Քաղաքական 09:54 28/11/2017 Հայաստան

ՌԴ-ԵՄ հայաստանյան խաղատախտակում գրանցվեց ոչ-ոքի, բայց հաղթեց Հայաստանը

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան, քաղաքագետ

Նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում ստորագրվեց Հայաստան-ԵՄ նոր՝ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը։ 7 տարվա բանակցությունների արդյունքում մշակված այս փաստաթուղթը բավականին սպասված էր, և դրա  ստորագրումը լայն հանրային քննարկումների տեղիք տվեց Հայաստանում և դրա սահմաններից դուրս, հատկապես՝ Ադրբեջանում և Ռուսաստանում։

Հայաստանում նոր համաձայնագրի ստորագրման մասին խոսում են հիմնավոր ուրախությամբ, Ադրբեջանում՝ նախանձով և չարակամտությամբ, իսկ Ռուսաստանում՝ անթաքույց գրգռվածությամբ, որը երբեմն դառնում է մաղձոտ չարախոսություն։ Եվրոպական կողմից արձագանքները առանձնահատուկ զգացմունքային չէին, գնահատականները բարձր էին, սակայն ավելի զուսպ և պրագմատիկ։

Հայաստանի համար նոր համաձայնագրի կարևորության մասին այս օրերին շատ է խոսվել։ Այն ընկալվում է որպես դիվանագիտական մեծ հաջողություն, որը  նպաստելու է արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորության ապահովմանն ու հավասարակշռության վերականագնմանը, ներպետական բարեփոխումներին ու արդիականացմանը, տնտեսական աճին ու ոլորտային համագործակցության խթանմանը ԵՄ հետ և այլն։ Սակայն ամենաշատ շրջանառվող թեզերից մեկն այն էր, որ Հայաստանը դժվարությամբ, բայց կարողացավ կյանքի կոչել «և, և» քաղաքականությունը։

Այսինքն, Հայաստանն առաջինն էր, որ լինելով Եվրասիական տնտեսական միության անդամ, նման համընդգրկուն և ընդլայնված գործընկերություն է հաստատում մեկ այլ միության հետ։ Ինչու՞ սա հնարավոր եղավ 2017թ․-ին,այլ ոչ թե 2013թ․-ին։

Արևելյան գործընկերությունը, կոչված լինելով բարեփոխումների, համագործակցության ու առևտրի միջոցով խթանելու նրա մեջ ընդգրկված երկրների եվրոպականացումը և զարգացումը, ըստ էության նաև աշխարհաքաղաքական ծրագիր է և մի շարք երկրներ այն օգտագործում են իրենց ռեալպոլիտիկ շահերն առաջ մղելու համար։ Ռուսաստանն ի սկզբանե այս նախաձեռնությունն ընդունել է որպես մարտահրավեր՝ իր մերձավոր արտասահմանի երկրներում ազդեցության համար մղվող մրցակցության համատեքստում։ Արևելյան գործընկերության նախաձեռնողներ Լեհաստանը և Շվեդիան, դրա ամենամեծ ջատագով երկրներից մերձբալթյան պետությունները, Չեխիան, Ռումինիան ևս այս կամ այն չափով Արևելյան գործընկերությունը դիտարկել և կիրառել են որպես աշխարհաքաղաքական գործիք Ռուսաստանի և իրենց միջև ընկած բարիեր երկրներին՝ հատկապես Ուկրաինային, ազդեցության իրենց ոլորտում պահելու համար։

Ի՞նչ փոխվեց վերջին չորս տարիներին, որը աշխարհաքաղաքական նման մրցակցության պայմաններում հնարավոր դարձրեց կյանքի կոչել Հայաստանի բազմավեկտոր քաղաքականությունը։

