Հասարակություն 10:43 07/06/2018 Հայաստան

Հայկական լոլիկը վերադառնում է շուկա

Հեղինակ` Հասմիկ Հակոբյան

Բանջարաբոստանային մշակաբույսերի հայկական սորտերը ոչ միայն չեն վերացել, այլև  պահպանվում են և այսօր էլ մեծ պահանջարկ ունեն: Այս մասին Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց «Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Գայանե Սարգսյանը՝ հավելելով, որ հայկական բոլոր սորտերը՝  որոնք ստեղծվել են՝ սկսած 1949 թվականից, պահպանում են:

Գիտական կենտրոնը զբաղվում է բանջարաբոստանային բույսերի սելեկցիայով և սերմնաբուծությամբ: Կենտրոնում կատարվող գիտական աշխատանքների նպատակն է նոր, հանրապետության բնակլիմայական պայմաններին հարմարված, բերքատու, հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ  դիմացկուն սորտերի և հիբրիդների ստացումը:

Գայանե Սարգսյանի խոսքով՝ կենտրոնն ունի տեղական սորտերի և պոպուլյացիաների հարուստ գենոֆոնդ՝  մոտ 4000  սորտանմուշով: Դրանցից  138-ն արդեն շրջանացված սորտերն են, որոնք ունեն համապատասխան արտոնագիր և վաճառվում են տեղական շուկայում:

Լոլիկի հայկական սորտերը վերագտնում են իրենց կորցրած հեղինակությունը
Վերջին տարիներին հայ գյուղատնտեսները  սկսել են ավելի շատ օգտագործել տեղական արտադրության սորտեր: Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնը տարեցտարի արտադրում և շուկա է դուրս բերում ինչպես նոր , այնպես էլ հանրության շրջանում վաղուց հայտնի սորտեր։ 

Կենտրոնից այսօր էլ հնարավոր է ձեռք բերել հանրահայտ  «Անահիտ» (կենտրոնի հիմնադիր  Անահիտ Անանյանի անունով է կոչվում սեղանի լոլիկի սորտը),  «Նվեր», «Լիա» լոլիկի սերմեր: Հայաստանում  տարածված լոլիկի սորտերը հասնում են 36-ի, մինչդեռ հավաքածուում ավելի շատ տեսակներ կան:

Գայանե Սարգսյանը վստահեցնում է, որ նույնիսկ հին սորտերը՝ «Հոբելյանական», «Մասիսի 202», բոլորը պահպանվում են և պահանջարկի դեպքում, կզբաղվեն դրանց արտադրությամբ:

«Պահպանվել են բոլոր սորտերը, և անհրաժեշտության դեպքում դրանց սերմարտադրությունը  կկազմակերպենք»,- ասաց տնօրենը:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ նրա, ամեն տարի կենտրոնում մեծ քանակությամբ՝  գրեթե 500 կգ սերմ է արտադրվում, որոնք վաճառում են  գյուղացիներին, ֆերմերներին: Բացի այդ, ամեն տարի ավելացնում են տեղական սորտերի արտադրությունը:

«Տարեկան 15-20 տոկոսով էլ ավելանում է լոլիկի սերմերի արտադրությունը,  կարծում եմ, որ աստիճանաբար  կավելանա՝  հաշվի առնելով գյուղատնտեսների շրջանում հայկական լոլիկի պահանջարկը»,- նշեց նա:

Ինչու են ֆերմերները նախապատվությունը տալիս ներկրված սերմերին

Այդուհանդերձ, որևէ մեկը չի կարող հերքել, որ հայ ֆերմերները շարունակում են  նախապատվությունը տալ ներկրված սերմերին, որոնք ավելի շատ բերք են տալիս ու տեղական տեսակների համեմատ` դիմացկուն են, երկար են պահպանվում, թեև համային հատկանիշներով բավականին զիջում են հայկական տեսակներին, որոնց պահպանման ժամկետն ավելի քիչ է՝ մեկ շաբաթ:

Բայց քիչ չեն նաև լոլիկի  հայկական տեսակներ նախընտրողները. «Ունենք ֆերմեր, որն այս պահին 20 հա տարածքի վրա մեծ պահանջարկ ունեցող՝ «Արա», «Նոյ», «Գանձա» տեսակի հայկական լոլիկ է աճեցնում»:

Ինչպե՞ս տարբերել հայկական լոլիկը

Կենտրոնի ղեկավարը վստահեցրեց՝  հայկական լոլիկը պահպանել է համն ու հոտը, որակական հատկանիշները։  Պարզապես  սպառողները, հիմնականում, չեն տարբերում տեղական բանջարեղենը ներմուծվածից:

Մասնագետի խոսքով՝  ներկրված լոլիկները հաճախ ունեն իդեալական տեսք, դրանք, կարծես թե, նկարած լինեն, իսկ ձեռք տալիս  քարի պես ամուր են, կաշին էլ շատ հաստ:  Բացի այդ, կտրատելիս այդ լոլիկները չեն կորցնում իրենց ձևը և հյութ չեն արտազատում։ Իսկ հայկական լոլիկները նուրբ են և սեղանի սորտին բնորոշ փափկություն ունեն:

Ինչ վերաբերում է լոլիկում սպիտակ շերտի առկայությանը,  Գայանե Սարգսայնն ասաց, որ դա կարող է լինել նաև տեղական լոլիկում, միայն պայմանավորված չէ տեսակով, այլև կարող է լինել պարարտացման հետևանք։  Որակյալ բերք ստանալու գրավականը մշակման ճիշտ տեխնոլոգիաների կիրառումն է։

Գայանե Սարգսյանը հավաստիացրեց, որ հայկական սորտերը գենետիկորեն մոդիֆիկացված չեն՝ դրա հնարավորությունը  Հայաստանում չկա: Թեև, ըստ նրա, վատ չէր լինի, եթե մեր երկիրը ևս հետազոտական նպատակով նման լաբորատորիա ունենար:  

Հայկական սերմերը պահանջարկ ունեն նաև արտերկրում, սակայն արտահանում չի իրականացվում, քանի որ գիտական կենտրոնը դեռևս հնարավորություն չունի ապահովել սերմերի այն քանակը, որի պահանջարկը կա դրսում.  հիմնականում կարողանում են բավարարել  տեղական շուկայի պահանջարկը:

Ինչ վերաբերում է այլ երկրներից ներկրվող սերմերին, Գայանե Սարգսյանը հայտնեց, որ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի սերմերը հիմնականում ներկրվում են Հոլանդիայից,  ԱՄՆ-ից , Իտալիայից, Գերմանիայից: Թուրքիայից նույնպես ներմուծվում են, սակայն, ըստ նրա, ոչ օրինական ձևով:

«Թուրքական սորտեր մեզ մոտ շատ կան, օրինակ, լոլիկի սորտ կա, որը 3-4 տարի առաջ ներկրվել է՝ հետն էլ լոլիկի ցեցը, որն Արարատյան դաշտավայրից  չեն կարողանում վերացնել: Իրականում այդ սերմերը փորձաքննություն չեն անցնում, պարզապես, մարդիկ իրենց հետ մի քանի փաթեթ բերում են և դրանք առանց փորձաքննության հայտնվում են դաշտերում, որի հետևանքով տուժում են թե իրենք, թե մեծ թվով  ֆերմերներ»,- նշեց նա:

Հայաստանում նաև իրականացվում է նոր մշակաբույսերի արտադրություն, հնարապետությունում աճում է բրոկկոլի, բրյուսելյան կաղամբ:  Գիտական կենտրոնի ղեկավարն ասաց, որ 7-8 տարի առաջ սկսել են զբաղվել ոչ ավանդական մշակաբույսերի արտադրությամբ: Սելեկցիոն աշխատանքներն, ըստ նրա, պայմանավորված էին շուկայի պահանջարկով. «Եթե շուկայում տվյալ բանջարբոստանային կուլտուրան պահանջարկ ունի, մենք փորձում ենք այդ տեսակը ոչ թե դրսից ներմուծել, այլ ունենալ դրանց  հայկական սելեկցիոն սորտը: Արդեն ունենք  բրոկկոլիի, գունավոր պղպեղի  տեղական սորտեր»։ 

