Մշակույթ 14:18 28/08/2018 Հայաստան

Սարյանի՝ զարմանալի պատմություն ունեցող կտավն առաջին անգամ ցուցադրվելու է Հայաստանում

Առաջին անգամ Հայաստանում՝ Մ. Սարյանի տուն թանգարանում բացվող «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում կներկայացվի Վարպետի փարիզյան շրջանի (1926-1928) «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» (1927թ.)  նկարը։ Սեպտեմբերի 19-ից նոյեմբերի 14-ը կայանալիք ցուցահանդեսը նվիրված է Հայաստանում անցկացվելիք ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժովին։

Panorama.am-ը հետաքրքրվեց Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Ռուզան Սարյանից, թե ի՞նչ կտավ է, ինչո՞ւ է առաջին անգամ ցուցադրվում, արդյո՞ք  մինչ այս նկարը Հայաստանում չի եղել։

Ռ. Սարյանն ասաց, որ Վարպետի՝ փարիզյան  շրջանի 37 նկար Փարզից տունդարձի ճանապարահին այրվել է Ֆրիժի նավի վրա հրդեհի ժամանակ, իսկ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը, ի թիվս այլ 5 նկարի, Սարյանը ի պահ էր տվել Ֆրանսիայում տիկին Աննա Բուդաղյանին այն պայմանով, որ վաճառի և այդ գումարով իրեն ուղարկի ներկեր, կտավներ, վրձիններ, քանի որ Խորհրդային միությունում այդ ամենը դժվար էր հայթայթել, մանավանդ  լավ որակի։ Սակայն սխալմամբ տարբեր ալբոմների կատալոգներում նշվել է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  կտավը նույնպես այրվել է. «Սարյանի փարիզյան նկարների գերակշռող մասը լուսանկարված է եղել  Փարիզում, Սարյանի անհատական ցուցահանդեսի բացումից առաջ, և գոնե լուսանկարների շնորհիվ մեզ դրանք հայտնի դարձան։ Այս նկարը  նույնպես հայտնի էր մեզ սև ու սպիտակ տարբերակով»։

«Այն մասին, որ նկարը չի այրվել առաջին անգամ գրեց  Ռուբեն Դրամփյանը 1960 թվականի իր կատալոգում, հիմնվելով  Սարյանի այն վկայության վրա, որ նկարը գտնվում է Փարիզում Տիգրան Խան Քելեկյանի հավաքածուում։ Արդեն հասկանալի էր, որ այդ նկարը չէր կարող այրված համարվել»,- նշեց Ռ. Սարյանը՝ ներկայացնելով պատմությունը, թե ինչպես է այն հայտնվել Տիգրան Խան-Քելեկյանի հավաքածուում։

«2002 թվականին իմ կողմից հրատարակված  Սարյանի նամականու առաջին հատորում հրապարակեցի Սարյանի նամակն  ուղղված հասարակական գործիչ, գրականագետ, թարգմանիչ Արշակ Չոպանյանին։ Վերջինս սարյանին հայտնել էր, որ Քելեքյանը հետաքրքրվում էր նրա փարիզյան գործերով և ուզում էր գել: Սարյանն իր պատասխան նամակում խնդրում է նրան տանել Քելեքյանին Աննա Բուդաղյանի մոտ և ցույց տայ նրան ի պահ թողած նկարները։ Տալով նկարների անունները, Սարյանը նշում է, որ «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  փարիզյան շրջանի իր ուժեղ գործերից է։ Այդպես էլ եղավ, Սարյանի փարիզյան շրջանի երեք աշխատանք հանգրվանեց Տիգրան Խան- Քելեկյանի հավաքածուում»,- պատմում է Ռուզան Սարյանը։

Իսկ ով էր Տիգրան Խան Քելեկյանը։ Ռ. Սարյանն ասաց, որ հետաքրքիր անձնավորություն էր, արվեստի հավաքող, բարերար, ֆինանսական օգնություն էր  ցուցաբերել Բրաքին, Պիկասոյին, երբ նոր էին սկսում իրենց կարիերան։