Նախ նշենք, որ 2014թ. ուկրաինական ճգնաժամից հետո Ռուսաստան-ԵՄ և Ռուսաստան-ԱՄՆ հարաբերությունները մշտական վատթարացել են և ներկայումս աննախադեպ ցածր ու լարված մակարդակի վրա են։ Այդուհանդերձ Հայաստանում այդ հարաբերությունները չվերաճեցին առճակատման ու հանրային բախումների։ Առաջին հերթին դա պայմանավորված է Հայաստանի հռչակած շահերի համադրման քաղաքականությամբ, գործընկերների հետ բաց ու թափանցիկ լինելու փաստով, ինչպես նաև սահմանափակ եվրոպական ձգտումներով։ Վերջին հանգամանքը նշանակում է, որ այսօր Հայաստանը չի ձգտում ԵՄ անդամակցության, ինչն ընդունելի է և՛ ԵՄ-ի, և՛ ՌԴ-ի համար։

Եվրոպական միությանը պետք էր Բրյուսելի գագաթնաժողովին իրական առաջընթաց գրանցել՝ ցույց տալու համար, որ Արևելյան գործընկերությունը դեռ կենսունակ ծրագիր է։ Բացի այդ Ուկրաինայի ճգնաժամից հետո պարզ դարձավ, որ հնարավոր չէ անտեսել ռուսական շահն այս տարածաշրջանում, ուստի վերանայվեց «կամ, կամ» իմպերատիվ մոտեցումը։ ԵՄ արտաքին քաղաքական հաստատակամության վրա ազդել են նաև ներքին զարգացումները, ինչպես օրինակ՝ Բրեքսիտը, աջակողմյան պոպուլիզմի աճը, որոնք նվազեցնում են Միության արտաքին գրավչությունը և թուլացնում են բանակցային դիրքերը։

ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից հետո Հայաստանի եվրոպական քաղաքականությունն այլևս լուրջ ռիսկեր չի ներկայացնում Ռուսաստանի համար։ Եվ ինչքան էլ տհաճ լինի ռուսական որոշ շրջանակների համար Հայաստանի եվրոպական այս ռեվերանսները, ընդհանուր առմամբ դաշնակից երկրի կարողություններն ամրապնդող համաձայնագրի կնքումը պետք է, որ լուրջ խոչընդոտների չհանդիպեր։

Թե Եվրոպայում, թե Ռուսաստանում կգտնվեն մարդիկ, ովքեր այս համաձայնագրի կնքումը գլոբալ խաղի տեսակետից կհամարեն դիրքային կորուստ: Դրանով իսկ հանդերձ, կարող ենք փաստել, որ Ռուսաստան-ԵՄ մրցակցության հայաստանյան խաղատախտակում այս փուլում գրանցվեց ոչ-ոքի։ Իսկ եթե ավելի դրական անկյունից ներկայացնենք, ապա աշխարհաքաղաքական այս պարտիան «win-win» ելք ունեցավ ԵՄ և ՌԴ համար, իսկ Հայաստանը կրկնակի հաղթող դուրս եկավ։

