Քաղաքական 14:10 01/08/2018 Հայաստան

Քաղաքագետները Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների բանաձևեր են առաջարկում

Հեղինակ` Լալա Տեր-Ղազարյան

Ռուսաստանի ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հայտարարությանը  երեկվանից սոցցանցերում արձագանքում են քաղաքագետներն ու ոչ քաղաքագետները, արտահայտած կարծիքները տարբեր են, երբեմն՝ իրար հակասող: ՌԴ արտաքին գերատեսչական ղեկավարության հայտարարության պատճառների մասին, ինչպես նաև դրա տողատակերը հասկանալու համար Panorama.am-ը  զրուցել է քաղաքագետների հետ:

Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի հիմնադիր Ստոյպա Սաֆարյանը համարում է, որ հայ-ռուսական հարաբերություններում այժմ խնդիր կա, որն ինքը անվանում է մտահոգություն: Նա հիշեցնում է՝ խնդիրներ եղել են միշտ՝ նաև ՀՀ երկրորդ, երրորդ նախագահների ղեկավարման տարիներին: Սաֆարյանի խոսքով, այժմ պետք է հայկական կողմը ռուսական կողմին հասկացնի, որ վատ հարաբերությունները երկու կողմերին էլ ձեռնտու չեն: Քաղաքագետը բարեբախտություն է համարում, որ այժմ քննարկումներն ընթանում են հրապարակային է և ոչ թե պատերի ներսում, հասարակության անտեղյակության պայմաններում:

«Հետևանքներ լինում են, երբ խնդրին լուծում չի տրվում: Այո, այժմ կա խնդիր, որի լուծումները շատ են: Դրանցից մեկն էլ ռուսական կողմի մտահոգությունը բավարարելն է, որի մասին խոսք լինել չի կարող, եթե իհարկե, դրանք վերաբերում են Խաչատուրովի հանցագործության վերաբերյալ առնչություններին: Մյուս լուծումը, ռուսական կողմի մտահոգությունների փարատումն է, սեփական քայլերը բացատրելն ու այս կետից առաջ շարժվելու այն տարբերակը, որը բխում է երկու կողմերի շահերից: Ահա ֆորմուլան: Եթե սա չարվի, խնդիրները գնալով շատանալու են»,-կարծիք հայտնեց քաղաքագետը:

Ինստիտուտի հիմնադիրը, խոսելով ռուսական կողմի մտահոգությունների ու Լավրովի հայտարարության պատճառների մասին, նշեց. «2008-ի մարտի մեկին խոսվում էր, որ Ռոբերտ Քոչարյանը Մոսկվայից վերադառնալուց հետո վստահ կերպով իրականացրեց հակասահմանադրական գործողությունները, կար տեսակետ, որ Մոսկվան կարող էր առնչություններ ունենալ այդ գործողությունների լեգիտիմացման առումով: Քանի որ Ռոբերտ Քոչարյանը չի ընդունում մեղադրանքը, անուղղակի սպառնում է անուններ տալ, չբացառենք, որ Մոսկվայում կարող են մտահոգված լինել, որ պաշտոնաթող նախագահը կարող է իր ցուցմունքներում ներքաշել նաև Ռուսաստանին»։

Սաֆարյանը միաժամանակ կարծիք հայտնեց, որ ՌԴ-ում գործում են նախկին իշխանությունների կողմից լոբբիստներ, ովքեր փորձում են ներկայացնել, որ Հայաստանում այս ամենն արվում է «Սորոս»-ի ֆինանսավորմամբ ու արևմուտքի հրահրմամբ:

Սրանք իհարկե չհաստատված վարկածներ են: Սաֆարյանը կարծում է՝ հայտարարությունը գերազանցապես վերաբերում էր ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարին, ռուսական կողմը ցանկանում է ցույց տալ, որ Խաչատուրովի հետկանչն իրենց համար ցանկալի չէ, ուղիղ պահանջել չեն կարող, բայց փորձում են այն տեղ հասցնել:

«Անհերքելի է, որ Ռուսաստանն այս պատմության մեջ ավելի շատ հետաքրքրված  է Խաչատուրովով, քան Քոչարյանով: Բայց ինչպիսին էլ լինեն Հայաստանի ռազմավարական գործընկերոջ մտահոգությունները, պաշտոնական Երևանը պետք է փարատի դրանք: Հայաստանն ակնհայտորեն ցույց  է տալիս, որ չի կարող ապրել մարտի 1-ի բեռի տակ, եթե նույնիսկ Փաշինյանը շրջանցի այդ խնդիրը, միևնույն է՝ այդ ականը, որը դրված է եղել պետականության տակ, պայթելու է»,-նշեց Սաֆարյանը:

Նրա խոսքով, Լավրովի ակնարկած «կոմպրոմիսը» չի կարող տարածվել ոճիրները պարտակելու վրա: 

Քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանի համոզմամբ, Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում էմոցիաներ, հանրահաճո, պոպուլիստական մոտեցումներ կիրառելը տեղին չէ, հարցին պետք է մոտենալ չոր պրագմատիզմի դիրքերից: Panorama.am-ի  զրուցակցի խոսքով, Լավրովի հայտարարությունն ուղերձ էր բաց տեքստով, խոսում է այն մասին, որ անհանգստությունը մեծ է:

«Սա տրամաբանական է, որովհետև ռուս փորձագետները տևական ժամանակ նշում են, որ Հայաստանի հետ հարաբերություններում անորոշությունը մեծ է, դա քաղաքականության ճշգրտման օրակարգ է սահմանում առաջին հերթին ռուսների համար, որպեսզի հասկանան՝ ում հետ ուր են գնալու և ինչ ֆորմատով»,-ասաց քաղաքագետը:

Ռուսաստանը համարում է, որ Հայաստանում կատարված իրադարձությունները, անկախ իրավական հիմնավորումներից, ըստ Ղևոնդյանի, ոչ այնքան պրոցեսի վրա ազդեցություն ունենալու, այլ դրանք քաղաքական պրոեկտումների առումով, կարող է ցնցումներ առաջացնել երկրում, իսկ անկայուն Հայաստանը չի բխում Ռուսաստանի շահերից:

«Ռուսաստանը նաև մեծ մտավախություն ունի Հայաստանում իրենց նախկին կարգավիճակի խորությունը կորցնելու մասով, և դա ինչ-որ առումով հասկանալի է: Սակայն այստեղ խնդիրը նաև այլ հարթությունում է: Նոր իշխանությունները պետք է ոչ թե հանրահաճո դիրքերից կերտեն երկրի անվտանգությունն ու արտաքին քաղաքականությունը, այլ չոր պրագմատիզմի, ռազմավարական իրողությունների ու հայ-ռուսական հարաբերությունների իրական պատկերից ելնելով»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց Ա. Ղևոնդյանը:

Նա հիշեցնում է, որ Հայաստանը ՌԴ-ի հետ հարաբերություններում լուրջ շահառու երկիր է, հարաբերությունների ֆինանսական, ռազմական բաղադրիչները, թե արտաքին առևտուրն ու ԵԱՏՄ ձևաչափում շփումներն ուղղակիորեն կապված են Ռուսաստանի հետ:

«Բոլոր որոշումները կայացնելիս այս հանգամանքները պետք է հաշվի առնել, սակայն չմոռանալով Հայաստանի շահերի այն բաղադրիչները, որոնք տարբերվում են Ռուսաստանի մոտեցումներից»,-ընդգծեց քաղաքագետը:

Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական հարաբերությունների վերաբերյալ քննարկումների հրապարակային լինելու հետևանքներին, ապա Ղևոնդյանը նկատեց, որ հասարակությունը մասնագիտական պատրաստվածություն չունի, խորությամբ չէ, որ կարող է միջպետական ու այլ իրադարձությունների մասին կարծիքներ հայտնել: Բացի այդ, հասարակությունը մանիպուլյացիայի ենթարկվող օրգանիզմ է, որոշ մարդիկ կարող են հանրային կարծիքի դրսևորումներն օգտագործել սեփական շահերի համար, որոնք եզրահանգման մեջ կարող են վտանգել պետական շահը:

«Այս պարագայում իրավիճակի զարգացումը  հանրայնացման տեսքով  ռուսների որոշումն էր: Լավրովի հայտարարության շահառու կողմը նաև հայ հասարակությունն էր աշխատանքային միգրանտների, ՀՀ անվտանգություն սպառողի տեսքով,  նաև նախկին ու ներկա այն պաշտոնյաները, որոնք կարող են մտնել անորոշությունների, ճգնաժամային պրոցեսների մեջ՝ դրանից բխող հետևանքներով: Սա ուղերձ էր բաց տեսքով»,-համոզմունք հայտնեց Ա. Ղևոնդյանը:

Անդրադառնալով այն կարծիքներին, որ Բելառուսն ու Ղազախստանը Ռուսաստանի հետ բավականին հակասություններ ունեն, ապա քաղաքագետը խորհուրդ  է տալիս նման համեմատություն անելիս հաշվի առնել Բելառուսի, Ղազախստանի ու Հայաստանի ներուժը, տնտեսության ծավալները, միջազգային հարաբերությունները, կենսամակարդակը:

«Դրանք համեմատելիս կտեսնենք, որ Հայաստանի պարագան մի փոքր տարբերվում է: Ոչ Բելառուսը, ոչ Ղազախստանը չունեն իրենց հարևանների հետ ակտիվ փուլում գտնվող կոնֆլիկտ, չունեն հարևան այնպիսի երկիր, որի սահմանը փակ է ու կարող են այն դիտարկել որպես անվտանգության սպառնալիք: Ինչ վերաբերում է աշխատանքային միգրանտներին, ապա Հայաստանի դեպքում այն կենսամիջոց է, Բելառուսի կամ Ղազախստանի  պարագայում աշխատանքային միգրացիայի հոսքեր են, որոնք շատ մեծ չեն: Հայ-ռուսական հարաբերությունների էներգետիկ բաղադրիչը համեմատելի չէ ոչ Բելառուս-Ռուսաստան, ոչ էլ Ղազախստան-Ռուսաստան փոխհարաբերությունների հետ, այնպես որ զուտ մասնագիտական տիրույթում, համեմատելու բան չունեն»,-մանրամասնեց նա:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:59
Փաշինյանն ու Ալիևը պատրաստակամություն են հայտնել հանդիպել Մոսկվայում
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պատրաստակամություն է հայտնել ժամանել Մոսկվա՝ Լեռնային Ղարաբաղի հարցով Ադրբեջանի ղեկավար Իլհամ Ալիևի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Ռազմական դիտորդներ. Ո՞ր երկրների մասնակցությանն է Հայաստանը կտրականապես դեմ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել ռուսաստանյան «ТАСС» լրատվական գործակալությանը, պատասխանելով գործակալության այն հարցին,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:48
«Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը մեզ համար ռազմավարական դեր ունի». Վարչապետի հարցազրույցը «ТАСС»-ին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել ռուսաստանյան «ТАСС» լրատվական գործակալությանը: Այս մասին հայտնում է վարչապետի աշխատակզմի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:29
Գավառի ծննդատանը լույս աշխարհ է եկել արցախցի Մոնթեն
Հոկտեմբերի 19-ին Գավառի բժշկական կենտրոնի ծննդաբերական բաժանմունքում լույս աշխարհ է եկել Արցախի Շահումյանի շրջանի բնակիչներ Էդգար եւ Արեւիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստ: Վարչապետի աշխատակազմի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:58
Հայաստանը Հարավային Կովկասում ժողովրդավարական երկիր է․ Դանիել Գեորգե
Հոկտեմբերի 17-ին Ռումինիայի իշխող PNL կուսակցության պատգամավոր Դանիել Գեորգեն (Daniel Gheorghe) իր ֆեյսբուքյան էջում տեղադրել է հետևյալ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:52
Մարտունի քաղաքի հրթիռակոծության հետևանքով սպանվել է 65-ամյա Վլադիմիր Միրզոյանը. Արցախի ՄԻՊ
