Քաղաքական 16:15 13/06/2018 Արցախ

Մասիս Մայիլյան. Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ

Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մասիս Մայիլյանը News.am գործակալությանը տված հարցազրույցում անդրադարձել է բանակցություններում Արցախի կողմ դառնալու հարցին:

Հարց. Պաշտոնական Երևանը հայտարարում է բանակցային սեղանին Արցախի վերադարձի անհրաժեշտության մասին: Որքանո՞վ է դա հնարավոր: Ներկայացրեք, խնդրեմ, այս հարցի շուրջ Արցախի դիրքորոշումը:

Պատասխան. Բանակցային գործընթացին Արցախի՝ որպես լիիրավ կողմ վերադարձի անհրաժեշտության մասին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշումը լիովին համընկնում է Արցախի իշխանությունների մոտեցումների հետ: Բանակցային լիարժեք եռակողմ ձևաչափի վերականգնման անհրաժեշտության մասին բազմիցս նշվել է Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի և այլ պաշտոնատար անձանց կողմից՝ ինչպես հրապարակային հայտարարություններում, այնպես էլ վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ բանակցությունների ժամանակ: Հայաստանի նախկին իշխանությունները նույնպես բարձրացրել է այս հարցը: Եռակողմ ձևաչափով բանակցությունների վերականգնման հնարավորության մասին խոսել են նաև միջազգային միջնորդները՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները:

Մի քանի տարի առաջ որպես անկախ փորձագետ՝ մամուլին տրված հարցազրույցում իմ կողմից ՀՀ և Արցախի իշխանություններին առաջարկ էր արվել հստակ կերպով բաշխել երկու հայկական պետությունների դերերն ու պարտականություններն Ադրբեջանի հետ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում։ Արդյունքում, Հայաստանի Հանրապետությունը կարող էր հրաժարվել Ադրբեջանի և միջնորդների հետ քննարկել կարգավորման այն առանցքային հարցերը, որոնք, ըստ պայմանավորվածության, կվերապահվեին Արցախի Հանրապետության իշխանությունների բացառիկ իրավասությանը: Այդ պարագայում միջնորդներին և երրորդ կողմին այլ տարբերակ չէր մնա, քան բանակցային սեղանի շուրջ հրավիրել Արցախի պաշտոնական պատվիրակությանը:

Հայաստանի նոր վարչապետի՝ Ադրբեջանի ղեկավարության հետ բացառապես Հայաստանի Հանրապետության անունից բանակցելու պատրաստակամության մասին Ստեփանակերտում և Հայաստանի Ազգային Ժողովում արված հայտարարություներն արդիական են դարձնում լիարժեք եռակողմ բանակցային ձևաչափի վերականգնման մեխանիզմ փնտրելու անհրաժեշտությունը:
 

Հարց. Ինչու՞ է ադրբեջանական կողմը հակադրվում լիարժեք բանակցային ձևաչափի վերականգմանը, և ի՞նչ է տալու Արցախի մասնակցությունը բանակցություններին:

Պատասխան. 1992 թ․ ամռանից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) խորհրդարանական պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԱՀԽ Մինսկի Կոնֆերանցի նախագահության հովանու ներքո ընթացող բանակցություններին: 1993 թ. սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարությունը ԵԱՀԽ ՄԽ երկրների կողմից ճանաչվել է որպես հակամարտության հիմնական կողմերից մեկը: Հետագայում, ԵԱՀԽ-ԵԱՀԿ, ՄԱԿ-ի և ԱՊՀ Միջխորհրդարանական ասամբլեայի շրջանակներում ընդունվել են տարբեր փաստաթղթեր, որոնք վկայում են Լեռնային Ղարաբաղի՝ հակամարտության կողմ լինելու մասին: Մասնավորապես, 1995 թ. մարտին ԵԱՀԿ գործող նախագահն իր Պրահայի եզրակացության մեջ հաստատել է. «ԵԱՀԿ կողմից նախկինում ընդունված որոշումները՝ կողմերի կարգավիճակի վերաբերյալ, այսինքն, ամբողջ բանակցային գործընթացում, ներառյալ՝ Մինսկի կոնֆերանսում, հակամարտության մեջ երկու ներգրավված մասնակից-պետությունների, ինչպես նաև հակամարտության երրորդ կողմի (Լեռնային Ղարաբաղի) մասնակցության մասին»: Հարկ է նշել, որ մինչև 1994 թ․ դեկտեմբերը Մինսկի գործընթացին զուգահեռ եռակողմ բանակցություններ են անցկացվել Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության և պաշտպանության նախարարության միջնորդությամբ։ Եռակողմ բանակցություններից բացի 1993 թ․ տեղի է ունեցել Արցախի և Ադրբեջանի միջև երկկողմ բանակցությունների մի ամբողջ շարք, ներառյալ՝ 1993 թ. սեպտեմբերին ամենաբարձր մակարդակով հանդիպումը Մոսկվայում: Որոշ բանակցությունների արդյունքում Ստեփանակերտի և Բաքվի միջև ստորագրվել են փաստաթղթեր:

1994 թ. ԵԱՀԿ Բուդապեշտի գագաթնաժողովի եզրափակիչ փաստաթղթից ու 1994 թ. մայիսի 12-ի եռակողմ և անժամկետ հրադադարի Համաձայնագրից բացի կարելի է բերել պաշտոնական Բաքվի և միջազգային հանրության կողմից ԼՂՀ-ն որպես հակամարտող կողմ ճանաչելու բազմաթիվ այլ օրինակներ: Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում Արցախի կարգավիճակը լեգիտիմ է և անվիճելի:

Մինչև 1997 թ. ապրիլ կայացած եռակողմ բանակցությունները դրսևորվել են որպես առավել օպտիմալ ձևաչափ՝ բանակցություններում կոնկրետ արդյունքների հասնելու համար: Կողմերից յուրաքանչյուրը բանակցել է իր իրավասության տիրույթում գտնվող հարցերի շուրջ և պատասխանատվություն ստանձնել դրանց իրագործման համար: Հենց այդ ձևաչափում են արձանագրվել առավել շոշափելի արդյունքներ` 1994 թ. հրադադարի մասին Համաձայնագիրը, ինչպես նաև 1995 թ. հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման մասին պայմանավորվածությունները:

Ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու և բանակցային գործընթացում առաջընթաց ապահովելու համար անհրաժեշտ ենք համարում վերադառնալ կարգավորման եռակողմ ձևաչափին, որն արդեն ապացուցել է իր արդյունավետությունը: Այս մոտեցումը կարևոր է նաև խաղաղության պայմանագրի իրականացման համար պատասխանատվությունը կիսելու տեսանկյունից: Արցախի իշխանությունները պատրաստ են դե յուրե ստանձնել տարածաշրջանային կայունության պահպանման համար պատասխանատվության իրենց բաժինը:

Ադրբեջանի փաստացի հրաժարումը Արցախի պաշտոնական ներկայացուցիչների մասնակցությամբ լիարժեք բանակցություններ անցկացնելուց նշանակում է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները չունեն կամք՝ հակամարտությունը լուծել խաղաղ բանակցությունների միջոցով, և,  որ այդ երկրին ձեռնտու է ստեղծված ստատուս-քվոն, որը թույլ է տալիս նրան ժամանակ շահել՝ ինքնիշխան Արցախի դեմ նոր ռազմական ագրեսիա պատրաստելու համար: Այդ մասին է վկայում նաև ադրբեջանական իշխանությունների դժկամությունը՝ գործնական քայլեր ձեռնարկել ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի ընդլայնման և հրադադարի ռեժիմի խախտումների հետաքննության մեխանիզմների ներդրման շուրջ Վիեննայում (մայիսի 16, 2016 թ.), Սանկտ-Պետերբուրգում (հունիսի 20, 2016 թ.), Ժնևում (հոկտեմբերի 16, 2017 թ.) և Կրակովում (հունվարի 18, 2018 թ.) ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման համար՝ ուղղված կարգավորման գործընթացում կառուցողական մթնոլորտի ստեղծմանը: Ադրբեջանի իշխանությունների նման վարքագիծն օրինաչափ հարց է առաջացնում պաշտոնական Բաքվի պայմանավորվածությունները հարգելու ունակության վերաբերյալ:

Ադրբեջանի կողմից նախաձեռնված 2016 թ. ապրիլյան պատերազմի օրերին աշխարհի ուժային կենտրոնները, հեղինակավոր միջազգային կառույցների և առանձին պետությունների ղեկավարները կոչ են արել կողմերին պահպանել զսպվածություն և վերադառնալ հակամարտության կարգավորման բացառապես խաղաղ հունին: Ակնհայտ է, որ այդ կոչերը բավարար չէին և բացահայտորեն անտեսվեցին Բաքվի իշխանությունների կողմից:

Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ, այդ թվում՝ Արցախի անկախության ճանաչմանն ուղղված քայլեր, ինչը կապահովի խաղաղ գործընթացի անշրջելիությունը և տարածաշրջանային անվտանգությունը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:45
Ոստիկանները հայտնաբերել են ավելի քան 42 միլիոն դրամ յուրացնելու մեղադրանքով հետախուզվող կնոջը
Նախնական տվյալներով՝ 38-ամյա Հարությունյանը զբաղեցրել է Եղեգնաձորում գործող բանկերից մեկի ղեկավարի պաշտոնը։
Աղբյուր` Panorama.am
20:43
Գորիս-Սիսիան ճանապարհահատվածում բուք է
Ճանապարհաշինարարներն ավտոճանապարհներին կատարում են մաքրման և աղով, ավազով մշակման աշխատանքներ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Սիրիայում ցրտից 15 երեխա է մահացել
Սիրիայի հարավ-արևմուտքում և արևելքում սաստիկ ցուրտ պայմաններում մահացել է առնվազն 15 երեխա։ Ռիա նովոստիի հաղորդմամբ,  նշված է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:23
Նիկոլ Փաշինյանը ոչ ֆորմալ հանդիպում է ունեցել Վրաստանի վարչապետ Մամուկա Բախտաձեի հետ
Ոչ ֆորմալ հանդիպման ընթացքում զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել երկկողմ հարաբերությունների օրակարգային մի շարք հարցերի շուրջ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Երկլեզու Մակեդոնիա
Ազգայնականների կարծիքով, սա մակեդոնական պետությանը հասցված հերթական հարվածն է։
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Գործադիր իշխանության կողմից պատվեր կա, որ Ռոբերտ Քոչարյանը գտնվի կալանքի տակ. Ալումյան
«Կալանավորումը պետք է կիրառվի այն ժամանակ, երբ առկա են կալանավորման հիմքերը և պայմանները»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
20:16
Կարբիի՝ դանակահարության և կրակոցների հետքերով
Մինչդատական վարույթում ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա՝ մեղադրանք է առաջադրվել 6 անձի, որոնցից 5-ը Կարբիի բնակիչ են, 1-ը՝ Երևանի։
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Ազարենկոն ասուլիսի ժամանակ արտասվել է
Բելառուս թենիսիստուհի Վիկտորյա Ազարենկոն մեկնաբանել է իր պարտությունն Ավստրալիայի Բաց առաջնության մեկնարկում: Թենիսիստուհին չէր կարողացել...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Պորտուգալական «Lello»-ն՝ 113 տարեկան է
Աշխարհի ամենագեղեցիկ գրախանութներից մեկը ` պորտուգալական  «Lello»-ն  նշում է հիմնադրման  113-ամյակը: Այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Ռոբերտ Քոչարյանի կալանքը երկարաձգելու հարցի քննությունը հետաձգվեց
վաղը կներկայացվեն Մարտի 1-ին առնչվող տեսանյութեր
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
ՏԻՄ ընտրություններում պետք է ստեղծենք հավասար հնարավորություններով մրցակցային դաշտ. Պապիկյան
ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի պաշտոնակատար Սուրեն Պապիկյանն այսօր տարեմուտի առաջին աշխատանքային խորհրդակցությունն է անցկացրել։
Աղբյուր` Panorama.am
19:53
«Արարատ-Արմենիայի» դարպասապահ. «Իմ խաղաոճը նման է Իկեր Կասիլյասի ոճին»
«Արարատ-Արմենիայի» դարպասապահ Ստեֆան Չուպիչն ակումբի լրատվության բաժնի հետ զրույցում խոսել է նոր թիմ տեղափոխվելու, թիմակիցների հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Հասարակությունը պետք է իմանա՝ ինչ չափանիշներով է կոնկրետ անձին ներում շնորհվել. Արփինե Հովհաննիսյան
«Ասվածը ամենևին չի նշանակում, որ ներման ողջ գործընթացը պետք է լինի հրապարակային»,- գրել է նա։
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Թրամփ. Միայն պատը կաշխատի
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Հոնդուրասից  միգրանտների նոր քարավանի մասին տեղեկատվության ֆոնին հայտարարել է, որ միայն պատը կարող է նրանց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:32
Դատախազի բնակարանի գողության փորձի դեպքով ձերբակալվածներից երկուսը դատարանից փախել են
Դատախազի բնակարանի գողության փորձի դեպքով ձերբակալվածներից երկուսը դատարանից փախել են
Աղբյուր` Panorama.am
19:21
Հայ գեղասահորդները հանդես կգան Եվրոպայի առաջնության մենասահքերում
