Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

11:58
ԿԸՀ-ն ստացել է Ալեն Սիմոնյանին ավագանու մանդատից զրկելու արձանագրությունը
Այսօր ԿԸՀ-ն ստացել է Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի՝ ավագանու անդամ Ալեն Սիմոնյանի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Մեղադրանք՝ Էրեբունի վարչական շրջանի տարածքում անչափահասի նկատմամբ բռնություն գործադրելու համար
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով ձեռնարկվում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:45
Ապօրինի հարստացածների գործով կան բերման ենթարկվածներ. ԱԱԾ տնօրեն
Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արթուր Վանեցյանը կառավարության նիստից առաջ «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:28
Ուղևորափոխադրող. Հարգելի տրանսպորտի նախարարություն, «Դուխով»-ը Ռուսաստանում չի անցնում
Վերին Լարսի անցակետ հասած ոչ կանոնավոր ուղևորափոխադրում իրականացնող հայկական ընկերությունների միկրոավտոբուսներին Ռուսաստանի սահմանը հատել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Գլխավոր շտաբի պետ Մովսես Հակոբյանը կազատվի զբաղեցրած պաշտոնից. վարչապետ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դիմել է նախագահին՝ ՀՀ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի պետ Մովսես Հակոբյանին աշխատանքից ազատելու հարցով: Վարչապետը հայտնեց, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Հյուսիսային Կորեան սպառնացել է դադարեցնել ԱՄՆ-ի հետ բանակցությունները
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Կիմ Չեն Ընին նախազգուշացրել էր «լիբիական սցենարի» հնարավոր կրկնության մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
Հայաստանը միշտ եղել է ու կմնա, չկա հին ու նոր. Մխիթարյան
Մխիթարյանը՝ մարզավիճակի, Մինասյանի, «Արսենալ»-ի ու Հայաստանի մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
11:01
Շարմազանովը ելույթ կունենա «Խորհրդարանականներն ընդդեմ ցեղասպանությունների» ցուցահանդեսի բացմանը
ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ, Հայաստան-Սլովակիա բարեկամական խմբի ղեկավար Էդուարդ Շարմազանովը Սլովակիայի Ազգային խորհրդի հրավերով այսօր մեկնել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Ավտոմեքենայում հրդեհ է բռնկվել. տուժածներ չկան
Մայիսի 24-ին, ժամը 03:53-ին «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի Հաղթանակ կամրջից դեպի Իսակովի պողոտա տանող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:21
ԿԳ նախարարը շրջանավարտներին հորդորել է խուսափել միջադեպերից
Հայաստանի կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանն իր ֆեյսբուքյան էջում ուղիղ եթերով տեղեկացրել է, որ մայիսի 25-ին կայանալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Մեղադրանք է առաջադրվել Ուլնեցի փողոցում խմբի կազմում խուլիգանություն կատարելու համար
Միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրելու վերաբերյալ։
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
«168 Ժամ». Վերին Լարսին այլընտրանք է նշմարվում
«168 Ժամ» թերթը գրում է. «Հայաստանը Ռուսաստանին կապող Վերին Լարսի ցամաքային ուղուն այլընտրանք է նշմարվում: Այդ մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Ժողովուրդ». Բյուջեից միջոցներ նորաստեղծ ԲԴԽ-ին՝ մեքենաներ գնելու համար
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «ՀՀ պետական բյուջեից ահռելի միջոցներ են տրամադրվել նորաստեղծ Բարձրագույն դատական խորհրդի համար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Ժողովուրդ». Ֆելիքս Ցոլակյանի և Շիրակ Թորոսյանի հարցով ՀՀԿ-ում քննարկում եղել է, բայց որոշում չի կայացվել
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացրել էր, որ ՀՀԿ-ականները ոչ մի կերպ չեն կարողանում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:28
«Ժամանակ». Կտրուկ նվազել են Հայաստան մտնող բեռնատարների քանակը
