Առողջություն 14:30 11/09/2017 Հայաստան

Դպրոցական սնունդ. Ոչ թե բուլկի, խաչապուրի, այլ յոգուրտ, բանան ու խնձոր

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Հայաստանյան դպրոցներում երեխաները մեծ մասամբ սխալ են սնվում: Ընդմիջումը հիմնականում  կազմված է լինում բուլկուց, խաչապուրիից, հոթ դոգից, ֆաստ ֆուդից կամ էլ կես մատնաքաշի մեջ դրված երշիկից ու պանիրից: Սրանք պարզ ածխաջրածիններ ու շաքար պարունակող ուտելիքներ են, որոնք դատարկ կալորիաներ են և չեն պարունակում երեխայի աճի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, որակյալ ճարպաթթուներ: Իսկ դպրոցական տարիքում երեխան պետք է ոչ միայն պատշաճ սնուցում ստանա, այլև՝ համապատասխան գիտելիքներ ձեռք բերի ճիշտ սնուցման կանոնների  մասին:

«Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, եթե դպրոցական տարիքում երեխան սովորում է գրագետ սնվել, ապա այդ սովորույթը պահպանում է ողջ կյանքի ընթացքում: Դրան հակառակ շատ դժվար է, երբ երեխաները սովորում են սխալ սնվելուն: Օրինակ, երեխան պետք է հասկանա, որ բուլկին ճիշտ սնուցում չի, դա միակողմանի սնուցում է, բացի այդ էլ բուլկին պետք է ուտել առավոտյան, ոչ թե կեսօրվա ընդմիջմանը»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանը:

Խաչապուրին էլ պարունակում է ածխաջուր և սպիտակուց, սակայն, էժան խաչապուրիներում  բաղադրությունը կասկածելի է: Սննդագետը հուշում է, նույնիսկ տանը պատրաստելու դեպքում հնարավոր չէ նման ցածր գնով խաչապուրի ստանալ, մանիպուլյացիաներ են արվում: Հացն էլ պետք չէ չարաշահել, լավաշը լավագույն տարբերակն է:

Մասնագետը խիստ կարևորում է, որ երեխաներն օրը սկսեն նախաճաշով: Սա պետք է լինի օրվա ամենաքաղցր ժամը՝ քաղցրավենիք կարելի է մինչև դպրոց գնալը, օրվա մյուս ժամերին պետք չէ: Հիմնական ընդմիջումների միջև պետք է լինեն «ընդմիջումիկներ», որոնց ընթացքում երեխաները պետք է ուտեն միրգ-բանջարեղեն:

«Այս տարիքից երեխային պետք է սովորեցնել, որ խուսափեն քաղցր բլիթային ընդմիջումներից, գազավորված, շաքարացված ըմպելիքներից ու ֆաստ ֆուդից»,-ընդգծում է սննդագետը:

Պիպոյանին անհանգստացել է սոցցանցերում տարածված լուսանկարը, որտեղ ֆաստ ֆուդ պատրաստող ընկերություններից մեկն իր գովազդում օգտագործել  է դպրոցական երեխային, բացի այդ էլ հայտարարել, որ մեկ ամսվա ընթացքում երեխան կարող է անսահմանափակ ուտել ֆաստ ֆուդ:

«Ամբողջ աշխարհն այսօր ասում է, ֆաստ ֆուդը վտանգավոր սնունդ է, պետք է խուսափել նման քանակությամբ ճարպաթթուներ պարունակող սնունդ ընդունելուց, մեկ էլ Հայաստանը դառնում է բոլորից տարբերվող: Ակնհայտ է  դառնում, որ մենք սնուցման պետական քաղաքականություն չունենք, ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, և ով ինչ ցանկանում է, անում է»,-ասաց Պիպոյանը:

Մասնագետը խորհուրդ է տալիս ծնողներին բուտերբրոդները դնել ոչ թե մատնաքաշ հացերի, այլ լավաշի մեջ փաթաթած՝ լավաշն առողջարար է ու շատ հարմար բռնելու և ուտելու համար:

«Գրամային առումով այն քիչ է ու հնարավորություն է  տալիս մի փոքր կտորի մեջ առողջ սնունդ ուղարկել դպրոց՝ կարելի է լավաշի մեջ դնել վարունգ, պոմիդոր, պանիր, կանաչի կամ էլ խաշած միս»,-ասաց նա:

Պիպոյանին զարմացնում է, ինչո՞ւ օրինակ երեխան չի կարող գազավորված ըմպելիքի փոխարեն յոգուրտ օգտագործել դպրոցում: Մեկ բանանի հետ մեկ յոգուրտը հիանալի ընդմիջում է:

«Կարելի է երեխայի հետ ուղարկել միասնական ափսեով ընդմիջում, որտեղ կարող է  լինել օրինակ բրնձով, արգանակով, հավի մսի փոքր կտորներով փլավ, բանջարեղեն՝ գազար, բրոկոլի և այլն»,-նշեց մասնագետը, ավելացնելով, որ հիմա ստեղծված են բոլոր պայմանները, որպեսզի ծնողները առողջ սնուցում կազմակերպեն երեխաների համար:

Ծանոթ լինելով հայկական մենթալիտետին, սննդագետը կարևորում է, որ ծնողներն անեն ամեն ինչ, որպեսզի երեխաները չդառնան ուրիշների՝ սնվելու սխալ մշակույթից օգտվող ու դրան հետևող, այլ հակառակը՝ պետք է երեխային բացատրել ճիշտ սնուցման առանձնահատկությունները, որպեսզի երեխան դառնա օրինակելի ու մշակույթ փոխելու լիդեր:

«Երեխան պետք է համոզվի, որ բոլորից գրագետ լինելն ու  բոլորից ճիշտ սնվելը ոչ թե ամոթ է, այլ պարծանք: Ի դեպ, հիմա այդ առումով մշակութային փոփոխություն կա: Եթե նախկինում ինչ-որ մեկը դիետա էր անում, անկախ այն բանից մեծահասակ էր, թե միջին հասակի մարդ, ստիպված էր անընդհատ խաբել, ինձ էս ինչ բանը չի կարելի, որովհետև դեղ եմ խմում, վատ եմ զգում, դիմում էր տարբեր հնարքների, որովհետև հայերը սիրում են ճնշել՝ «վայ, ինչի հետևից ես ընկել», «էս մի օրով բան չի փոխվի»: Բացի այն, որ իրենք սխալ են, այլև իրենց սխալը պարտադրող են, մարդկանց սխալ սննդային սովորույթների դրդող են: Հիմա մշակույթը փոխվում է, մարդիկ սկսել են առողջ լանչ անել, տնից սնունդ տանել կամ էլ պատվիրել: Հիմա մենք ինչքան շուտ երեխային դա սովորեցնենք, այնքան շուտ նա կլինի գրագետ սպառող»,-ընդգծեց Panorama.am-ի զրուցակիցը:

Անհայտ բաղադրությամբ ու վնասակար չիփսերի փոխարեն ծնողը կարող է երեխայի հետ դպրոց ուղարկել խրխրթան. բայց առողջարար գազար, խնձոր, կարմիր, կանաչ բիբար:
«Պետք է փոքր տարիքից հասկացնել, որ ամեն ուտելիք չէ, որ պետք է տանել բերանը»,-ասաց նա:

Փաթեթավորած ու խանութում վաճառվող բիսկվիթներ գնելու փոխարեն Պիպոյանը հորդորում ու խնդրում է ծնողներին չալարել, պատրաստել թարմ բիսկվիթներ հայկական բնաշխարհում առկա բանջարեղենով, մրգով:

«Ես կարդում եմ համաշխարհային գրականությունը, հասկանում, որ հայկական կենսաբազմազանությունը մեզ պարգևատրել է անսահման ռեսուրսներով՝ բոլորը խոսում են ընկույզից, փառք աստծո, ընկույզ ունենք, սև սալորաչիր ունենք, ֆունկցիոնալ սուպեր բոլոր սնունդներն ունենք: Ես որպես հայազգի մարդ, անկեղծ ասած, կարդում եմ, ոգևորովում եմ, ուրախանում, հիանում ու հիսաթափվում: Ո՞նց կարելի է ունենալ նման կենսաբազմազանություն, նման հակաօքսիդանտներ ու ալարել տանը բիսքվիթ պատրաստել, որը համ առողջարար է, համ մատչելի»,-նշեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

