Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:13
Հաիթիում ջրհեղեղի հետևանքում ավելի քան 10 հազար տուն ջրի տակ է հայտնվել
Հաիթիում մի քանի օր չդադարող ջրհեղեղների հետևանքով ավելի քան 10 հազար տուն ջրի տակ են հայտնվել։ Life.ru-ի փոխանցմամբ՝ աղետի ամենասարսափելի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Մեր պայքարը, մեր գոյության իմաստավորումը չի կարող սահմանափակվել երկրի տարածքով. Վիգեն Սարգսյան
Ավարտվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի գլխավորած պատվիրակության այցը Կանադա
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Շուն պահելը երկարացնում է կյանքը. հետազոտություն
Շուն պահողները միջին հաշվով մի քանի ամիս ավելի երկար են ապրում, քան մյուսները: Ինչպես հաղորդում է ՌԻԱ-Նովոստին. այդ են փաստում օրերս հրապարակված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Մոսկվայի «Արարատ» ակումբի նախագահ է ընտրվել Սամվել Կարապետյանը
Մոսկվայի «Արարատ» ֆուտբոլային ակումբի նախագահ է ընտրվել «Տաշիր» ընկերությունների խմբի հիմնադիր և նախագահ Սամվել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
ՃՏՊ՝ Ապարան-Քուչակ ավտոճանապարհին. հինգ մարդ հոսպիտալացվել է
Նոյեմբերի 17-ին, ժամը 21:30-ին ահազանգ է ստացվել, որ Ապարան-Քուչակ ավտոճանապարհին տեղի է ունեցել ՃՏՊ. անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:26
Հրդեհ Նյու Յորքի կենտրոնում
Նյու Յորքի կենտրոնում տեղի է ունեցել խոշոր հրդեհ, որի հետևանքով տուժել է 9 մարդ:  Այս մասին գրում է Գազետա.ռու-ն: Հրդեհը, տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Նեյմարն անվտանգության նկատառումներից ելնելով փոխել է բնակավայրը
Ֆրանսիական ՊՍԺ-ի բրազիլացի հարձակվող Նեյմարը փոխել է բնակության վայրը Փարիզում։ Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ «Le Parisien»-ը հայտնում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Նովգորոդում ավտոբուսի ու բեռնատարի բախման հետևանքով 5 մարդ է տուժել
Նովգորոդում բախվել են ավտոբուսն ու բեռնատար ավտոմեքենան: Ինչպես հաղորդում է ՌԻԱ-Նովոստին, նախնական տվյալներով՝ վթարի հետևանքով հինգ մարդ է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
«Արևը քարի մեջ». Մոսկվայում բացվել է Արա Հարությունյանի ցուցահանդեսը
Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության կենտրոնական պետական թանգարանում նախօրեին բացվել է Արա Հարությունյանի քանդակների և գրաֆիկական աշխատանքների...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Աբովյան քաղաքի թիվ 6 ավագ դպրոցը կկրի գնդապետ Արթուր Վանոյանի անունը
Նոյեմբերի 17-ին անվանակոչության արարողություն է եղել Աբովյան քաղաքի թիվ 6 ավագ դպրոցում։ Ուսումնական հաստատությունն այսուհետ կրելու է անցյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:28
Նավթի գներն այսօր
Լոնդոնի և Նյու Յորքի բորսաներում էլեկտրոնային առևտրի արդյունքներով նավթի համաշխարհային  գներ աճել են: Այս մասին գրում է Գազետա.ռու-ն:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:18
Սաուդյան Արաբիան հետ է կանչել Գերմանիայում իր դեսպանին
Սաուդյան Արաբիան Գերմանիայից հետ է կանչել իր դեսպանին «խորհրդատվությունների համար»: «Գազետա.ռու»-ի փոխանցմամբ՝ այս քայլը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Արփի գյուղում 700 հակ անասնակեր է այրվել
Այսօր՝ ժամը 06:55-ին, ԱԻՆ փրկարար ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ Վայոց ձորի մարզի Արփի գյուղում այրվում է կուտակած անասնակեր: ԱԻՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
Վարչապետի խորհրդականն անձնական կայք ու աշխատակազմ ունի. «Հրապարակ»
«Հրապարակ»-ը գրել է, որ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հասարակական  հիմունքներով խորհրդականներից մեկը՝ Մհեր Տերտերյանը, անձնական...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
Սիսիանի քաղաքապետը չորս անշարժ գույք ունի. «Փաստ»
«Փաստ»-ը, հղում անելով Սիսիանի քաղաքապետ Արթուր Սարգսյանի՝ Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովին ներկայացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
ՀՀ-ում Չեխիայի դեսպան. Անհամբեր սպասում ենք Հայաստան-ԵՄ համաձայնագրի ստորագրմանը. «Առավոտ»
Նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում կայանալիք Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովում ՀՀ-ն ու ԵՄ-ն ծրագրում են ստորագրել համապարփակ և ընդլայնված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:13
