Քաղաքական 16:15 13/06/2018 Արցախ

Մասիս Մայիլյան. Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ

Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Մասիս Մայիլյանը News.am գործակալությանը տված հարցազրույցում անդրադարձել է բանակցություններում Արցախի կողմ դառնալու հարցին:

Հարց. Պաշտոնական Երևանը հայտարարում է բանակցային սեղանին Արցախի վերադարձի անհրաժեշտության մասին: Որքանո՞վ է դա հնարավոր: Ներկայացրեք, խնդրեմ, այս հարցի շուրջ Արցախի դիրքորոշումը:

Պատասխան. Բանակցային գործընթացին Արցախի՝ որպես լիիրավ կողմ վերադարձի անհրաժեշտության մասին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշումը լիովին համընկնում է Արցախի իշխանությունների մոտեցումների հետ: Բանակցային լիարժեք եռակողմ ձևաչափի վերականգնման անհրաժեշտության մասին բազմիցս նշվել է Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի և այլ պաշտոնատար անձանց կողմից՝ ինչպես հրապարակային հայտարարություններում, այնպես էլ վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ բանակցությունների ժամանակ: Հայաստանի նախկին իշխանությունները նույնպես բարձրացրել է այս հարցը: Եռակողմ ձևաչափով բանակցությունների վերականգնման հնարավորության մասին խոսել են նաև միջազգային միջնորդները՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները:

Մի քանի տարի առաջ որպես անկախ փորձագետ՝ մամուլին տրված հարցազրույցում իմ կողմից ՀՀ և Արցախի իշխանություններին առաջարկ էր արվել հստակ կերպով բաշխել երկու հայկական պետությունների դերերն ու պարտականություններն Ադրբեջանի հետ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում։ Արդյունքում, Հայաստանի Հանրապետությունը կարող էր հրաժարվել Ադրբեջանի և միջնորդների հետ քննարկել կարգավորման այն առանցքային հարցերը, որոնք, ըստ պայմանավորվածության, կվերապահվեին Արցախի Հանրապետության իշխանությունների բացառիկ իրավասությանը: Այդ պարագայում միջնորդներին և երրորդ կողմին այլ տարբերակ չէր մնա, քան բանակցային սեղանի շուրջ հրավիրել Արցախի պաշտոնական պատվիրակությանը:

Հայաստանի նոր վարչապետի՝ Ադրբեջանի ղեկավարության հետ բացառապես Հայաստանի Հանրապետության անունից բանակցելու պատրաստակամության մասին Ստեփանակերտում և Հայաստանի Ազգային Ժողովում արված հայտարարություներն արդիական են դարձնում լիարժեք եռակողմ բանակցային ձևաչափի վերականգնման մեխանիզմ փնտրելու անհրաժեշտությունը:
 

Հարց. Ինչու՞ է ադրբեջանական կողմը հակադրվում լիարժեք բանակցային ձևաչափի վերականգմանը, և ի՞նչ է տալու Արցախի մասնակցությունը բանակցություններին:

Պատասխան. 1992 թ․ ամռանից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) խորհրդարանական պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԱՀԽ Մինսկի Կոնֆերանցի նախագահության հովանու ներքո ընթացող բանակցություններին: 1993 թ. սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարությունը ԵԱՀԽ ՄԽ երկրների կողմից ճանաչվել է որպես հակամարտության հիմնական կողմերից մեկը: Հետագայում, ԵԱՀԽ-ԵԱՀԿ, ՄԱԿ-ի և ԱՊՀ Միջխորհրդարանական ասամբլեայի շրջանակներում ընդունվել են տարբեր փաստաթղթեր, որոնք վկայում են Լեռնային Ղարաբաղի՝ հակամարտության կողմ լինելու մասին: Մասնավորապես, 1995 թ. մարտին ԵԱՀԿ գործող նախագահն իր Պրահայի եզրակացության մեջ հաստատել է. «ԵԱՀԿ կողմից նախկինում ընդունված որոշումները՝ կողմերի կարգավիճակի վերաբերյալ, այսինքն, ամբողջ բանակցային գործընթացում, ներառյալ՝ Մինսկի կոնֆերանսում, հակամարտության մեջ երկու ներգրավված մասնակից-պետությունների, ինչպես նաև հակամարտության երրորդ կողմի (Լեռնային Ղարաբաղի) մասնակցության մասին»: Հարկ է նշել, որ մինչև 1994 թ․ դեկտեմբերը Մինսկի գործընթացին զուգահեռ եռակողմ բանակցություններ են անցկացվել Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության և պաշտպանության նախարարության միջնորդությամբ։ Եռակողմ բանակցություններից բացի 1993 թ․ տեղի է ունեցել Արցախի և Ադրբեջանի միջև երկկողմ բանակցությունների մի ամբողջ շարք, ներառյալ՝ 1993 թ. սեպտեմբերին ամենաբարձր մակարդակով հանդիպումը Մոսկվայում: Որոշ բանակցությունների արդյունքում Ստեփանակերտի և Բաքվի միջև ստորագրվել են փաստաթղթեր:

1994 թ. ԵԱՀԿ Բուդապեշտի գագաթնաժողովի եզրափակիչ փաստաթղթից ու 1994 թ. մայիսի 12-ի եռակողմ և անժամկետ հրադադարի Համաձայնագրից բացի կարելի է բերել պաշտոնական Բաքվի և միջազգային հանրության կողմից ԼՂՀ-ն որպես հակամարտող կողմ ճանաչելու բազմաթիվ այլ օրինակներ: Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում Արցախի կարգավիճակը լեգիտիմ է և անվիճելի:

Մինչև 1997 թ. ապրիլ կայացած եռակողմ բանակցությունները դրսևորվել են որպես առավել օպտիմալ ձևաչափ՝ բանակցություններում կոնկրետ արդյունքների հասնելու համար: Կողմերից յուրաքանչյուրը բանակցել է իր իրավասության տիրույթում գտնվող հարցերի շուրջ և պատասխանատվություն ստանձնել դրանց իրագործման համար: Հենց այդ ձևաչափում են արձանագրվել առավել շոշափելի արդյունքներ` 1994 թ. հրադադարի մասին Համաձայնագիրը, ինչպես նաև 1995 թ. հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման մասին պայմանավորվածությունները:

Ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու և բանակցային գործընթացում առաջընթաց ապահովելու համար անհրաժեշտ ենք համարում վերադառնալ կարգավորման եռակողմ ձևաչափին, որն արդեն ապացուցել է իր արդյունավետությունը: Այս մոտեցումը կարևոր է նաև խաղաղության պայմանագրի իրականացման համար պատասխանատվությունը կիսելու տեսանկյունից: Արցախի իշխանությունները պատրաստ են դե յուրե ստանձնել տարածաշրջանային կայունության պահպանման համար պատասխանատվության իրենց բաժինը:

Ադրբեջանի փաստացի հրաժարումը Արցախի պաշտոնական ներկայացուցիչների մասնակցությամբ լիարժեք բանակցություններ անցկացնելուց նշանակում է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները չունեն կամք՝ հակամարտությունը լուծել խաղաղ բանակցությունների միջոցով, և,  որ այդ երկրին ձեռնտու է ստեղծված ստատուս-քվոն, որը թույլ է տալիս նրան ժամանակ շահել՝ ինքնիշխան Արցախի դեմ նոր ռազմական ագրեսիա պատրաստելու համար: Այդ մասին է վկայում նաև ադրբեջանական իշխանությունների դժկամությունը՝ գործնական քայլեր ձեռնարկել ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի ընդլայնման և հրադադարի ռեժիմի խախտումների հետաքննության մեխանիզմների ներդրման շուրջ Վիեննայում (մայիսի 16, 2016 թ.), Սանկտ-Պետերբուրգում (հունիսի 20, 2016 թ.), Ժնևում (հոկտեմբերի 16, 2017 թ.) և Կրակովում (հունվարի 18, 2018 թ.) ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման համար՝ ուղղված կարգավորման գործընթացում կառուցողական մթնոլորտի ստեղծմանը: Ադրբեջանի իշխանությունների նման վարքագիծն օրինաչափ հարց է առաջացնում պաշտոնական Բաքվի պայմանավորվածությունները հարգելու ունակության վերաբերյալ:

Ադրբեջանի կողմից նախաձեռնված 2016 թ. ապրիլյան պատերազմի օրերին աշխարհի ուժային կենտրոնները, հեղինակավոր միջազգային կառույցների և առանձին պետությունների ղեկավարները կոչ են արել կողմերին պահպանել զսպվածություն և վերադառնալ հակամարտության կարգավորման բացառապես խաղաղ հունին: Ակնհայտ է, որ այդ կոչերը բավարար չէին և բացահայտորեն անտեսվեցին Բաքվի իշխանությունների կողմից:

Անհրաժեշտ են Ադրբեջանին զսպելու նոր միջազգային քաղաքական և դիվանագիտական ​​միջոցներ, այդ թվում՝ Արցախի անկախության ճանաչմանն ուղղված քայլեր, ինչը կապահովի խաղաղ գործընթացի անշրջելիությունը և տարածաշրջանային անվտանգությունը:

 



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:00
Փենսը Թուրքիային կոչ է արել «չփորձել Թրամփի համբերությունը»
«Հոգևոր հովիվ Էնդրյու Բրանսոնն անմեղ մարդ է, ում պահում են Թուրքիայում, և արդարադատությունը պահանջում է, որպեսզի նա ազատ արձակվի»,- գրել է ԱՄՆ փոխնախագահը։
Աղբյուր` Panorama.am
10:44
Ադրբեջանի բնակչի մարմինը չեզոք գոտուց տարհանվել է Ադրբեջան. ԱՀ ԱԳՆ
Օգոստոսի 12-ին Արցախի Հանրապետության և Ադրբեջանի սահմանի Ակնա բնակավայրից դեպի արևելք ընկած հատվածում, կողմերի զինված ուժերի դիրքերի միջև չեզոք...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Հայաստանի Մ-21 հավաքականը պարտվել է Մոլդովային
Մոլդովայի մայրաքաղաք Քիշնևում նախօրեին կայացել է Մոլդովայի և Հայաստանի Մ-21 հավաքականների ընկերական հանդիպումը: Դաշտի տերերը հաղթել են 1:0...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
ԿԳ նախարարը կոչ է անում ծնողներին չգնել հեղափոխության խորհրդանիշներով դպրոցական պարագաներ
ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանը  ծնողներին կոչ է անում դպրոցահասակ երեխաների համար չգնել հեղափոխության...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
«Ժողովուրդ». Վարչապետի և ՀՅԴ-ի ջրերը մի առվով չեն հոսում
«Ժողովուրդ» թերթը խմբագրականում գրում է. «Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ՀՅԴ-ի ջրերը տևական ժամանակ է՝ մեկ առվով չեն հոսում,...
Աղբյուր` Panorama.am
10:04
«Հրապարակ». Կա՛մ Սասուն Խաչատրյանն էլ է ճնշում գործադրում դատարանի վրա, կա՛մ էլ՝ Արմեն Գևորգյանը ոչ մի ճնշում չի գործադրել
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մարտի 1-ի գործով բազմաթիվ անձինք են հրավիրվում հարցաքննության, նախկին, ներկա, հայտնի և անհայտ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:03
«Ժողովուրդ». Կալանքից ազատ է արձակվել խորհրդավոր հանդիպման արդյունքում
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ինչպես հայտնի է, ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մարտի 1-ի գործի շրջանակներում որպես մեղադրյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:59
«Հրապարակ». Դատավորների միությունը իր տեղում չէ
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Դատական համակարգում մի կողմից վրդովված են, մյուս կողմից սարսափած քրեական վերաքննիչ դատարանի դատավոր...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
«Հրապարակ». Կհրապարակվի Երևանի ավագանու նոր ընտրություններ անցկացնելու որոշումը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Այսօր ՀՀ կառավարության նիստի օրակարգի 14-րդ կետում ներառված է «Երևանի ավագանու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:57
«Ժողովուրդ». Ֆարմանյանն ասելիք չունի իր քրոջ նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ
«Ժողովուրդ» թերթը գում է. «Ինչպես հայտնի է, ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, ՀՀԿ ԳՄ անդամ Սամվել Ֆարմանյանի քրոջ՝ Շիրակի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:55
«Հրապարակ». ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանը կզբաղեցնի ԱԳ փոխնախարարի պաշտոնը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Մենք գրել ենք, որ դիվանագիտական կորպուսում առաջիկայում խոշոր փոփոխություններ են սպասվում։ Երեկ հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
«Ժողովուրդ». Զբոսաշրջության ոլորտում հարկային վարչարարության հետ կապված բազմաթիվ խնդիրներ կան
«Ժողովուրդ» թերթը գում է. «Զբոսաշրջության ոլորտում հարկային վարչարարության հետ կապված բազմաթիվ խնդիրներ կան: Ու այդ ամենի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
«Թիկնոցը» և «Պայացներ». համերգային կատարումներ՝ հայ և օտարազգի մենակատարների մասնակցությամբ
Արամ Խաչատրյան համերգասրահում օգոստոսի 29-ին հնչելու է Ջակոմո Պուչինիի «Թիկնոցը» և Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ»...
Աղբյուր` Panorama.am
20:18
Ռոբերտ Մակարյանն ազատվել է գյուղատնտեսության փոխնախարարի պաշտոնից
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ, Ռոբերտ Մակարյանին ազատել գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալի պաշտոնից։ Այս մասին նշված է e-gov.am կայքում։...
Աղբյուր` Panorama.am
20:14
