Տնտեսություն 18:46 10/09/2018

Լոլիկի թանկացման պատճառների ու հետևանքների մասին ահազանգում է Դավիթ Պիպոյանը

Երևանյան խանութում մեկ կգ լոլիկի գինը  450-800 դրամ է,  ավելի թանկ էլ, հնարավոր է, գտնենք։ Ավելի էժան պոմիդոր կա մայրաքաղաքի փողոցներում, 250 դրամով կարելի է սալորից մի քիչ մեծ լոլիկ գնել։

Panorama.am-ն  այսօր շրջայց է կատարել մի քանի խանութներում. «Երևան սիթի»-ում մեկ կգ-ն 525 դրամ էր, «Նուռ»-ում՝ 800 դրամ, «Ելակ»-ում՝ 790, «Քարֆուր»-ում երեկ ակցիայով վաճառվել է 699 դրամով։











Դժվար չէ կռահել, մի քանի օր էլ բարձր գինը կպահպանվի, ապա օգնության կհասնի թուրքական կամ վրացական լոլիկը, ինչպես ձմերուկի պարագայում եղավ։ Ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ դժգոհ են թե սպառողը, թե արտադրողը։

ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի՝ Երևանում անցկացրած հետազոտության ադյունքում  պարզվել է, որ երևանցիների 95 տոկոսն ամեն օր օգտագործում է պոմիդոր, նրանցից շատերն օրական օգտագործում են 380 գրամից ավելի շատ։ Նման գնի պարագայում սպառման ծավալները կնվազեն։

Ո՞րն է նման իրավիճակի պատճառը, ինչպիսի՞ հետևանքների այն կհանգեցնի։  Այս ու այլ հարցերի շուրջ Panorama.am-ը  զրուցել է պարենային իրավունքի փորձագետ, սննդագիտության դոկտոր Դավիթ Պիպոյանի հետ։ Նա համարում է, որ ստեղծված իրավիճակը ապաշնորհ կառավարման արդյունք է, իսկ որ ամենավատն է, ըստ մեր զրուցակցի, գյուղատնտեսության նախարարության ներկայի գործելաոճը չի տարբերվում նախկիններից։

«Խնդիրը պետք է դիտարկել ինստիտուցիոնալ առումով։ Այն համակարգը, որ մենք ենք ունեցել, երբ  պետության ձեռքերը ծալած է պահում, արդյունքում ունենում ենք այն, ինչ ունենք։ Եթե մենք այսօր խնդիրներին առարկայական լուծում չտանք, ապա վաղը նույն խնդիրները կշարունակվեն»,-ասաց զրուցակիցը։

Տարբեր երկրների փորձն ուսումնասիրած գիտնականը վկայում է, միջազգային պրակտիկայում պետությունը մասնակցում է ագրոպարենային ապրանքների գների կարգավորմանը։ Այն երկու նպատակ ունի՝ մի կողմից գյուղատնտեսին ապահովել եկամուտ ու կյանքի ռիթմ, մյուս կողմից  ապահովել իրատեսական գին գյուղատնտեսական ապրանքի վրա։

«Այսինքն մի նժարին դրած է գյուղացին, որը պարտադիր եկամուտ պետք է ունենա, եթե չունենա հողը չի մշակի, որը նպաստելու է, որ ավելի շատ հողեր անմշակ լինեն, իսկ դա գյուղատնտեսության չարիքն է, մյուս նժարին էլ սպառողը, որն իրատեսական գնով պետք է ձեռք բերի ապրանքը»,-մանրամասնեց Պիպոյանը։

Հարևան երկրներից գյուղմթերքի ներկրմամբ գնի իջեցումը խնդրի լուծման մեխանիզմ չէ։ Պետք է խնդիրը հասկանալ խորապես ու լուծում տալ, հակառակ դեպքում ոլորտային խնդիրները կշատանան, դժգոհների թիվը՝ նույնպես։ Այս պարագայում պետությունը պետք է հասկանար, թե որն է Հայաստանում արտադրված լոլիկի արժեքն ու իրատեսական գինը։

«Հենց այս պահին Իտալիայի թվերն են իմ առջև։ Այստեղ գյուղատնտեսները բողոքում են, որ պետական միջամտության արդյունքում լոլիկի գինն այնքան է նվազել, որ արտադրողներին ձեռնտու չէ։ Այստեղ մեկ տոննա լոլիկի համար առաջարկում են 87 եվրո՝ դրամային արտահայտությամբ 50 դրամից ցածր թիվ է անում մեկ կգ-ի համար։ Բողոքողները նշում են, որ իրենց վրա ինքնարժեքը 93 եվրո է, մթերումը՝ 87։ Իտալիայում կան հստակ հաշվարկներ, հիմա եթե ինչ-ինչ պայմանների ազդեցությամբ ցածր գնով է մթերվում, պետությունը փոխհատուցում է գյուղացուն, որպեսզի նա հաջորդ տարի էլ գյուղատնտեսությամբ զբաղվի։ Հիմա Հայաստանում պետք է հասկանալ, թե որն է իրատեսական գինը, ինչո՞ւ թանկացավ։ Հնարավոր է մանիպուլյացիա է»,-բացատրեց պարենային իրավունքի մասնագետը։

Հենց մանիպուլյացիաները բացառելու, օբյեկտիվ պատկեր ունենալու համար է, որ տարբեր երկրներում գների վերահսկողությանը, հաշվարկմանը մասնակցում են տարբեր կողմեր՝ արտադրող, վերամշակող, սպառողի շահերի պաշտպան, պետություն։ Հենց այս ձևաչափով քննարկման արդյունքում կոնսենսուով ընդունվում է այնպիսի բանաձև, որ բավարարում է բոլորին։

