Մշակույթ 20:30 12/02/2018 Հայաստան

«Խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում». Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է

«Ես լրագրում կարդացի, որ հովիվների միջին տարիքը Թումանյանի շրջանի Դսեղ գյուղում յոթանասուն է։ Դա նշանակում է, որ եթե հովիվներից մեկը այնպես, պատահաբար քսան տարեկան է, ապա հովիվների մեջ կա նաև հարյուր քսան տարեկան մի ծերունի։ Եթե լիներ այդպիսի մի ծերունի՝ ամբողջ աշխարհը կիմանար, որ կա այդպիսի մի ծերունի։ Չկա։ Ուրեմն քսան տարեկանն էլ չկա։ Ուրեմն բոլորն էլ յոթանասուն տարեկան են կամ մոտավորապես են յոթանասուն։ Նրանց համար բեռ է արդեն իրենց մարմինը, բայց դեռ քարշ են գալիս ոչխարի ետևից։ Դեռ քարշ են գալիս։ Վաղը չեն կարող».

«Բաց երկնքի տակ հին լեռներ», Հրանտ Մաթևոսյան

Փետրվարի 12-ին հայ մեծ արձակագիր Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է: Արձակագրի պաշտոնական կայքում ներկայացված է Մաթևոսյանի կենսագրությունը, որի հեղինակը հենց ինքն է: 2001 թ. արձակագիրն իր կենսագրությունն այսպես է շարադրել:

ՀՐԱՆՏ ԻԳՆԱՏԻ ՄԱԹևՈՍՅԱՆ

Հայ գրող, արձակագիր: Նախասիրած ժանրը վիպակն է՝ նովելը: Տպագրվում է 1960 թվականից: Գրել է «Մենք ենք, մեր սարերը», «Բեռնաձիեր» (Оранжевый табун, The Orange Herd), «Խումհար» (Похмелье, Hangover), «Տաշքենդ», «Աշնան արև» (Мать едет женить сына , «Autumn sun» /Mother Leaves To Give To Marriage Her Son/) վիպակները, «Տերը» կինովիպակը, պատմվածքներ, պիեսներ, որոնք 1967-ից ի վեր, տարբեր հավաքածուներ դառնալով, բազմիցս հրատարակվել են հայերեն, ռուսերեն և ապա՝ միութենական հանրապետություների և սոցերկրների գրեթե բոլոր լեզուներով: Մոսկվայի «Прогресс» հրատարակչությունը «The Orange Herd» («Նարինջ» երամակը) խորագրով հավաքածու է հրատարակել ուրդու լեզվով և անգլերեն: 1994-ին փարիզյան «Ալբին Միշել» հրատարակչությունը տպագրել է Հրանտ Մաթևոսյանի ընտրանին՝ «Աշնան արև»:

Մաթևոսյանի սցենարներով նկարահանվել են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը» կինոնկարները, նրա գործերի նյութերով՝ «Օգոստոս» կինոնկարը, հեռուստատեսային բեմականացումներ են դարձել Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր» էսսեն և «Չեզոք գոտի» պիեսը, Երևանի դրամատիկական թատրոնում բեմականացվել են «Աշնան արևը» և «Կայարանը»: Ողջ է, աշխատում է «Տերը» մեծածավալ գործի, «Եզրով» վիպակի, «Մեռելալույս» - Рассеянный свет - վեպի վրա:

Հայաստանի գրողների միության նախագահն է 1996-ից: Ծնվել է 1935-ին Հյուսիսային Հայաստանի Ահնիձոր փոքր գյուղում՝ Ալավերդու - Թումանյանի շրջան: 52-ից Երևանում է. աշխատել է տպարաններում և թերթերի խմբագրություններում, սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում՝ պատմա-լեզվագրական մասնաբաժնում, 1965-66-ին Մոկվայի կինոսցենարների դասընթացներում: 1984-ին Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր, 1996-ին ՀՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանի ասպետ:

Ընտանիքը - կին, դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:

***

Հայկական և հրեական արմատներ ունեցող ռուս գրող Սերգեյ Դովլաթովը Մաթևոսյանի մասին գրել է. «Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ այսպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...»:

Մաթևոսյանի ընտանիքը Գրողների միության հետ արդեն 10 տարի է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան մրցանակ է հանձնում: Մրցանակակիր ընտրելիս կարևոր սկզբունքը, գրողի որդու՝ Դավիթ Մաթևոսյանի խոսքով, Մաթևոսյանի աշխարհայացքակիր լինելն է: Մրցանակին այս տարի արժանացավ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վազգեն Գաբրիելյանը:

Գրողների միությունը Կոմիտասի անվան պանթեոնում Մաթևոսյանի հիշատակին նվիրված միջոցառում անցկացրեց: Միության նախագահ Էդուարդ Միլիտոնյանի խոսքով՝ Հրանտ Մաթևոսյանը այն գրողներից է, ում ընթերցելը «պարապ վախտի խաղալիք» չէ, որ թեթևակի ընթերցես ու համարես լավ կամ վատ: «Նա մշտապես խորքեր-ծալքեր ունեցող, բացահայտվող, մեր հայ ինքնության քարտեզը՝ պատմական, ներկա և ապագա քարտեզը միշտ ստեղծող, շարունակող, լրացնող, խորացնող, պեղող արձակագիր է»,- ասաց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:20
ԵՊՀ 100-ամյակի տոնակատարությունը չեմ պատկերացնում Արամ Սիմոնյանի մասնակցությամբ. Հարությունյան
«Երևանի պետական համալսարանի 100-ամյակը նշվելու է մեծ շուքով»,- այս մասին ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում հայտարարեց ՀՀ կրթության և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:07
ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Ռասմուսենը Բելառուսի համար պատերազմ է կանխատեսում
ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Անդերս Ֆոգ Ռասմուսենը Liga.net-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ Ռուսաստանը, իբր, ցանկանում է միացնել Բելառուսին...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
Ավետիք Իշխանյան. Գուցե հիմնը փոխելու նախաձեռնությունն ընդամենը ինքնահաստատմա՞ն հարց է
Ւրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանն անդրադարձել է հիմնի տեքստի համար Ալեն Սիմոնյանի կողմից հայտարարված մրցույթին։ Իշխանյանը գրել է. «ԱԺ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:46
Լարսը բաց է
Վրաստանի ենթակառուցվածքների նախարարության ճանապարհային դեպարտամենտից ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությանը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:37
«Աթլետիկոյին» պարտվելուց հետո Ռոնալդուն չի կարողացել զսպել զգացմունքները
Ֆուտբոլի եվրոպական Չեմպիոնների լիգայի 1/8 եզրափակիչի հանդիպմանը Մադրիդի «Աթլետիկոն» ընդունել է Թուրինի «Յուվենտուսին»:...
Աղբյուր` Panorama.am
10:25
Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար փակ է
Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 21-ին՝ ժամը 09:30-ի դրությամբ, Վարդենյաց լեռնանցքը...
Աղբյուր` Panorama.am
10:16
Դակայում հրդեհից զոհերի թիվը հասել է 70-ի
Բանգլադեշի մայրաքաղաք Դակայում Chawkbazar շենքում հրդեհի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 70-ի։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Տխուր ու զավեշտալի մեր իրականությունը
«Գնալով ավելի է  խորանում ժամանակակից գրող լինելու ցանկությունս: Բայց միաժամանակ տեսնում եմ նաև, որ ժամանակակից կյանքը ներկայացնելիս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Զախարովան ծաղրել է Պուտինի ուղերձին ՆԱՏՕ-ի արձագանքը
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Մարիա Զախարովան Facebook- ի իր էջում մեկնաբանել է ՆԱՏՕ-ի մամուլի և լրատվության ղեկավար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
Փաշինյանը հայտարարեց՝ մարտի 1-ին երթ անցկացնելու մասին
Այս տարի լրանում է մարտի 1-ի իրադարձությունների 11-րդ տարելիցը։ Այսօր առավոտյան ուղիղ եթերում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց....
Աղբյուր` Panorama.am
09:50
Կայացել է Արշակ Փոլադյանի «Լեռնային Ղարաբաղի հինմնախնդիր. չսպիացող վերք» գրքի շնորհանդեսը
ԱԳ նախարարությունում տեղի է ունեցել Սիրիայում Հայաստանի նախկին դեսպան Արշակ Փոլադյանի՝ «Լեռնային Ղարաբաղի հինմնախնդիր. չսպիացող...
Աղբյուր` Panorama.am
09:44
«Ժողովուրդ». Պատգամավորները հարցախեղդ են արել Թորոսյանին և գոհ չեն մնացել հանդիպումից
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է․ «Ինչպես հայտնի է, երեկ տեղի է ունեցել ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամների հանդիպումը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:43
«Հրապարակ». Վաշինգտոնը չեղարկե՞լ է Մնացականյանի նախատեսվող այցը ԱՄՆ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ըստ ԱԳՆ մեր աղբյուրների, Վաշինգտոնը չեղարկել է Զոհրաբ Մնացականյանի նախատեսվող այցը ԱՄՆ, որի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:42
«Փաստ». Հարցաքննությունների կուլիսային «կուրատորը»
«Փաստ» թերթը գրում է. «Քաղաքական առօրյայում շատ է խոսվում այն մասին, որ այսօրվա իշխանություններն ունեն կադրային լուրջ խնդիր,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:39
«Ժամանակ». Եզրակացություն. լավ կլիներ, եթե Կարեն Կարապետյանը մնար վարչապետ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Բաբկեն Թունյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:37