1951 թվականին  Տիգրան Խան Քելեկյանի մահից հետո նրա մոտ գտնվող Սարյանի նկարները տարբեր հավաքածուներում հայտնվեցին։ Սարյանի տուն-թանգարանի տնօրենն ասաց, որ մինչև 2011 թվականը որևէ տեղեկություն չունեին «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս» կտավի մասին։

Ռ. Սարյանին հաճախ են ուղարկում  Սարյանին վերագրվող նկարների լուսանկարներ, դրանց կեղծ կամ բնօրինակ լինելու մասին նրա կարծիքն իմանալու համար:

«Ավելի շատ է հիասթափությունը, քանի որ կեղծիքները շատ են։  Զարմանում ես, թե  ինչքա՜ն մարդիկ են զբաղվում արվեստի գործերի զեղծարարությամբ, իհարկե, նաև Սարյանի գործերի։ Այս անգամ, երբ բացեցի նամակը,  հանկարծ իմ աչքի առաջ սարյանական վառ գույներով հառնեց այն նկարը, որի մասին  տեղյակ էի միայն սև ու սպիտակ լուսանկարի շնորհիվ։

Հրճվանքից ու ուրախությունից չգիտեի, ինչ անել։ Նամակ ուղարկողը Նոր Զելանդիայից էր, նա մեզ շատ բարձր գնով  առաջարկեց նկարը, և մենք ի վիճակի չեղանք այն գնել: Նկարի տերն այն հանեց լոնդոնյան Մակդուգալս աճուրդ: Ես շտապեցի գնալ Լոնդոն և նկարն իմ աչքով տեսնել,  նաև փորձել բարերարներ գտնել, որոնք պատրաստ կլինեին նկարը գնել և նվիրաբերել Սարյան թանգարանին: Բայց ոչինչ չստացվեց: Նկարն աճուրդից գնեց մոսկվաբնակ արվեստի մի հավաքող։ Մեր հայերից ոչ ոք մոտ չգնաց այդ հազվագյուտ նկարին: Ինձ ուղղակի ասվեց, որ իրենց դա չի հետաքրքրում։ Եվ հանկարծ այս տարի նկարը նորից հայտնվեց աճուրդում: Կրկին դիմեցի մեր հայրենակիցներին, ովքեր ի վիճակի էին գնել այն, գոնե կմնար հայկական օջախում։ Ոչ ոք չարձագանքեց։ Հուսահատ վիճակում էի։ Բայց մեր բախտը բերեց, գնեց մոսկվաբնակ հայ գործարար, արվեստի հավաքող՝ Արթուր Դանելյանը,- պատմեց Ռուզան Սարյանը։

Նա դիմեց  Արթուր Դանիելյանին, խնդրանքով ժամանակավոր ցուցադրության համար նկարը տրամադրել Սարյան տուն-թանգարանին՝ «Սարյանը և Ֆրանսիան» ցուցահանդեսում ներկայացնելու նպատակով:

«Եվ, ինչ ուրախություն, նա համաձայնվեց»:

«Այս ցուցահանդեսը դրանով պետք է արժևորվի։ Իսկապես, հազվագյուտ իրադարձություն է մեզ սպասում։ Համոզված եմ այն մեծ հետաքրքրություն առաջ կբերի, շատերը կցանկանան իրենց աչքերով տեսնել նման զարմանալի պատմություն ունեցող «Կովկասյան քաղաքի փողոց. Թիֆլիս»  նկարը», - ասաց Ռուզան Սարյանը։

Լուսանկարը Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանի ֆեյսբուքյան էջից։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

