Մշակույթ 14:18 28/08/2018 Հայաստան

Սարյանի՝ զարմանալի պատմություն ունեցող կտավն առաջին անգամ ցուցադրվելու է Հայաստանում

Առաջին անգամ Հայաստանում՝ Մ. Սարյանի տուն թանգարանում բացվող «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում կներկայացվի Վարպետի փարիզյան շրջանի (1926-1928) «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» (1927թ.)  նկարը։ Սեպտեմբերի 19-ից նոյեմբերի 14-ը կայանալիք ցուցահանդեսը նվիրված է Հայաստանում անցկացվելիք ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժովին։

Panorama.am-ը հետաքրքրվեց Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Ռուզան Սարյանից, թե ի՞նչ կտավ է, ինչո՞ւ է առաջին անգամ ցուցադրվում, արդյո՞ք  մինչ այս նկարը Հայաստանում չի եղել։

Ռ. Սարյանն ասաց, որ Վարպետի՝ փարիզյան  շրջանի 37 նկար Փարզից տունդարձի ճանապարահին այրվել է Ֆրիժի նավի վրա հրդեհի ժամանակ, իսկ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը, ի թիվս այլ 5 նկարի, Սարյանը ի պահ էր տվել Ֆրանսիայում տիկին Աննա Բուդաղյանին այն պայմանով, որ վաճառի և այդ գումարով իրեն ուղարկի ներկեր, կտավներ, վրձիններ, քանի որ Խորհրդային միությունում այդ ամենը դժվար էր հայթայթել, մանավանդ  լավ որակի։ Սակայն սխալմամբ տարբեր ալբոմների կատալոգներում նշվել է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  կտավը նույնպես այրվել է. «Սարյանի փարիզյան նկարների գերակշռող մասը լուսանկարված է եղել  Փարիզում, Սարյանի անհատական ցուցահանդեսի բացումից առաջ, և գոնե լուսանկարների շնորհիվ մեզ դրանք հայտնի դարձան։ Այս նկարը  նույնպես հայտնի էր մեզ սև ու սպիտակ տարբերակով»։

«Այն մասին, որ նկարը չի այրվել առաջին անգամ գրեց  Ռուբեն Դրամփյանը 1960 թվականի իր կատալոգում, հիմնվելով  Սարյանի այն վկայության վրա, որ նկարը գտնվում է Փարիզում Տիգրան Խան Քելեկյանի հավաքածուում։ Արդեն հասկանալի էր, որ այդ նկարը չէր կարող այրված համարվել»,- նշեց Ռ. Սարյանը՝ ներկայացնելով պատմությունը, թե ինչպես է այն հայտնվել Տիգրան Խան-Քելեկյանի հավաքածուում։

«2002 թվականին իմ կողմից հրատարակված  Սարյանի նամականու առաջին հատորում հրապարակեցի Սարյանի նամակն  ուղղված հասարակական գործիչ, գրականագետ, թարգմանիչ Արշակ Չոպանյանին։ Վերջինս սարյանին հայտնել էր, որ Քելեքյանը հետաքրքրվում էր նրա փարիզյան գործերով և ուզում էր գել: Սարյանն իր պատասխան նամակում խնդրում է նրան տանել Քելեքյանին Աննա Բուդաղյանի մոտ և ցույց տայ նրան ի պահ թողած նկարները։ Տալով նկարների անունները, Սարյանը նշում է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  փարիզյան շրջանի իր ուժեղ գործերից է։ Այդպես էլ եղավ, Սարյանի փարիզյան շրջանի երեք աշխատանք հանգրվանեց Տիգրան Խան- Քելեկյանի հավաքածուում»,- պատմում է Ռուզան Սարյանը։

Իսկ ով էր Տիգրան Խան Քելեկյանը։ Ռ. Սարյանն ասաց, որ հետաքրքիր անձնավորություն էր, արվեստի հավաքող, բարերար, ֆինանսական օգնություն էր  ցուցաբերել Բրաքին, Պիկասոյին, երբ նոր էին սկսում իրենց կարիերան։

