Տնտեսություն 18:46 10/09/2018

Լոլիկի թանկացման պատճառների ու հետևանքների մասին ահազանգում է Դավիթ Պիպոյանը

Երևանյան խանութում մեկ կգ լոլիկի գինը  450-800 դրամ է,  ավելի թանկ էլ, հնարավոր է, գտնենք։ Ավելի էժան պոմիդոր կա մայրաքաղաքի փողոցներում, 250 դրամով կարելի է սալորից մի քիչ մեծ լոլիկ գնել։

Panorama.am-ն  այսօր շրջայց է կատարել մի քանի խանութներում. «Երևան սիթի»-ում մեկ կգ-ն 525 դրամ էր, «Նուռ»-ում՝ 800 դրամ, «Ելակ»-ում՝ 790, «Քարֆուր»-ում երեկ ակցիայով վաճառվել է 699 դրամով։











Դժվար չէ կռահել, մի քանի օր էլ բարձր գինը կպահպանվի, ապա օգնության կհասնի թուրքական կամ վրացական լոլիկը, ինչպես ձմերուկի պարագայում եղավ։ Ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ դժգոհ են թե սպառողը, թե արտադրողը։

ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի՝ Երևանում անցկացրած հետազոտության ադյունքում  պարզվել է, որ երևանցիների 95 տոկոսն ամեն օր օգտագործում է պոմիդոր, նրանցից շատերն օրական օգտագործում են 380 գրամից ավելի շատ։ Նման գնի պարագայում սպառման ծավալները կնվազեն։

Ո՞րն է նման իրավիճակի պատճառը, ինչպիսի՞ հետևանքների այն կհանգեցնի։  Այս ու այլ հարցերի շուրջ Panorama.am-ը  զրուցել է պարենային իրավունքի փորձագետ, սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանի հետ։ Նա համարում է, որ ստեղծված իրավիճակը ապաշնորհ կառավարման արդյունք է, իսկ որ ամենավատն է, ըստ մեր զրուցակցի, գյուղատնտեսության նախարարության ներկայի գործելաոճը չի տարբերվում նախկիններից։

«Խնդիրը պետք է դիտարկել ինստիտուցիոնալ առումով։ Այն համակարգը, որ մենք ենք ունեցել, երբ  պետության ձեռքերը ծալած է պահում, արդյունքում ունենում ենք այն, ինչ ունենք։ Եթե մենք այսօր խնդիրներին առարկայական լուծում չտանք, ապա վաղը նույն խնդիրները կշարունակվեն»,-ասաց զրուցակիցը։

Տարբեր երկրների փորձն ուսումնասիրած գիտնականը վկայում է, միջազգային պրակտիկայում պետությունը մասնակցում է ագրոպարենային ապրանքների գների կարգավորմանը։ Այն երկու նպատակ ունի՝ մի կողմից գյուղատնտեսին ապահովել եկամուտ ու կյանքի ռիթմ, մյուս կողմից  ապահովել իրատեսական գին գյուղատնտեսական ապրանքի վրա։

«Այսինքն մի նժարին դրած է գյուղացին, որը պարտադիր եկամուտ պետք է ունենա, եթե չունենա հողը չի մշակի, որը նպաստելու է, որ ավելի շատ հողեր անմշակ լինեն, իսկ դա գյուղատնտեսության չարիքն է, մյուս նժարին էլ սպառողը, որն իրատեսական գնով պետք է ձեռք բերի ապրանքը»,-մանրամասնեց Պիպոյանը։

Հարևան երկրներից գյուղմթերքի ներկրմամբ գնի իջեցումը խնդրի լուծման մեխանիզմ չէ։ Պետք է խնդիրը հասկանալ խորապես ու լուծում տալ, հակառակ դեպքում ոլորտային խնդիրները կշատանան, դժգոհների թիվը՝ նույնպես։ Այս պարագայում պետությունը պետք է հասկանար, թե որն է Հայաստանում արտադրված լոլիկի արժեքն ու իրատեսական գինը։

«Հենց այս պահին Իտալիայի թվերն են իմ առջև։ Այստեղ գյուղատնտեսները բողոքում են, որ պետական միջամտության արդյունքում լոլիկի գինն այնքան է նվազել, որ արտադրողներին ձեռնտու չէ։ Այստեղ մեկ տոննա լոլիկի համար առաջարկում են 87 եվրո՝ դրամային արտահայտությամբ 50 դրամից ցածր թիվ է անում մեկ կգ-ի համար։ Բողոքողները նշում են, որ իրենց վրա ինքնարժեքը 93 եվրո է, մթերումը՝ 87։ Իտալիայում կան հստակ հաշվարկներ, հիմա եթե ինչ-ինչ պայմանների ազդեցությամբ ցածր գնով է մթերվում, պետությունը փոխհատուցում է գյուղացուն, որպեսզի նա հաջորդ տարի էլ գյուղատնտեսությամբ զբաղվի։ Հիմա Հայաստանում պետք է հասկանալ, թե որն է իրատեսական գինը, ինչո՞ւ թանկացավ։ Հնարավոր է մանիպուլյացիա է»,-բացատրեց պարենային իրավունքի մասնագետը։