Հայրիկյանը պատրաստվում է հացադուլ սկսել ԿԸՀ-ի դիմաց. «Ժամանակ»
ԱԻՄ առաջնորդ Պարույր Հայրիկյանը մտադիր է երկուշաբթի օրը հացադուլ սկսել ԿԸՀ-ի դիմաց։ «Ժամանակ»-ի հետ զրույցում Պարույր Հայրիկյանն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:12
ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի՝ ապրիլյան ընտրությունների վերաբերյալ զեկույցից բխող փոփոխություններ կկատարվեն օրենսգրքերում. «Հրապարակ»
Սերժ Սարգսյանն ընտրական, քրեական և այլ օրենսգրքերում փոփոխություններ կատարելու հանձնարարական է տվել, որը բխել է ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի՝ ապրիլյան...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
«Քեթրինի» Միհրանի «личная неприязнь»–ն ունի բժիշկների հանդեպ. «Փաստ»
Բժիշկներին «ծեծից պաշտպանող» օրինագծի նախագիծը երեկ քվեարկության դրվեց Ազգային ժողովում: Անցավ 55 ձայնով: Բայց իշխող կուսակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:09
Միքայել Մելքումյան. «Կարեն Կարապետյանը կորցրեց իր պատմական շանսը». «168 Ժամ»
«Ծառուկյան» խմբակցության պատգամավոր Միքայել Մելքումյանը «168 Ժամ»-ի հետ զրույցում անդրադառնալով վարչապետ Կարեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
Լոս Անջելես-Երևան թռիչքների հետ կապված ոչ մի խնդիր չկա. ՀԺ
«Լոս Անջելես-Երևան և հակառակ ուղղությամբ թռիչքներ իրականացնելու հետ կապված ոչ մի խնդիր չկա: Մասնավոր սեկտորը ինքը պետք է հասկանա՝ այդ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:07
Զինծառայողների համար ստեղծված ապահովագրական հիմնադրամի շուրջ մեծ աղմուկ է հասունանում. «Ժամանակ»
Զոհված և վիրավորված զինծառայողների համար ստեղծված ապահովագրական հիմնադրամի շուրջ մեծ աղմուկ է հասունանում: Հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:06
Տարոն Մարգարյանն Ամանորի նախաշեմին որոշել է ինքն իրեն պարգևատրել. «Ժողովուրդ»
Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանն Ամանորի նախաշեմին որոշել է ինքն իրեն պարգևատրել: Նա ստորագրել է համապատասխան կարգադրություն, որտեղ միաժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:04
Ուսանողների գործողությունները կարող էին հիմք դառնալ ԵՊՀ ռեկտորի հրաժարականի համար. «Հրապարակ»
«Հրապարակ»-ի աղբյուրների փոխանցմամբ` ուսանողների հացադուլի դադարեցման և «կլոր սեղանի» շուրջ պայմանավորվածություններն...
Աղբյուր` Panorama.am
01:09
Ֆրիդման. Հպարտ եմ Արցախ այցելելու պատճառով Ադրբեջանի սև ցուցակում հայտնվելու համար
Ամերիկացի քաղաքական գործիչ և Գլենդելի  Քաղաքային Խորհրդի անդամ Լաուրա Ֆրիդմանը  անցած ամիս այցելել է Հայաստան և Արցախ ու «Los...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Փորձագետները ներկայացրել են 2018 թ-ին զբոսաշրջիկների համար ամենավտանգավոր երկրները
International SOS բժշկական ընկերության աշխատակիցները մշակել են քարտեզ, որի վրա նշված են այցելության համար առավել վտանգավոր երկրները։ Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Արոնյանը տոնեց հերթական հաղթանակը
ՖԻԴԵ-ի «Գրան Պրի» մրցաշարքի վերջին՝ 4-րդ փուլի երկրորդ տուրում հայ գրոսմայստեր Լևոն Արոնյանն առավելության է հասել մրցակցի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Քլունին սերիալ կնկարահանի «Հնարք-22» վեպի հիման վրա
Ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր Ջորջ Քլունին կդառնա ամերիկացի գրող Ջոզեֆ Հելլերի «Հնարք-22» վեպի (1961 թ.) մոտիվներով...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Հայաստանն ունի բոլոր նախադրյալները ոչխարաբուծության ճյուղը զարգացնելու համար. Իգնատի Առաքելյան
Հայաստանը հետաքրքրված է իրանական շուկայով, ուստի քայլեր են ձեռնարկվում մեր երկրում ոչխարաբուծության զարգացման համար: Ինչպես տեղեկացնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
ԱՀԿ տնօրեն. 2016-ի ընթացքում աշխարհում տուբերկուլյոզով հիվանդացել է ավելի քան 10 մլն մարդ
2016 թվականին տուբերկուլյոզով հիվանդացել է 10.4 միլիոն մարդ։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Մեր ժողովրդին պետք է ոչ թե ձուկ տանք, այլ ձուկ բռնել սովորեցնենք. Շարմազանով
11:49 16/11/2017

Մեր ժողովրդին պետք է ոչ թե ձուկ տանք, այլ ձուկ բռնել սովորեցնենք. Շարմազանով

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}