09:45
Նյու Յորքում ներկայացվում են հայկական ժառանգության անգին գլուխգործոցները
Նյու Յորքի հանրահայտ Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» խորագրով ցուցահանդեսում ներկայացված են  հայկական արվեստի ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:40
ԵԽ հանձնակատար. Հայաստանի նոր իշխանության քաղաքականության կենտրոնում պետք է լինեն մարդու իրավունքները
«2018թ.-ին Հայաստանում տեղի ունեցած խաղաղ իշխանափոխությունն իսկապես ուշագրավ էր։ Սակայն, հանրային ակնկալիքները շատ բարձր են, որ կլինեն...
Աղբյուր` Panorama.am
09:34
«Ժամանակ». Ինչպես է ՀՀԿ-ական նախկին պաշտոնյան պայքարելու կոռուպցիայի դեմ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Երևանի Կենտրոն, Էրեբունի համայնքներում ռեյտինգային...
Աղբյուր` Panorama.am
09:31
«Իրատես». Հանձնաժողովների նախագահները ներքին հրահանգ են ունեցել ԿԸՀ-ից
«Իրատես» թերթը գրում է. «Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների համար ստեղծված...
Աղբյուր` Panorama.am
09:29
«Ժողովուրդ». Բուհերի կառավարման խորհուրդները շարունակում են մնալ կուսակցականացված
«Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ինչպես հիշում եք, Հայաստանում թավշյա հեղափոխությունից հետո բուհերի ապակուսակցականացվելու, ինքնավար...
Աղբյուր` Panorama.am
09:27
«Հրապարակ». Հաղթանակը լիարժեք կտոնեն, երբ Հայաստան վերադառնա վարչապետը
«Հրապարակ» թերթը գրում է. ««Իմ քայլը» դաշինքում անակնկալ է եղել 80 տոկոսանոց հաղթանակը։ «Մենք 60-70 տոկոս...
Աղբյուր` Panorama.am
09:25
«Իրատես». Ի՞նչն է ՔՊ-ում կուլիսային քննարկման առարկան
«Իրատես» թերթը գրում է. «Անգամ ՔՊ-ում կուլիսային քննարկման առարկա է Փաշինյանի տիկնոջ արտաքաղաքական այցերի, իր հետ մի ողջ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:24
«Հրապարակ». Հայցեր են ներկայացվել ընդդեմ Միհրան Պողոսյանի «Կեչառիս հոթել» ՍՊԸ-ի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Ըստ Datalex համակարգի, մի շարք ընկերություններ գումարի բռնագանձման պահանջով հայցեր են ներկայացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
«Փաստ». Քաղաքական կուսակցությունները փորձում են պայծառ գործով կանգնել ժողովրդի կողքին
«Փաստ» թերթը գրում է. «Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների նախնական արդյունքները հրապարակված են և, ինչպես ասում են,...
Աղբյուր` Panorama.am
09:20
«Հրապարակ». ԱԱԾ և ՀՔԾ ղեկավարների գաղտնալսման գործով ԱԺ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ կընտրվի
«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Վաղը ԱԱԾ և ՀՔԾ ղեկավարների խոսակցության գաղտնալսման առնչությամբ ստեղծված ԱԺ քննիչ հանձնաժողովը...
Աղբյուր` Panorama.am
09:15
Ջիգարխանյանը դատական նիստին չի ներկայացել
«Նա ամեն անգամ դատավորության ընթացքում հիվանդանում է»։
Աղբյուր` Panorama.am
20:55
Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Կիպրոսի և Ռուանդայի նախագահներին
ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Կիպրոսի նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսի հետ: Վարչապետի աշխատակազմից հայտնում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:48
Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ
Հանդիպմանն անդրադարձ է եղել նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացին:
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
«Անկախ դիտորդի» եզրակացությունը
«Անկախ դիտորդներ» հասարակական դաշինքը, որը Երևանի ավագանու ընտրությունների քվեարկության օրը կարճաժամկետ դիտորդական առաքելություն է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
The Guardian-ը ներկայացրել է զբոսաշրջիկների ամենատարօրինակ բողոքները
The Guardian բրիտանական թերթը ներկայացրել է հանգստի ժամանակ զբոսաշրջիկների ամենատարօրինակ բողոքները։ «Իզվեստիա»-ն գրում է, որ որպես...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Ժողովուրդը վստահության քվե տվեց երկրի նոր իշխանության հռչակած օրակարգին. ՀԱԿ
