Մշակույթ 15:48 13/09/2017 Հայաստան

Երևանում կանցկացվի «Տպագրության մարգարիտ» խորագրով միջազգային գիտաժողով

«ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Մասնակցության» ծրագրի շրջանակներում սեպտեմբերի 19-20-ին Մատենադարանում տեղի կունենա «Տպագրության մարգարիտ» խորագիրը կրող միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված Ոսկան Երևանցու տպագրությամբ հայերեն առաջին Աստվածաշնչի 350-ամյակին։ Մատենադարանից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ գիտաժողովին կհաջորդի հայերեն առաջին տպագիր Աստվածաշնչի լավագույն նմուշների, ինչպես նաև հնատիպ այլ գրքերի ցուցադրությունը, որն իրականացվում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի և Հայաստանի Ազգային գրադարանի հետ համագործակցությամբ։

Գիտաժողովին զեկույցներով հանդես են գալու ոչ միայն հայ, նաև արտերկրից ժամանած մասնագետներ՝ Հարություն Գևորգյանը` (Փարիզ 8 համալսարան) «Ոսկան Երևանցի և հայ-լատինական դպրոցի մը ստեղծման ծրագիրը», Թեո Մաարտըն վան Լինտը՝ (Օքսֆորդի համալսարան) «Մարգարեություն Եզեկիելի եւ նրա հայ մեկնողներ՝ Ստեփանոս Սյունեցին եւ Եսայի Նչեցին, աստվածային գահի տեսիլքի մասին, Մայա Գրիգորյանը (Հայաստանի ազգային գրադարան)՝ «Աստվածաշնչի տպագրության ազգային օջախները», Վաղարշակ սարկավագ Սերոբյանը (Պոլսո Հայոց Պատրիարքարան)՝ «Ոսկան Եպս. Երեւանցի, Աստվածաշնչի տպագրությունը եւ Կ. Պոլիս», Գայանե Պողոսյանը (Երեւանի պետական համալսարան)՝ «Բույսերի անվանումները Աստվածաշնչի Ոսկանյան հրատարակության մեջ», Վարդի Քեշիշյանը (Մատենադարան)՝ «Որոշ դիտարկումներ հայերեն Աստվածաշնչի տպագրության նախափորձերի վերաբերյալ», Արմեն Խաչատրյանը (Հայաստանի ազգային գրադարան)՝ «Աստվածաշնչի ոսկանյան տպագրությունների առեղծվածը» և ուրիշներ:

Ոսկան Երևանցին (նաև՝ Ոսկան Ջուղայեցի) ծնվել է 1614 թվականին Նոր Ջուղայում: Նախնական կրթությունն ստացել է Նոր Ջուղայի ծխատեր քահանայի մոտ, ապա հաճախել Խաչատուր Կեսարացու Ամենափրկիչ վանքի դպրոցը, այնուհետև Երևանում Խաչատուր Կեսարացու և Սիմեոն Ջուղայեցու հետ աշակերտել Մելքիսեդ Վժանեցուն: Մոտ 1634-ին Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի հրավերով Նոր Ջուղայից եկել է Էջմիածին, Ուշիի Ս. Սարգիս վանքում նշանակվել վանահայր:
Ոսկան Երևանցին, իր հետ ունենալով Հակոբ Դ Ջուղայեցու հանձնարարականը, 1662-ին մեկնել է Եվրոպա՝  Աստվածաշունչը հայերեն հրատարակելու: Նախ գնացել է Լիվոռնո, ապա՝ Հռոմ, որտեղ ջանացել է Վատիկանից ստանալ Հռոմում կամ Իտալիայի որևէ քաղաքում Աստվածաշունչը տպագրելու թույլտվություն: Սակայն նրա բոլոր ջանքերն ի դերև են անցել, և նա մեկնել է Ամստերդամ, 1664-ի աշնանը ստանձնել Ամստերդամի Ս. Էջմիածնի և Ս. Սարգսի անվան տպարանի (1660-ին հիմնել էր Մատթեոս Ծարեցին) տնօրինությունն ու ձեռնարկել Աստվածաշնչի տպագրության նախապատրաստական աշխատանքները: Փորագրիչներին պատվիրել է նոտրգիր, նոր տեսակի գլխատառեր և թռչնագրեր, բնագիրը պատրաստել տպագրության ու իր աշակերտներ Կարապետ Անդրիանացու և Օհան Երևանցու հետ սկսել տպագրությունը: Տպագրության համար իբրև հիմք-բնագիր, ամենայն հավանականությամբ, օգտագործել է Կիլիկիայի Հեթում Բ թագավորի անունով հայտնի գրչագիր Աստվածաշունչը, որը գրվել էր 1295-ին՝  Հեթում Բ-ի պատվերով (Մատենադարան, ձեռ. դ 180): Այս բնագիրը Ոսկան Երևանցին խմբագրել է ըստ Վուլգատայի, տպագրության ընթացքում թարգմանել և ավելացրել Հին կտակարանի մի քանի գրքեր, որոնք չեն եղել հայերեն Աստվածաշնչում (և նրա կանոնում):

