Մշակույթ 20:30 12/02/2018 Հայաստան

«Խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում». Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է

«Ես լրագրում կարդացի, որ հովիվների միջին տարիքը Թումանյանի շրջանի Դսեղ գյուղում յոթանասուն է։ Դա նշանակում է, որ եթե հովիվներից մեկը այնպես, պատահաբար քսան տարեկան է, ապա հովիվների մեջ կա նաև հարյուր քսան տարեկան մի ծերունի։ Եթե լիներ այդպիսի մի ծերունի՝ ամբողջ աշխարհը կիմանար, որ կա այդպիսի մի ծերունի։ Չկա։ Ուրեմն քսան տարեկանն էլ չկա։ Ուրեմն բոլորն էլ յոթանասուն տարեկան են կամ մոտավորապես են յոթանասուն։ Նրանց համար բեռ է արդեն իրենց մարմինը, բայց դեռ քարշ են գալիս ոչխարի ետևից։ Դեռ քարշ են գալիս։ Վաղը չեն կարող».

«Բաց երկնքի տակ հին լեռներ», Հրանտ Մաթևոսյան

Փետրվարի 12-ին հայ մեծ արձակագիր Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է: Արձակագրի պաշտոնական կայքում ներկայացված է Մաթևոսյանի կենսագրությունը, որի հեղինակը հենց ինքն է: 2001 թ. արձակագիրն իր կենսագրությունն այսպես է շարադրել:

ՀՐԱՆՏ ԻԳՆԱՏԻ ՄԱԹևՈՍՅԱՆ

Հայ գրող, արձակագիր: Նախասիրած ժանրը վիպակն է՝ նովելը: Տպագրվում է 1960 թվականից: Գրել է «Մենք ենք, մեր սարերը», «Բեռնաձիեր» (Оранжевый табун, The Orange Herd), «Խումհար» (Похмелье, Hangover), «Տաշքենդ», «Աշնան արև» (Мать едет женить сына , «Autumn sun» /Mother Leaves To Give To Marriage Her Son/) վիպակները, «Տերը» կինովիպակը, պատմվածքներ, պիեսներ, որոնք 1967-ից ի վեր, տարբեր հավաքածուներ դառնալով, բազմիցս հրատարակվել են հայերեն, ռուսերեն և ապա՝ միութենական հանրապետություների և սոցերկրների գրեթե բոլոր լեզուներով: Մոսկվայի «Прогресс» հրատարակչությունը «The Orange Herd» («Նարինջ» երամակը) խորագրով հավաքածու է հրատարակել ուրդու լեզվով և անգլերեն: 1994-ին փարիզյան «Ալբին Միշել» հրատարակչությունը տպագրել է Հրանտ Մաթևոսյանի ընտրանին՝ «Աշնան արև»:

Մաթևոսյանի սցենարներով նկարահանվել են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը» կինոնկարները, նրա գործերի նյութերով՝ «Օգոստոս» կինոնկարը, հեռուստատեսային բեմականացումներ են դարձել Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր» էսսեն և «Չեզոք գոտի» պիեսը, Երևանի դրամատիկական թատրոնում բեմականացվել են «Աշնան արևը» և «Կայարանը»: Ողջ է, աշխատում է «Տերը» մեծածավալ գործի, «Եզրով» վիպակի, «Մեռելալույս» - Рассеянный свет - վեպի վրա:

Հայաստանի գրողների միության նախագահն է 1996-ից: Ծնվել է 1935-ին Հյուսիսային Հայաստանի Ահնիձոր փոքր գյուղում՝ Ալավերդու - Թումանյանի շրջան: 52-ից Երևանում է. աշխատել է տպարաններում և թերթերի խմբագրություններում, սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում՝ պատմա-լեզվագրական մասնաբաժնում, 1965-66-ին Մոկվայի կինոսցենարների դասընթացներում: 1984-ին Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր, 1996-ին ՀՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանի ասպետ:

Ընտանիքը - կին, դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:

***

Հայկական և հրեական արմատներ ունեցող ռուս գրող Սերգեյ Դովլաթովը Մաթևոսյանի մասին գրել է. «Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ այսպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...»:

Մաթևոսյանի ընտանիքը Գրողների միության հետ արդեն 10 տարի է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան մրցանակ է հանձնում: Մրցանակակիր ընտրելիս կարևոր սկզբունքը, գրողի որդու՝ Դավիթ Մաթևոսյանի խոսքով, Մաթևոսյանի աշխարհայացքակիր լինելն է: Մրցանակին այս տարի արժանացավ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վազգեն Գաբրիելյանը:

Գրողների միությունը Կոմիտասի անվան պանթեոնում Մաթևոսյանի հիշատակին նվիրված միջոցառում անցկացրեց: Միության նախագահ Էդուարդ Միլիտոնյանի խոսքով՝ Հրանտ Մաթևոսյանը այն գրողներից է, ում ընթերցելը «պարապ վախտի խաղալիք» չէ, որ թեթևակի ընթերցես ու համարես լավ կամ վատ: «Նա մշտապես խորքեր-ծալքեր ունեցող, բացահայտվող, մեր հայ ինքնության քարտեզը՝ պատմական, ներկա և ապագա քարտեզը միշտ ստեղծող, շարունակող, լրացնող, խորացնող, պեղող արձակագիր է»,- ասաց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:46
Հոր սպանության մեջ մեղադրվող Խաչատուրյան քույրերն ընդունել են մեղքը
Խաչատուրյան քույրերը, ովքեր մեղադրվում են իրենց հորը՝ Միխայիլ Խաչատուրյանի սպանության մեջ, ընդունել են իրենց մեղքը։ Ռիա նովոստիին հայտնել են...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Սպասվում է անձրև և ամպրոպ
Խորհուրդ է տրվում ժամը 11:00-ից 15:00-ն ընկած ժամանակահատվածում խուսափել արեգակի ուղիղ ճառագայթներից:
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Գիտնականները որոշել են Եգիպտոսում հայտնաբերված սարկոֆագի մարդկանց սեռն ու տարիքը
Գիտնականները շարունակում են ուսումնասիրությունը ԴՆԹ փորձաքննության օգնությամբ, որպեսզի պարզեն հուղարկավորվածների ազգակցականության աստիճանը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Հայաստանում կոնյակի, գինու, օղու արտադրությունը նվազել է
Այս տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստանում կոնյակի, գինու, օղու, շամպայնի ու վիսկիի արտադրության ծավալները զգալի նվազել են։ Փոխարենը ալկոհոլային...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Նոր Զելանդիայի նախարարը հեծանիվով գնացել է ծննդաբերելու
​38-ամյա Ջենթերը, որը համատեղության կարգով նաև կատարում է տրանսպորտի նախարարի օգնականի պարտականությունները, ամբողջ երկրում հայտնի է որպես կրքոտ հեծանվորդուհի։
Աղբյուր` Panorama.am
19:40
Ընտրվել է նոր «№ 1 օրենքով գողը»
Հավաքին մասնացել է տաս «օրենքով գող»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
«Միլիարդատերերի ակումբ» ֆիլմը պրեմիերայի օրն աշխատել է ընդամենը 126 դոլար
Սեքս սկանդալի կենտրոնում հայտնված Քևին Սփեյսիի մասնակցությամբ «Միլիարդատերերի ակումբ» ֆիլմը վարձույթի առաջին օրը կարողացել է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Համացանցին հասանելիություն չունեցող հեռախոսներն առաջին անգամ վաճառքի աճ են գրանցել
Աշխարհում առաջին անգամ աճել է համացանցին հասանելիություն չունեցող հեռախոսների վաճառքը։ Միայն զանգեր կատարելու և զանգեր ընդունելու...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
«Մասսայական ֆուտբոլի զարգացման նախագիծ» ծրագիրը՝ Լոռու մարզում
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան շարունակում է նոր ծրագրի իրականացումը, որը կրում է «Մասսայական ֆուտբոլի զարգացման նախագիծ» անվանումը:...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Զինծառայողների կողմից զորամասեր չվերադառնալու դեպքի առթիվ հարուցվել են քրեական գործեր
ՀՀ ՊՆ կենտրոնական զինվորական հոսպիտալից 2018 թվականի օգոստոսի 18-ին հաղորդում է ստացվել, որ 4 ժամկետային զինծառայողներ տևական ժամանակ բուժում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Սանկտ Պետերբուրգում յոթ տարի սխալ մարդու հուշարձան է կանգնեցված եղել
Այժմ գլխավոր հարցն այն է՝ պե՞տք է ապամոնտաժել քանդակը, թե թողնել այն։
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Oգոստոսի 21-22-ին վթարային ջրանջատում՝ Սյունիքի մարզում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, օգոստոսի 21-ին ժամը 10.00-ից...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Խորապես մտահոգված եմ երկրում ստեղծված իրավիճակով. Արա Բաբլոյան
ԱԺ նախագահ Արա Բաբլոյանը հայտարարություն է տարածել  ներքաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ, որի համաձայն, նախատեսում է հանդիպումներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:16
Մեգան Մարքլի հարսանեկան զգեստը կներկայացվի ցուցահանդեսում
