Մշակույթ 15:48 13/09/2017 Հայաստան

Երևանում կանցկացվի «Տպագրության մարգարիտ» խորագրով միջազգային գիտաժողով

«ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Մասնակցության» ծրագրի շրջանակներում սեպտեմբերի 19-20-ին Մատենադարանում տեղի կունենա «Տպագրության մարգարիտ» խորագիրը կրող միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված Ոսկան Երևանցու տպագրությամբ հայերեն առաջին Աստվածաշնչի 350-ամյակին։ Մատենադարանից Panorama.am-ին տեղեկացրեցին, որ գիտաժողովին կհաջորդի հայերեն առաջին տպագիր Աստվածաշնչի լավագույն նմուշների, ինչպես նաև հնատիպ այլ գրքերի ցուցադրությունը, որն իրականացվում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի և Հայաստանի Ազգային գրադարանի հետ համագործակցությամբ։

Գիտաժողովին զեկույցներով հանդես են գալու ոչ միայն հայ, նաև արտերկրից ժամանած մասնագետներ՝ Հարություն Գևորգյանը` (Փարիզ 8 համալսարան) «Ոսկան Երևանցի և հայ-լատինական դպրոցի մը ստեղծման ծրագիրը», Թեո Մաարտըն վան Լինտը՝ (Օքսֆորդի համալսարան) «Մարգարեություն Եզեկիելի եւ նրա հայ մեկնողներ՝ Ստեփանոս Սյունեցին եւ Եսայի Նչեցին, աստվածային գահի տեսիլքի մասին, Մայա Գրիգորյանը (Հայաստանի ազգային գրադարան)՝ «Աստվածաշնչի տպագրության ազգային օջախները», Վաղարշակ սարկավագ Սերոբյանը (Պոլսո Հայոց Պատրիարքարան)՝ «Ոսկան Եպս. Երեւանցի, Աստվածաշնչի տպագրությունը եւ Կ. Պոլիս», Գայանե Պողոսյանը (Երեւանի պետական համալսարան)՝ «Բույսերի անվանումները Աստվածաշնչի Ոսկանյան հրատարակության մեջ», Վարդի Քեշիշյանը (Մատենադարան)՝ «Որոշ դիտարկումներ հայերեն Աստվածաշնչի տպագրության նախափորձերի վերաբերյալ», Արմեն Խաչատրյանը (Հայաստանի ազգային գրադարան)՝ «Աստվածաշնչի ոսկանյան տպագրությունների առեղծվածը» և ուրիշներ:

Ոսկան Երևանցին (նաև՝ Ոսկան Ջուղայեցի) ծնվել է 1614 թվականին Նոր Ջուղայում: Նախնական կրթությունն ստացել է Նոր Ջուղայի ծխատեր քահանայի մոտ, ապա հաճախել Խաչատուր Կեսարացու Ամենափրկիչ վանքի դպրոցը, այնուհետև Երևանում Խաչատուր Կեսարացու և Սիմեոն Ջուղայեցու հետ աշակերտել Մելքիսեդ Վժանեցուն: Մոտ 1634-ին Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի հրավերով Նոր Ջուղայից եկել է Էջմիածին, Ուշիի Ս. Սարգիս վանքում նշանակվել վանահայր:
Ոսկան Երևանցին, իր հետ ունենալով Հակոբ Դ Ջուղայեցու հանձնարարականը, 1662-ին մեկնել է Եվրոպա՝  Աստվածաշունչը հայերեն հրատարակելու: Նախ գնացել է Լիվոռնո, ապա՝ Հռոմ, որտեղ ջանացել է Վատիկանից ստանալ Հռոմում կամ Իտալիայի որևէ քաղաքում Աստվածաշունչը տպագրելու թույլտվություն: Սակայն նրա բոլոր ջանքերն ի դերև են անցել, և նա մեկնել է Ամստերդամ, 1664-ի աշնանը ստանձնել Ամստերդամի Ս. Էջմիածնի և Ս. Սարգսի անվան տպարանի (1660-ին հիմնել էր Մատթեոս Ծարեցին) տնօրինությունն ու ձեռնարկել Աստվածաշնչի տպագրության նախապատրաստական աշխատանքները: Փորագրիչներին պատվիրել է նոտրգիր, նոր տեսակի գլխատառեր և թռչնագրեր, բնագիրը պատրաստել տպագրության ու իր աշակերտներ Կարապետ Անդրիանացու և Օհան Երևանցու հետ սկսել տպագրությունը: Տպագրության համար իբրև հիմք-բնագիր, ամենայն հավանականությամբ, օգտագործել է Կիլիկիայի Հեթում Բ թագավորի անունով հայտնի գրչագիր Աստվածաշունչը, որը գրվել էր 1295-ին՝  Հեթում Բ-ի պատվերով (Մատենադարան, ձեռ. դ 180): Այս բնագիրը Ոսկան Երևանցին խմբագրել է ըստ Վուլգատայի, տպագրության ընթացքում թարգմանել և ավելացրել Հին կտակարանի մի քանի գրքեր, որոնք չեն եղել հայերեն Աստվածաշնչում (և նրա կանոնում):

