Մշակույթ 20:30 12/02/2018 Հայաստան

«Խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում». Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է

«Ես լրագրում կարդացի, որ հովիվների միջին տարիքը Թումանյանի շրջանի Դսեղ գյուղում յոթանասուն է։ Դա նշանակում է, որ եթե հովիվներից մեկը այնպես, պատահաբար քսան տարեկան է, ապա հովիվների մեջ կա նաև հարյուր քսան տարեկան մի ծերունի։ Եթե լիներ այդպիսի մի ծերունի՝ ամբողջ աշխարհը կիմանար, որ կա այդպիսի մի ծերունի։ Չկա։ Ուրեմն քսան տարեկանն էլ չկա։ Ուրեմն բոլորն էլ յոթանասուն տարեկան են կամ մոտավորապես են յոթանասուն։ Նրանց համար բեռ է արդեն իրենց մարմինը, բայց դեռ քարշ են գալիս ոչխարի ետևից։ Դեռ քարշ են գալիս։ Վաղը չեն կարող».

«Բաց երկնքի տակ հին լեռներ», Հրանտ Մաթևոսյան

Փետրվարի 12-ին հայ մեծ արձակագիր Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է: Արձակագրի պաշտոնական կայքում ներկայացված է Մաթևոսյանի կենսագրությունը, որի հեղինակը հենց ինքն է: 2001 թ. արձակագիրն իր կենսագրությունն այսպես է շարադրել:

ՀՐԱՆՏ ԻԳՆԱՏԻ ՄԱԹևՈՍՅԱՆ

Հայ գրող, արձակագիր: Նախասիրած ժանրը վիպակն է՝ նովելը: Տպագրվում է 1960 թվականից: Գրել է «Մենք ենք, մեր սարերը», «Բեռնաձիեր» (Оранжевый табун, The Orange Herd), «Խումհար» (Похмелье, Hangover), «Տաշքենդ», «Աշնան արև» (Мать едет женить сына , «Autumn sun» /Mother Leaves To Give To Marriage Her Son/) վիպակները, «Տերը» կինովիպակը, պատմվածքներ, պիեսներ, որոնք 1967-ից ի վեր, տարբեր հավաքածուներ դառնալով, բազմիցս հրատարակվել են հայերեն, ռուսերեն և ապա՝ միութենական հանրապետություների և սոցերկրների գրեթե բոլոր լեզուներով: Մոսկվայի «Прогресс» հրատարակչությունը «The Orange Herd» («Նարինջ» երամակը) խորագրով հավաքածու է հրատարակել ուրդու լեզվով և անգլերեն: 1994-ին փարիզյան «Ալբին Միշել» հրատարակչությունը տպագրել է Հրանտ Մաթևոսյանի ընտրանին՝ «Աշնան արև»:

Մաթևոսյանի սցենարներով նկարահանվել են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը» կինոնկարները, նրա գործերի նյութերով՝ «Օգոստոս» կինոնկարը, հեռուստատեսային բեմականացումներ են դարձել Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր» էսսեն և «Չեզոք գոտի» պիեսը, Երևանի դրամատիկական թատրոնում բեմականացվել են «Աշնան արևը» և «Կայարանը»: Ողջ է, աշխատում է «Տերը» մեծածավալ գործի, «Եզրով» վիպակի, «Մեռելալույս» - Рассеянный свет - վեպի վրա:

Հայաստանի գրողների միության նախագահն է 1996-ից: Ծնվել է 1935-ին Հյուսիսային Հայաստանի Ահնիձոր փոքր գյուղում՝ Ալավերդու - Թումանյանի շրջան: 52-ից Երևանում է. աշխատել է տպարաններում և թերթերի խմբագրություններում, սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում՝ պատմա-լեզվագրական մասնաբաժնում, 1965-66-ին Մոկվայի կինոսցենարների դասընթացներում: 1984-ին Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր, 1996-ին ՀՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանի ասպետ:

Ընտանիքը - կին, դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:

***

Հայկական և հրեական արմատներ ունեցող ռուս գրող Սերգեյ Դովլաթովը Մաթևոսյանի մասին գրել է. «Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ այսպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...»:

Մաթևոսյանի ընտանիքը Գրողների միության հետ արդեն 10 տարի է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան մրցանակ է հանձնում: Մրցանակակիր ընտրելիս կարևոր սկզբունքը, գրողի որդու՝ Դավիթ Մաթևոսյանի խոսքով, Մաթևոսյանի աշխարհայացքակիր լինելն է: Մրցանակին այս տարի արժանացավ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վազգեն Գաբրիելյանը:

Գրողների միությունը Կոմիտասի անվան պանթեոնում Մաթևոսյանի հիշատակին նվիրված միջոցառում անցկացրեց: Միության նախագահ Էդուարդ Միլիտոնյանի խոսքով՝ Հրանտ Մաթևոսյանը այն գրողներից է, ում ընթերցելը «պարապ վախտի խաղալիք» չէ, որ թեթևակի ընթերցես ու համարես լավ կամ վատ: «Նա մշտապես խորքեր-ծալքեր ունեցող, բացահայտվող, մեր հայ ինքնության քարտեզը՝ պատմական, ներկա և ապագա քարտեզը միշտ ստեղծող, շարունակող, լրացնող, խորացնող, պեղող արձակագիր է»,- ասաց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

23:29
Նախագահը մասնակցել է Արտավազդ Փելեշյանի 80-ամյակին նվիրված հոբելյանական երեկոյին
«Մենք Ձեզնից ընդամենը մեկ խնդրանք ունենք՝ շարունակեք ծառայել մեր ժողովրդին»:
Աղբյուր` Panorama.am
20:42
Պետք է հավատալ վաղվա օրվան. Ալեքսան Հակոբյան
Վաղվա օրվա համար պայքարելիս սկսում են աշխատել մյուս ուժերը՝ հոգևոր ուժերը, և սկսում են զարգանալ մշակույթը, արվեստը: Փետրվարի 23-ին «Ազատ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ԱՄՆ-ն ընդլայնել է պատժամիջոցները ԿԺԴՀ-ի նկատմամբ
ԱՄՆ-ն Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետության ևս 27 ընկերությունների, 28 նավի և ԿԺԴՀ-ից մեկ մարդու իր պատժամիջոցների ցուցակում է ավելացրել։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Զենքով, ուժեղ բանակով, ուժեղ դաշնակիցներով և միասնությամբ ենք կարողանալու հասնել մեր իղձերի կատարման. Արամ Սիմոնյան
Հայ ժողովրդի այսօրվա սերնդի կյանքում արցախյան շարժումն ունեցավ մեծ նշանակություն, որովհետև ավարտվեց ազատագրական պայքարի հաղթանակով. փետրվարի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին չհամապատասխանող և կեղծ կարագներ՝ շուկայում
ՀՀ ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության մասնագետների կողմից հայտնաբերված «Ինտեր Պրուդ» ՍՊԸ արտադրության 200 գրամանոց...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Հարուցվել է քրեական գործ՝ Արմավիրի մարզի բնակչի սպանության դեպքի առթիվ
ՀՀ քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության Վաղարշապատի քննչական բաժնում ձեռնարկվում են անհրաժեշտ քննչական և դատավարական այլ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 9-րդ փառատոնը կնվիրվի Գրիգոր Եղիազարյանի 110-ամյակին
Մարտի 5-9-ը Երևանում կանցկացվի հայ կոմպոզիտորական արվեստի 9-րդ փառատոնը։ Ամենամյա երաժշտական այս նախագիծը յուրաքանչյուր տարի նվիրվում է հայ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:57
Նալբանդյանը Մադագասկարի գործընկերոջը ներկայացրել է Ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովի նախապատրաստական աշխատանքները
Մադագասկարը, լինելով Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում նախագահող երկիր, այս տարի՝ երևանյան գագաթաժողովին ՖՄԿ-ում նախագահությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
Բրիտանացին 800 հազար դոլարով թեյնիկ է վաճառել, որը գնել էր 20 դոլարով
Մեծ Բրիտանիայից մասնավոր կոլեկցիոներն  աճուրդում  800 հազար դոլարով վաճառել է թեյնիկ, որը նա ավելի վաղ ձեռք էր բերել 20 դոլարով։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:35
Ծխելու դեմ պայքարն ունի պատկերանշան
Ծխելու դեմ պայքարի շարժումն այսուհետև կընթանա  հանրության շրջանում հավանության արժանացած պատկերանշանով։  Այս մասին հայտնում են...
Աղբյուր` Panorama.am
19:25
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն` Ղազար Փարպեցու փողոցի Թումանյան-Արամ հատվածում
Ճանապարհային ոստիկանությունը տեղեկացնում է, որ 2018 թվականի փետրվարի 25-ից Երևան քաղաքի Ղազար Փարպեցու փողոցի Թումանյան-Արամ հատվածում կկատարվի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:17
«Գյումրի բժշկական կենտրոն»-ում տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ Շիրակի դատախազությունում քրեական գործ է հարուցվել
2018 թվականի փետրվարի 17-ին «Գյումրի բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության բուժքույր  Աննա Ադամյանը ՀՀ ոստիկանության Գյումրի քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
Նախագահը ընդունել է Մադագասկարի արտաքին գործերի նախարարին
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն այսօր ընդունել է Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպությունում նախագահող Մադագասկարի Հանրապետության արտաքին գործերի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:59
Ռուսաստանը պատրաստ է ՄԱԿ-ում սատարել Սիրիայում հրադադարի մասին բանաձևին
ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդում այժմ փորձում են բանաձև ընդունել առնվազն 30 օրով մարդասիրական դադար հայտարարելու մասին։
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Հուշարձանները վերականգնող կազմակերպություններից վեցի գործն ուղարկվել է դատախազություն
2018-ին հուշարձանների ուսումնասիրման ( այդ թվում՝ պեղումների) նախագծման և վերականգնողական աշխատանքի մրցույթները հայտարարված են: Լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Կառավարությունում քննարկվել են տարածքային կառավարման ոլորտի զարգացման հետագա քայլերը
Վարչապետ Կարեն Կարապետյանի գլխավորությամբ կառավարությունում տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում տարածքային կառավարման ոլորտի զարգացման հարցեր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Կատարվել է խաղաղության աղոթք
Փետրվարի 23-ին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությամբ, Հռոմի Սրբազան Քահանայապետ Ֆրանցիսկոս Պապի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
Եվրոպական կառույցների կողմից համարժեք գնահատականների հնչեցումը հանրային պահանջ է. Աշոտյան
«Ադրբեջանի նախագահի ռազմատենչ հռետորաբանությունը և հակահայ հայտարարությունները քայլեր են՝ ուղղված տարածաշրջանի անվտանգության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Տավուշում ժամկետային զինծառայող է վիրավորվել
Տավուշի մարզի Բերդի տարածաշրջանի զորամասերից մեկում հրազենային վիրավորում է ստացել ժամկետային զինծառայող: Այս մասին  Panorama.am-ի թղթակցին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
Արա Բաբլոյանը պարգևատրել է Արցախի Ազգային ժողովի նախագահին
«Այս պարգևն ընդունում եմ որպես համագործակցության բարձր մակարդակի արտահայտություն, նաև ապագայում մեր փոխհարաբերությունների զարգացման կարևոր նախանշան»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Փորձ է արվում մարտի 1-ի իրադարձությունները ներկայացնել որպես զուտ խուլիգանական արարք. Արամ Սարգսյան
«Ինձ, որպես նախկին վարչապետի, արտահերթ էին քննում, այդքան լավություն անում էին»,- պատմեց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Մենք ասում ենք՝ ինչքան անհրաժեշտ է այդքան աշխատող ընդունեք, որոնք համայնքներում խնդիրներ կլուծեն. Լոքյան
Հայաստանի համայնքների զարգացման համար իրականացվում  են շուրջ 30-35 մլն դոլարի ներդրումային ծրագրեր: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
«Նորք» ինֆեկցիոնում «կապույտ հազ» ախտորոշմամբ 2 ամսական երեխա է մահացել
Առողջապահության նախարարությունը հաղորդագրություն է տարածել, որտեղ ասված է. «Ցավով տեղեկացնում ենք, որ փետրվարի 22-ին «Նորք»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Արտակ Զեյնալյան. Մարտի 1-2-ին սցենարի իրականացումը խախտվել է
Մարտի 1-2-ի իրադարձությունների  վերաբերյալ լսումների արդյունքում պարզվեց, որ քաղաքական մեծամասնության ու փոքրամասնության գնահատականներն ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Beeline-ի աջակցությամբ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնում բացվեց «ԱՐՎԵՍՏԱՆՈՑ» նախագիծ-ցուցադրությունը
Beeline-ի աջակցությամբ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնում տեղի է ունեցել «Արվեստանոց» լուսանկարչական ցուցադրություն-նախագծի հանրային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Թուրքիան Սիրիայում հումանիտար շարասյուն է գնդակոծել
Թուրքական կողմի գնդակոծության արդյունքում մեկ մարդ է մահացել է, յոթ հոգի՝ վիրավորվել։
Աղբյուր` Panorama.am
16:36
Այս օրինագիծը վտանգ է ներկայացնում խոսքի ազատության առումով. Աշոտ Մելիքյան
«ՀՀ քրեական օրենսգրքում լրացում կատարելու մասին օրենքի նախագծում խոսքի ազատությունը վտանգող սահմանափակումներ կան»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Մենք ունենալու ենք մեր առանձին թեկնածուները և պայքարելու ենք, որ նրանք հաղթեն. Լոքյանը՝ ՏԻՄ ընտրությունների մասին
Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը կմասնակից մարտի 11-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրություններին: Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Պիպոյան. ԱՆ-ն այնպես է իրականացնում գործառությները, որ մարդիկ ասում են՝ կլինի ոչ մի բան չանեք
15:40 23/02/2018

Պիպոյան. ԱՆ-ն այնպես է իրականացնում գործառությները, որ մարդիկ ասում են՝ կլինի ոչ մի բան չանեք

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}