Քաղաքական 12:35 14/11/2017 Հայաստան

ԼՂ հարցի շուրջ ակնկալիքները՝ ռուս-թուրքական մերձեցման շրջանակներում

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Ամեն անգամ, երբ հանդիպում են Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահները, Հայաստանում և Ադրբեջանում ակտիվանում են խոսակցությունները, թե դրանք ինչ ազդեցություն կունենան Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վրա: Ակնկալիքները տարբեր են, երբեմն տրամագծորեն հակառակ: Ադրբեջանական կողմը սովորաբար դրական սպասումներ է ունենում:

Ակնկալիքն այն է, որ Թուրքիայի նախագահը Ռուսաստանի գործընկերոջ մոտ կներկայացնի և կպաշտպանի ադրբեջանական մոտեցումները, ինչը կազդի հակամարտության կարգավորման հետագա գործընթացի վրա:

Այսպես եղավ և նոյեմբերի 13-ին Սոչիում կայացած ռուս-թուրքական բարձր հանդիպումից առաջ: Նոյեմբերի 2-ին Ադրբեջան կատարած այցից հետո նախագահ Էրդողանը հայտարարել էր, որ պատրաստվում է ԼՂ հարցը քննարկել ՌԴ նախագահ Պուտինի հետ, «քանի որ նրա վերաբերմունքը շատ կարևոր է: Եթե նա իրականում կենտրոնանա այս հարցի վրա, ապա այն հեշտ լուծում կստանա»:

Սոչիում Պուտինի հետ ԼՂ հարցը քննարկելու մտադրության մասին Էրդողանը երկրորդ անգամ հայտարարել էր հանդիպումից ժամեր առաջ` օդանավակայանում: Չնայած այս հավաստիացումներին` նոյեմբերի 13-ին կայացած հանդիպումից հետո նախագահներ Պուտինի և Էրդողանի՝ մամուլի համար արված հայտարարություններում որևէ անդրադարձ չկա Լեռնային Ղարաբաղին: Քննարկվել են առևտրային հարցեր, տնտեսական և  էներգետիկ համագործակցությանն առնչվող խնդիրներ, Սիրիա: Կողմերը գոհ են հարաբերությունների զարգացման դինամիկայից, և, ինչպես նախագահ Պուտինն է հայտարարել, «ռուս-թուրքական հարաբերությունները գործնականում ամբողջությամբ վերականգնվել են»` նկատի ունենալով 2015թ. նոյեմբերի 24-ին ռուսական Սու-24 ինքնաթիռի կործանումից հետո երկու երկրների միջև հարաբերությունների սառեցումը:՚

Չնայած պաշտոնական հաղորդագրություններին` Ադրբեջանում դեռևս վստահ են, որ այդուհանդերձ ԼՂ հարցը քննարկվել է Սոչիում փակ դռների հետևում մոտ 2.5 ժամ տևած բանակցությունների ընթացքում:

Այն, որ Թուրքիան ԼՂ հարցում միանշանակ աջակցում է Ադրբեջանին և հանդես է գալիս նրա շահերի խոսափողի դերում, հայտնի է բոլորին: Հետաքրքրականն այն է, թե ինչու է մեծ Ադրբեջանի ակնկալիքները ռուս-թուրքական երկխոսության ձևաչափում ԼՂ հարցի քննարկումներից:

Պատճառների թվում կարելի է առանձնացնել Թուրքիայի առաջնորդի կերպարը հանրային ընկալումներում: Էրդողանի սիրած ամպլուաներից է հանդես գալ որպես մահմեդական և թյուրքական ժողովուրդների պաշտպանի ու հովանավորի դերում` օսմանյան սուլթանի արդիականացված ու մի քիչ էլ «լայթ» տարբերակով: Ադրբեջանի պարագայում, ավելին, նա «արյունակից եղբոր» դերում է: Ուստի բնական է սպասել, որ նման ազդեցիկ «ազգականը» «ռուսական ցարի» մոտ կներկայացնի ադրբեջանցիների ցավը և կկարողանա բարենպաստ լուծումներ ստանալ:

Ռուս-թուրքական մերձեցումից Ադրբեջանի դրական սպասումները կարող են նաև հենվել պատմական փորձի վրա, ինչպես եղավ 1921թ. բոլշևիկաքեմալական համագործակցության արդյունքում ծնված Մոսկվայի պայմանագրի դեպքում:

Թերևս նույն պատմական փորձն է, որ հայերի մոտ անհանգստության պատճառ է դառնում և որոշակի բացասական սպասումներ ձևավորում ռուս-թուրքական հարաբերությունների խորացումից:

Մտավախությունն այն է, որ երկու խոշոր հարևանների լայն պայմանավորվածությունների շարքում հայկական շահը կարող է հայտնվել «մետաղադրամի» դերում: Նույն Մոսկվայի պայմանագիրը դրա վկայությունն է: Բացի այդ, այս պահին հայկական կողմի համար ԼՂ հարցը քննարկելու միակ ընդունելի ձևաչափը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո ընթացող բանակցություններն են, և Թուրքիայի ներգրավումն այդ քննարկումներում, ինչ ձևով էլ որ դա դրսևորվի, անընդունելի է:

Ինչևէ, հաշվի առնելով միջազգային հարաբերությունների ներկա կառուցվածքը և նախագահներ Պուտինի ու Էրդողանի` իշխանության մնալու անկոտրում ցանկությունը` ռուս-թուրքական սիրավեպը մոտ ապագայում շարունակվելու և խորանալու է, որը գուցե և կազդի մեր տարածաշրջանում լարվածության որոշակի թուլացմանը, իսկ թե ինչ ազդեցություն կունենա ԼՂ հակամարտության կարգավորման վրա, դեռևս հստակ չէ: Տարածված կարծիք կա, որ Ռուսաստանը չի ցանկանում լուծել ԼՂ հակամարտությունը՝ տարածաշրջանում իր ազդեցությունը պահպանելու համար և անկեղծ չէ իր ձգտումներում: Մեծ հարց է նաև, թե որքանով է Թուրքիան անկեղծ և արդյոք նրա հետապնդած հիմնական նպատակը մեր տարածաշրջանում ԼՂ խնդրի կարգավորումն է:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:32
ՊՊԳՎ Երևանի կայազորի շարային ստուգատեսը
Այն անցկացրել է գլխավոր վարչության պետ, ոստիկանության գեներալ-մայոր Արամ Զաքարյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Թրամփը կոչ է արել Կոնգրեսին փոխել միգրացիոն օրենսդրությունը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Կոնգրեսին կոչ է արել փոխել միգրացիոն օրենսդրությունը։ Այդ մասին նա գրել է Թվիթերի իր էջում, գրում է Գազետա.ռու:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Արցախի կառավարությունը որևէ մեքենա չի հատկացրել Երկրապահ կամավորական միությանը. Արայիկ Հարությունյան
«Կարծում եմ, որ պետք է բոլորս սպասենք իրավապահ մարմինների մանրազնին աշխատանքին և վճիռներին»,- գրել է նա։
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Մոսկվա-ղարաբաղյան հակամարտություն՝ կրկնվող հայտարարություն
Զախարովայի խոսքով, Ռուսաստանն ամբողջությամբ հավատարիմ է ԵԱՀԿ ՄԻնսկի խմբի համանախագահ երկրի իր դերին։
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Տեղի ունեցող փոփոխությունները ֆրանսիական նոր ներդրումներ կբերեն Հայաստան. ՀՀ վարչապետ
«Օտարերկրյա որևէ ներդրող մեր երկրում որևէ խնդիր չպետք է ունենա և պետք է գործի հավասար դաշտում»,- ասել է Փաշինյանը:
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Յուրի Արոյանի ընկերուհին պատմել է նրա մահվան պատճառների մասին
Ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասան Յուրի Արոյանի ընկերուհի Տատյանա Մուրտազինան լրագրողներին պատմել է, թե ինչը կարող էր դառնար 67-ամյա դերասանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Հայտնի է Քեյթ Միդլթոնի որդու մկրտության օրը
Արքայազն Լուիի մկրտությունը կկայանա հուլիսի 9-ին Լոնդոնի Սեյնթ-Ջեյմս պալատի թագավորական մատուռում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Արցախի պետնախարարը ծանոթացել է բազմաբնակարան շենքերի տանիքների վերանորոգման աշխատանքներին
Նա ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է լուրջ ուշադրություն դարձնել աշխատանքների որակին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
ՍԱՊԾ աշխատակիցները բաց նամակ են հղել ՀՀ վարչապետին
«Ցավոք, այսօրվա նիստում Ա. Վարդանյանի թեկնածությունը չի քննարկվել՝ առնվազն մեկ օր առաջ կենսագրականը խորհրդի անդամներին չներկայացնելու պատճառաբանությամբ»,- ասված է նամակում:
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Չարաշահումներ N զորամասում
Զորամասի հրամանատարին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 1-ին մասով (4 դրվագ)։
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Ռոնալդուն գլխավորում է աշխարհի խաղերի ռմբարկուների ցուցակը
Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի հարձակվող Քրիշտիանու Ռոնալդոն ներկա պահին աշխարհի առաջնության խաղերում ամենաբարձր արդյունք ունեցող ֆուտբոլիստն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Հալեպում Հայաստան|ի գլխավոր հյուպատոսությունը վերադարձել է իր նստավայր
Տարիներ շարունակ թափառումից հետո Հալեպում Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսությունը վերադարձել է իր նստավայր։ Այս մասին տեղեկացնում է ԱԳՆ մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Դեմոյան. Հորդառատ անձրևի պատճառով հանգել է Մեծ Եղեռնի հուշահամալիրի Հավերժական կրակը