Ոսկանյան Աստվածաշունչը տպագրվել է 2 տարի 7 ամսում (1666 թ. մարտի 11 – 1668 թ. հոկտեմբեր 13): Տպագրությունը կատարված է վարպետորեն: Անվանաթերթերը կազմված են չորս փայտափորագիր կտորներից, աջ և ձախ զարդանկարների մեջ Հավատ և Հույս խորհրդանշանները ներկայացնող մարդկային կերպարանքներ են: Աստվածաշունչ բառը թռչնագրով է, կազմը՝  կարմիր կաշեպատ, հաստ տախտակից: Գործածված են յոթ տեսակ տպագրատառեր (խոշոր և փոքր զարդագիր, խոշոր և փոքր գլխագիր, խոշոր և փոքր բոլորգիր, Ոսկանի նոտրգիր): Գրեթե բոլոր նկարները գերմանացի Քրիստոֆել վան Զիխեմ կրտսերի փորագրություններն են, որոնք կատարվել են Ռաֆայելի, Ալֆրեդ Դյուրերի, Հենդրիկ Գոլցիուսի և եվրոպական ուրիշ նշանավոր վարպետների հայտնի նկարներից:
Ոսկանյան Աստվածաշունչը համարվում է հայ հին տպագրության լավագույն նմուշներից մեկը։