Ոսկանյան Աստվածաշունչը տպագրվել է 2 տարի 7 ամսում (1666 թ. մարտի 11 – 1668 թ. հոկտեմբեր 13): Տպագրությունը կատարված է վարպետորեն: Անվանաթերթերը կազմված են չորս փայտափորագիր կտորներից, աջ և ձախ զարդանկարների մեջ Հավատ և Հույս խորհրդանշանները ներկայացնող մարդկային կերպարանքներ են: Աստվածաշունչ բառը թռչնագրով է, կազմը՝  կարմիր կաշեպատ, հաստ տախտակից: Գործածված են յոթ տեսակ տպագրատառեր (խոշոր և փոքր զարդագիր, խոշոր և փոքր գլխագիր, խոշոր և փոքր բոլորգիր, Ոսկանի նոտրգիր): Գրեթե բոլոր նկարները գերմանացի Քրիստոֆել վան Զիխեմ կրտսերի փորագրություններն են, որոնք կատարվել են Ռաֆայելի, Ալֆրեդ Դյուրերի, Հենդրիկ Գոլցիուսի և եվրոպական ուրիշ նշանավոր վարպետների հայտնի նկարներից:
Ոսկանյան Աստվածաշունչը համարվում է հայ հին տպագրության լավագույն նմուշներից մեկը։

