Հասարակություն 09:01 27/03/2018 Հայաստան

Արագիլները չվող տեսակ են, բայց դարձել են մշտակյաց. բնապահպան

Արարատի մարզի Արմաշ գյուղում արագիլների բներ են տեղադրվել: Նախաձեռնության մանրամասների, ծրագրի շարունակականության և այլնի մասին է Panorama.am-ի զրույցը բնապահպան Սիլվա Ադամյանի հետ: Վերջինս տեղեկացրեց, որ բների տեղադրման համար անհրաժեշտ ներդրումներն արել և աջակցել է CivilVoice կազմակերպությունը:

«Հայաստանում այս նախաձեռնությունը նորություն չէ, նախկինում նման նախաձեռնություններով զբաղվել է «Հայաստանի թռչունները» ծրագիրը, որը տեղակայված էր Ամերիկյան համալսարանում, և էլի տեղադրում էր թռչնաբներ Արարատի մարզում: Անցան մի քանի տարիներ, ցավոք սրտի, ծրագիրը չկրկնվեց, բայց մենք ունենք խնդիր՝ կենդանիների միգրացիայի, նրանց բների անվտանգության, կլիմայական խնդիրների հետ, մի խոսքով՝ բազում խնդիրներ»,- ասաց նա:

Ադամյանի խոսքով՝ դեռ 2014 թ. եվրոպական մի կառույցից՝ ֆորումից, առաջարկ են ստացել՝ իրականացնել նման ծրագրեր, ընդ որում՝ ծրագիրը պետք է կյանքի կոչվեր ոչ միայն Հայաստանում, այլև Սլովակիայում, Չեխիայում, Ռուսաստանում և այլ երկրներում: Այստեղ գործընկեր կազմակերպություն է դարձել Ռուսաստանը, որի հետ էլ կյանքի է կոչվել այս ծրագիրը: Բնապահպանն ասաց, որ ծրագիրը նաև էլեկտրական ցանցերի նախաձեռնությունն էր. այդ տարին «արագիլների պաշտպանության տարի» էր, նույն  տարում Արմաշ գյուղում տեղադրվում է 12-13 բույն:

Արմաշում բնապահպանները խնդիր են տեսել, երբ զրուցել են բնակչության հետ: «Մենք հասկացանք, որ այստեղ կա բույների անվտանգության խնդիր, այսինքն՝ եթե բույնը դրված է անմիջապես էլեկտրական սյուների վրա, այն հաճախ բռնկվում է, ծանրությունից ուղղակի շրջվում է, ձագուկները վնասվում են կամ սատկում, բնակիչները մեզ ասացին, որ հրդեհի ժամանակ պարզապես հնարավոր չէ փրկել կենդանիներին, այդ իսկ պատճառով մենք որոշեցինք՝ ճիշտ կլինի, որ այս ծրագիրն Արմաշում անենք»,- ասաց նա:

Ադամյանը նշեց՝ Արմաշի հարևան Սուրենավան գյուղում արագիլներ շատ կան, բոլորին հայտնի է՝ Սուրենավանն արագիլների գյուղ է, ուստի բները տեղադրվել են Արմաշում: Երկու տարի շարունակ ծրագիրն իրականացվեց, հետո ֆինանսական խնդիրների պատճառով դադարեցվեց, և միայն այս տարի CivilVoice-ի նախաձեռնությամբ որոշեցին ծրագիրը վերականգնել:

Ադամյանը պատմեց՝ ծրագիրը բավական հաջող ընթացավ, տեղադրեցին 8 բույն, որից 5-ը՝ գյուղի վերջնամասում, երեքը՝ մեկ այլ վայրում՝ հողամասում, որտեղ նոր սյուներ պետք է տեղադրվեին:

Բնապահպանի խոսքով՝ կան նաև այլ վտանգներ, բացի նրանից, որ այս բույները կենդանիներին պահպանում են լարերից և էլեկտրասյուներից: Նա առանձնացրեց Հայաստանում կլիմայական փոփոխության խնդիրը:

«Ես բազմիցս խոսել եմ այդ մասին, ասել եմ, որ մեզ մոտ, ցավոք, ոչ ոք չի զբաղվում կենդանական աշխարհի մասով: Նման գործեր պետք է արվեն ոչ միայն արագիլների հետ կապված, այլև ուրիշ կենդանիների, որովհետև շատ կենդանիներ ուղղակի փոխել են իրենց ապրելակերպը Հայաստանում: Մենք այս տարի ձմեռ չտեսանք և, օրինակ, արագիլների դեպքում մենք կարող ենք ասել՝ դրանք այն տեսակն են, որ անմիջապես արձագանքում են կլիմայական փոփոխություններին: Նրանք չվող տեսակ էին, բայց տարեցտարի դարձան մշտակյաց, գնալով ավելացավ այն արագիլների թիվը, որոնք չէին չվում»,- ասաց նա:

Ադամյանը նշեց, որ դա հենց բնակլիմայական փոփոխությունների և դրա հետ միասին՝ շրջակա միջավայրի և կերային բազայի փոփոխությունների հետ է կապված. և սա խնդիր է, որի մասին պետք է մտածել: Բնապահպանը նշեց՝ թռչուններից բացի, իրենք այս կերպ օգնում են նաև էլեկտրացանցերին, մինչդեռ վերջիններս այս տարի փորձում էին իրենց աշխատանքին խոչընդոտել, որ բույները չտեղադրեն, այն է՝ էլեկտրաէներգիան չէին անջատում: Նախաձեռնության հեղինակներին այստեղ օգնության են եկել գյուղապետն ու այլք:

«Մենք երևի մի շաբաթ հետո կփորձենք նորից այցելել , տեսնենք՝ ինչ է կատարվում, բնադրվե՞լ են, թե՞ ոչ: Այսպիսի խնդիր կա, կարող է՝ մեկում բնադրվեն, մեկում մյուս տարի բնադրվեն: Պարտադիր չէ, որ բոլոր բներում այս տարի բնադրվեն, առավել ևս, որ գարունը շատ շուտ է եկել: Մենք կարող ենք նույնիսկ հետո՝ ամռանը տեղադրել բներ՝ մյուս տարվա համար»,- ասաց նա:

Ադամյանը նշեց, որ փորձելու են ծրագրի շարունակականությունը պահպանել, հաջորդ ծրագիրը նրանք փորձելու են իրականացնել Արմավիրի մարզում, որտեղ էլ շատ են արագիլները, շատ են նաև խնդիրները: Այս անգամ բնապահպանը որոշել է դիմել էլեկտրացանցերի տնօրինությանը, որպեսզի իրենք էլ ֆինանսավորեն ծրագիրը: «Մենք բնապահպան ենք, պարտավոր ենք, բայց իրենք էլ պետք է հասկանան, որ բնության առաջ պարտավորություններ ունեն»,- ասաց նա:

Լուսանկարները՝ CivilVoice-ի և Դավիթ Հակոբյանի:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

