Քաղաքական 16:15 13/06/2018 Արցախ

Մասիս Մայիլյան. Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ

Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մասիս Մայիլյանը News.am գործակալությանը տված հարցազրույցում անդրադարձել է բանակցություններում Արցախի կողմ դառնալու հարցին:

Հարց. Պաշտոնական Երևանը հայտարարում է բանակցային սեղանին Արցախի վերադարձի անհրաժեշտության մասին: Որքանո՞վ է դա հնարավոր: Ներկայացրեք, խնդրեմ, այս հարցի շուրջ Արցախի դիրքորոշումը:

Պատասխան. Բանակցային գործընթացին Արցախի՝ որպես լիիրավ կողմ վերադարձի անհրաժեշտության մասին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշումը լիովին համընկնում է Արցախի իշխանությունների մոտեցումների հետ: Բանակցային լիարժեք եռակողմ ձևաչափի վերականգնման անհրաժեշտության մասին բազմիցս նշվել է Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի և այլ պաշտոնատար անձանց կողմից՝ ինչպես հրապարակային հայտարարություններում, այնպես էլ վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ բանակցությունների ժամանակ: Հայաստանի նախկին իշխանությունները նույնպես բարձրացրել է այս հարցը: Եռակողմ ձևաչափով բանակցությունների վերականգնման հնարավորության մասին խոսել են նաև միջազգային միջնորդները՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները:

Մի քանի տարի առաջ որպես անկախ փորձագետ՝ մամուլին տրված հարցազրույցում իմ կողմից ՀՀ և Արցախի իշխանություններին առաջարկ էր արվել հստակ կերպով բաշխել երկու հայկական պետությունների դերերն ու պարտականություններն Ադրբեջանի հետ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում։ Արդյունքում, Հայաստանի Հանրապետությունը կարող էր հրաժարվել Ադրբեջանի և միջնորդների հետ քննարկել կարգավորման այն առանցքային հարցերը, որոնք, ըստ պայմանավորվածության, կվերապահվեին Արցախի Հանրապետության իշխանությունների բացառիկ իրավասությանը: Այդ պարագայում միջնորդներին և երրորդ կողմին այլ տարբերակ չէր մնա, քան բանակցային սեղանի շուրջ հրավիրել Արցախի պաշտոնական պատվիրակությանը:

Հայաստանի նոր վարչապետի՝ Ադրբեջանի ղեկավարության հետ բացառապես Հայաստանի Հանրապետության անունից բանակցելու պատրաստակամության մասին Ստեփանակերտում և Հայաստանի Ազգային Ժողովում արված հայտարարություներն արդիական են դարձնում լիարժեք եռակողմ բանակցային ձևաչափի վերականգնման մեխանիզմ փնտրելու անհրաժեշտությունը:
 

Հարց. Ինչու՞ է ադրբեջանական կողմը հակադրվում լիարժեք բանակցային ձևաչափի վերականգմանը, և ի՞նչ է տալու Արցախի մասնակցությունը բանակցություններին:

Պատասխան. 1992 թ․ ամռանից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) խորհրդարանական պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԱՀԽ Մինսկի Կոնֆերանցի նախագահության հովանու ներքո ընթացող բանակցություններին: 1993 թ. սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարությունը ԵԱՀԽ ՄԽ երկրների կողմից ճանաչվել է որպես հակամարտության հիմնական կողմերից մեկը: Հետագայում, ԵԱՀԽ-ԵԱՀԿ, ՄԱԿ-ի և ԱՊՀ Միջխորհրդարանական ասամբլեայի շրջանակներում ընդունվել են տարբեր փաստաթղթեր, որոնք վկայում են Լեռնային Ղարաբաղի՝ հակամարտության կողմ լինելու մասին: Մասնավորապես, 1995 թ. մարտին ԵԱՀԿ գործող նախագահն իր Պրահայի եզրակացության մեջ հաստատել է. «ԵԱՀԿ կողմից նախկինում ընդունված որոշումները՝ կողմերի կարգավիճակի վերաբերյալ, այսինքն, ամբողջ բանակցային գործընթացում, ներառյալ՝ Մինսկի կոնֆերանսում, հակամարտության մեջ երկու ներգրավված մասնակից-պետությունների, ինչպես նաև հակամարտության երրորդ կողմի (Լեռնային Ղարաբաղի) մասնակցության մասին»: Հարկ է նշել, որ մինչև 1994 թ․ դեկտեմբերը Մինսկի գործընթացին զուգահեռ եռակողմ բանակցություններ են անցկացվել Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության և պաշտպանության նախարարության միջնորդությամբ։ Եռակողմ բանակցություններից բացի 1993 թ․ տեղի է ունեցել Արցախի և Ադրբեջանի միջև երկկողմ բանակցությունների մի ամբողջ շարք, ներառյալ՝ 1993 թ. սեպտեմբերին ամենաբարձր մակարդակով հանդիպումը Մոսկվայում: Որոշ բանակցությունների արդյունքում Ստեփանակերտի և Բաքվի միջև ստորագրվել են փաստաթղթեր:

1994 թ. ԵԱՀԿ Բուդապեշտի գագաթնաժողովի եզրափակիչ փաստաթղթից ու 1994 թ. մայիսի 12-ի եռակողմ և անժամկետ հրադադարի Համաձայնագրից բացի կարելի է բերել պաշտոնական Բաքվի և միջազգային հանրության կողմից ԼՂՀ-ն որպես հակամարտող կողմ ճանաչելու բազմաթիվ այլ օրինակներ: Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում Արցախի կարգավիճակը լեգիտիմ է և անվիճելի:

Մինչև 1997 թ. ապրիլ կայացած եռակողմ բանակցությունները դրսևորվել են որպես առավել օպտիմալ ձևաչափ՝ բանակցություններում կոնկրետ արդյունքների հասնելու համար: Կողմերից յուրաքանչյուրը բանակցել է իր իրավասության տիրույթում գտնվող հարցերի շուրջ և պատասխանատվություն ստանձնել դրանց իրագործման համար: Հենց այդ ձևաչափում են արձանագրվել առավել շոշափելի արդյունքներ` 1994 թ. հրադադարի մասին Համաձայնագիրը, ինչպես նաև 1995 թ. հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման մասին պայմանավորվածությունները:

Ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու և բանակցային գործընթացում առաջընթաց ապահովելու համար անհրաժեշտ ենք համարում վերադառնալ կարգավորման եռակողմ ձևաչափին, որն արդեն ապացուցել է իր արդյունավետությունը: Այս մոտեցումը կարևոր է նաև խաղաղության պայմանագրի իրականացման համար պատասխանատվությունը կիսելու տեսանկյունից: Արցախի իշխանությունները պատրաստ են դե յուրե ստանձնել տարածաշրջանային կայունության պահպանման համար պատասխանատվության իրենց բաժինը:

Ադրբեջանի փաստացի հրաժարումը Արցախի պաշտոնական ներկայացուցիչների մասնակցությամբ լիարժեք բանակցություններ անցկացնելուց նշանակում է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները չունեն կամք՝ հակամարտությունը լուծել խաղաղ բանակցությունների միջոցով, և,  որ այդ երկրին ձեռնտու է ստեղծված ստատուս-քվոն, որը թույլ է տալիս նրան ժամանակ շահել՝ ինքնիշխան Արցախի դեմ նոր ռազմական ագրեսիա պատրաստելու համար: Այդ մասին է վկայում նաև ադրբեջանական իշխանությունների դժկամությունը՝ գործնական քայլեր ձեռնարկել ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի ընդլայնման և հրադադարի ռեժիմի խախտումների հետաքննության մեխանիզմների ներդրման շուրջ Վիեննայում (մայիսի 16, 2016 թ.), Սանկտ-Պետերբուրգում (հունիսի 20, 2016 թ.), Ժնևում (հոկտեմբերի 16, 2017 թ.) և Կրակովում (հունվարի 18, 2018 թ.) ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման համար՝ ուղղված կարգավորման գործընթացում կառուցողական մթնոլորտի ստեղծմանը: Ադրբեջանի իշխանությունների նման վարքագիծն օրինաչափ հարց է առաջացնում պաշտոնական Բաքվի պայմանավորվածությունները հարգելու ունակության վերաբերյալ:

Ադրբեջանի կողմից նախաձեռնված 2016 թ. ապրիլյան պատերազմի օրերին աշխարհի ուժային կենտրոնները, հեղինակավոր միջազգային կառույցների և առանձին պետությունների ղեկավարները կոչ են արել կողմերին պահպանել զսպվածություն և վերադառնալ հակամարտության կարգավորման բացառապես խաղաղ հունին: Ակնհայտ է, որ այդ կոչերը բավարար չէին և բացահայտորեն անտեսվեցին Բաքվի իշխանությունների կողմից:

Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ, այդ թվում՝ Արցախի անկախության ճանաչմանն ուղղված քայլեր, ինչը կապահովի խաղաղ գործընթացի անշրջելիությունը և տարածաշրջանային անվտանգությունը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:52
Պետք չի թերագնահատել Գյուլբուդաղյանցին . Արթուր Վանեցյան
Հայաստանի ազգային հավաքականի նախախաղային մարզմանը Երևանի «Հանրապետական» ստադիոնում ներկա է եղել  ՀՖՖ նորընտիր նախագահ, ԱԱԾ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Քննարկվել են Արցախում տարբեր ծրագրերի իրականացմանն առնչվող հարցեր
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանն ընդունել է «Արցախ Րութս Ինվեսթմենթ» (ԱՐԻ) կազմակերպության պատվիրակությանը: Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Երկու ամսով երկարաձգվել է Մանվել Գրիգորյանի կալանքը
Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել երկու ամսով երկարաձգել ԱԺ պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանի կալանքի ժամկետը:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:39
Հանդիպել են Հայաստանի ու Արցախի նախագահները
ՀՀ նախագահի լրատվական ծառայության հաղորդմամբ, նախագահները քննարկել են երկու հայկական հանրապետությունների փոխգործակցությանն առնչվող հարցերի լայն շրջանակ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Պերմում սնդիկի արտահոսքի պատճառով արտակարգ դրություն է մտցվել
Նշվում է, որ արտահոսքը տեղի է ունեցել ձեռնարկությունում։ Աշխատակիցները շենքից տարհանվել են։
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Հոլոքոստը վերապրածների գեղեցկության մրցույթ է անցկացվել
Մրցույթը հասարակության մեջ իրարամերժ արձագանք է առաջացնում։
Աղբյուր` Panorama.am
20:04
Սթինգն արգելել է ՌԴ-ում իր համերգների VIP –գոտիները
«Սթինգն ասել է՝ եթե լինեն VIP-գոտիներ, ապա աշխատանք չի լինի»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:52
Էյֆելյան աշտարակը՝ «կենդանացել է ու սկսել շարժվել»
Փարիզ գլխավոր տեսարժան վայրը՝ լուսանկարում
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Ռուսաստանն Իրանին կօգնի շրջանցել ամերիկյան պատժամիջոցները
Իրանից Ռուսաստան նավթամատակարարումը կիրականացվի Կասպից ծովի միջոցով։
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Մեկնարկում է Աբովյանի ամենամյա թատերական փառատոնը
Ներկայացումների մուտքն անվճար է:
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Որքան է արժեցել արքայադուստր Եվգենիայի հարսանիքը
Պարզվում է, որ Եղիսաբեթ II-րդ թագուհու թոռնուհու՝  արքայադուստր Եվգենիայի հարսանիքին ավելի թանկ է արժեցել, քան արքայազն Հարրի հարսանիքը:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Ադրբեջանը «սև ցուցակում» է ընդգրկել ՌԴ պետդումայի կին պատգամավորի
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունն իր «սև ցուցակում» է ընդգրկել Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ, չմշկասահորդ, ՌԴ դումայի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:03
ՀԱՊԿ ԽՎ նիստը Երևանից տեղափոխվում է Մոսկվա՝ ՀՀ ԱԺ հնարավոր լուծարման պատճառով
Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն (ՀԱՊԿ) խորհրդարանական վեհաժողովի նիստը նախատեսվում է Երևանից տեղափոխել Մոսկվա՝ Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Հայ հրաձիգները մեդալներով են վերադառնում