Արցախի Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի կողմից ճշտված տեղեկություններով հոկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի կողմից Մարտունի քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Կանայք պատրաստ են միանալ ռազմաճակատում կռվող տղաներին
Տասնյակ հայ կանայք են զինվորագրվում ՊԲ շարքերում՝  ռազմաճակատ մեկնելու համար: «Այսօր գրվում է մեր ազգի հաղթական էջերից մեկը։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Լենա Նազարյանը Փարիզի քաղաքապետին կոչ է անում հիմա ճանաչել Արցախի անկախությունը
Հայաստանի Ազգային Ժողովի փոխնախախագահ  Լենա Նազարյանը դիմել է Փարիզի քաղաքապետ Անն  Իդալգոյին՝ քաղաքային խորհրդում Արցախի...
Աղբյուր` Panorama.am
17:28
ՊԲ-ի հրթիռահրետանային զորքերի և բազում վիրտուոզ հրետանավորների մասին դեռ շատ է խոսվելու
Այսօր ՊԲ-ի հրթիռահրետանային զորքերի մասնագիտական տոնն է
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
«Իրական գազաններ». Ովքե՞ր են Lեռնային Ղարաբաղի դեմ կռվող վարձկանները
Մինչև ատամները զինված, ոգևորված և պատրաստված. սիրիացի զինյալների մասնակցությունը ղարաբաղյան նոր պատերազմին հաստատեցին մի քանի բարձրաստիճան...
Աղբյուր` Panorama.am
17:19
Արցախի ՊԲ-ն հրապարակել է ևս 19 զոհված զինծառայողի անուն
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է ադրբեջանական ագրեսիան հետ մղելու ընթացքում զոհված զինծառայողների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:14
Ոչնչացվել է ադրբեջանական ծանր հրետանու բրիգադի շտաբի պետը
Banak info-ն գրում է. «Այսօր արցախա-ադրբեջանական սահմանի ուղղություններից մեկում թեժ մարտերի ժամանակ հայկական կողմի դիպուկ կրակով...
Աղբյուր` Panorama.am
17:13
Կանադայի ԱԳ նախարարն ընդգծել է արտատարածաշրջանային դերակատարների՝ հակամարտությանը չմիջամտելու անհրաժեշտությունը
ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հոկտեմբերի 18-ին  հեռախոսազրույց է ունեցել Կանադայի ԱԳ նախարար Ֆրանսուա-Ֆիլիպ Շամպայնի հետ: ԱԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:10
Մնացականյանը ֆրանսիացի գործընկերոջը տեղեկացրել է՝ Ադրբեջանը շարունակում է լայնամասշտաբ ռազմական ագրեսիան Արցախի դեմ
Հոկտեմբերի 18-ին տեղի ունեցավ Հայաստանի և Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարների հեռախոսազրույցը: ԱԳ նախարարության փոխանցմամբ, զրուցակիցները քննարկեցին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
ՌԴ ԱԳՆ-ն բարձրացնում է ԼՂ վարձկանների տեղափոխման հետ Թուրքիայի կապի մասին հարցը
Ռուսաստանը թուրքական կողմի հետ շփումներում բարձրացնում է Սիրիայից ու Լիբիայից վարձկանների՝ ԼՂ հակամարտության գոտի տեղափոխման վերաբերյալ հարցը։...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի համակարգողը բողոքող քաղաքացիներին խոստացել է ավելի ակտիվացնել ջանքերը
Այսօր մի խումբ քաղաքացիներ Մատենադարանից քայլերթ շարժվել են դեպի ՄԱԿ-ի Հայաստանյան գրասենյակ` իրենց բողոքն արտահայտելու թուրք-ադրբեջանական...
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին հանգանակված գումարի չափն անցել է 130 մլն ԱՄՆ դոլարի շեմը
