Մշակույթ 14:18 28/08/2018 Հայաստան

Սարյանի՝ զարմանալի պատմություն ունեցող կտավն առաջին անգամ ցուցադրվելու է Հայաստանում

Առաջին անգամ Հայաստանում՝ Մ. Սարյանի տուն թանգարանում բացվող «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում կներկայացվի Վարպետի փարիզյան շրջանի (1926-1928) «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» (1927թ.)  նկարը։ Սեպտեմբերի 19-ից նոյեմբերի 14-ը կայանալիք ցուցահանդեսը նվիրված է Հայաստանում անցկացվելիք ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժովին։

Panorama.am-ը հետաքրքրվեց Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Ռուզան Սարյանից, թե ի՞նչ կտավ է, ինչո՞ւ է առաջին անգամ ցուցադրվում, արդյո՞ք  մինչ այս նկարը Հայաստանում չի եղել։

Ռ. Սարյանն ասաց, որ Վարպետի՝ փարիզյան  շրջանի 37 նկար Փարզից տունդարձի ճանապարահին այրվել է Ֆրիժի նավի վրա հրդեհի ժամանակ, իսկ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը, ի թիվս այլ 5 նկարի, Սարյանը ի պահ էր տվել Ֆրանսիայում տիկին Աննա Բուդաղյանին այն պայմանով, որ վաճառի և այդ գումարով իրեն ուղարկի ներկեր, կտավներ, վրձիններ, քանի որ Խորհրդային միությունում այդ ամենը դժվար էր հայթայթել, մանավանդ  լավ որակի։ Սակայն սխալմամբ տարբեր ալբոմների կատալոգներում նշվել է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  կտավը նույնպես այրվել է. «Սարյանի փարիզյան նկարների գերակշռող մասը լուսանկարված է եղել  Փարիզում, Սարյանի անհատական ցուցահանդեսի բացումից առաջ, և գոնե լուսանկարների շնորհիվ մեզ դրանք հայտնի դարձան։ Այս նկարը  նույնպես հայտնի էր մեզ սև ու սպիտակ տարբերակով»։

«Այն մասին, որ նկարը չի այրվել առաջին անգամ գրեց  Ռուբեն Դրամփյանը 1960 թվականի իր կատալոգում, հիմնվելով  Սարյանի այն վկայության վրա, որ նկարը գտնվում է Փարիզում Տիգրան Խան Քելեկյանի հավաքածուում։ Արդեն հասկանալի էր, որ այդ նկարը չէր կարող այրված համարվել»,- նշեց Ռ. Սարյանը՝ ներկայացնելով պատմությունը, թե ինչպես է այն հայտնվել Տիգրան Խան-Քելեկյանի հավաքածուում։

«2002 թվականին իմ կողմից հրատարակված  Սարյանի նամականու առաջին հատորում հրապարակեցի Սարյանի նամակն  ուղղված հասարակական գործիչ, գրականագետ, թարգմանիչ Արշակ Չոպանյանին։ Վերջինս սարյանին հայտնել էր, որ Քելեքյանը հետաքրքրվում էր նրա փարիզյան գործերով և ուզում էր գել: Սարյանն իր պատասխան նամակում խնդրում է նրան տանել Քելեքյանին Աննա Բուդաղյանի մոտ և ցույց տայ նրան ի պահ թողած նկարները։ Տալով նկարների անունները, Սարյանը նշում է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  փարիզյան շրջանի իր ուժեղ գործերից է։ Այդպես էլ եղավ, Սարյանի փարիզյան շրջանի երեք աշխատանք հանգրվանեց Տիգրան Խան- Քելեկյանի հավաքածուում»,- պատմում է Ռուզան Սարյանը։

Իսկ ով էր Տիգրան Խան Քելեկյանը։ Ռ. Սարյանն ասաց, որ հետաքրքիր անձնավորություն էր, արվեստի հավաքող, բարերար, ֆինանսական օգնություն էր  ցուցաբերել Բրաքին, Պիկասոյին, երբ նոր էին սկսում իրենց կարիերան։