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

16:33
Էրդողանին հրավիրել են Մոսկվա
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին հրավիրատոմս է փոխանցվել՝ մասնակցելու 2020 թվականի մայիսի 9-ին Մոսկվակում կայանալիք Հայրենական Մեծ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Երկու հոգի ծխահարվել է տանը բռնկված հրդեհից
Այսօր  ժամը 11:32-ին «911» ծառայություն ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Կոտայքի մարզի Նոր Երզնկա գյուղի 2-րդ փողոցի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
Պետական պարտքի ավելի ցածր ցուցանիշ կունենանք, քան կանխատեսվում էր. Ատոմ Ջանջուղազյան
2019-ի թվականի պետական բյուջեի հիմքում դրված կանխատեսումների համաձայն` այս տարվա վերջին ավելի ցածր պետական պարտք կունենանք։ Այսօր լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
«Թալիշական սփյուռք» ՀԿ նախագահ Շաբանով․ Ադրբեջանն ամեն գնով հեռացնում է բնիկ ժողովուրդներին իրենց տարածքներից
Panorama.am-ի հարցազրույցը ՌԴ «Թալիշական սփյուռք» ՀԿ-ի նախագահ Իսմայիլ Շաբանովի հետ։
Աղբյուր` Panorama.am
15:56
Շառլ Ազնավուրին և Ավրորա Մարդիգանյանին նվիրված կոմիքս գրքեր են ստեղծվել
«Իմ փոքրիկ գիրքը» շարքը նախատեսված է 3+ տարիքի ընթերցողների համար։
Աղբյուր` Panorama.am
15:41
Բաղդադում կրակոցներից զոհերի թիվը հասել է 50-ի
Հիսուն մարդ մահացել է ուրբաթ երեկոյան Բաղդադում զինված մարդկանց կողմից ցուցարարների վրա հարձակման արդյունքում: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Ստորագրվել են երեք նոր վարկային համաձայնագրեր՝ 60 միլիոն եվրո ընդհանուր գումարով
Դրանք ստորագրել են ԿԲ նախագահ Արթուր Ջավադյանն ու KfW բանկի տարածաշրջանային տնօրեն Օլաֆ Զիմելկան:
Աղբյուր` Panorama.am
15:17
Նոյեմբերին կաթնամթերքի, հացաբուլկեղենի գներն աճել են, շաքարավազինը՝ նվազել
Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած ցուցանիշների համաձայն, կաթնամթերք, պանիր և ձու ապրանքախմբում 2019թ. նոյեմբերին 2018թ. նոյեմբերի համեմատ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:04
Ֆրանսիայում պղծել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը
Ֆրանսիայի  Բանդոլ քաղաքում պղծել են 2017 թ. Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը:  «Ֆրանսիայում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:52
Սպիտակի բնակչության մոտ 20 տոկոսն ապրում է տնակներում
«Սպիտակ քաղաքը 1988 թվականի երկրաշարժի ժամանակ ամբողջությամբ ավերվել էր, բնակֆոնդից, արտադրական մակերեսներից ոչինչ չէր մնացել, իսկ այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Ադրբեջանը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը ավելի քան 130 անգամ
Դեկտեմբերի 1-7-ն ընկած ժամանակահատվածում արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հակառակորդը խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը ավելի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Աղետը միայն գոտում չէ, այլ՝ մեր մտածողության մեջ
Բյուջեի քննարկումներն ամփոփելիս՝ վարչապետ Փաշինյանը աղետի գոտու վերաբերյալ օգտագործեց բառացիորեն գրեթե նույն ձևակերպումը, ինչ՝  2003...
Աղբյուր` Panorama.am
14:24
Բաղդադում կրակոցներից զոհերի թիվը հասել է 25-ի. լրատվամիջոց
Առնվազն 25 մարդ մահացել և 130-ից ավելի մարդ տուժել է ուրբաթ երեկոյան Բաղդադում զինված մարդկանց կողմից ցուցարարների վրա հարձակման արդյունքում:...
Աղբյուր` Panorama.am
14:12
Խորհուրդներ մասնագետից՝ երկրաշարժի դեպքում
ԱԻՆ սեյսմիկ պաշտպանության տարածքային ծառայության տնօրենի գլխավոր խորհրդական, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Հրաչյա Պետրոսյանը լրագրողների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:59
Արթուր Սողոմոնյան. 2019 թ-ի դեկտեմբերի 6-ն, անշուշտ, հայկական ֆուտբոլի սև օրերից մեկն էր
Երևանի «Փյունիկի» սեփականատեր Արթուր Սողոմոնյանը ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել՝ անդրադառնալով «Փյունիկի» կողմից...
Աղբյուր` Panorama.am