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի «Մենք ենք, մեր սահմանները. բոլորս Արցախի համար» խորագրով դրամահավաք-արշավին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Աշխարհի տարբեր երկրներից հայերը շտապում են դեպի Արցախ. «Եկել եմ ադրբեջանցիների հերերն անիծելու»
Տարբեր երկրներում տարիներ շարունակ ապրող հայերից շատերն այս օրերին վերադառնում են Հայաստան՝ Արցախ մեկնելու նպատակով։ «Եկել եմ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:30
Ադրբեջանը վարձկաններին ստիպել է գործողություններ ձեռնարկել նաև Հորադիզում. Արշակ Մարտիրոսյան
«Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ սանձազերծված պատերազմի շրջանակում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:16
Ռուսաստանը, Ադրբեջանը և Հայաստանը շուտով կարող են համաձայնության գալ տարածաշրջանում հրադադարի ռեժիմի դիտարկման մեխանիզմի շուրջ.Լավրով
Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կողմերին և միջազգային այլ խաղացողներին կոչ է արել դադարեցնել...
Աղբյուր` Panorama.am
16:06
ԵԽ գլխավոր քարտուղար. ԵԽ-ն պետք է անարգել մուտք ունենա վիճելի տարածքներ, որտեղ մարդիկ են ապրում
Հայաստանն ու Ադրբեջանը ԵԽ նկատմամբ ստանձնած պարտավարություններ ունեն իրենց տարածքներում մարդու իրավունքներին հետևելու և ԼՂ հակամարտությունը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:02
Դիերն այլանդակվում են, գերիները՝ գնդակահարվում. դիմել ենք ՄԻԵԴ. Եղիշե Կիրակոսյան
«Հայաստանի Հանրապետությունը պատրաստվում է հոկտեմբերի 16-ին Ադրբեջանի զինվորականների կողմից հայ զինծառայողին գլխատելու դեպքը ներկայացնել...
Աղբյուր` Panorama.am
15:58
Արման Ղուկասյան. Եթե այդ ուժերն ունեն ավելի լավ, խելամիտ առաջարկ, թող անեն
Հայաստանյան 13 կուսակցությունների՝ ռազմաքաղաքական հարցերի օպերատիվ կառավարման շտաբ, պետական հատուկ մարմին ստեղծելու առաջարկին միացած...
Աղբյուր` Panorama.am
15:42
Ստեփան Դանիելյան. Միակ հարցը, որի պատասխանը պետք է ստանանք ԱՄՆ-ից
Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը գրում է. «ԱՄՆ դեսպանատան դիմաց ցույց է, սակայն պահանջներն անհասկանալի են: Չկա քաղաքական հարցադրում։...
Աղբյուր` Panorama.am
15:39
Անահիտ Բախշյանը՝ ԱՄՆ դեսպանատանը. Ձեր լռությունն ու անտարբերությունը չեք մարսելու
Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան դիմաց այսօր մի քանի հայաստանցիներ բողոքի ակցիա էին իրականացնում՝ պահանջելով աչք չփակել Արցախում Ադրբեջանի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
15:23
Ավետիք Իշխանյան. Ախր, կյանքով դուք ո՞վ եք․․․
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը գրում է. «Ներող եղեք, քրեական ենթամշակույթի բառապաշարից օգտվելու համար։ Սակայն հետևելով հայաստանյան...
Աղբյուր` Panorama.am
15:21
ՀՀ ՊՆ. Բաքու-Նովոռոսիյսկ նավթամուղը թիրախավորելու մասին տեղեկությունը բացարձակ սուտ է
Պաշտպանության նախարարության մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը գրում է. «Ադրբեջանի դատախազության տարածած հաղորդագրությունը, թե, իբր,...
Աղբյուր` Panorama.am
15:03
Արա Բաբլոյան. Չթուլացնելու մեր ռազմական ու բժշկական ճակատները
«Արաբկիր» ԲԿ տնօրեն, ԱԺ նախկին նախագահ Արա Բաբլոյանը հանդես է եկել քաղաքացիներին ուղղված կոչով. «Սիրելի հայրենակիցներ, մեր...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}