Մշակույթ 20:30 12/02/2018 Հայաստան

«Խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում». Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է

«Ես լրագրում կարդացի, որ հովիվների միջին տարիքը Թումանյանի շրջանի Դսեղ գյուղում յոթանասուն է։ Դա նշանակում է, որ եթե հովիվներից մեկը այնպես, պատահաբար քսան տարեկան է, ապա հովիվների մեջ կա նաև հարյուր քսան տարեկան մի ծերունի։ Եթե լիներ այդպիսի մի ծերունի՝ ամբողջ աշխարհը կիմանար, որ կա այդպիսի մի ծերունի։ Չկա։ Ուրեմն քսան տարեկանն էլ չկա։ Ուրեմն բոլորն էլ յոթանասուն տարեկան են կամ մոտավորապես են յոթանասուն։ Նրանց համար բեռ է արդեն իրենց մարմինը, բայց դեռ քարշ են գալիս ոչխարի ետևից։ Դեռ քարշ են գալիս։ Վաղը չեն կարող».

«Բաց երկնքի տակ հին լեռներ», Հրանտ Մաթևոսյան

Փետրվարի 12-ին հայ մեծ արձակագիր Հրանտ Մաթևոսյանի ծննդյան օրն է: Արձակագրի պաշտոնական կայքում ներկայացված է Մաթևոսյանի կենսագրությունը, որի հեղինակը հենց ինքն է: 2001 թ. արձակագիրն իր կենսագրությունն այսպես է շարադրել:

ՀՐԱՆՏ ԻԳՆԱՏԻ ՄԱԹևՈՍՅԱՆ

Հայ գրող, արձակագիր: Նախասիրած ժանրը վիպակն է՝ նովելը: Տպագրվում է 1960 թվականից: Գրել է «Մենք ենք, մեր սարերը», «Բեռնաձիեր» (Оранжевый табун, The Orange Herd), «Խումհար» (Похмелье, Hangover), «Տաշքենդ», «Աշնան արև» (Мать едет женить сына , «Autumn sun» /Mother Leaves To Give To Marriage Her Son/) վիպակները, «Տերը» կինովիպակը, պատմվածքներ, պիեսներ, որոնք 1967-ից ի վեր, տարբեր հավաքածուներ դառնալով, բազմիցս հրատարակվել են հայերեն, ռուսերեն և ապա՝ միութենական հանրապետություների և սոցերկրների գրեթե բոլոր լեզուներով: Մոսկվայի «Прогресс» հրատարակչությունը «The Orange Herd» («Նարինջ» երամակը) խորագրով հավաքածու է հրատարակել ուրդու լեզվով և անգլերեն: 1994-ին փարիզյան «Ալբին Միշել» հրատարակչությունը տպագրել է Հրանտ Մաթևոսյանի ընտրանին՝ «Աշնան արև»:

Մաթևոսյանի սցենարներով նկարահանվել են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Այս կանաչ - կարմիր աշխարհը» կինոնկարները, նրա գործերի նյութերով՝ «Օգոստոս» կինոնկարը, հեռուստատեսային բեմականացումներ են դարձել Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր» էսսեն և «Չեզոք գոտի» պիեսը, Երևանի դրամատիկական թատրոնում բեմականացվել են «Աշնան արևը» և «Կայարանը»: Ողջ է, աշխատում է «Տերը» մեծածավալ գործի, «Եզրով» վիպակի, «Մեռելալույս» - Рассеянный свет - վեպի վրա:

Հայաստանի գրողների միության նախագահն է 1996-ից: Ծնվել է 1935-ին Հյուսիսային Հայաստանի Ահնիձոր փոքր գյուղում՝ Ալավերդու - Թումանյանի շրջան: 52-ից Երևանում է. աշխատել է տպարաններում և թերթերի խմբագրություններում, սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում՝ պատմա-լեզվագրական մասնաբաժնում, 1965-66-ին Մոկվայի կինոսցենարների դասընթացներում: 1984-ին Գրականության ՍՍՀՄ պետական և Հայաստանի նույնանուն մրցանակների դափնեկիր, 1996-ին ՀՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանի ասպետ:

Ընտանիքը - կին, դուստր, որդի, առայժմ երեք աղջիկ թոռ:

***

Հայկական և հրեական արմատներ ունեցող ռուս գրող Սերգեյ Դովլաթովը Մաթևոսյանի մասին գրել է. «Նա ինձ բոլորովին նման չէ, նա իսկական հայ է, խելագարվում է այն ամենից, ինչ կատարվում է հայրենիքում: Նա այնքան ամաչկոտ, անկեղծ, բարի, հրեշտականման մարդ է, որ նրա հետ ընկերանալով, սկսեցի նայել այսպես ասած նրա աչքերով: Երբ կարդում եմ հայաստանյան իրադարձությունների մասին, ես պատկերացնում եմ, թե ինչ է զգում Մաթևոսյանը: Այ այսպես՝ նրա հանդեպ տածած սիրո միջոցով, իմ մեջ ինչ-որ հայկական զգացմունքներ առաջացան...»:

Մաթևոսյանի ընտանիքը Գրողների միության հետ արդեն 10 տարի է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան մրցանակ է հանձնում: Մրցանակակիր ընտրելիս կարևոր սկզբունքը, գրողի որդու՝ Դավիթ Մաթևոսյանի խոսքով, Մաթևոսյանի աշխարհայացքակիր լինելն է: Մրցանակին այս տարի արժանացավ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վազգեն Գաբրիելյանը:

Գրողների միությունը Կոմիտասի անվան պանթեոնում Մաթևոսյանի հիշատակին նվիրված միջոցառում անցկացրեց: Միության նախագահ Էդուարդ Միլիտոնյանի խոսքով՝ Հրանտ Մաթևոսյանը այն գրողներից է, ում ընթերցելը «պարապ վախտի խաղալիք» չէ, որ թեթևակի ընթերցես ու համարես լավ կամ վատ: «Նա մշտապես խորքեր-ծալքեր ունեցող, բացահայտվող, մեր հայ ինքնության քարտեզը՝ պատմական, ներկա և ապագա քարտեզը միշտ ստեղծող, շարունակող, լրացնող, խորացնող, պեղող արձակագիր է»,- ասաց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:01
Հալեպում փրկարարները փլատակներից դուրս են բերել նորածին երեխայի
Սիրիայի հյուսիսում գտնվող Հալեպ քաղաքի մերձակայքում երկրաշարժի հետևանքով փլուզված շենքերի փլատակներից փրկարարները նորածին երեխա են հայտնաբերել:...
Աղբյուր` Panorama.am
08:51
«Boeing»-ը հայտարարել է մոտ 2 հազար աշխատակցի կրճատման մասին
Ամերիկյան «Boeing» ընկերությունը ծրագրում է 2023 թվականին կրճատել մոտ երկու հազար աշխատակցի, գրում է «Ռիա Նովոստի»-ին։...
Աղբյուր` Panorama.am
08:36
Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 15 ավտոմեքենա
ՆԳՆ ՓԾ տնօրենի կարգադրությամբ փետրվարի 6-ին, ժամը 11:30-ից փետրվարի 7-ը ժամը 00:11-ը, եղանակային պայմաններից ելնելով, հանրապետության տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
08:25
Ձյուն, բուք, մերկասառույց. Ճանապարհները՝ 08:00-ի դրությամբ
Փրկարար ծառայությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում «Ամբերդ»...
Աղբյուր` Panorama.am
08:12
Թուրքիայում 5,6 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել
Կենտրոնական Թուրքիայում 5,6 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել, հայտնում է Եվրոպական միջերկրածովյան սեյսմոլոգիական կենտրոնը (EMSC):...
Աղբյուր` Panorama.am
08:00
Մի քանի ժամով լույս չի լինելու Երևանի և 8 մարզի մի շարք հասցեներում
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը տեղեկացնում է, որ փետրվարի 7-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:01
Ադրբեջանի անմարդկային գործողությունները վկայում են՝ այս երկրի բարձրագույն ղեկավարությունն իրեն վեր է դասում միջազգային իրավունքից. Արցախի ԱԳՆ
Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել Արցախում գազամատակարարման հերթական խափանման կապակցությամբ....
Աղբյուր` Panorama.am
20:40
Բռնցքամարտի Հայաստանի երիտասարդների առաջնությանը կմասնակցի 148 բռնցքամարտիկ
Փետրվարի 7-ին, ժամը 14:00-ին, Դինամո մարզահամլիրում կմեկնարկի բռնցքամարտի Հայաստանի երիտասարդների առաջնությունյունը, որին կմասնակցի 148...
Աղբյուր` Panorama.am
20:29
Արցախում փետրվարի 7-ից ժամանակավորապես կդադարեցվի գազով ջեռուցվող հանրակրթական դպրոցների ուսումնական հաստատությունների դասագործընթացը
Արցախի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը հայտնում է, որ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանից դեպի Արցախ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Մակրոն․ Ֆրանսիան պատրաստակամ է՝ շարունակելու նպաստել Լաչինի խնդրի լուծմանը
Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ:Այս մասին հայտնում են ՀՀ վարչապետի աշխատակազմից։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Սիփան գյուղում փրկրարարները բժիշկներին մոտեցրել են 8 ամսական երեխային
Փետրվարի 6-ին, ժամը 16:04-ին Արագածոտնի մարզային ճգնաժամային կառավարման կենտրոն ահազանգ է ստացվել, որ Սիփան գյուղում երեխան (8 ամսական) ունի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:01
Զորակցություն եմ հայտնել Սիրիայի բարեկամ ժողովրդին և սիրիահայ համայնքի մեր քույրերին ու եղբայրներին․ Իշխան Սաղաթելյան
ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը գրում է.  «Քիչ առաջ` որպես ՀՀ ԱԺ Հայաստան-Սիրիա բարեկամական խմբի ղեկավար հեռախոսազրույց եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Թուրքիան ցնցած երկրաշարժն ունեցել է 130 ատոմային ռումբի ուժ
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի վերաբերյալ մեկնաբանություններով է հանդես եկել թուրք պրոֆեսոր, անվանի երկրաշարժագետ և երկրաֆիզիկոս Օվգյուն...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Սիրիան՝ երկրաշարժից հետո
Ֆեյսբուքում սոցիալական ցանցում տարածվել են լուսանկարներ՝ Սիրիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հասցրած վնասների մասին։Լուսանկարները ներկայացնում ենք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:27