Հենց մանիպուլյացիաները բացառելու, օբյեկտիվ պատկեր ունենալու համար է, որ տարբեր երկրներում գների վերահսկողությանը, հաշվարկմանը մասնակցում են տարբեր կողմեր՝ արտադրող, վերամշակող, սպառողի շահերի պաշտպան, պետություն։ Հենց այս ձևաչափով քննարկման արդյունքում կոնսենսուով ընդունվում է այնպիսի բանաձև, որ բավարարում է բոլորին։

«Մեր տխրահռչակ նախարարներից մեկը, որ հայտարարում էր, եթե ուզում են գյուղատնտեսությունը զարգանա, քաղաքացին պետք է պատրաստ լինի ավելի բարձր գին վճարել, փաստում է այն մասին, որ նա ոլորտից ընդհանրապես չի հասկանում։ Ձմերուկի օրինակն էլ եկավ դա ապացուցելու։ Այս ոլորտը պրոֆեսիոնալիզմ է պահանջում։ Այն, ինչ իրենց ուղեղում կա, երկրի գյուղատնտեսությունը վերջնականապես կազմաքանդելու է։ Հիմա բողոքում է և գյուղացին, և սպառողը, մինչդեռ պարենային ապահովությունը պետք է լինի ազգային անվտանգության ռազմավարության անքակտելի մասը»,-ասաց  նա։

Հայաստանում քաղաքացիներն աշխատավարձի մեծ մասը տրամադրում են սննդամթերքին, ձմռան ամիսներին՝ կոմունալ ծախսերին։ Այս պարագայում, ըստ Պիպոյանի, հստակ պիտի հաշվարկվեն այն գործոնները, որոնք ազդել են գնի վրա։ Օրինակ, եթե կարկուտն է եղել, դա նշանակում է որ հակակարկտային քաղաքականությունը պետք է փոխվի ու անցում կատարվի հակակարկտային ցանցերին։ Հիմա ամբողջ աշխարհում գյուղատնտեսության խնդիրները կապվում են կլիմայի փոփոխությունների հետ, գյուղատնտեսությունն ադապտացվում է դրանց, այդպես պետք է արվի նաև Հայաստանում, որպեսզի առարկայական լուծումներ տրվեն։

«Այս տարի ջերմային բարձր ֆոն կար, բայց ի տարբերություն նախորդ տարվա, տեղումներ եղան, բոլորն ասում էին, որ ջրամբարներում ջրի խնդիր չեղավ։ Հիմա եթե պատճառը շոգն է, ապա կան կարկտապաշտպան ցանցեր, որոնք նաև ստվեր են ապահովում։ Պետությունը կարող է օրինակ, սուբսիդավորել այն ձեռք բերելու համար։ Պետք է պետության ուղղորդած ռեսուրսը բերի նրան, որ հաջորդ տարի գյուղատնտեսը եկամուտ ունենա, իսկ սպառողն էլ չտուժի»,-ընդգծեց նա։

Կենտրոնի ղեկավարը հիշեցնում է՝ գյուղատնտեսության նախարարության  անելիքն ագրարային քաղաքականության մշակումն է, հակառակ դեպքում գյուղացիներն ու սպառողները անընդհատ կբողոքեն թե կաթի, թե մսի, թե բանջարեղենի գնից։

«Այն, ինչի մասին ահազանգում էինք տարիներ շարունակ, այսօր տեղի ունեցավ»,-նկատեց նա։

Թե ինչ հետևանքների կհանգեցնի բանջարեղենի, մրգի թանկացումը Պիպոյանը ահազանգում է որպես սննդագետ՝ մարդիկ սկսելու են ավելի շատ ալրային հենքով մթերքներ ուտել՝ մակարոն, կարտոֆիլ, հաց։