1951 թվականին  Տիգրան Խան Քելեկյանի մահից հետո նրա մոտ գտնվող Սարյանի նկարները տարբեր հավաքածուներում հայտնվեցին։ Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրենն ասաց, որ մինչև 2011 թվականը որևէ տեղեկություն չունեին «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» կտավի մասին։

Ռ. Սարյանին հաճախ են ուղարկում  Սարյանին վերագրվող նկարների լուսանկարներ, դրանց կեղծ կամ բնօրինակ լինելու մասին նրա կարծիքն իմանալու համար:

«Ավելի շատ է հիասթափությունը, քանի որ կեղծիքները շատ են։  Զարմանում ես, թե  ինչքա՜ն մարդիկ են զբաղվում արվեստի գործերի զեղծարարությամբ, իհարկե, նաև Սարյանի գործերի։ Այս անգամ, երբ բացեցի նամակը,  հանկարծ իմ աչքի առաջ սարյանական վառ գույներով հառնեց այն նկարը, որի մասին  տեղյակ էի միայն սև ու սպիտակ լուսանկարի շնորհիվ։

Հրճվանքից ու ուրախությունից չգիտեի, ինչ անել։ Նամակ ուղարկողը Նոր Զելանդիայից էր, նա մեզ շատ բարձր գնով  առաջարկեց նկարը, և մենք ի վիճակի չեղանք այն գնել: Նկարի տերն այն հանեց լոնդոնյան Մակդուգալս աճուրդ: Ես շտապեցի գնալ Լոնդոն և նկարն իմ աչքով տեսնել,  նաև փորձել բարերարներ գտնել, որոնք պատրաստ կլինեին նկարը գնել և նվիրաբերել Սարյան թանգարանին: Բայց ոչինչ չստացվեց: Նկարն աճուրդից գնեց մոսկվաբնակ արվեստի մի հավաքող։ Մեր հայերից ոչ ոք մոտ չգնաց այդ հազվագյուտ նկարին: Ինձ ուղղակի ասվեց, որ իրենց դա չի հետաքրքրում։ Եվ հանկարծ այս տարի նկարը նորից հայտնվեց աճուրդում: Կրկին դիմեցի մեր հայրենակիցներին, ովքեր ի վիճակի էին գնել այն, գոնե կմնար հայկական օջախում։ Ոչ ոք չարձագանքեց։ Հուսահատ վիճակում էի։ Բայց մեր բախտը բերեց, գնեց մոսկվաբնակ հայ գործարար, արվեստի հավաքող՝ Արթուր Դանելյանը,- պատմեց Ռուզան Սարյանը։

Նա դիմեց  Արթուր Դանիելյանին, խնդրանքով ժամանակավոր ցուցադրության համար նկարը տրամադրել Սարյան տուն-թանգարանին՝ «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում ներկայացնելու նպատակով:

«Եվ, ինչ ուրախություն, նա համաձայնվեց»:

«Այս ցուցահանդեսը դրանով պետք է արժևորվի։ Իսկապես, հազվագյուտ իրադարձություն է մեզ սպասում։ Համոզված եմ այն մեծ հետաքրքրություն առաջ կբերի, շատերը կցանկանան իրենց աչքերով տեսնել նման զարմանալի պատմություն ունեցող «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը», - ասաց Ռուզան Սարյանը։

Լուսանկարը Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանի ֆեյսբուքյան էջից։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