«Ժամանակ» թերթը գրել է. ««Ժամանակ»-ի՝ Հայաստանի մաքսային մարմիններին մոտ կանգնած աղբյուրը տեղեկացնում է, որ վերջին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Հրապարակ». Իշխանության վերնախավում պատրաստվում են սահմանադրական փոփոխություններին
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մեր տեղեկություններով՝ իշխանության վերնախավում պատրաստվում են սահմանադրական փոփոխություններին: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
«Առավոտ». Մի հսկայական կանաչ գոտի էլ կզոհաբերվի հանուն մի շքեղ շինության
«Առավոտ» թերթը գրում է. «Մոնումենտի բարձունքում շուտով մի հսկայական կանաչ գոտի էլ կզոհաբերվի հանուն մի շքեղ շինության:...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ». Արագած Ախոյանը պատրաստվում է դիմել դատարան՝ կաթողիկոսի դեմ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Նոր սկանդալ է հասունանում Հայ առաքելական եկեղեցու շուրջ։ Մեր տեղեկություններով՝ ԱԺ նախկին...
Աղբյուր` Panorama.am
09:23
«Ժամանակ». Օրենսդրական փոփոխություններ 13 մլրդ դրամի զիջման համար
«Ժամանակ» թերթը գրել է. «Կառավարությունը պատրաստվում է փոփոխություններ և լրացումներ կատարել Վարչական իրավախախտումների...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Հրապարակ». Փաշինյանի թիմում կադրային լուրջ սով է եղել նշանակումների ժամանակ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի թիմում կադրային լուրջ սով է եղել, և նշանակումների ժամանակ բազմաթիվ այլ տարբերակներ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
«Ժամանակ». Բոլորը դեպի ԲՀԿ
«Ժամանակ» թերթը գրել է. «Երեկ Արմավիր է այցելել «Ծառուկյան» դաշինք խմբակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը՝ ներկա...
Աղբյուր` Panorama.am
09:18
«Հրապարակ». Հանրաքվեով կփորձեն հասնել արտահերթ ընտրությունների անցկացմանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Առաջիկա օրերին կմեկնարկեն Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների շուրջ քաղաքական ուժերի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Գողություն` կայանված ավտոմեքենայի սրահից
Անձը, օգտվելով Երևանի կենտրոնում կայանված «Վոլկսվագեն» մակնիշի ավտոմեքենայի դուռը բաց լինելու հանգամանքից, սրահից հափշտակել է մեծ տուփ, որի մեջ եղել են «Ֆիլիպս» մոդելի լամպեր (182 հատ):
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Բիթքոինը 8 հազար դոլարից նվազել է
Աշխարհում ամենատարածված խոշորագույն թվային արժույթը (կրիպտոարժույթ)՝  բիթքոինի փոխարժեքը 8 հազար դոլարից նվազել է: Այս մասին գրում է ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Սթրեսը սպանում է գրասենյակային աշխատողներին
Ավանդաբար ընդունված է համարել, որ մարդու համար ամենից վտանգավորը արդյունաբերական կազմակերպություններում, լեռնահանքարդյունաբերության ոլորտում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Տոնոյանը մասնակցել է ՀԱՊԿ անդամ պետությունների պաշտպանության նախարարների խորհրդի նիստին
Աստանայում` Ղազախստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարար, գեներալ-գնդապետ Սակեն Ժասուզակովի նախագահությամբ, մայիսի 23-ին տեղի է ունեցել ՀԱՊԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Եվրամիությունը որոշել է հաշտեցնել Ռուսաստանին ու Ուկրաինային
Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ, էներգետիկայի հարցերով հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչը Ռուսաստանին ու Ուկրաինային առաջարկել է եռակողմ բանակցություններ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Պարզվել է «Lragir.am»-ի լրագրողի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդոտած անձանց ինքնությունը
Քրեական գործով ձեռնարկվել են մեծածավալ քննչական և օպերատիվ-որոնողական միջոցառումներ։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Լարսի անցակետում ողևորով լի միկրոավտոբուսներին սահմանը հատել թույլ չեն տալիս
11:10 24/05/2018

Լարսի անցակետում ողևորով լի միկրոավտոբուսներին սահմանը հատել թույլ չեն տալիս

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}