«Մարդիկ այս գներով պահածո չեն փակելու, դրա ազդեցությունը կերևա նաև ձմռան ամիսներին։ Մասնավորապես խոցելի խմբերը պաշար չեն կարողանա կուտակել, ինչի հետևանքով օգտագործելու են հատիկեղեն, մակարոն՝ զրկված լինելով վիտամիներով հարուստ սննդից, դրա  մեջ եղած թաղանթանյութից։ Ազգային վիճակագրության ծառայության պաշտոնական տվյալներով, մարդկանց մի ահռելի տոկոս օրական կալորիաների 75 տոկոսը և ավելին ստանում է աշխաջրածիններից, այսինքն՝   էդ մարդիկ միայն մակարոն ու կարտոֆիլ են ուտում, և սա գրանցված է պաշտոնապես։ Նրանք ձմռանը նստելու են մակարոնի, հացաբուլկեղենի,  հացի, փլավեղենի ու հատիկների վրա»,-ահազանգում է մասնագետը։

Նյութը պատրաստ էր հրապարակման, երբ Panorama.am-ը ստացավ նաև գյուղատնտեսության նախարարության պարզաբանումը։ Այն կներկայացնենք քիչ անց։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

16:40
ՀՖՖ փոխնախագահներ են նշանակվել
Կայացել է ՀՖՖ նորընտիր Գործկոմի առաջին նիստը։
Աղբյուր` Panorama.am
16:38
Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Իրանի նախագահին
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանն այսօր ցավակցական հեռագիր է հղել Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Հասան Ռոհանիին՝ Ահվազ քաղաքում...
Աղբյուր` Panorama.am
16:26
Ռոբերտ Քոչարյանի որդին հայց է ներկայացել ԱԱԾ տնօրենի դեմ. pastinfo.am
ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանի դեմ հայց է ներկայացվել դատարան. հայցվորը Սեդրակ Քոչարյանն է՝ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի որդին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
16:23
Թույլ չտալ որպեսզի ավտոբուսներով, ԳԱԶելներով ընտրողների բերեն ընտրատեղամասեր. Օստիպյան
Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններից առաջ Ոստիկանության պետ Վալերիյ Օսիպյանն այսօր Երևան քաղաքի վարչության ենթակա ստորաբաժանումների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:11
Հռոմի Պապը մեկնել է Վիլնյուս
Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը Լիտվա է ժամանել, և հենց այս երկրից է սկսում նրա քառօրյա այցը Բալթյան տարածաշրջան։ «Իզվեստիա»-ն գրում է, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
ՄԱԿ. Եմենի բնակիչները սովից տերևներ են ուտում
«Եմենում իրավիճակն աղետի շեմին է»,- այս մասին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստում նախօրեին ասել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:48
ՀՖՖ-ում կադրային ջարդ չի լինելու. Արթուր Վանեցյան
Վանեցյանը կեսկատակ հիշեցրեց, որ երկրում իրավիճակ է փոխվել, իրավիճակ է փոխվել նաև հայկական ֆուտբոլում։
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
ԵԽԽՎ ՀՀ հարցով համազեկուցողները կգործուղվեն Հայաստան՝ փաստահավաք առաքելությամբ. Արփինե Հովհաննիսյան
ԵԽԽՎ մոնիթորինգային հանձնաժողովը որոշում է կայացրել ԵԽԽՎ Հայաստանի հարցով համազեկուցողներին հնարավոր ամենակարճ ժամկետում գործուղել Հայաստան՝...
Աղբյուր` Panorama.am
15:22
ՀՖՖ գործկոմի կազմը հաստատվեց
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի արտահերթ ժողովում հաստատվեց ՀՖՖ գործկոմի կազմը։ ՀՖՖ գործկոմի անդամներ են՝ 1. Արթուր Վանեցյան 2. Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:10
ՊԲ. Շաբաթվա ընթացքում հայ դիրքապահների ուղղությամբ հակառակորդն արձակել է շուրջ 2300 կրակոց
Սեպտեմբերի 16-ից 22-ն ընկած ժամանակահատվածում արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:56
Ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի թեկնածուներ կան և ներսից, և դրսից . Վանեցյան
«Առաջիկա երկու-երեք օրվա ընթացքում կներկայացվի ՀՀ ազգային հավաքականի գլխավոր նոր մարզչի թեկնածությունը»,- ասաց Վանեցյանը։
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Սաուդյան Արաբիայի պետական ալիքով առաջին անգամ լուրերը վարելու է կին
Սաուդյան Արաբիայի պետական հեռուստաընկերության  լուրերի գլխավոր թողարկումը պատմության մեջ առաջին անգամ վարելու է կին։ Իզվեստիան, հղում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:33
Իրանում ահաբեկչության հետևանքով զոհերի թիվն ավելացել է
53 մարդ վիրավորվել է, այդ թվում կանայք և երեխաներ։
Աղբյուր` Panorama.am
14:17
Մենք ֆուտբոլին պետք է մոտենանք, որպես սոցիալական նախագծի. Արթուր Վանեցյան
«Իմ կողմից ես ամեն ինչ անելու եմ, որ մեր համատեղ աշխատանքը ստացվի, համոզված եմ, մենք միասին հաջողության կհասնենք»,- այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