20:30
Աշխարհի ամենառոմանտիկ քաղաքները
Skyscanner զբոսաշրջային պորտալի փորձագետները կազմել են աշխարհի  չափից ավելի ռոմանտիկ գույներով քաղաքների ցանկը, գրում է ՌԻԱ Նովոստին:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
2018թ․ Թուրքիայում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները 14 տոկոսով նվազել են
Թուրքիայի Կենտրոնական բանկի տվյալների համաձայն՝ 2018թ․ Թուրքիայում 6 մլրդ 534 մլն դոլարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներ են կատարվել։ Ընդ որում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Ռոլանդ Բուշն Արմեն Սարգսյանի հրավերով կայցելի Հայաստան
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն աշխատանքային այցի շրջանակում այսօր Մյունխենում հանդիպել է խոշորագույն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Նախագահ Սարգսյանը հանդիպել է Լատվիայի նախագահի հետ
«Մենք կարող ենք միմյանց օգնել և միմյանցից սովորել»
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Ալկոհոլային կախվածության պատճառով Ռունին կարող է ամուրի դառնալ
«Դի Սի Յունայթեդի» հարձակվող Ուեյն Ռունին մոտ ժամանակներս կարող է ամուրի դառնալ: Ինչպես հայտնում է «The Sun»-ը, 33-ամյա...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Հայաստանում մշակող արդյունաբերությունում զգալի տեղ է զբաղեցնում ծխախոտի արտադրությունը
Հայաստանում 2018 թվականին մշակող արդյունաբերությունում ծխախոտի արտադրության մասնաբաժինը կազմել է 15.5 տոկոս: Ազգային վիճակագրական կոմիտեի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Փետրվարի 18-ին Արաբկիրի մի շարք փողոցներում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, փետրվարի 18-ին...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Արմեն Սարգսյանը մասնակցել է Մյունխենի անվտանգության համաժողովի բացման պաշտոնական արարողությանը
Աշխատանքային այցով Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը մասնակցել է Մյունխենի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:43
ՀՔԾ. Ռոբերտ Քոչարյանի, Սեյրան Օհանյանի, Յուրի Խաչատուրովի և Արմեն Գևորգյանի վերաբերյալ քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է
2008 թվականի մարտի 1-ից 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
էվերեստը փակել են զբոսաշրջիկների համար՝ աղբի պատճառով
Չինաստանի իշխանություննեևը որոշում են ընդունել զբոսաշրջիկների համար անժամկետ փակել Էվերեստի բազային ճամբարը, որպեսզի հավաքեն այնտեղ կուտակված...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Ամստերդամում Թուրքիայի հյուպատոսարանի վրա հարձակված քուրդը դատապարտվեց 16 ամսվա ազատազրկման
2018 թվականի օգոստոսի 11-ին Ամստերդամում Թուրքիայի հյուպատոսարանի վրա մոլոտովյան կոկտեյլներ նետած ազգությամբ քուրդ Էրջան Փոլաթերը հոլանդական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Էմերի. «Ես լավատես եմ և հավատում եմ իմ թիմին»
Լոնդոնի «Արսենալի» գլխավոր մարզիչ Ունայ Էմերին մեկնաբանել է ԲԱՏԷ-ից նվազագույն հաշվով կրած պարտությունը` Եվրոպա լիգայի խաղարկության...
Աղբյուր` Panorama.am
19:07
Էդուարդ Շարմազանովն ու Արտակ Զաքարյանը հանդիպել են ՌԴ Պետդումայի պատվիրակությանը
Այսօր  ՀՀԿ ԳՄ անդամ, ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը և  ՀՀԿ խորհրդի անդամ Արտակ Զաքարյանը հանդիպել են ՌԴ Դաշնային ժողովի Պետական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Հարսը որոշել է լավագույն ընկերուհուն չհրավիրել հարսանիքին մեծ կրծքերի պատճառով
«Ես չեմ ուզում, որպեսզի մարդիկ իմ հարսանիքի մասին հիշելիս՝ առաջինը հիշեն հարսի ընկերուհու մեծ կրծքերը»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:55
Նաիրա Զոհրաբյան. Ես դժվարությամբ էի համոզել դատապարտյալներին չսկսել մասսայական հացադուլներ