Միրզոյանը Յոհան Վադեֆուլի հետ քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությանն առնչվող հարցեր
Աշխատանքային այցով Գերմանիայում գտնվող  Արարատ Միրզոյանը փետրվարի 6-ին հանդիպում է ունեցել ԳԴՀ Բունդեսթագի Գերմանիա - Հարավային Կովկաս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Տիկին Բաղդասարյան ավելի լավ է լռեք,մի՛ խոսեք․ Մհեր Մելքոնյան
ՀՅԴ Շիրակի մարզային կոմիտեի ներկայացուցիչ Մհեր Մելքոնյանը գրում է․ «Երբ քաղաքական ծաղրածուները երկիր են «ղեկավարում»․․․․...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Մեր տարածքը ևս գտնվում է սեյսմոակտիվ գոտում․ Արտյուշ Գրիգորյան
 ՀՀ Արտակարգ իրավիճակների նախարարի առաջին տեղակալ Արտյուշ Գրիգորյանը գրում է․ «Այսօր Թուրքիայի տարածքում  տեղի ունեցած և ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Քաջարանում, Մեղրում և Կապանում առկա են խմելու ջրի մատակարաման խնդիրներ․ ՀԿ
«Իրավատեր կապանցիներ» բնապահպանական ՀԿ-ն ահազանգում է․ «Ողջի և Մեղրի գետերը ձնհալի ժամանակ` մայիս, հունիս, հուլիս ամիսնեին...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Թեժ գիծ՝ Սիրիայում և Թուրքիայում ՀՀ քաղաքացիների մասին տեղեկատվություն ստանալու համար
ՀՀ ԱԳՆ-ն տեղեկացնում է․ «Փետրվարի 6-ին Սիրիայում և Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով տուժածների շրջանում ՀՀ քաղաքացիների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Առաջիկայում Հայաստան է այցելելու Իտալիայի Հանրապետության մշակույթի նախարար Ջեննարո Սանջուլիանոյի գլխավորած պատվիրակությունը․ Դեսպան
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իտալիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ալֆոնսո...
Աղբյուր` Panorama.am
18:12
Ընդունում եմ, որ բազմաթիվ խնդիրներ ընդամենը արհեստածին են ու պայմանավորված են հաճախ նաև իմ լռությամբ․ Արայիկ Հարությունյան
Արայիկ Հարությունյանը փետրվարի 6-ին հրավիրել է աշխատանքային խորհրդակցություն իրավապահ համակարգի ղեկավար կազմի հետ: Այս մասին հայտնում են Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մարսելը կլինի Ֆրանսիայի առաջին քաղաքը, որտեղի կտարվի օլիմպիական խաղերի կրակը
Մարսելը կլինի Ֆրանսիայի առաջին քաղաքը, որը կհյուրընկալի «Փարիզ-2024» օլիմպիական խաղերի կրակը, գրում է ՀԱՕԿ-ը։ Աթենքից կրակը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Վրաստանը բանակցություններ է վարում ԱՄՆ-ի հետ Javelins-ի լրացուցիչ խմբաքանակ գնելու համար
Վրաստանի իշխանությունները բանակցություններ են վարում ԱՄՆ-ի հետ՝ Գերմանիայից, Իսպանիայից և Շվեդիայից Javelin հակատանկային հրթիռային համակարգերի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Մանկական հասակում ամենահաճախ հանդիպող պաթոլոգիաներից են միզուղիների վարակը
Մանկական հասակում ամենահաճախ հանդիպող պաթոլոգիաներից են միզուղիների վարակը և պիելոնեֆրիտը։ Այս մասին նշում են «Մուրացան»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցագիր է հղել Սիրիայի նախագահին
Փետրվարի 6-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցել է Սիրիայի Հանրապետության նախագահ Բաշար Ալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Կարևորը է և՛ 3 միլիոնը, և՛ 120 հազարը, և՛ մեկ հայը՝ լինեն նրանք ՀՀ-ում, Արցախում, Սիրիայում, թե առհասարակ՝ հայկական աշխարհում. Վարդանյան
«Ցավակցում եմ ողբերգական աղետի բոլոր զոհերի ընտանիքներին ու մերձավորներին»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:27
Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով 2824 շենք է փլուզվել
Թուրքիայում երկրաշարժի հետևանքով փլուզվել է մոտ 3 հազար շենք։ «Ռիա Նովոստի»-ի փոխանցմամբ, հայտնել Է արտակարգ իրավիճակների վարչության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:20
Երկրաշարժից վնասվել են Հալեպի Կիլիկյան ճեմարանը և Մխիթարյան վարժարանը
Սիրիայում գրանցված երկրաշարժի հետևանքով նյութական վնասներ են կրել Հալեպի Կիլիկյան ճեմարանը և Մխիթարյան վարժարանը։ Այս մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

«Ճիշտ չէ այն պատկերացումը, որ բալետում գլխավորը ոտքեր ունենալն է». Հայաստանում է Նինո Անանաշվիլին
14:55 06/02/2023

«Ճիշտ չէ այն պատկերացումը, որ բալետում գլխավորը ոտքեր ունենալն է». Հայաստանում է Նինո Անանաշվիլին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}