1951 թվականին  Տիգրան Խան Քելեկյանի մահից հետո նրա մոտ գտնվող Սարյանի նկարները տարբեր հավաքածուներում հայտնվեցին։ Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրենն ասաց, որ մինչև 2011 թվականը որևէ տեղեկություն չունեին «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» կտավի մասին։

Ռ. Սարյանին հաճախ են ուղարկում  Սարյանին վերագրվող նկարների լուսանկարներ, դրանց կեղծ կամ բնօրինակ լինելու մասին նրա կարծիքն իմանալու համար:

«Ավելի շատ է հիասթափությունը, քանի որ կեղծիքները շատ են։  Զարմանում ես, թե  ինչքա՜ն մարդիկ են զբաղվում արվեստի գործերի զեղծարարությամբ, իհարկե, նաև Սարյանի գործերի։ Այս անգամ, երբ բացեցի նամակը,  հանկարծ իմ աչքի առաջ սարյանական վառ գույներով հառնեց այն նկարը, որի մասին  տեղյակ էի միայն սև ու սպիտակ լուսանկարի շնորհիվ։

Հրճվանքից ու ուրախությունից չգիտեի, ինչ անել։ Նամակ ուղարկողը Նոր Զելանդիայից էր, նա մեզ շատ բարձր գնով  առաջարկեց նկարը, և մենք ի վիճակի չեղանք այն գնել: Նկարի տերն այն հանեց լոնդոնյան Մակդուգալս աճուրդ: Ես շտապեցի գնալ Լոնդոն և նկարն իմ աչքով տեսնել,  նաև փորձել բարերարներ գտնել, որոնք պատրաստ կլինեին նկարը գնել և նվիրաբերել Սարյան թանգարանին: Բայց ոչինչ չստացվեց: Նկարն աճուրդից գնեց մոսկվաբնակ արվեստի մի հավաքող։ Մեր հայերից ոչ ոք մոտ չգնաց այդ հազվագյուտ նկարին: Ինձ ուղղակի ասվեց, որ իրենց դա չի հետաքրքրում։ Եվ հանկարծ այս տարի նկարը նորից հայտնվեց աճուրդում: Կրկին դիմեցի մեր հայրենակիցներին, ովքեր ի վիճակի էին գնել այն, գոնե կմնար հայկական օջախում։ Ոչ ոք չարձագանքեց։ Հուսահատ վիճակում էի։ Բայց մեր բախտը բերեց, գնեց մոսկվաբնակ հայ գործարար, արվեստի հավաքող՝ Արթուր Դանելյանը,- պատմեց Ռուզան Սարյանը։

Նա դիմեց  Արթուր Դանիելյանին, խնդրանքով ժամանակավոր ցուցադրության համար նկարը տրամադրել Սարյան տուն-թանգարանին՝ «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում ներկայացնելու նպատակով:

«Եվ, ինչ ուրախություն, նա համաձայնվեց»:

«Այս ցուցահանդեսը դրանով պետք է արժևորվի։ Իսկապես, հազվագյուտ իրադարձություն է մեզ սպասում։ Համոզված եմ այն մեծ հետաքրքրություն առաջ կբերի, շատերը կցանկանան իրենց աչքերով տեսնել նման զարմանալի պատմություն ունեցող «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը», - ասաց Ռուզան Սարյանը։

Լուսանկարը Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանի ֆեյսբուքյան էջից։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