Նյութական շոշափելի և ոչ շոշափելի, անմիջական և հեռանկարային օգուտներից բացի, այս համաձայնագրի կնքումը բավականին մեծ դրական լիցք հաղորդեց հայաստանյան հանրությանը՝ բացելով նոր հեռանկարներ ու բերելով նոր ակնկալիքներ։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Էնիո Մորիկոնեն իր մասին մահախոսական է թողել
Իտալացի հայտնի կոմպոզիտոր Էնիո Մորիկոնեն իրենից հետո իր մասին մահախոսական է թողել։ «Ես ՝ Էնիո Մորրիկոնես, մահացել եմ։ Ես հայտնում եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Ucom ընկերությունն իր դիրքորոշումն է հայտնել ՀՀ ՏՄՊՊՀ-ին
Ս․թ․ հունիսի 26-ին Հայաստանի հանրապետության Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովը դիմել է «Յուքոմ» ՓԲԸ՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Ռուսական ուղղափառ եկեղեցին դեմ է արտահայտվել Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու թուրքական նախաձեռնությանը
Ռուսական ուղղափառ եկեղեցին դեմ է արտահայտվել Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու թուրքական նախաձեռնությանը։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Արայիկ Հարությունյանը հաշմանդամության կարգի տրամադրման խնդիրներին նվիրված խորհրդակցություն է անցկացրել
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 6-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ նվիրված հաշմանդամության կարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Արտակարգ դրությունը չորրորդ անգամ կերկարաձգվի.վարչապետ
Չենք կարող անընդհատ արտակարգ դրույթունը երկարացնել: Այս մասին պարետատան նիստից հետո ճեպազրույցի ընթացքում ասաց  ՀՀ վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Հնդկաստանը և Չինաստանը զորքերը դուրս են բերում վիճելի Գալվան գետի հովտից
Հնդկաստանը և Չինաստանը  երկուստեք զորքերը դուրս բերել սահմանի վիճելի տարածքներից, բայց դա, ամենայն հավանականությամբ, վերաբերելու է միայն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Լուվրը նորից բացել իր դռները, բայց ոչ բոլորի համար
Թանգարանը համավարակի պատճառով կրել է 40 միլիոն եվրոյի վնաս։
Աղբյուր` Panorama.am
19:58
«Երաժշտությանը տարածք է պետք շնչելու համար...». Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկի ցավակցականը
««Երաժշտությանը տարածք է պետք շնչելու համար...». մահացել է հանրահայտ կոմպոզիտոր Էնիո Մարիկոնեն: Մարիկոնեն 400-ից ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Բրիտանական իշխանությունը Թոմ Քրուզին առաջարկել է վերադառնալ նկարահանումների
«Առաքելությունն անիրագործելի է 7» մարտաֆիլմի նկարահանումները հնարավոր է մոտ ապագայում վերսկսկվեն  Մեծ Բրիտանիայում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Կասեցումներ` սոցիալական ապահովման ծառայության տարածքային բաժիններում և Ազգային արխիվում
Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի ստուգայցերը շարունակում են արձանագրել պարետի սահմանած անվտանգության կանոնների պահպանման...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունները համացանցով փորձել են տեղեկություններ կորզել ՀՀ ԶՈւ վերաբերյալ
ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը, հետամուտ լինելով օտարերկրյա պետությունների հատուկ ծառայությունների հետախուզական քայքայիչ գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:29
Հուլիսի 6-ին մեկ անձ խախտել է մեկուսացման կամ ինքնամեկուսացման կանոնները
Ոստիկանության ծառայողները, համագործակցելով պատկան այլ մարմինների հետ, հսկողություն են իրականացնում մեկուսացման ու ինքնամեկուսացման վայրերում։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Երկու ամսում քաղաքացիները բանկերից հանել են 100 մլն դոլարի խնայողություններ
Հայաստանի վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած 2020 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսների ցուցանիշներն արդեն փաստում են հանրապետության սոցիալ-տնտեսական և...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Նման համաճարակները սովորաբար տարածվում են պայթունաձև, մենք նման իրավիճակ չունենք. Թորոսյան
Շաբաթ և կիրակի օրերին մենք ունեցել ենք  1000  նոր դեպք: Այս մասին պարետատան նիստից հետո տեղի ունեցած ճեպազրույցի ընթացքում ասաց ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