Հայաստանի գեղասահորդների համար հունվարի օրացուցային գրաֆիկում միջազգային երկու մրցաշար է նախատեսված: Մեկն արդեն անցկացվել է Լեհաստանում:...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Արտամետ համայնքի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել՝ առանձնապես խոշոր չափերով յուրացման և կեղծիքի համար
Նախաքննության ընթացքում համայնքի ղեկավարի կողմից վերականգնվել է պետությանը պատճառված վնասից 2 853 000 ՀՀ դրամը:
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
Քննարկվել են սնանկության դատարանի գործունեության կազմակերպման հարցեր
Հունվարի 15-ին Բարձրագույն դատական խորհուրդը՝ Խորհրդի նախագահի գլխավորությամբ, հրավիրել է խորհրդակցություն։
Աղբյուր` Panorama.am
19:04
Բախումներ թույլ չտալու համար ոստիկաններն իրականացնում են ամենօրյա միջոցառումներ. պարզաբանում
Ոստիկանության բաժին են հրավիրվում ինչպես բնապահպան-ակտիվիստներ, այնպես էլ կապալառու կազմակերպության աշխատակիցներ
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Շուշան Դոյդոյան. Ֆեյսբուքը պաշտոնական տեղեկատվության հարթակ պետք չէ դարձնել
Հայաստանցի պաշտոնյաներից շատերն իրենց մամուլի խոսնակներից, տեղեկատվության հետ կապերի վարչություններից, բաժիններից առաջ են ընկնում ու սեփական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Մեծ աշխատանք ունենք՝ խթանելու ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի վավերացման արագացումը. Ռուբեն Ռուբինյան
Նա նշեց, որ ՀՀ շահն առաջ տանելու համար կանի հնարավոր ամեն ինչ՝ գործի դնելով նաև միջազգային իրավունքի գործիքակազմը։
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Թանդիլյանը հորդորեց քննարկել Միրզոյանի՝ «օդում կախված լուրերը»
«Դուք արդյոք խոսել եք ձեր գործընկեր Արարատ Միրզոյանի հետ, ճշտելու «օդում կախված լուրերի» ակունքները, երեխաների օրգանների...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ
Դժվարանցանելի է Սոթք-Քարվաճառ ավտոճանապարհը:
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Հայաստանի ազգային հավաքականի մարզչական շտաբը կհանդիպի Վիսենտե Դել Բոսկեին
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախաձեռնությամբ Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզչական շտաբի անդամները՝ գլխավոր մարզիչ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Ջուլֆալակյանը պատրաստվում է մարզիկների մասին օրենսդրական նախաձեռնություններ ներկայացնել
«Իմ քայլը» խմբակցությամ պատգամավոր Արսեն Ջուլֆալակյանը ապագայում նախատեսում է երկու օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալ։...
Աղբյուր` Panorama.am
18:01
Նազարբաևն էլ շնորհավորեց Փաշինյանին
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնում նշանակվելու կապակցությամբ Նիկոլ Փաշինյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Ղազախստանի Հանրապետության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Յակուտիայում ջերմաստիճանը հասել է մինուս 60 աստիճանի
Աշխարհի ամենացուրտ վայերից մեկում՝ Յակուտիայում ,ջերմաստիճանը հասել է մինուս 60 աստիճանի: Այս մասին հայտնում է Գազետա.ռու-ն: Ըստ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Հարցն անձերի մասին չէ. Հովհաննես Իգիթյան
Նա նշեց, որ իր կարծիքը Միքայել Մելքումյանի և Մանե Թանդիլյանի նկատմամբ դրական է։
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Չեխը խաղակոշիկները կկախի մեխից
Մրցաշրջանի ավարտից հետո Լոնդոնի «Արսենալի» 36-ամյա դարպասապահ պետր Չեխը խաղակոշիկները մեխից կկախի: Այս մասին ֆուտբոլիստն անձամբ է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Օրենսդրական ի՞նչ նախաձեռնություններ են պետք, որպեսզի «բեյբի բում» սկսվի
«Տևական ժամանակ տեղական և միջազգային կառույցները տխուր վիճակագրություն են ներկայացնում սեռով պայմանավորված հղիության արհեստական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Զարուհի Փոստանջյան. Տեղի է ունեցել ոչ թե իշխանափողություն, այլ տեղափոխություն
14:30 15/01/2019

Զարուհի Փոստանջյան. Տեղի է ունեցել ոչ թե իշխանափողություն, այլ տեղափոխություն

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}