17:34
Աշոտ Մելքոնյանի մուտքը Վրաստան արգելված չէ
ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնյանը  կարող է անարգել մտնել Վրաստանի տարածք։ Այս մասին հայտնում են Վրաստանում ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:21
Գյումրիում կառուցվող ավտոմաքսատունը չի լինի «փառերով»՝ Նորագավիթի նման. վարչապետ
«Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մանե Թանդիլյանն այսօր Կառավարություն-Ազգային ժողով հարց ու պատասխանի ժամանակ վարչապետ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:03
Ռոբերտ Քոչարյանի գործով վերաքննիչ բողոքների քննությունը կշարունակվի վաղը
Այսօր դիրքորոշում են հայտնել տուժողների իրավահաջորդները։
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
ՊԵԿ-ը կանխել է մաքսանենգ ճանապարհով ներմուծված դեղորայք՝ թուրքերեն մակնշմամբ
Պետական եկամուտների կոմիտեի ներքին անվտանգության և մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչությունների աշխատակցիները, համատեղ իրականացրած...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Ժամանակավորապես փակ կլինի Արաբկիր վարչական շրջանի Փափազյան փողոցը
Երևանի քաղաքապետարանից տեղեկացնում են, որ մայրաքաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Փափազյան փողոցում (Արամ Խաչատրյան և Փափազյան փողոցների խաչմերուկից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:17
Հադրութի շրջանում գնդիկաբեկորային ավիառումբի պայթյունից քաղաքացի է տուժել
Այսօր ժամը 12:48-ին Արցախի հանրապետության արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայության ճգնաժամային կառավարման կենտրոն Հադրութի շրջանային ԱԻ բաժնից...
Աղբյուր` Panorama.am
16:12
3 ռուս և 1 ուկրաինացի կասկածվում են MH17 ինքնաթիռի կործանման ներգրավվածության մեջ
MH17 ինքնաթիռի թռիչքի վթարի պատճառները հետաքննող համատեղ հետազոտական ​​խումբը (JIT) բացահայտել է ողբերգության հնարավոր մեղավորների անունները՝...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Սաուդյան արքայազնը լրագրող Խաշոգջիի սպանության մասնակից է․ ՄԱԿ-ի քննիչներ
ՄԱԿ-ի քննիչների կողմից հավաքված ապացույցները թույլ են տալիս ենթադրել, որ Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգը ներգրավված է եղել լրագրող Ջամալ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:44
«Եռաբլուր» պանթեոնի տարածքում հրդեհի հետևանքով ամբողջությամբ այրվել է 10 ծառ
«Եռաբլուր պանթեոնի» տարածքում բռնկված հրդեհը մարվել է հունիսի 18-ին, ժամը 17։59-ին։ ԱԻՆ լրատվական ծառայությունից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Եվս 4 տարի․ Դոնալդ Թրամփը երկրորդ անգամ միացավ նախագահական մրցապայքարին
«Պահենք Ամերիկան հզոր»․ այս կարգախոսով է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սկսում իր ընտրարշավը, որը նրա առաջին նախագահության կարգախոսի՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:13
Գլխավոր դատախազ. Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցն անհամաչափ է
«Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի վերլուծությունն ակնհայտորեն վկայում է, որ առաջին ատյանի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:00
ՊԵԿ. Հունվար-մայիսի ընթացքում տարբեր տնտեսվարողների մոտ արձանագրվել է ՀԴՄ կանոնների խախտումներ
ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն «Ժամանակ» օրաթերթի այսօրվա հրապարակման վերաբերյալ պարզաբանում է տարածել, որտեղ ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
14:46
Ռուստամ Բադասյանը նշանակվել է արդարադատության նախարար
Նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով Ռուստամ Բադասյանը նշանակվել է արդարադատության նախարար: Հրամանագրում մասնավորապես ասված է....
Աղբյուր` Panorama.am
14:39
Շատ շուտով ՀՀ-ում կբացվի ոսկու աֆինաժի գործարան. ԿԲ նախագահ
«ԿԲ-ն նախատեսում է որոշակի ծավալի ոսկու պաշար ունենալ»,- այս մասին ԱԺ-ում պետական բյուջեի կատարողականի տարեկան հաշվետվության...
Աղբյուր` Panorama.am
14:32
ՈւԵՖԱ-ի նախկին նախագահ Միշել Պլատինին ազատ է արձակվել