12:03
ՀՀ մարզերում ամենախոցելի իրավիճակում գտնվում են ամուսնալուծված կանայք
Քննարկվում է Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում կանանց հիմնախնդիրները
Աղբյուր` Panorama.am
11:56
Վենետիկյան սառնություն
Սովորաբար, անհետևանք չեն անցնում զգացմունքային պոռթկման ազդեցության տակ գործած չկշռադատված արարքները։ Օրինակ՝ Փաշինյան Նիկոլը դեռ բազում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:42
Ֆեյսբուքում ծերացման վտանգը՝ ըստ Սամվել Մարտիրոսյանի
Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում երեկվանից բազմաթիվ օգտատերեր FaceApp են փորձարկում, որի օգնությամբ ստանում են իրենց լուսանկարները ծեր տարիքում։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
11:34
ՊԵԿ. հայտնաբերվել է մաքսային հսկողությունից թաքցված հեռախոսների ներմուծման դեպքեր
Պետական եկամուտների կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության և Բագրատաշենի մաքսային կետ-բաժնի աշխատակիցները մաքսային հսկողությունից...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
Ինքնաթիռն ընկել է բնակելի տան վրա
Չեչնիայում թեթև շարժիչով ինքնաթիռն ընկել է մասնավոր բնակելի շինության վրա: Այս մասին գրում է Gazeta-ն։ Հաղորդվում է, որ միջադեպը տեղի է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:12
Երկիր, որն ունի իր Վատիկանը․ բելգիական հեռուստաընկերությունը՝ Հայաստանի մասին
Բելգիական RTBF հանրային հեռուստաընկերությունն իր ծրագրերից մեկում՝ «Carte postale de l’Arménie avec Guillaume»...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Աբովյանում 34-ամյա տղամարդու սպանության դեպքը բացահայտվել է
ՔԿ Կոտայքի մարզային քննչական վարչության Աբովյանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործի շրջանակներում բացահայտվել է 34-ամյա տղամարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
10:51
«Սանիթեք». Ոչ մեկի հետ չենք խոսում շանտաժի լեզվով
«Սանիթեք» ընկերությունը երբևէ չի հրաժարվել վճարել որևէ ենթակապալառուի, մատակարարի կամ աշխատակցի: Նման հայտարարություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
ԵՄ-ն կասեցնում է Թուրքիայի հետ բարձր մակարդակի երկխոսությունը Կիպրոսի ճգնաժամի պատճառով
Եվրամիությունը դադարեցնում է Թուրքիայի հետ երկխոսությունն ամենաբարձր մակարդակով և մի շարք սահմանափակումներ է սահմանում Անկարայի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Փաշինյան. Մայքլը ուզում էր պարզել՝ ես իրականության մեջ գոյություն ունե՞մ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում պատմել է ամերիկահայ ընտանիքի հետ հանդիպման մասին։ «Երեկ ընդունել էի ԱՄՆ-ում բնակվող...
Աղբյուր` Panorama.am
10:34
«Հրապարակ». Եթե վերադասավորություններ կլինեն մյուս թիմում, ենթադրվում է՝ դա կլինի կառավարող խմբակցությունում
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Որքանո՞վ եք հնարավոր համարում աշնանը պառլամենտի ներսում վերադասավորությունները՝  հարցրինք ԲՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:31
«Ժողովուրդ». ԲԴԽ գիտնական անդամները ընդդեմ Նախշուն Տավարացյանի
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Երեկ ՀՀ Բարձրագույն դատական խորհրդում նիստ է հրավիրվել, և ԲԴԽ գիտնական անդամներ Լիպարիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:24
«Փաստ». Սամվել Բաբայանի թիվ մեկ թիրախն իրականում ոչ թե Արցախի, այլ ՀՀ իշխանություններն են
«Փաստ» թերթը գրում է. «Հուլիսի 14-ին Արցախի խորհրդարանում տեղի է ունեցել Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի և Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:22
«Հրապարակ». «ՀՀ վերին էշելոններում գիտակցումը կա, որ Սյամոն ամբողջությամբ հակաօրինական դաշտում է գործում»
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «ԱԺ պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովը՝ Վլադիմիր Վարդանյանի գլխավորությամբ, շաբաթ-կիրակի Արցախում էր։...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
«Ժամանակ». Դավիթ Շահնարզարյանի այցը անմիջականորեն կապ ունի՞ պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների այցերի հետ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. ««Ժամանակ»-ի տեղեկություններով՝ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի, փոխվարչապետ Տիգրան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:07
