Հասարակություն 10:43 07/06/2018 Հայաստան

Հայկական լոլիկը վերադառնում է շուկա

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Բանջարաբոստանային մշակաբույսերի հայկական սորտերը ոչ միայն չեն վերացել, այլև  պահպանվում են և այսօր էլ մեծ պահանջարկ ունեն: Այս մասին Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց «Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Գայանե Սարգսյանը՝ հավելելով, որ հայկական բոլոր սորտերը՝  որոնք ստեղծվել են՝ սկսած 1949 թվականից, պահպանում են:

Գիտական կենտրոնը զբաղվում է բանջարաբոստանային բույսերի սելեկցիայով և սերմնաբուծությամբ: Կենտրոնում կատարվող գիտական աշխատանքների նպատակն է նոր, հանրապետության բնակլիմայական պայմաններին հարմարված, բերքատու, հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ  դիմացկուն սորտերի և հիբրիդների ստացումը:

Գայանե Սարգսյանի խոսքով՝ կենտրոնն ունի տեղական սորտերի և պոպուլյացիաների հարուստ գենոֆոնդ՝  մոտ 4000  սորտանմուշով: Դրանցից  138-ն արդեն շրջանացված սորտերն են, որոնք ունեն համապատասխան արտոնագիր և վաճառվում են տեղական շուկայում:

Լոլիկի հայկական սորտերը վերագտնում են իրենց կորցրած հեղինակությունը
Վերջին տարիներին հայ գյուղատնտեսները  սկսել են ավելի շատ օգտագործել տեղական արտադրության սորտեր: Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնը տարեցտարի արտադրում և շուկա է դուրս բերում ինչպես նոր , այնպես էլ հանրության շրջանում վաղուց հայտնի սորտեր։ 

Կենտրոնից այսօր էլ հնարավոր է ձեռք բերել հանրահայտ  «Անահիտ» (կենտրոնի հիմնադիր  Անահիտ Անանյանի անունով է կոչվում սեղանի լոլիկի սորտը),  «Նվեր», «Լիա» լոլիկի սերմեր: Հայաստանում  տարածված լոլիկի սորտերը հասնում են 36-ի, մինչդեռ հավաքածուում ավելի շատ տեսակներ կան:

Գայանե Սարգսյանը վստահեցնում է, որ նույնիսկ հին սորտերը՝ «Հոբելյանական», «Մասիսի 202», բոլորը պահպանվում են և պահանջարկի դեպքում, կզբաղվեն դրանց արտադրությամբ:

«Պահպանվել են բոլոր սորտերը, և անհրաժեշտության դեպքում դրանց սերմարտադրությունը  կկազմակերպենք»,- ասաց տնօրենը:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ նրա, ամեն տարի կենտրոնում մեծ քանակությամբ՝  գրեթե 500 կգ սերմ է արտադրվում, որոնք վաճառում են  գյուղացիներին, ֆերմերներին: Բացի այդ, ամեն տարի ավելացնում են տեղական սորտերի արտադրությունը:

«Տարեկան 15-20 տոկոսով էլ ավելանում է լոլիկի սերմերի արտադրությունը,  կարծում եմ, որ աստիճանաբար  կավելանա՝  հաշվի առնելով գյուղատնտեսների շրջանում հայկական լոլիկի պահանջարկը»,- նշեց նա:

Ինչու են ֆերմերները նախապատվությունը տալիս ներկրված սերմերին

Այդուհանդերձ, որևէ մեկը չի կարող հերքել, որ հայ ֆերմերները շարունակում են  նախապատվությունը տալ ներկրված սերմերին, որոնք ավելի շատ բերք են տալիս ու տեղական տեսակների համեմատ` դիմացկուն են, երկար են պահպանվում, թեև համային հատկանիշներով բավականին զիջում են հայկական տեսակներին, որոնց պահպանման ժամկետն ավելի քիչ է՝ մեկ շաբաթ:

Բայց քիչ չեն նաև լոլիկի  հայկական տեսակներ նախընտրողները. «Ունենք ֆերմեր, որն այս պահին 20 հա տարածքի վրա մեծ պահանջարկ ունեցող՝ «Արա», «Նոյ», «Գանձա» տեսակի հայկական լոլիկ է աճեցնում»:

Ինչպե՞ս տարբերել հայկական լոլիկը

Կենտրոնի ղեկավարը վստահեցրեց՝  հայկական լոլիկը պահպանել է համն ու հոտը, որակական հատկանիշները։  Պարզապես  սպառողները, հիմնականում, չեն տարբերում տեղական բանջարեղենը ներմուծվածից:

Մասնագետի խոսքով՝  ներկրված լոլիկները հաճախ ունեն իդեալական տեսք, դրանք, կարծես թե, նկարած լինեն, իսկ ձեռք տալիս  քարի պես ամուր են, կաշին էլ շատ հաստ:  Բացի այդ, կտրատելիս այդ լոլիկները չեն կորցնում իրենց ձևը և հյութ չեն արտազատում։ Իսկ հայկական լոլիկները նուրբ են և սեղանի սորտին բնորոշ փափկություն ունեն:

Ինչ վերաբերում է լոլիկում սպիտակ շերտի առկայությանը,  Գայանե Սարգսայնն ասաց, որ դա կարող է լինել նաև տեղական լոլիկում, միայն պայմանավորված չէ տեսակով, այլև կարող է լինել պարարտացման հետևանք։  Որակյալ բերք ստանալու գրավականը մշակման ճիշտ տեխնոլոգիաների կիրառումն է։

Գայանե Սարգսյանը հավաստիացրեց, որ հայկական սորտերը գենետիկորեն մոդիֆիկացված չեն՝ դրա հնարավորությունը  Հայաստանում չկա: Թեև, ըստ նրա, վատ չէր լինի, եթե մեր երկիրը ևս հետազոտական նպատակով նման լաբորատորիա ունենար:  

Հայկական սերմերը պահանջարկ ունեն նաև արտերկրում, սակայն արտահանում չի իրականացվում, քանի որ գիտական կենտրոնը դեռևս հնարավորություն չունի ապահովել սերմերի այն քանակը, որի պահանջարկը կա դրսում.  հիմնականում կարողանում են բավարարել  տեղական շուկայի պահանջարկը:

Ինչ վերաբերում է այլ երկրներից ներկրվող սերմերին, Գայանե Սարգսյանը հայտնեց, որ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի սերմերը հիմնականում ներկրվում են Հոլանդիայից,  ԱՄՆ-ից , Իտալիայից, Գերմանիայից: Թուրքիայից նույնպես ներմուծվում են, սակայն, ըստ նրա, ոչ օրինական ձևով:

«Թուրքական սորտեր մեզ մոտ շատ կան, օրինակ, լոլիկի սորտ կա, որը 3-4 տարի առաջ ներկրվել է՝ հետն էլ լոլիկի ցեցը, որն Արարատյան դաշտավայրից  չեն կարողանում վերացնել: Իրականում այդ սերմերը փորձաքննություն չեն անցնում, պարզապես, մարդիկ իրենց հետ մի քանի փաթեթ բերում են և դրանք առանց փորձաքննության հայտնվում են դաշտերում, որի հետևանքով տուժում են թե իրենք, թե մեծ թվով  ֆերմերներ»,- նշեց նա:

Հայաստանում նաև իրականացվում է նոր մշակաբույսերի արտադրություն, հնարապետությունում աճում է բրոկկոլի, բրյուսելյան կաղամբ:  Գիտական կենտրոնի ղեկավարն ասաց, որ 7-8 տարի առաջ սկսել են զբաղվել ոչ ավանդական մշակաբույսերի արտադրությամբ: Սելեկցիոն աշխատանքներն, ըստ նրա, պայմանավորված էին շուկայի պահանջարկով. «Եթե շուկայում տվյալ բանջարբոստանային կուլտուրան պահանջարկ ունի, մենք փորձում ենք այդ տեսակը ոչ թե դրսից ներմուծել, այլ ունենալ դրանց  հայկական սելեկցիոն սորտը: Արդեն ունենք  բրոկկոլիի, գունավոր պղպեղի  տեղական սորտեր»։ 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:35
Վրաստանի ԱԳ նախարարը ԵԽԽՎ-ում․ Հակամարտություններն ունեն իրենց յուրահատուկ բնութագրերն ու քաղաքական լուծումները
ԵԽ նախարարների կոմիտեն շարունակում է անհանգստացած մնալ չլուծված հակամարտույթյուններով, որոնք ազդում են մեր մայրցամաքի տարբեր հատվածների վրա։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ալեքսանդր Քանանյանի հացադուլին միացել է ևս մեկ արցախցի
Դադարեցնել Արցախի տարածքում ՀԷԿ-երի կառուցումը
Աղբյուր` Panorama.am
19:41
Մահացել է Թուրքիայի 1-ին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Կարպիս Զաքարյանը
90 տարեկան հասակում մահացել է Թուրքիայի 1-ին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, «Երկաթե բռունցք» մականունով հայտնի Կարպիս Զաքարյանը: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
Լոռին երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը իսպանացի կիսապաշտպանի հետ
«Լոռի» ՖԱ-ի մամուլի ծառայությունը հայտնում է, որ ակումբը երկկողմ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրն Ալեխանդրո Պուերտասի հետ։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:50
Թագավորական ընտանիքը տուն է պատրաստում Հարրիի ու Մեգան Մարքլի համար
Մեծ Բրիտանիայի արքայազն Հարրիի հայրը՝ արքայան Չարլզն ու մեծ եղբայրը՝ Քեմբրիջի դուքս Ուիլյամը, հայտարարել են Հարրիի և  նրա կնոջ՝ Մեգն Մարքլի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Թուրքիայի երկրաշարժից ավերված տների փոխարեն 2000 նոր բնակարան կկառուցվի
Թուրքիայի Էլազըղ (պատմ. Խարբերդ) քաղաքում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով բազմաթիվ շենքեր են ավերվել։ Դրանց փոխարեն կկառուցվի 2000 նոր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Օրեր առաջ Արցախում հրազենային վիրավորում ստացած զինծառայողի վիճակը ծանր է
Հունվարի 24-ին Արցախում հրազենային վիրավորում ստացած զինծառայող Հենրի-Հայկ Սիմոնի Զաքարեանը վիճակը շարունակում է մնալ ծանր։ Այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Նիկոլ Փաշինյանի մոտ սուր նևրոտիկ խանգարում է ախտորոշվել. «Новые Ведомости»
Նոր «նահանջ» տարին անհանգստություններ բերեց ոչ միայն  ռուսաստանյան չինովնիկներին։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ սուր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
Զոհված զինծառայողների ընտանիքների բնակարանային խնդիրը Երևանում գրեթե 95 տոկոսով լուծվել է. Գաբրիել Բալայան
Պաշտպանության փոխնախարար Գաբրիել Բալայանն այսօր լրագրողների հետ զրույցում շնորհավորեց բոլոր զինծառայողներին և իրենց կյանքը տված զինծառայողների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
ԱԳՆ խոսնակը՝ Բրեքսիթին հաջորդող կիրարկման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Աննա Նաղդալյանի մեկնաբանությունը Բրեքսիթին հաջորդող կիրարկման ժամանակաշրջանի վերաբերյալ
Աղբյուր` Panorama.am
17:57
Ոստիկանության պետ. Այդ պահին ստացվեց այդպես
«Մեր թիվ մեկ խնդիրն առանց վիրավորի, միջադեպի, առանց զոհի այդ մարդուն տվյալ տարածքից դուրս բերելն էր, ինչը բոլորիս բախտից բարեհաջող ավարտ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:47
Դաժան ծեծի ենթարկված փոխգնդապետի վիճակում փոփոխություն չկա. փոխնախարար
Վայոց ձորում 2019 թվականի սեպետմբերին ծեծի ենթարկված փոխգնդապետ Արա Մխիթարյանի առողջական վիճակում փոփոխություն չկա: Այս մասին այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:29
Արցախում կստեղծվի հանձնաժողով` ուսումնասիրելու ՓՀԷԿ-երի ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա
Արցախում 2019թ. թողարկվող էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը հասցվել է տարեկան 480 մլն  կՎտ.ժ-ի, 2018 թվականի համեմատ աճը կազմել է մոտ 25...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Արսեն Բաբայան. Պարոն նախագահ, Դուք պետք է հետևեք Սահմանադրության պահպանմանը
Մենք արդեն գրեթե կորցրել ենք իրավական պետությունը
Աղբյուր` Panorama.am
17:06
Դավիթ Տոնոյան. Պետք է ոչ մի վայրկյան չթուլացնել զգոնությունը
ՊՆ վարչական համալիրում կայացել է պաշտպանության նախարարին կից կոլեգիայի նիստ, նվիրված զինված ուժերի 2019թ. ուսումնական տարվա մարտական և...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Բաթումիի նախկին քաղաքապետը կդատապարտվի 7 տարվա ազատազրկման
Բաթումիի նախկին քաղաքապետ Գիորգի Էրմակովը կդատապարտվի 7 տարվա ազատազրկման: Aliq.ge-ն փոխանցում է, որ նույն գործով ձերբակալված Բաթումիի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:48
Գողացել են դեսպանատներից մեկի մեքենայի հայելիները
Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում հունվարի 26-ի առավոտյան հաղորդում է ստացվել, որ մայրաքաղաքի Պուշկինի փողոցում գողացել են Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Բոգդանովը Իրաքի դեսպանի հետ քննարկել է տարածաշրջանային օրակարգը
Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Բոգդանովը Մոսկվայում Իրաքի դեսպան Աբդուրահման Հուսեյնիի հետ քննարկել է տարածաշրջանային օրակարգ ՝ շեշտը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:29
ՃՈ. Ժամանակավոր հաշվառման վկայագրերը կարող եք փոխարինել պլաստիկ քարտերով
Ճանապարհային ոստիկանության հաշվառման-քննական ստորաբաժանումների կողմից տրամադրված տրանսպորտային միջոցների ժամանակավոր հաշվառման վկայագրերը կարող...
Աղբյուր` Panorama.am
16:14
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս. Բոլոր ժամանակներում մարդկությունը ձգտել է արդար և ճշմարիտ դատաստանի
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն ընդունել է Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահ Ռուբեն Վարդազարյանին:
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Բիզնես խորհրդատուն կանխատեսում է ավտոմեքենաների գների կտրուկ նվազում
Բիզնես խորհրդատու Արեն Ապիկյանն այն կարծիքն է, որ Հայաստանում ավտոմեքենաների գները նվազելու են։ Ինչպես այսօր լրագրողների հետ հանդիպման...
Աղբյուր` Panorama.am
15:53
Խորվաթիայում ռազմական ուղղաթիռ է կործանվել
Խորվաթիայի ռազմաօդային ուժերի ռազմական ուղղաթիռը կործանվել է Ադրիատիկ ծովում ՝ Սիբենիկ քաղաքի մերձակայքում: Այդ մասին ասվում է հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
15:36
Ավիաընկերությունը հերքում է վթարը Աֆղանստանում
«Արիանա» աֆղանական ավիաուղիները հերքել են Աֆղանստանում ուղևորատար ինքնաթիռի վթարի մասին տեղեկատվությունը: Այդ մասին հաղորդվում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
ԵԽԽՎ նոր նախագահ ընտրվեց Ռիկ Դեմսը
Այսօր Ստրասբուրգում մեկնարկած Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի ձմեռային նստաշրջանում ԵԽԽՎ նոր նախագահ ընտրվեց  Բելգիան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:11
Սիրիայի խանութները հայրենասիրական ակցիա են արել
Սիրիայի ձեռնարկատերերը որոշել են յուրատեսակ պատասխանել ազգային արժույթի թուլացմանը՝ հայտարարել են ակցիա՝ «գնիր ապրանք մեկ ֆունտով»,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
ԱՄՆ-ում տուն են փնտրում «աշխարհի ամենավատ կատվի» համար
ԱՄՆ Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի կենդանիների ապաստարանը տեր է փնտրում «աշխարհի ամենավատ կատվի» համար, որի անունը Պերդիտա է։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:57
Ավագանու «Իմ քայլի» անդամ Հենրիկ Հարթենյանը մանդատը վայր կդնի
Երևանի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Հենրիկ Հարթենյանը մանդատը վայր կդնի: Խմբակցության հրատապ նիստից հետո լրագրողների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
14:54
Եվրոպայի ամենամեծ գիրքը
Հունգարիայի հյուսիսում գտնվող ոչ մեծ Սինպերտրի գյուղում, որտեղ ապրում է ընդամենը 300 մարդ, համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել ի շնորհիվ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու
14:55 24/01/2020

Հրայր Թովմասյան. Այն, ինչ այսօր կատարվում է, այսօրով չի ավարտվելու

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}