Այսօր կառավարությունը մերժել է ԲՀԿ-ական պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանի ներկայացրած փոփոխությունը Քրեական Օրենսգրքում։ Պատգամավորն առաջարկում էր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
ԱՄՆ-ն իր քաղաքացիներին կոչ է արել վերանայել Թուրքիա մեկնելու մտադրությունը
ԱՄՆ-ն նորից հորդորել է իր քաղաքացիներին խուսափել Թուրքիա մեկնելուց։ Նման հայտարարություն հրապարակվել էր նաև  հունվարի 16-ին։ Գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Հայաստանը շարունակելու է ՆԱՏՕ-ի հետ փոխգործակցությունը գոյություն ունեցող ձևաչափերում. Ռուբինյան
«ՆԱՏՕ-ի հետ փոխգործակցությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններից է, և որ Հայաստանը շարունակելու է ՆԱՏՕ-ի հետ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Գրիգոր Մելիքսեթյան. «Կմոտենանք մեր լավագույն մարզավիճակին»
«Գանձասար-Կապանը» շարունակում է նախապատրաստվել մրցաշրջանի գարնանային հատվածին: Թիմն ուսումնամարզական հավաք է անցկացնում Թուրքիայում,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Վլադիմիր Մաշկովը հեռանում է կինոյից
«...էլեկտրաէներգիան վերջացել է»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:31
Հ.18 երթուղու վերջնակետը Մուշականից կտեղափոխվի Վարդաշենի 6-րդ փողոց
Երևանի ներքաղաքային միկրոավտոբուսային հ.61 երթուղին սպասարկող ընկերության սնանկ ճանաչվելու պատճառով երթուղու գործունեությունը  փետրվարի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:26
Ստեփան Դանիելյան. Մարդկանց գլուխները պետք է սովորեն նրան, որ սեփականությունը անձեռնմխելի է
Իշխանության ներկայացուցիչներն ու պաշտոնյաները գրեթե ամեն օր հայտարարում են տնտեսական հեղափոխության մեկնարկի մասին։ «Հայաստանի հանրության,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
Լևոն Գալստյանը կասկածելի է համարում Թեղուտում բռնկված հրդեհը
«Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի «Գուգարքի անտառտնտեսություն» մասնաճյուղի Վանաձորի անտառպետությունում Թեղուտի անտառապատման ծրագրով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:17
ՎիվաՍել-ՄՏՍ. հրապարակվել են ամրակցված և շարժական կապի ծառայությունների հասանելիության վերաբերյալ տեղեկությունները
ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 2019թ.-ի հունվարի 9–ին ընդունած N 1-Ն որոշման համաձայն՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի պաշտոնական...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Կարո Փայլանի գրառումն՝ ի աջակցություն հացադուլ անող քուրդ պատգամավորի
Թուրքիայի ընդդիմադիր քրդամետ «ժողովուրդների դեմոկրատական» կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը  Twitter-ում...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
Գոռ Մինասյանը` չեմպիոն, Սիմոն Մարտիրոսյանը` 3-րդ մրցանակակիր
Երևանում այսօր` փետրվարի 15-ին, ավարտվեց ծանրամարտի տղամարդկանց Հայաստանի 2019 թ. առաջնությունը: Մրցումային վերջին օրը մրցահարթակ դուրս եկան 109...
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Բաթոյանը նոր տեղակալ ունի
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ,  աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ է նշանակվել Ժաննա Անդրեասյանը։ Անդրեասյանը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:41
Հանրապետության որոշ ավտոճանապարհներին ձյուն և մառախուղ է
Այսօր՝ ժամը 17:00-ի դրությամբ, Ապարանի, Սպիտակի, Վանաձորի, Ստեփանավանի, Սևանի տարածաշրջանների ավտոճանապարհներին ձյուն է տեղում: ՀՀ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Սաթիկ Սեյրանյան. Այս պայմաններում մամուլի ու լրագրողների համար չափազանց դժվար է աշխատելը
15:45 15/02/2019

Սաթիկ Սեյրանյան. Այս պայմաններում մամուլի ու լրագրողների համար չափազանց դժվար է աշխատելը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}