Հոկտեմբերի 10-16-ը Ուկրաինայի Վիննիցա քաղաքում տեղի է ունեցել «Ուկրաինայի բաց առաջնություն»,որին մասնակցել են 300-ից ավել մարզիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Ողբերգական դեպք Արագածոտնում. 25-ամյա երիտասարդը մնացել է ավազաշերտի տակ
Հոկտեմբերի 15-ին, ժամը 15:52-ին «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Արագածոտնի մարզի Գառնահովիտ գյուղի չգործող ավազահանքում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:23
Հոկտեմբերի 15-ը գյուղաբնակ կանանց օրն է
Այսօր աշխարհում նշվում է գյուղաբնակ կանանց օրը։ «Գյուղաբնակ կանանց և աղջիկների իրավունքների ու հնարավորությունների ընդլայնումը...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Հաջողությունն սկսվում է ժամանակի կառավարումից և համակարգված գործելուց. Ռալֆ Յիրիկյան
Որքանո՞վ են կարևոր կառավարման գործիքները և ինչպե՞ս օգտվել դրանցից՝ հաջողության հասնելու համար: Ղեկավարման շղթայում ի՞նչ դեր ունեն գործարար...
Աղբյուր` Panorama.am
17:49
Հայաստանը հաստատել է մասնակցությունը «Եվրատեսիլ 2019»-ին
Հայաստանը մրցույթին մասնակցում է սկսած 2006 թվականից։
Աղբյուր` Panorama.am
17:35
Աժ գլխավոր քարտուղար Արա Սաղաթելյանը Ժնևում մի շարք հանդիպումներ է ունեցել
Երևանում կանցկացվի խորհրդարանների գլխավոր քարտուղարների աշխատաժողով
Աղբյուր` Panorama.am
17:33
Բաքուն ի պատասխան Ֆրանկոֆոնիայի բանաձևի՝ հայտարարություն է տարածել Ղարաբաղի վերաբերյալ
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը հատուկ հայտարարություն է տարածել ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ՝ հույս հայտնելով, որ Հայաստանում...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Քարվաճառում կկառուցվի «Սիդնեյ» թաղամաս
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը այսօր «Արցախ ռութս ինվեսթմենթ» (ԱՐԻ) ներդրումային ընկերության մի խումբ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Թիվ 155 դպրոցում ռումբի մասին ահազանգը կեղծ էր
Հոկտեմբերի 15-ին, ժամը 14:16-ին «911» ծառայությանն ահազանգ է ստացվել, որ Երևան քաղաքի թիվ 155 դպրոցում ռումբ է տեղադրված. անհրաժեշտ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:09
Ռուբեն Մելիքյան. Լիակատար աջակցությունս եմ հայտնում Արտակ Բեգլարյանի թեկնածությանը
Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հույս ունի, որ  Արցախի Ազգային ժողովը կողմ կքվեարկի Արտակ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Բուլղարիան «Եվրատեսիլին» չի մասնակցի
«Եվրատեսիլ-2019» երգի մրցույթն անցկացվելու է Թել-Ավիվում՝ մայիսի 14-ին և 16-ին, եզրափակիչը՝ մայիսի 18-ին։
Աղբյուր` Panorama.am
16:58
Խնդրիները շրջանցելու աշխատաոճն այսուհետ պետք է իսպառ վերանա. Հայկ Մարության
Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանն անցկացրել է առաջին աշխատանքային խորհրդակցությունը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:51
Կառավարությունն արտահերթ նիստ է հրավիրում
Հոկտեմբերի  16-ին, ժամը 11:00-ին տեղի կունենա ՀՀ կառավարության արտահերթ նիստ: Այս մասին Panorama.am-ին հայտնեցին կառավարությունից։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:34
Կբացվի «Հին ու նոր Երևան» ցուցահանդեսը
Նվիրվում է Երևանի 2800- ամյակին
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սա թե ազատ խոսքի, թե լրագրողական աշխատանքի, թե ազատ տեղաշարժման խոչընդոտման նախանշան է. «Ադեկվադ»-ի հեղինակ
17:27 12/10/2018

Սա թե ազատ խոսքի, թե լրագրողական աշխատանքի, թե ազատ տեղաշարժման խոչընդոտման նախանշան է. «Ադեկվադ»-ի հեղինակ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}