Գիտնականներն անոմալ շոգ հնգամյակ են կանխատեսում
Կլիմայաբանները հայտարարում են, որ գալիք 5 տարում Երկրագնդի վրա պետք է սպասել անոմալ շոգ և տաք ձմեռներ։ Գազետա.ռու-ի հաղորդմամբ, այս մասին գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Դանիան մտադիր է Գերմանիայի հետ սահմանին պատնեշ կառուցել
Պատնեշի շինարարության ավարտը նախանշված է 2019 թվականի ավարտին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:46
Ամստերդամի օդանավակայանը ժամանակավորապես դադարեցրել է աշխատանքը
Ամստերդամի «Սհիփհոլ» օդանավակայանը ժամանակավորապես դադարեցրել է ավիահաղորդակցությունը: Այդ մասին Թվիթերում հայտնել են օդանավակայանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:37
Թուրքական դատարանն ազատ է արձակել Amnesty International-ի տեղական մասնաճյուղի ղեկավարին
«Նրա դեմ դատավարությունը կշարունակվի»,- ասել է իրավապաշտպան կազմակերպության մասնաճյուղի մամուլի քարտուղար Բերիլ Էսկին։
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Ակնալիճում վաղը մի քանի ժամ ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարի վերացման աշխատանքներով պայմանավորված, օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Թուրքական դատարանը հրաժարվել է ազատ արձակել ամերիկացի հոգևորական Բրանսոնին
Որոշումը կբողոքարկվի երկրի Գերագույն դատարանում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Ճապոնիայի կայսրը զղջում է Երկրորդ աշխարհամարտում իր երկրի մասնակցության համար
Ճապոնիայի կայսր Ակիհիտոն խորը զղջում է հայտնել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ իր երկրի գործողությունների կապակցությամբ: Լենտա.ռու-ն,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:46
Օդի ջերմաստիճանը օգոստոսի 16-17-ը կբարձրանա
Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Հանրապետության տարածքում` օգոստոսի 18-ի երեկոյան ժամերին հատկապես հյուսիսային շրջաններում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
ԵԶԲ-ն ցանկություն ունի Հայաստանում առավել ընդլայնել իր գործունեությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Եվրասիական զարգացման բանկի վարչության նախագահ Անդրեյ Բելյանինովին: Կառավարության հասարակայնության հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:37
Թուրքիայում ձերբակալել են Շվեդիայում մեքենաների այրման մեջ կասկածվողներից մեկը
Օգոստոսի 14-ի գիշերը Շվեդիայի Գոտբենբուրգ քաղաքում մեքենաներ այրելու մեջ կասկածվողներից մեկը ձերբակալվել է Թուրքիայում: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Հայ պոեզիայի ամենաինքնատիպ դեմքերից մեկի՝ Սիամանթոյի ծննդյան օրն է
Այսօր արևմտահայ բանաստեղծ Սիամանթոյի ծննդյան օրն է: Սիամանթոն՝  Ատոմ Յարճանյանը, ծնվել է 1878 օգոստոսի 15-ին Խարբերդի նահանգի Ակն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Դատախազը նշել է Ջենովայում կամրջի փլուզման պատճառը
Ջենովայում ավտոմոբիլային կամուրջը փլուզվել է մարդկային սխալի պատճառով, պատահականության մասին խոսք չկա։ Ռիա նովոստիի  հաղորդմամբ, ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
Հայաստանում հունվար-հունիսին էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն աճել է
2018 թվականի առաջին կիսամյակում  Հայաստանում արտադրվել է 3 852.8 մլն կՎտ ժամ էլեկտրաէներգիա, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
«EPIC EYE» խորագրով փառատոնը ներկայացուցիչներ կունենա Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Բրիտանիայից
2017 թվականից «ԷՊԻԿ» միջազգային նախագիծը Ծաղկաձորում իրականացնում է «EPIC Rock Camp» խորագրով ամենամյա բացօթյա...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Դասղեկը պատմել է դպրոցական Պուտինի մասին
«Նա, չարաճճի էր, էներգիայով լի։ Երբ փախչում էր դասերից, բացում էր բոլոր դռները և գոռում՝ «Կու-կու, ես եմ»։
Աղբյուր` Panorama.am
17:55
Լարսում ռուսական կողմից կուտակումները պակասել են
Լարսում ռուսական կողմից կուտակումները պակասել են՝ հերթի երկարությունը կազմում է մեկ ու կես կիլոմետր, Ռուսաստանից-Վրաստան մեկնողների համար...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է
17:55 13/08/2018

Ռոբերտ Քոչարյանն ազատ արձակվեց, հաշվի առնելով, որ նա անձեռնմխելի է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}