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

14:31
Սեյսմիկ պաշտպանվածություն VS Նարեկ Սարգսյան՝ «մարդկային գործոնի սխալմունք»
Այսօր ՀՀ ԿԱ քաղաքաշինության պետական կոմիտեի նախագահ Նարեկ Սարգսյանը հանդիպում էր լրագրողների հետ, և Panorama.am-ը հատուկ էր մոտեցել մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
14:28
Ոստիկանության կողմից որպես անհետ կորած որոնվող երիտասարդի դին գտել են Հրազդան գետում
Ոստիկանության կողմից որպես անհետ կորած որոնվող Խարբերդի փողոցի շենքերից մեկի 25-ամյա բնակիչ Վ. Մնացականյանի դին այսօր հայտնաբերել են Հրազդանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:23
Գյումրիում փլուզված շենքն օգտագործվում էր որպես հանրակացարան
«Գյումրիում գիշերը տեղի ունեցած փլուզումը եղել է տեքստիլի հայտնի շենքերից մեկում, որն ինքն իրենով վթարային էր»,- այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
14:14
Որոշումը կայացվեց, վերջ. Աղվան Վարդանյանը՝ նախագահի պաշտոնում Արմեն Սարգսյանի առաջադրման մասին
Վերջինիս ոչ ժամանելը, ոչ էլ հեռանալը լրագրողները տեսնել չկարողացան, Սարգսյանը հանդիպման սենյակ մուտք գործեց և հեռացավ հակառակ կողմից:
Աղբյուր` Panorama.am
14:02
ՍԱՊԾ. «Lutik»-ի արտադրողը վարունգում առկա պտղային ճանճի մասին պարզաբանում է ներկայացրել
Ի պատասխան ՀՀ ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության հանձնարարականի՝ «Lutik» ապրանքանիշի մարինացված վարունգի մեջ որդեր...
Աղբյուր` Panorama.am
13:51
ՀՔԾ. Նախկին քննիչի վերաբերյալ քրգործն ուղարկվել է դատախազին
Պաշտոնեական կեղծիքներ կատարելու դեպքի վերաբերյալ ՀՔԾ-ում քննված քրեական գործի նախաքննությամբ հիմնավորվել է, որ Դավիթ Հովհաննիսյանը,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:43
Խաղաղություն պարտադրելու բազմաթիվ ձևեր կան. Աշոտ Ղուլյան
Շատ բան չի փոխվել, և 30 տարի հետո էլ շատ պարզ է, որ Ադրբեջանի իշխող վերնախավում սկզբունքորեն վերաբերմունք չի փոխվել: Փետրվարի 23-ին լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:40
Սարգիս Քլոյան. Մեր պահանջն է պարզել, ովքեր սպանեցին մեր երեխաներին
«Մեր պահանջը բացարձակապես կապ չունի քաղաքականության հետ»,-ԱԺ-ում ընթացող լսումների ժամանակ հայտարարեց «Մարտի 1» ՀԿ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:20
Սահմանադրության պահանջը ստորագրությամբ չի վերանում, ինչքան էլ դու ուժեղ քաղաքական ուժ լինես. Բոստանջյան
Պատգամավորը նաև նշեց, որ իր կարծիքով, նման փաստաթուղթ ստորագրելու իմաստ չկա։
Աղբյուր` Panorama.am
13:12
Հայկական բուսական թեյերը կարտահանվեն Գերմանիա
«Մենք Հայաստանում գտանք այն, ինչ փնտրում էինք». TeeGschwendner
Աղբյուր` Panorama.am
12:57
Ես դեմ կլինեմ, որ ինչ-որ ԶԼՄ-ի ներկայացուցիչ իր ուզած պահին բացի իմ աշխատասենյակի դուռը և հարցեր տա. Եսայան
«Քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի հանձնարարականը որևէ կապ չունի խոսքի ազատության սահմանափակման հետ»,- ասաց պատգամավորը:
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
«Ելք»-ն առաջարկում է փոխհատուցում տրամադրել մարտի մեկի զոհերի հարազատներին
ԱԺ «Ելք» խմբակցությունը պատրաստել է 2008 թ. մարտի 1-2-ի իրադարձությունների վերաբերյալ ԱԺ հայտարարության նախագիծ: Ընթացող լսումների...
Աղբյուր` Panorama.am
12:52
Գյուղապետերը տարիներով արձակուրդ չգնալու պատճառով համայնքային բյուջեի համար խնդիրներ են ստեղծել
ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարության 2017 թվականի ծրագրերը հիմնականում ուղղված էին տարածքների զարգացման խնդիրներին։  Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
12:22
Իրանի այս տարվա բյուջեն կազմում է 350 միլիարդ դոլար
Իրանի խորհրդարանը հաստատել է Ռուհանիի կառավարության ներկայացրած այս տարվա (2018-2019 մարտ) բյուջեի նախագիծը, որը կազմում է շուրջ 350 միլիարդ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
ԱԺ-ում մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին մարտի 1-ի զոհերի հիշատակը
«2008 թվականի մարտի 1-2-ի իրադարձությունների վերաբերյալ» ԱԺ հայտարարության նախագծի վերաբերյալ «Ելք» խմբակցության...
Աղբյուր` Panorama.am
11:46
«Գրանդ Հոլդինգի» բացառիկ առաջընթացը
