Քաղաքական 09:54 28/11/2017 Հայաստան

ՌԴ-ԵՄ հայաստանյան խաղատախտակում գրանցվեց ոչ-ոքի, բայց հաղթեց Հայաստանը

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում ստորագրվեց Հայաստան-ԵՄ նոր՝ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը։ 7 տարվա բանակցությունների արդյունքում մշակված այս փաստաթուղթը բավականին սպասված էր, և դրա  ստորագրումը լայն հանրային քննարկումների տեղիք տվեց Հայաստանում և դրա սահմաններից դուրս, հատկապես՝ Ադրբեջանում և Ռուսաստանում։

Հայաստանում նոր համաձայնագրի ստորագրման մասին խոսում են հիմնավոր ուրախությամբ, Ադրբեջանում՝ նախանձով և չարակամտությամբ, իսկ Ռուսաստանում՝ անթաքույց գրգռվածությամբ, որը երբեմն դառնում է մաղձոտ չարախոսություն։ Եվրոպական կողմից արձագանքները առանձնահատուկ զգացմունքային չէին, գնահատականները բարձր էին, սակայն ավելի զուսպ և պրագմատիկ։

Հայաստանի համար նոր համաձայնագրի կարևորության մասին այս օրերին շատ է խոսվել։ Այն ընկալվում է որպես դիվանագիտական մեծ հաջողություն, որը  նպաստելու է արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորության ապահովմանն ու հավասարակշռության վերականագնմանը, ներպետական բարեփոխումներին ու արդիականացմանը, տնտեսական աճին ու ոլորտային համագործակցության խթանմանը ԵՄ հետ և այլն։ Սակայն ամենաշատ շրջանառվող թեզերից մեկն այն էր, որ Հայաստանը դժվարությամբ, բայց կարողացավ կյանքի կոչել «և, և» քաղաքականությունը։

Այսինքն, Հայաստանն առաջինն էր, որ լինելով Եվրասիական տնտեսական միության անդամ, նման համընդգրկուն և ընդլայնված գործընկերություն է հաստատում մեկ այլ միության հետ։ Ինչու՞ սա հնարավոր եղավ 2017թ․-ին,այլ ոչ թե 2013թ․-ին։

Արևելյան գործընկերությունը, կոչված լինելով բարեփոխումների, համագործակցության ու առևտրի միջոցով խթանելու նրա մեջ ընդգրկված երկրների եվրոպականացումը և զարգացումը, ըստ էության նաև աշխարհաքաղաքական ծրագիր է և մի շարք երկրներ այն օգտագործում են իրենց ռեալպոլիտիկ շահերն առաջ մղելու համար։ Ռուսաստանն ի սկզբանե այս նախաձեռնությունն ընդունել է որպես մարտահրավեր՝ իր մերձավոր արտասահմանի երկրներում ազդեցության համար մղվող մրցակցության համատեքստում։ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնողներ Լեհաստանը և Շվեդիան, դրա ամենամեծ ջատագով երկրներից մերձբալթյան պետությունները, Չեխիան, Ռումինիան ևս այս կամ այն չափով Արևելյան գործընկերությունը դիտարկել և կիրառել են որպես աշխարհաքաղաքական գործիք Ռուսաստանի և իրենց միջև ընկած բարիեր երկրներին՝ հատկապես Ուկրաինային, ազդեցության իրենց ոլորտում պահելու համար։

Ի՞նչ փոխվեց վերջին չորս տարիներին, որը աշխարհաքաղաքական նման մրցակցության պայմաններում հնարավոր դարձրեց կյանքի կոչել Հայաստանի բազմավեկտոր քաղաքականությունը։

Նախ նշենք, որ 2014թ. ուկրաինական ճգնաժամից հետո Ռուսաստան-ԵՄ և Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերությունները մշտական վատթարացել են և ներկայումս աննախադեպ ցածր ու լարված մակարդակի վրա են։ Այդուհանդերձ Հայաստանում այդ հարաբերությունները չվերաճեցին առճակատման ու հանրային բախումների։ Առաջին հերթին դա պայմանավորված է Հայաստանի հռչակած շահերի համադրման քաղաքականությամբ, գործընկերների հետ բաց ու թափանցիկ լինելու փաստով, ինչպես նաև սահմանափակ եվրոպական ձգտումներով։ Վերջին հանգամանքը նշանակում է, որ այսօր Հայաստանը չի ձգտում ԵՄ անդամակցության, ինչն ընդունելի է և՛ ԵՄ-ի, և՛ ՌԴ-ի համար։