ՈւԵՖԱ-ի նախկին նախագահ Միշել Պլատինին, որը նախօրեինՖրանսիայի Նանտերե քաղաքում ձերբակալվել էր, ազատ է արձակվել: Այս մասին գրում է Tass-ը։...
Աղբյուր` Panorama.am
14:18
Առկա է դատական սխալ. Դատախազը` Քոչարյանի գործով կայացված որոշման մասին
«Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխելու, որպես խափանման միջոց անձնական երաշխավորությունն ընտրելու...
Աղբյուր` Panorama.am
13:49
Եվրամիությունն աջակցել է Կիպրոսին՝ Թուրքիայի դեմ պայքարում
Եվրամիության Խորհուրդը լուրջ մտահոգություն է հայտնել Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում Թուրքիայի գործողությունների վերաբերյալ: Խոսքը վերաբերում է...
Աղբյուր` Panorama.am
13:31
Արտահանման ծավալների անկումը մտահոգիչ է. Ջանջուղազյան
«Արտահանման  ծավալների անկումը մտահոգիչ է»,- այս մասին այսօր Ազգային ժողովում 2018թ-ի պետական բյուջեի կատարման մասին տարեկան...
Աղբյուր` Panorama.am
13:21
Նստացույց՝ ԱԺ-ի դիմաց
«Ահազանգ» նախաձեռնության ներկայացուցիչները նստացույց են սկսել Ազգային ժողովի դիմաց։ Նախաձեռնությունն իր ֆեյսբուքյան էջում...
Աղբյուր` Panorama.am
13:13
Դատավոր Դանիելյանը դիմում է ստացել Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպաններից
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի, Սեյրան Օհանյանի, Յուրի Խաչատուրովի և Արմեն Գևորգյանի վերաբերյալ բողոքի գործով Վերաքննիչ քրեական դատարանի...
Աղբյուր` Panorama.am
13:03
Վերաքննիչ քրեական դատարանի դիմացից երկու անձ տարվել է ոստիկանություն
Այսօր առավոտից Վերաքննիչ քրեական դատարանի դիմաց բողոքի ակցիա են իրականացնում, որի մասնակիցներից երկուսին տարել են ոստիկանության Շենգավիթի բաժին։...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Պետք է հստակ գնահատական լինի. Թունյանը՝ նախարարին
«Պետական բյուջեն ծախսային մասով թերակատարվել է 5,3  տոկոսով կամ շուրջ 80 մլրդ դրամով։ Պետք է հստակ գնահատական լինի, թե դա ինչքան...
Աղբյուր` Panorama.am
12:48
ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը նախատեսում է $40 մլն հավելյալ օգնություն տրամադրել Հայաստանին
ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատը հաստատել է Հայաստանին 40մլն դոլարի հավելյալ օգնություն տրամադրելու՝ կոնգրեսական Ջեքի Սփիրի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:28
Ստեղծվել է ամառային զորակոչի ընթացքում դիմումների և բողոքների քննարկման հանձնաժողով
ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հովանու ներքո ստեղծվել է 2019թ. ամառային զորակոչի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:12
Խաչատուրյան քույրերի փաստաբանները բողոք են ներկայացրել ՔԿ նախագահին
Խաչատուրյան քույրերի փաստաբանները բողոք են ներկայացրել ՌԴ քննչական կոմիտեի նախագահին կապված վերջնական մեղադրական եզարակացության հետ։ Աղջիկները...
Աղբյուր` Panorama.am
11:55
Ի՞նչ եք ազգի բոլոլա սարքել մի կաթիլ մեղրը. Ծառուկյանը վրդոովվեց
Այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանին վրդովվեցրեց լրագրողի հարցը,...
Աղբյուր` Panorama.am
11:49
Հովհաննես Խուդոյան. Միջնորդությունը նպատակ ունի վեր հանել դատարանի կանխակալ վերաբերմունքը
«Առանձնահատուկ  նիստ է, նախագահող դատավորն էլ համաձայն է մեզ հետ այն հարցում, որ առկա է օրենսդրական որոշակի բաց, հստակ կանոններ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:35
Ֆուտզալի Հայաստանի հավաքականը հաղթել է Իտալիային
Հունիսի 18-ին՝ Իտալիայում, կայացել է Իտալիայի և Հայաստանի ֆուտզալի ազգային հավաքականների ընկերական հանդիպումը: Հայաստանի ընտրանին հաղթել է 2:1...
Աղբյուր` Panorama.am
11:23
ԱԺ-ն քննարկում է 2018թ.-ի պետական բյուջեի կատարման մասին տարեկան հաշվետվությունը
Խորհրդարանն այսօր քննարկում է 2018թ.-ի պետական բյուջեի կատարման մասին տարեկան հաշվետվությունը: Հիմնական զեկուցող  ՀՀ ֆինանսների նախարար...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը
14:26 18/06/2019

Բարոյական չէ ամեն գնով Սահմանադրական դատարանի հաստիքացուցակը ծանրաբեռնելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}