«Տարիներ շարունակ «Գրանդ Հոլդինգը» մեր տնտեսության առաջատարն է: 2017 թվականին նույնպես ընկերությունը բացառիկ առաջընթաց է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Վարչապետը ծանոթացել է «Թվային Հայաստան» հիմնադրամի կողմից իրականացվող աշխատանքներին
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանն այսօր այցելել է «Թվային Հայաստան» հիմնադրամի գրասենյակ, որտեղ կառավարության ղեկավարին ներկայացվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
11:27
«ԵԼՔ»-ը ներկայացնում է իր դիրքորոշումը քաղաքապետարանում զլմ-ների գործունեության սկզբունքների վերաբերյալ
Երևանի քաղաքապետարանում տեղի ունեցող ԶԼՄ-ների աշխատանքի շուրջ քննարկումներին ընդառաջ «ԵԼՔ» խմբակցությունը ներկայացնում է իր...
Աղբյուր` Panorama.am
11:20
Լրագրողի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդոտելու դեպքով քրգործն ուղարկվել է դատարան
Մեղադրանք է առաջադրվել «Շին պլյուս» ՍՊ ընկերության տնօրեն Տ.Ն.-ին և նույն ընկերության վարորդ Վ. Խ.-ին:
Աղբյուր` Panorama.am
11:16
Ես չեմ կասկածում Լեռնային Ղարաբաղի հաղթանակի մեջ. Մոդեստ Կոլերով
Պատմության մեջ, ցավոք, չկա լիարժեք պատմական արդարություն, բայց կա հավերժ սուրբ պայքար այդ արդարության համար: Փետրվարի 22-ին «Արցախը Հայոց...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
Ֆլորիդայի դպրոցի ոստիկանը հրաժարական է տվել «վախկոտության» մեղադրանքներից հետո
Ֆլորիդայի դպրոցի զինված հսկիչը, որտեղ անցյալ շաբաթ հրաձգության հետևանքով զոհվել էր 17 մարդ, հրաժարական է տվել այն բանից հետո, երբ նրան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:04
Միրզոյանի անվան կոմպոզիտորական մրցույթի հայտերն ընդունվում են մինչև մայիսի 5-ը
Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախաձեռնությամբ, ՀՀ մշակույթի նախարարության և Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ մայիսի 10-12-ը կանցկացվի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Գերագույն հոգևոր խորհուրդը սթափության կոչ է անում Բեքչյանին, Աթեշյանին, Մաշալյանին
«Մեր ակնկալությունն է Թուրքիայի իշխանություններից, որ ընդառաջեն Հայոց Պատրիարքի ընտրությունների կազմակերպման հայ համայնքի արդար պահանջին»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:47
Թուրքիայում մեռել է 3 լեզու, ևս 15-ը՝ վտանգվել
UNESCO-ի ամենամյա զեկույցում՝ Թուրքիային նվիրված բաժնում, թվարկվել են բոլոր այն 15 լեզուները, որոնք անհետացման եզրին են հայտնվել Թուրքիայում:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:40
Գյումրիում փլուզման հետևանքով բնակիչներ են տարհանվել
Անցած գիշեր ահազանգ է ստացվել, որ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Գ.Նժդեհի փողոցի թիվ 7 շենքի 4-րդ հարկից տեղի է ունեցել փլուզում. անհրաժեշտ է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:35
Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են
Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 23-ին՝ ժամը 09:30-ի դրությամբ, հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Արցախի նախագահ. Կանենք ամեն հնարավորը մեր երկրի պաշտպանունակության ամրապնդման համար
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը փետրվարի 23-ին շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայրենիքի պաշտպանի օրվա առթիվ: Արցախի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
09:54
«Իրատես». Տեսաձայնագրությունը կա
«Իրատես»-ը գրում է. «Գրիշա Վիրաբյանի հայտարարությունը, ըստ որի Գևորգ Կոստանյանն իրեն կաշառք է տվել, ինչպես նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
«Ժողովուրդ». 700 մլն դրամ Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակիցներին պարգևատրելու համար
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Երևանի քաղաքապետարանը պարզապես մսխում է համայնքային բյուջեի միջոցները` ծախսելով գումարներն...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

ԱԺ-ում մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին մարտի 1-ի զոհերի հիշատակը
12:54 23/02/2018

ԱԺ-ում մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին մարտի 1-ի զոհերի հիշատակը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}