Եվրոպական միությանը պետք էր Բրյուսելի գագաթնաժողովին իրական առաջընթաց գրանցել՝ ցույց տալու համար, որ Արևելյան գործընկերությունը դեռ կենսունակ ծրագիր է։ Բացի այդ Ուկրաինայի ճգնաժամից հետո պարզ դարձավ, որ հնարավոր չէ անտեսել ռուսական շահն այս տարածաշրջանում, ուստի վերանայվեց «կամ, կամ» իմպերատիվ մոտեցումը։ ԵՄ արտաքին քաղաքական հաստատակամության վրա ազդել են նաև ներքին զարգացումները, ինչպես օրինակ՝ Բրեքսիտը, աջակողմյան պոպուլիզմի աճը, որոնք նվազեցնում են Միության արտաքին գրավչությունը և թուլացնում են բանակցային դիրքերը։

ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից հետո Հայաստանի եվրոպական քաղաքականությունն այլևս լուրջ ռիսկեր չի ներկայացնում Ռուսաստանի համար։ Եվ ինչքան էլ տհաճ լինի ռուսական որոշ շրջանակների համար Հայաստանի եվրոպական այս ռեվերանսները, ընդհանուր առմամբ դաշնակից երկրի կարողություններն ամրապնդող համաձայնագրի կնքումը պետք է, որ լուրջ խոչընդոտների չհանդիպեր։

Թե Եվրոպայում, թե Ռուսաստանում կգտնվեն մարդիկ, ովքեր այս համաձայնագրի կնքումը գլոբալ խաղի տեսակետից կհամարեն դիրքային կորուստ: Դրանով իսկ հանդերձ, կարող ենք փաստել, որ Ռուսաստան-ԵՄ մրցակցության հայաստանյան խաղատախտակում այս փուլում գրանցվեց ոչ-ոքի։ Իսկ եթե ավելի դրական անկյունից ներկայացնենք, ապա աշխարհաքաղաքական այս պարտիան «win-win» ելք ունեցավ ԵՄ և ՌԴ համար, իսկ Հայաստանը կրկնակի հաղթող դուրս եկավ։