«Այսօր հորդառատ անձրևի պատճառով հանգչեց Մեծ Եղեռնի հուշահամալիրի Հավերժական կրակը»,-ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է Հայկ Դեմոյանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
ՊՊԾ-ի գնդի գործով ձայնագրություններ. «Հիմա ներում-բեկում չկա, ծեծեք, ջարդեք դավաճաններին Նիկոլից սկսած…»:
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրում հունիսի 20-ին մեղադրող կողմը ներկայացրել է 2016 թվականի հուլիսին ՀՀ ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Շարմազանով. Մենք դեմ ենք բաժանարար գծերին
ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Էդուարդ Շարմազանովն ու Ալբանիայի խորհրդարանի նախագահ Գրամոզ Ռուչին այսօրվա հանդիպմանը քննարկել են հայ-ալբանական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
ՀՔԾ-ն դիմում է քաղաքացիներին՝ Մանվել Գրիգորյանի քրգործով
ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, ԵԿՄ նախագահ Մանվել Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող քրեական գործով պարզվել է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Արմավիրում կարկուտի պատճառած վնասների ահազանգ են ստացել վեց համայնքներից
25-27 րոպե տևած կարկուտը Լեռնամերձում գետնին է հավասարեցրել նախորդ երկու կարկուտներից փրկված պտուղն ու բանջարեղենը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Երբ ավելի հաճույքով կրում են զինվորի հանդերձանքի նմանը, շահավետ վաճառում են, քան կծառայեին որպես զինվոր
Այսօր փողոցներով քայլելիս հաճախ ենք հանդիպում զինվորական հանդերձանքի նման հանդերձանքով մարդկանց։ Շատ դեպքերում դժվար է հասկանալ՝ զինծառայող է,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
ՀՅԴ. «Միֆեր և իրականություն՝ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին»
ՀՅԴ խմբակցությունը հայտարարություն է, որտեղ ներկայացված է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի հետազոտությունը պարտադիր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
Արցախում օրեր առաջ գայլի հարձակումից տուժած 11-ամյա երեխան մահացել է
Հունիսի 19-ին Արցախ ԱՆ «Ստեփանակերտի շտապ բուժօգնության կայան» ՓԲԸ-ից ոստիկանության քաղաքային վարչություն հաղորդում է ստացվել այն...
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Դավիթ Տոնոյանը ծանոթացել է «Դիտակետ» ծրագրի մանրամասներին
«Դիտակետ» ծրագրի համակարգող Արմեն Խաչիկյանն այսօր ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանին է ներկայացրել ծրագրի մանրամասները և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Սուրեն Պապիկյանը Ազգային արխիվի տնօրենին հորդորել է ազատման դիմում գրել
Տարածքային կառավարման և զարգացման  նախարար Սուրեն Պապիկյանն այսօր Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանին հրավիրել է իր մոտ և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
Առաջին անգամ Հայաստանը կհյուրընկալի 1֊ին կամ 2֊րդ լիամետրաժ ֆիլմի կինոռեժիսորների՝ Փոքր Կովկասի 4 երկրից
Հայտնի են C2C տարածաշրջանային կինոնախագծերի և հետարտադրական փուլում գտնվող ֆիլմերի շուկայի մասնակիցները։ Այսօր  «Ոսկե Ծիրան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Արի ու տես՝ հակապետական թիթեռնիկներ
Ամեն նոր բառ ու գնահատական բազմակի գնահատականնների է արժանանում: Նույնիսկ եթե դրա մասին մանրամասն չի գրվում: Վերջին «հակապետական»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
ՀՀ նախագահը հաստատել է խորհրդակցական ժամանակավոր աշխատանքային խմբի կազմը
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը ստորագրել է կարգադրություն  խորհրդակցական ժամանակավոր աշխատանքային խմբի անհատական կազմը հաստատելու մասին:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
ԵԿՄ-ն ոչ թե քաղաքականացվեց, այլ նրան ներքաշեցին քաղաքական դաշտ. իրավապաշտպան
«Նրանք մարդուց կամաց-կամաց վերածվեցին հանցագործի»,- փաստեց բանախոսը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Ժամկետային զինծառայող Հրանտ Մանգասարյանի մահվան գործով մեղադրանք է առաջադրվել հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետին
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության երրորդ կայազորային քննչական բաժնում քննվող քրեական գործով պարզվել են ժամկետային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Ընտրական բարեփոխումները պետք է իրականացվեն քաղաքական համաձայնությամբ, հանրային ներգրավվածությամբ. Աշոտյան
«Հարաբերությունները Եվրոպական միության և նրա անդամ երկրների հետ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության օրակարգի անկյունաքարերից մեկն է»,-...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}