեկչական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Սերբ ֆուտբոլիստ Նենայդ Ինյացը հեռանում է «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբից
Սերբ հարձակվող Նենադ Ինյացն ավարտում է իր ելույթները «Բանանցի» կազմում: Փոխադարձ համաձայնությամբ խզվել է ֆուտբոլիստի և ակումբի միջև...
Աղբյուր` Panorama.am
19:20
Ռուսաստանը Կուբա է ուղարկել 300-ից ավելի Lada մակնիշի ավտոմեքենա
Ռուսաստանը Կուբա է մատակարարել 344 «Լադա» մակնիշի մեքենա: Այս մասին «ՌԻԱ Նովոստի»-ին հայտնել է Հավանայում Ռուսաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Կիևում բրիտանացու են ծեծել՝ արտաքինի համար
Կիևի բնակչուհի Մարիա Մակուխան իր Ֆեյսբուքյան էջում գրել է, որ Ուկրաինայի մայրաքաղաքում Լիամ անուն բրիտանացու են ծեծի ենթարկել, որն այցելել էր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Հունվարի 1-19-ն ընկած ժամանակահատվածում ՃՈ-ն հայտնաբերել է 281 անսթափ վարորդ
«Վիճակագրությունն ու վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ հիմնականում ծանր հետևանքով պատահարների պատճառ են դառնում սահմանված արագության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Ազատ ոճի ըմբիշները մրցաշրջանը մեկնարկում են Ծաղկաձորի հավաքով
Երեկվանից ազատ ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի ազգային և երիտասարդական հավաքականները համատեղ ուսումնամարզական հավաքով սկսել են պատրաստվել տարվա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Մինչև նոյեմբեր ամիս փակ է լինելու Հալաբյան փողոցից դեպի Իոսիֆյան փողոց տանող ճանապարհահատվածը
Աշտարակի խճուղին Եղվարդի խճուղուն կապող Դավթաշենի նոր ճանապարհի կառուցման աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. հունվարի 20-ից մինչև նոյեմբեր ամիսը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Երկուշաբթի օրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 22-ին պլանային և վերանորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Առաջադրվել են մեղադրանքներ սպանություններ կազմակերպելու և նախապատրաստելու համար
Նախնական քննության տվյալներով՝ Ալավերդի քաղաքի բնակիչ Վ.Աբգարյանը ստեղծել և ղեկավարել է հանցավոր համագործակցություն։
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
ՀՀ արտգործնախարարն ընդունել է ՀԲԸՄ նախագահին
Պերճ Սեդրակյանը վստահեցրել է, որ ՀԲԸՄ-ն շարունակելու է իր ազգանվեր և Հայաստան-Սփյուռք կապերի ամրապնդմանն ուղված գործունեությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
«WCIT 2019»-ը կանցկացվի Հայաստանում
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համաշխարհային համաժողովը 2019թ-ին անցկացվելու է Հայաստանում։ Իսկ մինչ այդ Հնդկաստանի Հայդարաբադ քաղաքում կկայանա...
Աղբյուր` Panorama.am
17:16
Կոտայքի մարզում տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց
ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 20-ին ժամը 17:00-ի դրությամբ  ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Ռուսաստանը երկերեսանի քաղաքականություն է վարում. Թևան Պողոսյան
«Եթե սպառազինությունների մրցավազքը շարունակվի, մենք ինքներս պետք է զարգացնենք մեր ռեսուրսները, սեփական զենք ստեղծենք»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
16:47
Զգալի աճել է հայկական արտադրության բանջարեղենային և ձկան պահածոների արտադրությունը
ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2017 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանում արտադրվել է 18 457.5  տոննա...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Տեղի է ունեցել ՀՀ տեսչական մարմինների միասնական բողոքարկման հանձնաժողովի նիստ
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանի գլխավորությամբ կառավարությունում կայացել է ՀՀ տեսչական մարմինների միասնական բողոքարկման հանձնաժողովի նիստը:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
ՍԱՊԾ-ն պարտավոր է իր աշխատանքով երաշխավորել, որ պաշտպանում է քաղաքացիների շահերը. վարչապետ
Այսօր հանրապետությունում առկա է 18 սպանդանոց, նոր շահագործման է հանձնվել 2-ը,  կառուցման փուլում է 21-ը: Այս մասին հայտնել է ՀՀ ԳՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Արցախը հետևողական է լինելու ադրբեջանահայության ցեղասպանության կազմակերպիչներին պատասխանատվության ենթարկելուն. հայտարարություն
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովը հայտարարություն է տարածել  Բաքվի հայ բնակչության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:46
Հայ դիրքապահների ուղղությամբ մեկ շաբաթում ավելի քան 1800 կրակոց է արձակվել. ՊԲ
Հունվարի 14-ից 20-ն ընկած ժամանակահատվածում արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Պետական երկու մարմին կուսումնասիրեն ՀՀ քաղաքացիների սննդակարգը
2018 թվականին Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությունը առողջապահության նախարարության հետ համետեղ իրականացնելու է բնակչության սննդակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:49
ԱԻՆ. Գազաբալոնի պայթյունի առնչությամբ կիրականացվի փորձաքննություն
Դավթաշենի գազալցակայանում տեղի ունեցած պայթյունի առնչությամբ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարար Դավիթ Տոնոյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:34
Պրահայի հայտնի Կառլով կամուրջը վատ վիճակում է
Պրահայի տարածքում Վլտավա գետի վրա գտնվող կամուրջների մեծ մասը, այդ թվում հանրահայտ Կառլով կամուրջը, վատ վիճակում են գտնվում։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
Այս տեմպերով Ռուսաստանը կկորցնի Հայաստանը. Ստյոպա Սաֆարյան
Ռուսաստանը Հայաստանի հետ հարաբերություններում իրեն ուղղակի անթույլատրելի է պահում ՝ շարունակաբար զենք մատակարարելով Ադրբեջանին։ Սա պարզապես...
Աղբյուր` Panorama.am
14:00
Նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել Կենտրոնական բանկի ղեկավար կազմի հետ
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր Կենտրոնական բանկի Դիլիջանի ուսումնահետազոտական կենտրոնում աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել բանկի ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
13:46
Թուրքիայում ավտոբուսի վթարից 11 մարդ է զոհվել
Թուրքիայի Էսքիշեհիր նահանգում դպրոցականներ տեղափոխող ավտոբուս է վթարի ենթարկվել։ «Ռիա նովոստի»-ի հաղորդմամբ՝ վթարի հետևանքով 11 մարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:32
«Մանչեսթեր Յունայթեդը» հրաժարվել է Ռոնալդուի տրանսֆերից
«Մանչեսթեր Յունայթեդը» հրաժարվել է «Ռեալի» հարձակվող  Կրիշտիանու Ռոնալդուի տրանսֆերից՝  Ալեքսիս Սանչեսի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ՀՀԿ-ն Հանրապետության նախագահի թեկնածու է առաջադրում Արմեն Սարգսյանին
14:16 19/01/2018

ՀՀԿ-ն Հանրապետության նախագահի թեկնածու է առաջադրում Արմեն Սարգսյանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}