«Հրապարակ». Բժիշկները խիստ քննադատության են ենթարկել քաղցկեղի անվճար բուժման ծրագիրը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երեկ առողջապահության նախարարությունը հետին թվով հրավիրել է մի խումբ հայտնի օնկոլոգների՝ քաղցկեղի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:35
«168 Ժամ». Հերթը Հայաստանի իշխանություններինն է, ԵՄ-ն իր գործն իրականացրել է
«168 Ժամ» թերթի հետ զրույցում լեհ վերլուծաբան Կոնրադ Զաշտովտը՝ անդրադառնալով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` Բրյուսել կատարելիք այցին,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:32
«Ժամանակ». Բենզինի գները Հայաստանում թանկանալու են
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Նավթամթերքի ներմուծմամբ զբաղվող «Ֆլեշ» ընկերության սեփականատեր Բարսեղ Բեգլարյանը, ով...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Ժողովուրդ». ՌԴ դեսպանի հանդիպումները կարելի է համարել ռուս խորհրդարանականների այցի շարունակությունը
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է․ «Հայաստանում ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը երեկ այցելել է խորհրդարան: Նա հանդիպել է իշխող «Իմ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Ժամանակ». Բոլոր իշխանությունների ժամանակ ճիշտ կողմնորոշվում են՝ ժամանակին հայտնվելով ճիշտ տեղում
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «ՊԵԿ-ի շուրջ տևական ժամանակ պահպանվող աղմուկի ֆոնին ՊԵԿ-ում ուշագրավ կադրային նշանակումներ ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:26
«Հրապարակ». Կառուցվածքային փոփոխության անվան տակ պաշտոնից ազատվել է Արտաշես Բեգլարյանը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Երեկ տեղեկացանք, որ պաշտոնից ազատվել է ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզական վարչության պետի տեղակալ Արտաշես...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
Ամերիկյան կինոակադեմիան որոշել է «Օսկարի» մրցանակակիրներին
Քվեարկությանը մասնակցել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի 7902 անդամ։
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Հայաստանում տեղի կունենա շախմատի միջազգային կոնֆերանս
Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի շախմատը կրթական համակարգում հանձնաժողովը և Խ. Աբովյանի անվան Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:36
Հասմիկ Պապյանի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգի հասույթը կփոխանցվի «Արմենակ Ուրֆանյան» հիմնադրամին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և տիկին Աննա Հակոբյանն «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում ներկա են գտնվել Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 10-րդ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:34
Թրամփը 2020թ․ նախագահական ընտրարշավում հաջողություն է մաղթել Բերնի Սանդերսին
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը «հաջողություն է մաղթել» դեմոկրատ սենատոր Բերնի Սանդերսին, որը հայտարարել է  2020 թվականին ԱՄՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
ՄԻԵԴ-ը մեկ օրում Թուրքիայի դեմ 4 դատական վճիռ է կայացրել
2019թ․ փետրվարի 19-ին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում (ՄԻԵԴ) Թուրքիայի վերաբերյալ 4 տարբեր դատական գործով լսումներ են անցկացվել։ Բոլոր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:26
Մոուրինյոյի խոսքերն անակնկալ են եղել Վենգերի համար
«Մանչեսթեր Յունայթեդի» գլխավոր մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոն իր հիացմունքն է հայտնել Արսեն Վենգերի հանդեպ, ով «Laureus»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Անգնահատելի է Լուիզ Սիմոնի ավանդը հայապահպանության գործում. վարչապետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Լուիզ Սիմոն Մանուկյանի ընտանիքին: Այս մասին տեղեկացնում են ՀՀ կառավարության տեղեկատվության և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Քննարկում՝ նվիրված Հայաստանի զարգացմանն աջակցող գործընկերների հետ համագործակցության համակարգմանը
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի և ՄԱԿ մշտական համակարգող Շոմբի Շարփի նախագահությամբ կառավարությունում տեղի է ունեցել Հայաստանի զարգացմանն աջակցող...
Աղբյուր` Panorama.am
20:13
Անգամ երբ ճանապարհորդում ենք կամ հեռու ենք, միշտ հետևում ենք Հայաստանից ստացվող լուրերին. Նիկոլա Ազնավուր
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի որդուն՝ Նիկոլա Ազնավուրին, ով հանդիսանում է «Ազնավուր»...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սուսաննա Ներսիսյան. Հեղինակային իրավունքներն առավել շատ խախտվում են լուսանկարների դեպքում
16:49 20/02/2019

Սուսաննա Ներսիսյան. Հեղինակային իրավունքներն առավել շատ խախտվում են լուսանկարների դեպքում

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}