13:44
Հայաստանում կթույլատրեն կառուցել մինչև 24 հարկանի շենքեր
Հայաստանի, ըստ սեյսմակայուն շինարարության  գործող նորմերի, կարելի է կառուցել մինչև 16 և մինչև 18 հարկանի շենքեր կախված կառուցվածքային ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Ինչու օսկարակիր Ասգար Ֆարհադին ֆիլմ չի նկարահանում Չինաստանում
«Օսկար» մրցանակի դափնեկիր, իրանցի կինոռեժիսոր Ասգար Ֆարհադին, ելույթ ունենալով Չինաստանի Սանյա քաղաքում անցկացվող միջազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
13:23
Մելիքբեկյանին առաջարկել եմ երկուշաբթի օրվանից գնալ արձակուրդ. Թովմաս Գրիգորյան
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահի թեկնածու Թովմաս Գրիգորյանը Facebook-յան իր էջում գրառում է կատարել՝ կոչ անելով ՀՖՖ գլխավոր քարտուղար...
Աղբյուր` Panorama.am
13:12
Այո, պարգևավճարներ տրվելու են.ֆինանսների նախարար
Այո, պարգևավճարներ տրվելու են։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանն՝ անդրադառնալով...
Աղբյուր` Panorama.am
13:05
Հայաստանում վերջին երեք տարիներին սեյսմիկ ցնցումների քանակն աճել է
Հայաստանի և հարակից տարածքներում  այս տարվա ընթացքում մինչև դեկտեմբերի 7-ը գրանցվել է 1422 երկրաշարժ: 2018-ին գրանցվել է  1394...
Աղբյուր` Panorama.am
12:56
ՀՀ բնակչության սեռա-տարիքային կազմը ձևախեղված է.«Ամենամեծ խնդիրն ունենք 15-24 տարեկան խմբում»
«Սա մեծ խնդիր է, քանի որ առաջիկա տարիներին ամուսնությունների թվի վրա դա կարող է ազդել»
Աղբյուր` Panorama.am
12:49
ՊՆ-ն 2,4 մլրդ դրամի պայմանագիր է կնքել «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորի թեկնածու Ռոման Մուրադյանի ընկերության հետ. Հետք
Հետքը գրում է. Այս տարվա սեպտեմբերի 18-ին Պաշտպանության նախարարությունը 2 միլիարդ 389 միլիոն դրամ արժողությամբ պայմանագիր է կնքել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:39
Սպիտակում բացվեց Քըրք Քըրքորյանի հուշարձանը
Սպիտակ քաղաքում ավերիչ երկրաշարժի 31-րդ տարելիցին բացվեց ամերիկահայ բարերար, Հայաստանի ազգային հերոս Քըրք Քըրքորյանի (1917-2015 թթ.) հուշարձանը:...
Աղբյուր` Panorama.am
12:27
Առողջության հարկի վերաբերյալ ֆիննախի նախընտրած շեմը զրոն է. Ատոմ Ջանջուղազյան
Դեռ վաղ է այդպիսի որոշումների մասին խոսելը։ Այս մասին այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
12:18
10 լուսանկար՝ 88-ի երկրաշարժի և աղետի գոտու վերականգնման մասին
Լուսանկար 1․ Աղետից հետո․ տարեց կինը՝ տան փլատակների վրա, երկրաշարժի գոտու գյուղերից մեկում։ Լուսանկարի հեղինակը հայտնի չէ...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
Ի՞նչ պետք է իմանան իրավաբանական անձինք հունվարի 1-ից ավտոմեքենա ներկրելիս
Պետական եկամուտների կոմիտեն իրավաբանական անձանց վերաբերող տեղեկատվական հոլովակ է հրապարակել
Աղբյուր` Panorama.am
12:01
Գաբրիել Սարգսյանը՝ արագ շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն
Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալինում ընթացող արագ շախմատի Եվրոպայի առաջնության 13 տուրից հետո Գաբրիել Սարգսյանը հավաքել է 10,5 միավոր և լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:53
Նոյեմբերին բանջարեղենի գնաճը կազմել է 20.1% , մրգինը՝ 3.5%
2019թ. նոյեմբերին հոկտեմբերի համեմատ հանրապետությունում արձանագրվել է սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի 2.6% գնաճ, ինչին մեծապես նպաստել են...
Աղբյուր` Panorama.am
11:41
Նիկոլ Փաշինյանը՝ երկրաշարժից անօթևան մնացած բնակիչների խնդրի մասին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Լոռու մարզ՝ հարգանքի տուրք մատուցելու 1988 թվականի ավերիչ երկրաշարժից զոհվածների հիշատակին: Շիրակամուտում...
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Մոսկվա- Երևան չվերթի ինքնաթիռը հարկադրաբար վայրէջք է կատարել
Նախօրեին «NORD WIND» ընկերության A-321 ինքնաթիռը Մոսկվա- Երևան- NWS 377 չվերթն իրականացնելիս ուղևորի վատ ինքնազգացողության պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}