«Փաստ». ՀՀ գործող իշխանությունները կանգնած են լուրջ «դիլեմայի» առաջ
«Փաստ» թերթը գրում է. «Այն փաստը, որ ցանկացած իշխանության համար կարևորագույն բաղադրիչ է համարվում ճիշտ կադրային...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
«Ժողովուրդ». «Հրաժարական չեմ տալիս, քանի որ կիսատ թողած գործեր ունեմ»
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Դեռևս 2019 թվականի ապրիլի 18-ից շարունակվում են կասեցված մնալ Պետական վերահսկողական ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Իրատես». Իշխանությունների արտաքին քաղաքականությունը ֆիասկո է գրանցում բոլոր ուղղություններով
«Իրատես» թերթը գրում է. «Իշխանությունների արտաքին քաղաքականությունը ֆիասկո է գրանցում բոլոր ուղղություններով, հատկապես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Հրապարակ». Վահան Փափազյանի որդու հարսանիքի քավորը եղել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Օրեր առաջ Սուրբ Ղազար կղզում տեղի է ունեցել Վահան Փափազյանի (ԱԳ նախարար) որդու` Դավիթ Փափազյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:49
Մեկ օր Մալաթիա-Սեբաստիայում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. հուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:36
Ջեֆ Բեզոսը ներկայացել է նոր ընկերուհու հետ
Amazon ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն Ջեֆ Բեզոսին նկատել են  Ուիմբլդոնի տղամարդկանց եզրափակչի խաղին նոր ընկերուհու՝ հեռուստահաղորդավար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
Խաչատուրյան քույրերի փաստաբանը հայտնել է ցուցմունքները կեղծելու մասին
Խաչատուրյան քույրերից մեկի փաստաբանը հայտարարել է այն մասին, որ իրենց հոր սպանության գործով քույրերի ցուցմունքները հնարավոր է հարցաքննության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:14
«Fitch Ratings» վարկանիշային գործակալությունը իջեցրել է Թուրքիայի վարկանիշը
Ամերիկյան «Fitch Ratings» վարկանիշային գործակալությունը նվազեցրել է Թուրքիայի վարկանիշը։ Այս մասին տեղեկանում ենք Էրմենիհաբերից։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:02
Մատենադարանում ցուցադրվում են հայերեն հնատիպ գրքեր
Մատենադարանի հնատիպ գրքերի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 90 անուն միօրինակ գրքեր, որոնք եզակի օրինակ են Հայաստանում:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Բուրգերը սպասում են զբոսաշրջիկներին
Եգիպտոսի իշխանություններն այցելության համար բացել են հնագույն բուրգերը, որոնք գտնվում են մայրաքաղաք Կահիրեից ոչ հեռու։ Եվրանյուզի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Հալեպի Հայ ծերանոցին և զինվորական հոսպիտալին փոխանցվել են բժշկական և առողջապահական պարագաններ
Հալեպի Հայ ծերանոցին և զինվորական հոսպիտալին բժշկական և առողջապահական պարագանների անհատույց տրամադրման վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
«112 Ուկրաինա» հեռուստաալիքը չեղարկել է Օլիվեր Սթոունի ֆիլմի ցուցադրությունը
«112 Ուկրաինա» հեռուստաալիքը սպառնալիքների պատճառով չեղարկել է ամերիկացի ռեժիսոր Օլիվեր Սթոունի «Ուկրաինայի համար...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Րաֆֆու մարմարե քանդակը՝ այսուհետ Ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում
Լիբանանահայ  Վահէ և Սարգիս Սերայտարեանները քանդակագործ Երեմ Վարդանյանի /1922-1985/ հեղինակած մեծանուն գրող Րաֆֆու մարմարե քանդակը/61x52x35,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Գրիզմանը՝ «Ատլետիկոյի» որոշման մասին
«Բարսելոնայի» հարձակվող Անտուան Գրիզմանը մեկնաբանել է իր նախկին ակումբի՝ «Ատլետիկոյի» որոշումը իր տրանսֆերի պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Քերի Քավանո. Ադրբեջանը փոխում է բանակցությունների ձևաչափը
Օրեր առաջ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ԱՄՆ-ի նախկին համանախագահ, պաշտոնաթող դեսպան Քերի Քավանոն «Ամերիկայի ձայնի» հետ զրույցում անդրադարձել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին
13:47 15/07/2019

Կխնդրեի, որ մեր կլասիկ պատգամավորը մինչև լայվ մտնելը զանգեր մեզ. Ռևազյանը՝ Մարուքյանին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}