Հարսանեկան զգեստն արժեցել էր ավելի քան 200 հազար ֆունտ սթեռլինգ։
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Ճապոնացի աստղագնացը զուգարանը համարել է Միջազգային տիեզերակայանի գլխավոր հատվածներից մեկը
«Տիեզերական զուգարանը տիեզերակայանի ամենակարևոր հատվածներից է»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:46
«Ժառանգությունը» Երևանի քաղաքապետի թեկնածու է առաջադրել Րաֆֆի Հովհաննիսյանին
Այսօրվա նիստում «Ժառանգություն» կուսակցության վարչությունը որոշել է մայրաքաղաքի ավագանու՝ սեպտեմբերի 23-ին նշանակված արտահերթ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:45
Ֆուտզալի կանանց Հայաստանի հավաքականը մեկնել է Մոլդովա
Օգոստոսի 20-ին ֆուտզալի կանանց Հայաստանի հավաքականը մեկնեց Մոլդովա: Օգոստոսի 21-ից 23-ը Քիշնևում կայանալու են ֆուտզալի կանանց Եվրոպայի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Ընտրախախտումների դեմ օրենսդրական փաթեթի հանրային քննարկում` օգոստոսի 23-ին
ՀՀ վարչապետին առընթեր ընտրական օրենսդրության բարեփոխումների հանձնաժողովը հանրության դատին է ներկայացրել Քրեական, Քրեական դատավարության և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Վթարային ջրանջատում՝ Արարատի մարզում
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, օգոստոսի 21-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:11
Դավիթ Տոնոյանի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է Մոսկվա
ՌԴ պաշտպանության նախարար, բանակի գեներալ Սերգեյ Շոյգուի հրավերով` «ԱՐՄԻԱ-2018» միջազգային ռազմատեխնիկական ցուցահանդեսի և...
Աղբյուր` Panorama.am
16:35
Մահացել է լրագրող Սոնա Մաշուրյանը
Ծանր հիվանդությունից մահացել է իրավական թեմաներ լուսաբանող լրագրող Սոնա Մաշուրյանը։ Նա հայտնի գինեկոլոգ Ջուլիետա Ակունցի դուստրն էր:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Մեկ շաբաթում հանրապետությունում գրանցվել է 368 արտակարգ դեպք
ՀՀ ԱԻՆ ՓԾ ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոնում օգոստոսի 13-ից 19-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել է 603 դեպք, որից 368-ը՝ արտակարգ:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
Հյուսիս-հարավի նախագիծը փոփոխվել է՝ հնավայրերը պահպանելու համար
Հյուսիս-հարավ ավտոմայրուղու շինարարության նախագիծը փոփոխվել է՝ տարածքում գտնվող պատմամշակութային արժեք ներկայացնող համալիրի վրա նվազագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
Ինչո՞ւ է ոստիկանությունը այցելություններ կատարում քաղաքացիների բնակության վայրեր
Օրերս քաղաքացիները Panorama.am-ի խմբագրությանը հայտնել էին, որ ոստիկանները շրջում են տուն առ տուն՝  ցուցակներով՝ փորձելով  ճշտել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:29
Beeline-ում մեկնարկել է Samsung Galaxy J2 Prime մոդելի սմարթֆոնի վաճառքի ակցիան
Beeline-ը նոր ուսումնական տարվան ընդառաջ պատրաստել է հատուկ առաջարկ Samsung Galaxy J2 Prime մոդելի սմարթֆոնի վաճառքը կապի ծառայությունների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:15
Շատ կարևոր է, որ տուգանվելուց հետո բիզնեսները չեն փակվում. Հրանտ Միքայելյան
«Սա շատ կարևոր է տնտեսության համար»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
Արա Բաբլոյանն ընդունել է ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի ղեկավարին
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արա Բաբլոյանն օգոստոսի 20-ին ընդունել է ՀՀ-ում Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Մանկական հիմնադրամի (ՅՈՒՆԻՍԵՖ)...
Աղբյուր` Panorama.am
14:47
Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը Հայաստանում շարունակաբար աճում է. վարչապետ
Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը Հայաստանում շարունակաբար աճում է: Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: «ԱՎԾ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է
17:55 13/08/2018

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}