12:55
Թուրքական բանակի հրետակոծության հետևանքով 3 սիրիացի է զոհվել, որից երկուսը՝ երեխա
Թուրքական բանակի հրետանին շաբաթ օրը հրետակոծել է Սիրիայի հյուսիսում Հալեպից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող Թել Ռիֆաաթ քաղաքը: ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ,...
Աղբյուր` Panorama.am
12:40
Երևանում ընթանում է Նիկոլա Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հերթական ավտոերթը
Այս պահին Երևանում ընթանում է Նիկոլա Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հերթական ավտոերթը: Հայրենիքի փրկության շարժման նախաձեռնությանը միացել էն...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
Ստեփանակերտ է վերադարձել ևս 137 արցախցի.ՌԴ ՊՆ
Արցախի տարածքում մեծանում է այն հանրային նշանակության ճանապարհների երկարությունը, որոնց երկայնքով երթևեկությունն անվտանգ է: Ռուսական խաղաղապահ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Եռաբլուրում եմ... Չորս բոլոր վիշտ է և գերեզմանաթմբերից աննկատ բարձրացող թախիծ.Սենոր Հասրաթյան
Գնդապետ, Արցախի ՊՆ նախկին պաշտոնյա Սենոր Հասրաթյանը գրում է. «Եռաբլուրում եմ... Չորս բոլոր վիշտ է և գերեզմանաթմբերից աննկատ բարձրացող...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Ադրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել 30 զինծառայողի աճյուն. ԱՀ ԱԻՊԾ
ԱՀ Արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայությունը հայտնում է, որ Ադրբեջանը հունավրի 23-ին հայկական կողմին է փոխանցել զոհավ զինծատռյողի 30 աճյուն:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ամերիկահայ կառույցների ակնկալիքները Բայդընի վարչակազմից
Ամերիկահայ կառույցները ձևավորում են նոր վարչակազմի հետ աշխատանքային օրակարգը: Այս հարցի շուրջ «Ամերիկայի ձայնը» զրուցել է ամերիկահայ կազմակերպությունների հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Իրանի ԱԳ նախարարի տարածաշրջանային այցը կմեկնարկի հունվարի 25-ից
Զարիֆը կլինի Ադրբեջանում, Ռուսաստանում, Հայաստանում, Վրաստանում և Թուրքիայում։
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Բարեկենդան առաջավորաց պահքի
Առաջավորաց պահքին նախորդող կիրակի օրը  Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում է Առաջավորաց պահքի բարեկենդանը, որը պահքի սկիզբն է: Այս տարի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Երևանի մի շարք հասցեներում կդադարեցվի էլեկտրամատակարարումը
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հունվարի 25-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
ԱՀԿ-ն կարծում է, որ կորոնավիրուսը մնում է սառեցված սննդի փաթեթների վրա
Կորոնավիրուսը կարող է մնալ սառեցված սննդի փաթեթների վրա նույնիսկ երկարատև փոխադրման ժամանակ: Այս մասին  հայտնել է Wall Street Journal- ը՝...
Աղբյուր` Panorama.am
19:36
Մանեի՝ 20 րոպեում ստեղծած կտավն աճուրդում կվաճառվի ավելի քան 200 հազար եվրոյով
Ֆրանսիացի նկարիչ Էդուարդ Մանեի աշխատանքներից մեկը, որը նախկինում երբեք չի ցուցադրվել, փետրվարի 26-ին ներկայացվելու է Փարիզում կայանալիք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու շուտափույթ գործարկումն այս պահին կմնա ցանկության մակարդակին․ տնտեսագետ
ՀՀ Սյունիքի մարզի հարավում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ սահմանին, նախատեսված է ստեղծել Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտի։ Այն նպատակ ուներ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
ԱՄՆ-ում քաղաքացին վիճակախաղով մեկ միլիարդ դոլար է շահել
ԱՄՆ-ում քաղաքացին վիճակախաղով մեկ միլիարդ դոլար է շահել։ Հաջողակ «Mega Millions» տոմսը վաճառվել է Միչիգանում, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:19
Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարները ոչ պաշտոնական հանդիպում են ունեցել
Հունվարի 22-ին Վրաստանի Կախեթի շրջանում տեղի է ունեցել ՀՀ ԱԳ նախարար Արա Այվազյանի ոչ պաշտոնական հանդիպումը Վրաստանի փոխվարչապետ, ԱԳ նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Եվրոպական Խորհրդարանը խստորեն դատապարտում է Թուրքիայի կործանարար դերակատարումը ԼՂ պատերազմի ընթացքում
Այս շաբաթ Եվրոպական Խորհրդարանն ընդունել է թվով երեք զեկույցներ, այդ թվում՝ ԵՄ ընդհանուր արտաքին և անվտանգային քաղաքականության (CFSP) և ԵՄ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:09