14:15
ՀՖՖ-ն միշտ էլ հարգված է եղել եվրոպական ֆուտբոլային համայնքի կողմից. ՈւԵՖԱ-ի գործադիր կոմիտեի անդամ
«Հայաստանի հետ մեր հարաբերությունները միշտ եղել են հոյակապ և հիմնված են եղել համատեղ համագործակցության վրա» ,- ասաց նա։
Աղբյուր` Panorama.am
14:10
Արթուր Վանեցյանն ընտրվեց ՀՖՖ նախագահ
Հայաաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի՝ այսօր կայացած արտահերթ ժողովի ժամանակ քիչ առաջ Արթուր Վանեցյանն ընտրվեց ՀՖՖ նախագահ՝ 24 ներկա և պատշաճ գրանցված...
Աղբյուր` Panorama.am
13:55
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի
Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում
Աղբյուր` Panorama.am
13:33
Կաբինետներից դուրս եկեք, գնացեք դաշտերում անցկացրեք ձեր ժամանակը. Փաշինյանը՝ համայնքապետերին
«Ընդունված է ասել, որ փող չկա պետական բյուջեում, բայց մեր պետական բյուջեն նման է մաղի, որի մեջ ուզում ենք ջուրը պահել, չի պահվում»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
13:15
Բեյոնսեն ու Ջեյ Զին հիփոթեքով առանձնատուն են գնել
Փոփ-աստղ Բեյոնսեն ամուսնու՝ ռեփեր Ջեյ Զիի հետ հիփոթեքով գնել է առանձնատուն։ Վեստի.ռու կայքը, հղում անելով The Wall Street Journal -ին, գրում է,...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Ըստ բացատրությունների՝ տղամարդը ցուցակագրումների դիմաց փող է խոստացել
Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության և Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի ծառայողները, ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս, հայտնաբերել և ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
12:41
Վանեցյանը ժամանեց Ֆուտբոլի ակադեմիա՝ ընտրությունների
ԱԱԾ տնօրեն, ՀՖՖ նախագահի միակ թեկնածու Արթուր Վանեցյանը ժամանեց ֆուտբոլի ակադեմիա, որտեղ րոպեներ անց կմեկնարկի Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:30
Այսօր Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ կընտրեն
Ֆուտբոլի ակադեմիայում մեկնարկել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի արտահերթ ժողովը և ՀՖՖ ՀԿ հիմնադիր ժողովը: Տեղի կունենա ՀՖՖ նախագահի և Գործկոմի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:10
Հայաստանը դեմ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափը փոխելուն. Զոհրաբ Մնացականյան
«Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափը եղել և մնում է ամենագործնական, ամենաարդյունավետ ձևաչափը, որի շրջանակներում տեղի է ունենում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:00
Դատական դեպարտամենտն իրազեկում է
Դատական դեպարտամենտի մամուլի և հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունից հայտնում են. «Հարգելի՛ համաքաղաքացիներ, Երևան քաղաքի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Տանզանիայում քառօրյա սուգ է
Տանզանիայի նախագահ Ջոն Մագուֆուլին քառօրյա սուգ է հայտարարել՝ Վիկտորիա լճում ուղևորատար լաստանավի խորտակման հետևանքով զոհվածների հիշատակին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:32
Թրամփը ՀՀ-ում ԱՄՆ նոր դեսպանի թեկնածություն է առաջադրել
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Հայաստանում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնի համար նոր թեկնածություն է առաջադրել։ Սպիտակ տան մամուլի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:30
Ընտրակաշառք խոստանալու դեպքի առթիվ երրորդ քրեական գործն է հարուցվել
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական  շրջանի դատախազությունում  քրեական գործ է հարուցվել Երևանի ավագանու առաջիկա ընտրություններին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
Ահաբեկչություն՝ Իրանում
Իրանի հարավում Ահվազ քաղաքում ռազմական շքերթի ժամանակ ահաբեկչություն է եղել։ Ռիա նովոստին, հղում անելով Press TV-ին, գրում է, որ անհայտ մարդիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը քառամյա ընդմիջումից հետո կներկայացնի Շոստակովիչի թիվ 8 սիմֆոնիան
Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահում կայանալու է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի 2018/2019 համերգաշրջանի բացման արարողությանը։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Խոստանում եմ՝ մենք փակելու ենք ՀՖՖ-ի և ֆուտբոլային ակումբների թշնամանքի էջը. Վանեցյան
16:24 22/09/2018

Խոստանում եմ՝ մենք փակելու ենք ՀՖՖ-ի և ֆուտբոլային ակումբների թշնամանքի էջը. Վանեցյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}