Նյութական շոշափելի և ոչ շոշափելի, անմիջական և հեռանկարային օգուտներից բացի, այս համաձայնագրի կնքումը բավականին մեծ դրական լիցք հաղորդեց հայաստանյան հանրությանը՝ բացելով նոր հեռանկարներ ու բերելով նոր ակնկալիքներ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:36
Նախշուն Տավարացյանի լիազորությունները դադարեցվել են
Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ Նախշուն Տավարացյանի լիազորությունները Բարձրագույն դատական խորհրդի որոշմամբ այսօրվանից դադարեցվում են։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Կարծախում նշվել է Ջիվանու օրը
Սամցխե-Ջավախքի Կարծախ գյուղում հուլիսի 20-ին նշվել է Ջիվանու օրը։ Տոնական օրը մեկնարկել է  Կարծախ գյուղի Սուրբ Հովհաննու Կարապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Բեդուիներին հյուր
Եգիպտոսի ծովափնյա Հուրգադա քաղաքից «Արաբական անապատ» հայաստանցի մոտ երեք տասնյակ լրագրողներին հասցրեցին երեք ջիպերը։ Անապատը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Լև Սարգսյան. Մեջքի վնասվածքով էի մասնակցում ԱԱ-ին
Հարավային Կորեայի Գվանջու քաղաքում անցկացվող ջրային մարզաձևերի ԱԱ-ում հայ ջրացատկորդները ավարտել են իրենց ելույթները:ՀԱՕԿ լրտվականի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Համայում յոթ խաղաղ բնակիչ է զոհվել
Սիրիայի արևմուտքում Համա նահանգի հյուսիսում առնվազն յոթ մարդ է զոհվել ահաբեկիչների կողմից հրթիռակոծության հետևանքով։ Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:37
Ռուբեն Բաբայանը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի կալանավորման և արդար դատական համակարգ ունենալու մասին
«Մեզ իսկապես պետք է ունենալ արդար դատաիրավական համակարգ, և ավելին ասեմ մենք երբեք այդպիսի համակարգ չենք ունեցել՝ խոսքը չի գնում համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Պատանի բռնցքամարտիկները պատրաստվում են Եվրոպայի առաջնությանը
Կրտսեր տարիքի բռնցքամարտի պատանիների Հայաստանի հավաքականն ավագ մարզիչ Տիգրան Արմենակյանի և Նվեր Վարդանյանի գլխավորությամբ շարունակում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:17
Լուկաշենկո. Ուկրաինան՝ Եվրոպայի «ընդհանուր դժբախտությունը»
«Ես շատ լավ գիտեմ ուկրաինացի ժողովրդին և այն ամենը, ինչ այսօր տեղի է ունենում Ուկրաինայում, այդ ժողովուրդը դրան արժանի չէ»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:05
Արտախորհրդարանական կուսակցությունները կառավարությունից պահանջում են հրաժարվել պետականությանը սպառնացող գործողություններից
Արտախորհրդարանական մի քանի կուսակցություններ հայտարարություն են տարածել՝ Հայաստանում դատարանների շուրջ ծավալված իրադարձությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Իրանում 17 ամերիկացի լրտեսներ են ձերբակալվել
Իրանի տեղեկատվության և ազգային անվտանգության նախարարությունը հաղորդել է, որ ԱՄՆ-ի օգտին լրտեսության մեջ ներգրավված 17 անձինք են ձերբակալվել։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:45
Ոստիկանությունը՝ Էջմիածնում շների սպանդի մասին
Ոստիկանությունը պարզաբանում է տարածել թափառող շների սպանդ իրականացնելու հրապարակման մասին։ «Վերջերս «Դինգո թիմ»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:39
Հասմիկ Պապյան. Չեմ հասկանում, թե տրամաբանության բացակայության ինչ սկզբունք է գործարկվել նոր Հայաստանում Մաթևոսյանի թանգարանի դեպքում
«Հարցս ուղղում եմ Հայաստանի վարչապետին, կրթության և մշակույթի նախարարին, Երևանի քաղաքապետին, քաղաքաշինության կոմիտեի ղեկավարին, և եթե կան էլի պատասխանատու մարմիններ ու անձինք...»։
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Բիզնես-առաջադրանքը՝ նորարար մտքի խթանման միջոց. ՎիվաՍել-ՄՏՍ
«Հայաստանի պատանեկան նվաճումների» նախաձեռնությամբ և ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի գործընկերությամբ՝ 2019թ. հուլիսի 20-ին Ծաղկաձորում արդեն հինգերորդ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:18
Ինչո՞ւ պետք չէ Որդան կարմիրը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին
Առաջիկայում չի նախատեսվում «Որդան կարմիր» մշակութային տարրի վերաբերյալ հայտ ներկայացնել  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային...
Աղբյուր` Panorama.am
16:09