Ինչո՞ւ է կորոնավիրուսի «բրիտանական» շտամի հետևանքով մահերի թիվը մեծ
Կորոնավիրուսի «բրիտանական» շտամից մահացության բարձր մակարդակը կարող է պայմանավորված լինել առողջապահական համակարգի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:05
2,5 տարի առաջ արդեն գիտեին՝ տալու են Արցախը, ոչ մի պետական դրամաշնորհային միջոցառում չի իրականացվել այնտեղ. մտավորական
«Ես ուզում եմ հարցեր ուղղել այն մարդկանց, ովքեր կուրորեն ընկել են այս զոմբիացված իրավիճակում։ Ես իրենց համարում եմ հայ ազգի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
Մենք էլ պետք է սկսենք մեր վերջին խելքից, որ դրան հետևենք. Մարտին Վարդազարյան
«Ազգն ու պետությունը ճանաչվում են արեստի ու արվեստագետների միջոցով»,- այսօր ՀՀ-ում առակա խնդիրների վերաբերյալ քննարկման ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
Նախիջևանում գրանցված երկրաշարժը զգացվել է Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում
Հունվարի 23-ին, տեղական ժամանակով ժամը 17:22-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 13:22-ին) ՀՀ ԱԻՆ Սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:25
Արմեն Չարչյան. Հայրենիքը կանգնած է շատ լուրջ արհավիրքի առաջ, ժամ առաջ պետք է լինի ներկայիս իշխանության հեռացում
«Այսօր հայրենիքը կանգնած է շատ լուրջ արհավիրքի առաջ և մեզ պետք է ինչ-որ բան ձեռնարկել, ոչ մի ուրիշ կառույց դա չի անելու»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
Մարզական բժիշկը հայտնել է ՝ ինչպես պետք է մարզվեն COVID-19-ով հիվանդները
Կորոնավիրուսով վարակվելուց հետո առողջությունը վերականգնելը յուրաքանչյուր դեպքում պահանջում է առանձին մոտեցում։ Այս մասին «ՌԻԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Պետք է ծայրահեղական չլինել, գնալ համախմբման ճանապարհով. Երվանդ Երզնկյան
«Մենք իսկապես պետք է խնդրենք, որ Վազգեն Մանուկյանը Նիկոլ Փաշինյանից հետո ժամանակավոր կառավարությունը ղեկավարի»,- այսօր մշակույթային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
ՌԴ-ի տարբեր քաղաքներում ի աջակցություն Ալեքսեյ Նավալնու բողոքի ակցիաներ են
Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում ընթանում են բողոքի ակցիաներ ի աջակցություն ընդդիմադիր գործիչ ձերբակալված  Ալեքսեյ Նավալնու։ Լենտա.ռու-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Հենրիխ Մխիթարյանն ընդգրկված չէ «Ռոմայի» մեկնարկային կազմում
Ներկայացվել է «Ռոմայի» մեկնարկային կազմը «Սպեցիայի» դեմ Իտալիայի առաջնության 19-րդ տուրի խաղում: Հայաստանի ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
17:40
Այս ցեղասպանության հատուցումը պետք է լինի գործող իշխանությունների լիակատար հեռացումը. Դեմոյան
«Ներկա իշխանությունը բոլոր խնդիրներից խոսում է՝ նախկինների մասին առասպելներ պատմելով ու մանիպուլացնելով հասարակությանը»,- այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Սյունիքի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ։ Փակ են Արագածոտնի մարզում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Նախկինների վերադարձի մասին միֆը հօդս ցնդեց Գագիկ Ջհանգիրյանի՝ ԲԴԽ անդամ դառնալով. Իշխանյան
«Պատերազմը սկսելու առաջին ահազանգը Յուրի Խաչատուրովի դեմ գործ հարուցելն է։ Կարծում եմ՝ պատերազմն այդ օրվանից սկսվեց»,- ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:01
Դավիթ Սահակյանց. Փաշինյանը պրոեկտ է
Ռեժիսոր, մուլտիպլիկատոր, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Դավիթ Սահակյանցը համոզվել է, որ փողոցի միջոցով չեն կարող հասնել այս իշխանության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Եկեք ու այդ վակուումը լրացրեք. Սայաթ Շիրինյանը՝ մշակութային գործիչներին
«Մենք այսօր կարևորագույն մի խնդիր ունենք. զոհվածների ծնողները միայնակ են պայքարում՝ մարդկանց իրենցից հեռացնելով, բայց նրանք պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
16:42
Իշխանության դեմ պետք է պայքարել այնպես, ինչպես սոսկալի թշնամու դեմ. բժիշկ Գեորգի Պողոսյան
«Մենք գործ ունենք աղանդավորների հետ, որոնց պրակտիկորեն ուղղել հնարավոր չէ»,- հանրության կողմից ճանաչված գիտնականների, մշակույթի և...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում շները հոշոտել են ոչխարներին
11:25 22/01/2021

Երևանում շները հոշոտել են ոչխարներին

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}