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:05
«Սեքյուրիթի Դրիմ» և «Էլիփս» ընկերությունները 1 մլրդ դրամից ավելի գումար են հափշտակել
ՀՀ ոստիկանության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից, ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի...
Աղբյուր` Panorama.am
21:04
ՀՀ ԱԳ նախարարը՝ ԱԳ նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպմանը
Հունիսի 22-ին Մինսկում կկայանա Արևելյան գործընկերությանն անդամակցող երկրների արտաքին գործերի նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
21:02
Նիկոլ Փաշինյանն անհրաժեշտ է համարել ընդլայնել հայ-չեխական կապերը տնտեսության ոլորտում
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում Չեխիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Պետր Միկիսկային: Այս մասին հայտնում են ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:59
Վարչապետը կարևորել է Հայաստանում ավիացիոն ոլորտի հետագա զարգացումը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Արմենիա» ավիաընկերության հիմնադիր-նախագահ Թամազ Գաիաշվիլիին: Այս մասին հայտնում են ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:57
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովայի պողոտայում
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ 2018 թվականի հունիսի 22-ից Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովայի պողոտայում՝ Տերյան և Մ.Գրիգորյան փողոցների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:49
Մենք շահագրգռված ենք, որպեսզի «Վեոլիա ջուր»-ն ավելի շատ ներդրումներ իրականացնի. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Վեոլիա» ընկերության Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների գծով գործադիր փոխնախագահ Մալիկա...
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
2011-ից առ այսօր ՊԲ ձեռնարկած կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունքում շարքից հանվել է թշնամական 22 անօդաչու թռչող սարք. Սենոր Հասրաթյան
Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը սկսել է անօդաչու թռչող սարքեր կիրառել 2011 թվականից: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
ԱԱԾ-ն գործողություններ է իրականացնում Առաքել Մովսիսյանի տանը
ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունը որոշակի գործողություններ է իրականացնում ԱԺ նախկին պատգամավոր Առաքել Մովսիսյանի տանը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ՄԱԿ. Մեկ տարում փախստականների թիվն ավելացել է 3 միլիոնով
2017 թվականին ապաստանի իրավունք է ստացել ընդամենը 100 հազար մարդ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Խոշոր չափերով գողություն Երևանում գործող գրասենյակներից մեկից
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով միջոցներ են ձեռնարկվում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Ուսումնասիրություն. Էրդողանի հակառակորդի հանրահավաքներին ավելի շատ մարդ է մասնակցում
Թուրքիայում գործող «Եվրասիական սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունների կենտրոնը» ներկայացրել է ուսումնասիրություն` նախագահների...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Սիրիան Ինտերպոլին և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին կտա երկրի տարածքից հանված մշակութային արժեքների ցուցակը
Սիրիայի մշակութային ժառանգության և թանգարանների վարչությունն ավարտում է գողացված և Սիրիայի տարածքից դուրս տարված արտեֆակտերի ամբողջական ցուցակի կազմումը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը կմասնակցի ութ թիմ
Ինչպես տեղեկացնում է ՀՖՖ ֆուտբոլի դեպարտամենտի մրցումների կազմակերպման և անցկացման բաժինը, 2018-2019 մրցաշրջանի Բարձրագույն խմբի առաջնությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Իսրայելը պաղեստինցիների հարձակումները բնութագրել է որպես «պահպանակային ահաբեկչություն»
Իսրայելական իշխանությունները շրջանառության մեջ են դրել նոր եզր՝ «պահպանակային ահաբեկչություն», որն օգտագործում են՝ Գազայի տարածքից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:48
Beeline-ի մասնակցությամբ մեկնարկում է ստարտափների աջակցությանն ուղղված ՍտարտՀաբ նախագիծը
Beeline-ը և Տեխնոլոգիական Զարգացման Կենտրոն հիմնադրամը հայտարարում են հայկական ստարտափների տեղեկատվական աջակցության ՍտարտՀաբ նախագծի Օֆլայն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Հայաստանում տեղի է ունենում իրավապահ համակարգի և հանրության հաշտեցման պատմական գործընթաց. Նիկոլ Փաշինյան
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ներկա է գտնվել ՀՀ ոստիկանության զորքերի կազմավորման 26-րդ տարեդարձին նվիրված հանդիսավոր արարողությանը: Կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Հայաստանում պաղպաղակի, կաթնաշոռի և մածունի արտադրությունը զգալի աճել է
ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2018 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսներին հանրապետությունում արտադրվել է  2...
Աղբյուր` Panorama.am
19:26
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների խնդրով զբաղվող ՀԿ նախագահը խոշոր չափերով յուրացում է կատարել
ՀՀ քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական բաժնում ձեռնարկվում են անհրաժեշտ քննչական և դատավարական այլ գործողություններ՝ հասարակական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
ՔԾ-ն դադարեցրել է Փաշինյանի, Միրզոյանի և Սասուն Միքայելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը
Երևան քաղաքում 2018թ. ապրիլի 13-ից 22-ը տեղի ունեցած իրադարձությունների փաստի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
ԸՕ քննարկումների ժամանակ բոլորն էլ ինչ-որ բան պետք է ասեն. քաղաքագետ
«Բոլոր հնարավոր ձևաչափերով պետք է քննարկումներ ծավալել»,- ամփոփեց քաղաքագետը։
Աղբյուր` Panorama.am
18:56
Մեսիի մայրը պատմել է որդու տառապանքների մասին
Արգենտինայի հավաքականի հարձակվող Լեոնել Մեսիի մայրը՝ Սելիյա Կուչիտին պատմել է, որ որդին շատ է մտահոգվում իր հասցեին հնչող քննադատություններից։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Ալժիրը դպրոցական քննությունների շրջանում անջատում է ինտերնետը
Ալժիրի իշխանությունները դպրոցական քննությունների ընթացքում ամբողջ երկրում անջատում են համացանցը: «Բի-բի-սի»-ի ռուսական ծառայությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Աճուրդում չեն կարողացել վաճառել Մոցարտի ձեռագիրը
Փորձագետները այդ լոտը գնահատել են «հիանալի»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Ախալքալաքի ևս մեկ եկեղեցի մշակութային ժառանգության հուշարձանի կարգավիճակ է ստացել
Իխտիլայի (Մերենիայի), Խանդոյի, Մաջադիայի, Օրջայի, Ախալքալաքի եկեղեցիների հետ միասին մշակութային ժառանգության հուշարձանի կարգավիճակ է ստացել նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Եվպատորիայում հրդեհի հետևանքով հինգ մարդ է տուժել
Եվպատորիայում հանգստյան տանը բռնկված հրդեհի հետևանքով տուժել է հինգ մարդ: «Գազետա.ռու»-ի հաղորդմամբ, հրդեհը բռնվկվել է տանիքում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:10
Դատապարտյալին տեսակցության եկածների սեռական օրգանների հատվածում բջջային հեռախոսներ են հայտնաբերվել. ՔԿԾ
Նախօրեին՝ ժամը 14:30-ի սահմաններում, «Արթիկ» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներն անձնական խուզարկության են ենթարկել դատապարտյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
«Հարկման արդարությունը»՝ հանրային սննդի ոլորտում
Տնտեսվարողները գոհ են ու դժգոհ, հարկերը բարձրանում են ու նվազում. մասնագետի պարզաբանումը
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}