Փաշինյանն արձակուրդ է մեկնում
Հուլիսի 22-ից օգոստոսի 2-ը։
Աղբյուր` Panorama.am
15:57
Չկալովկայի նախկին ղեկավարը համայնքին շուրջ 3․4 մլն դրամի վնաս է պատճառել
Օրերս Ազգային անվտանգության ծառայությունից ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչություն օպերատիվ տվյալներ էին...
Աղբյուր` Panorama.am
15:49
Երևան-Ստամբուլ-Երևան ավտոբուսի ուղևորները չեն ենթարկվել մաքսային ծառայողների օրինական պահանջներին. ՊԵԿ
Պետական եկամուտների կոմիտեի աշխատակիցների կողմից հերթական հսկողական աշխատանքներն իրականացնելիս` Թուրքիայից ՀՀ Գոգավան-Պրիվոլնոյեի մաքսային...
Աղբյուր` Panorama.am
15:32
Փաշինյան. Հեռու չէ այն օրը, երբ կհնչի «Տիկնայք և պարոնայք գեներալներ» արտահայտությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան  իր էջում գրել է. «Կարծում եմ այսօր առաջին անգամ Հայաստանի Զինված ուժերի պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
Նախորդ շաբաթվա մեջ 70 ճանապարհատրանսպորտային պատահար է եղել
ՀՀ ԱԻՆ ՓԾ  ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոնում հուլիսի 15-21-ը գրանցվել է 867 դեպք, որից  609-ը՝ արտակարգ: ԱԻՆ մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Ներկայացվել են Տոկիո-2020-ի անձնակազմի և կամավորների համազգեստները
Տոկիո-2020 Օլիմպիական  և Պարալիմպիկ Խաղերի Կազմկոմիտեն ներկայացրել է ավելի քան 110,000 անդամից կազմված անձնակազմի և կամավորների...
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Ուկրաինայում խոսել են Զելենսկու համար պատրաստված թակարդի մասին
Ուկրաինայի վարչապետ Վլադիմիր Գրոյսմանի կառավարությունը թակարդ է պատրաստել նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու համար: Այդ մասին, ինչպես գրում է Ria-ն,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:55
Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբան. Այն, ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանում մեկ ամիս առաջ, պատմական էր
«Եվրոպական տեսակետից այս քրեական վարույթն այլևս ավարտված է»,-լրագրողների հետ հանդիպմանը, խոսելով ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:51
Ռադայի ընտրություններում Նադեժդա Սավչենկոն ստացել է 8 ձայն
Ուկրաինայի Ռադայի պատգամավոր Նադեժդա Սավչենկոն նախօրեին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում ստացել է 8 ձայն։ Այս մասին գրում է Gazeta-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
Ֆրանսիայի ափերի մոտ կես դար առաջ խորտակված սուզանավ են գտել
«Միներվա» սուզանավը, որն առեղծվածային հագամանքներում խորտակվել էր Միջերկրական ծովում ավելի քան կես դար առաջ, հայտնաբերել են...
Աղբյուր` Panorama.am
14:30
Հռոմի պապը նամակ է ուղարկել Սիրիայի նախագահին
Այն արդեն հանձնվել է Բաշար Ասադին։
Աղբյուր` Panorama.am
14:16
Խերսոնում շրջվել է քվեաթերթիկներ տեղափոխող միկրոավտոբուսը
Խերսոնում կողաշրջվել է ավտոմեքենա, որը Ուկրաինայի ռադայի արտահերթ ընտրություններից հետո տեղափոխել է նախընտրական քվեաթերթիկները: Գազետա.ռու...
Աղբյուր` Panorama.am
14:03
Որոշ մարդիկ անցյալում կարծել են, որ օրենքից վեր են․ ԵՄ դեսպան
«Կառավարության գործողությունների գնահատողը դուք պետք է լինեք, այլ ոչ թե ես։ Հետևաբար, շատ դիվանագիտորեն պետք է մոտենամ ասածներիս, բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Թե բա՝ Սևանը մաքրվում է
Սա վերջին պաշտոնական հաղորդագրությունն է։ Այ, Բայկալը՝ հա, բայց Սևանը հաստատ չէ։ Տեսնելու է դա էլ, հո ասելով չի։ Ու ինչն է անհարմար։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:37
ԼՂ կարգավորման հարցում ԵՄ դիրքորոշումը մնում է նույնը․ Սվիտալսկի
«ԵՄ-ի դիրքորոշումը ԼՂ կարգավորման վերաբերյալ մնում է  նույնը։ Սա այն դիրքորոշումն է, որը հիմնված է մի շարք հիմնարար սկզբունքների վրա։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:29
Տոնոյան. Չեմ կարծում, որ մեր զինծառայողը պետք է ավելի էժան սնունդ ուտի
«Երեք տարվա ընթացքում պետք է հասնենք այն արդյունքի, որ բոլոր զորամասերում նույն ձևաչափով իրականացվի սնունդը, ապահովի սննդի...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ
15:07 17/07/2019

Ռոբերտ Մելքոնյան. Այսօր էլ «Սասնա Ծռեր»-ն իրենց պահում են լկտի և ցինիկ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}