Հայ ազգային կոնգրեսը հայտարարությունը է տարածել Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ.
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Լոնդոնում զբոսաշրջիկին ձերբակալել էին արգելված խաղալիքի պատճառով
Լոնդոնի ոստիկանությունը ձերբակալել է Նիդեռլանդներից մի զբոսաշրջիկի փոքրիկ կախազարդի պատճառով, որը նրանց մոտ կասկածներ է առաջացրել։ Լենտա.ռու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Բելլուչին և Բրունին կրկին պոդիումի վրա են
Իտալական Dolce&Gabbana-ն և Versace-ին Միլանյան նորաձևության շաբաթվա ընթացքում ներկայացրել են  գարուն-ամառ հավաքածուն։ Եվրանյուզը գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:54
Մերկելը չի մասնակցելու Էրդողանի պատվին Շտայնմայերի կազմակերպած ճաշկերույթին
Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել է, որ չի մասնակցելու տոնական ճաշկերույթին, որը կազմակերպելու է երկրի ղեկավար Ֆրանկ-Վալտեր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Պաշտպանի ամփոփիչ դիրքորոշումներն ընտրությունների վերաբերյալ
«Արձանագրված բոլոր միջադեպերի ու խախտումների կապակցությամբ Պաշտպանին օրենքով վերապահված իրավասության շրջանակում կձեռնարկվեն համապատասխան միջոցներ»։
Աղբյուր` Panorama.am
19:34
Մալդիվներում ոստիկությունը ոչնչացրել է բացառիկ ստորջրյա քանդակներ
Դրանք գտնվել են աշխարհի միակ թանգարանում, որը կիսով չափ ընկղմված է ջրի մեջ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Խոզերի աֆրիկյան ժանտախտից տուժել են ԵՄ 10 երկրներ
Եվրամիության 10 երկրներում արձանագրվել է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտ: Այս մասին հայտարարել է Եվրահանձնաժողովի ներկայացուցիչ Անկա Պադուրարուն, գրում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Դիզայները պոդիում է բարձրացրել երեք կուրծք ունեցող մոդելների
Երեք կուրծք ունեցող երկու մոդել մասնակցել են Միլանում նորաձևության շաբաթվա ընթացքում անցկացվող իտալական GCDS բրենդի ցուցադրությանը: Լենտա.ռու-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Քրիստինա Օրբակայտեն տեղափոխվում է ԱՄՆ՝ մշտական բնակության
ԶԼՄ-ներում տեղեկություն է հայտնվել, որ երգչուհի Քրիստինա Օրբակայտեն  Ռուսաստանից տեղափոխվում է ԱՄՆ՝ մշտական բնակության: Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:51
«Միսս Ուկրաինա-2018»-ը ստի պատճառով զրկվել է թագից
«Միսս Ուկրաինա-2018» Վերոնիկա Դիդուսենկոն զրկվել է իր տիտղոսից՝ մրցույթի կանոնները խախտելու համար։ «Գազետա.ռու»-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:42
Կարասինը ՀՀ վարչապետի խորհրդականի հետ քննարկել է Մոսկվայի և Երևանի հարաբերություններին առնչվող հարցեր
«Զրույցի ընթացքում քննարկվել են հայ-ռուսական հարաբերություններին առնչվող արդիական հարցեր»,- շել են Ռուսաստանի արտգործնախարարությունում։
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
Պատրաստ ենք արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների շուրջ քննարկումներին. Վահե Էնֆիաջյան
Երբ Նիկոլ Փաշինյանը Միացյալ նահանգներից կվերադառնա, մնացած բոլոր հարցերը և խնդիրները քննարկելու հնարավորություն կունենանք»,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
18:28
Անակնկալ հանդիպել են Հայաստանի ու Կանադայի վարչապետերը
Նյու Յորքում գտնվող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր հանդիպել է Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոյի հետ։ Վարչապետի մամուլի խոսնակ Արման...
Աղբյուր` Panorama.am
18:21
«Երկիր Ծիրանի»-ի հայտարարությունը, թե բնակիչները հանուն ինչի ընտրեցին Մարությանին
«Երկիր Ծիրանի» կուսակցության հայտարարություն է տարածել՝ Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների վերաբերյալ։ «Սիրելի...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}