ԱՄՆ ռազմածովային ուժերը հրթիռ են «կորցրել»
Աերիկյան ութ «USS Gabrielle Giffords» ռազմանավերից մեկի տեղը 2019 թվականից մինչ օրս դատարկ է, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
Լիբիայի ազգային համաձայնության կառավարության ԱԳ նախարարը հանդիպել է թուրք դեսպանի հետ
Լիբիայի ազգային համաձայնություն կառավարության արտգործնախարար Մոհամմադ Թահիր Սիյալան հանդիպել է Տրիպոլիում Թուրքիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Մենք այլ ելք չենք ունենա, քան վերադառնալ սահմանափակումների ռեժիմին. Փաշինյան
Այս ողջ պատմության մեջ մենք ունենք ռազմավարական կարմիր գիծ: Պարետատան նիստից հետո տեղի ունեցած ճեպազրույցի ընթացքում խոսելով Հայաստանում ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:34
Ես պատասխանատու չեմ իմ կողմից տարածվող վարակի համար.Գոռ Մարտիրոսյան
«Սևան» ՖԱ-ի ավագ, թիմի դարպասապահ Գոռ Մարտիրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է կատարել տեղեկացնելով, որ կորոավիրուսի ախտանշաններ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Շաբաթ և կիրակի օրերին շուրջ 1000 նոր դեպք ենք ունեցել. Փաշինյան
Նոր տեսակի կորոնավիրուսի  համավարակի հետ կապված իրավիճակը  շարունակում է մնալ  ծանր: Շաբաթ և կիրակի օրերին  շուրջ 1000 նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Ստեփանակերտում բազմաբնակարան նոր թաղամասը 300 բնակարան կունենա
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 6-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն՝ նվիրված Ստեփանակերտում իրականացվող...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Պետք է քայլեր արվեն, որ նախկինաֆոբիայի կեղծ օրակագը դուրս գա քաղաքական դաշտից. Դանիելյան
«Ես հաճելիորեն զարմացած եմ, որ բոլոր անհատներն ու կառույցները, ում ես դիմեցի կոչով, արձագանքեցին,- «Ադեկվադ» միաբանության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:13
Թուրքիան փորձում է աշխարհը տանել միջնադար. Կոնստանտին Զատուլին
«Սուրբ Սոֆիա տաճարի կարգավիճակը թանգարանից մզկիթի փոխելը նման է աշխարհը միջնադար վերադարձնելու Թուրքիայի իշխանությունների ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:04
Լոռու մարզում սպանդանոցային ծառայություններ է մատուցում 5 ընկերություն
առաջիկայում նրանց թիվը կավելանա ևս 5-ով
Աղբյուր` Panorama.am
17:56
Ամուսնությունների թիվը խիստ նվազել է
Այս տարվա առաջին հինգ ամիսների ընթացքում Հայաստանում գրանցված ամուսնությունները նվազել են։ ԱՎԿ հրապարակած տվյալների համաձայն, եթե 2018-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Վայոց ձորում կորոնավիրուսից ընդհանուր 6 մարդ է մահացել
ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մարտի 16-ից հուլիսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածի տվյալներով հաստատվել է նոր տիպի կորոնավիրուսային հիվանդության (COVID 19) 186...
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Գյումրու ռազմաբազայում զինծառայողի մահվան փաստով քրեական գործ է հարուցվել
Հուլիսի 4-ին` ժամը 17:25-ի սահմաններում, 911 ծառայությունից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ Գյումրի քաղաքի Մուշ 2/2 թաղամասի 8/1 շենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:59
Դատարանի որոշումը. Եթե աղբամանը տնից հեռու է 100 մետր, կարող եք չվճարել աղբահանության դիմաց
Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանը կարևոր նորություն է հրապարակել աղբահանության վճարների մասին։ Նա գրում է. «Իմ կարծիքով, այս...
Աղբյուր` Panorama.am
16:54
Իսպանիայում ուղղաթիռի վթարի հետևանքով մարդիկ են մահացել
Իսպանիայում երկու մարդ է մահացել ուղղաթիռի վթարի հետևանքով, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն։ Նշվում է, որ վթարը տեղի է ունեցել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Վերաքննիչ դատարանը բավարարել է դատախազության ներկայացրած բողոքը
«Առագաստ» սրճարանում կատարված սպանության գործով
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են
18:44 13/06/2020

Փաշինյան. Ես քաղաքացիներին որևէ բանի մեջ չեմ մեղադրում, նրանք զոհ են

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}