«Մեր տխրահռչակ նախարարներից մեկը, որ հայտարարում էր, եթե ուզում են գյուղատնտեսությունը զարգանա, քաղաքացին պետք է պատրաստ լինի ավելի բարձր գին վճարել, փաստում է այն մասին, որ նա ոլորտից ընդհանրապես չի հասկանում։ Ձմերուկի օրինակն էլ եկավ դա ապացուցելու։ Այս ոլորտը պրոֆեսիոնալիզմ է պահանջում։ Այն, ինչ իրենց ուղեղում կա, երկրի գյուղատնտեսությունը վերջնականապես կազմաքանդելու է։ Հիմա բողոքում է և գյուղացին, և սպառողը, մինչդեռ պարենային ապահովությունը պետք է լինի ազգային անվտանգության ռազմավարության անքակտելի մասը»,-ասաց  նա։

Հայաստանում քաղաքացիներն աշխատավարձի մեծ մասը տրամադրում են սննդամթերքին, ձմռան ամիսներին՝ կոմունալ ծախսերին։ Այս պարագայում, ըստ Պիպոյանի, հստակ պիտի հաշվարկվեն այն գործոնները, որոնք ազդել են գնի վրա։ Օրինակ, եթե կարկուտն է եղել, դա նշանակում է որ հակակարկտային քաղաքականությունը պետք է փոխվի ու անցում կատարվի հակակարկտային ցանցերին։ Հիմա ամբողջ աշխարհում գյուղատնտեսության խնդիրները կապվում են կլիմայի փոփոխությունների հետ, գյուղատնտեսությունն ադապտացվում է դրանց, այդպես պետք է արվի նաև Հայաստանում, որպեսզի առարկայական լուծումներ տրվեն։

«Այս տարի ջերմային բարձր ֆոն կար, բայց ի տարբերություն նախորդ տարվա, տեղումներ եղան, բոլորն ասում էին, որ ջրամբարներում ջրի խնդիր չեղավ։ Հիմա եթե պատճառը շոգն է, ապա կան կարկտապաշտպան ցանցեր, որոնք նաև ստվեր են ապահովում։ Պետությունը կարող է օրինակ, սուբսիդավորել այն ձեռք բերելու համար։ Պետք է պետության ուղղորդած ռեսուրսը բերի նրան, որ հաջորդ տարի գյուղատնտեսը եկամուտ ունենա, իսկ սպառողն էլ չտուժի»,-ընդգծեց նա։

Կենտրոնի ղեկավարը հիշեցնում է՝ գյուղատնտեսության նախարարության  անելիքն ագրարային քաղաքականության մշակումն է, հակառակ դեպքում գյուղացիներն ու սպառողները անընդհատ կբողոքեն թե կաթի, թե մսի, թե բանջարեղենի գնից։

«Այն, ինչի մասին ահազանգում էինք տարիներ շարունակ, այսօր տեղի ունեցավ»,-նկատեց նա։

Թե ինչ հետևանքների կհանգեցնի բանջարեղենի, մրգի թանկացումը Պիպոյանը ահազանգում է որպես սննդագետ՝ մարդիկ սկսելու են ավելի շատ ալրային հենքով մթերքներ ուտել՝ մակարոն, կարտոֆիլ, հաց։

«Մարդիկ այս գներով պահածո չեն փակելու, դրա ազդեցությունը կերևա նաև ձմռան ամիսներին։ Մասնավորապես խոցելի խմբերը պաշար չեն կարողանա կուտակել, ինչի հետևանքով օգտագործելու են հատիկեղեն, մակարոն՝ զրկված լինելով վիտամիներով հարուստ սննդից, դրա  մեջ եղած թաղանթանյութից։ Ազգային վիճակագրության ծառայության պաշտոնական տվյալներով, մարդկանց մի ահռելի տոկոս օրական կալորիաների 75 տոկոսը և ավելին ստանում է աշխաջրածիններից, այսինքն՝   էդ մարդիկ միայն մակարոն ու կարտոֆիլ են ուտում, և սա գրանցված է պաշտոնապես։ Նրանք ձմռանը նստելու են մակարոնի, հացաբուլկեղենի,  հացի, փլավեղենի ու հատիկների վրա»,-ահազանգում է մասնագետը։

Նյութը պատրաստ էր հրապարակման, երբ Panorama.am-ը ստացավ նաև գյուղատնտեսության նախարարության պարզաբանումը։ Այն կներկայացնենք քիչ անց։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Լրահոս

09:32
Եվրոպայում շատ շոգ կլինի
Եվրոպայում անոմալ շոգ եղանակ է։ Այժմ գրեթե ամեն տարի է գրանցվում բարձր ջերմաստիճան, բայց այս տարի  արդեն հունիսից Եվրամիության մի շարք...
Աղբյուր` Panorama.am
09:21
Ստեփան Շաքարյանը կհուղարկավորվի Երևանի քաղաքային պանթեոնում
ՀՀ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր Ստեփան Շաքարյանի հոգեհանգստի արարողությունը տեղի կունենա այսօր Կոնդի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցում (ժ.18:00-ից):...
Աղբյուր` Panorama.am
09:11
323 շրջանավարտ-դիմորդ այսօր քննություն է հանձնում ռուսաց լեզվից
Հունիսի 25-ին ռուսաց լեզվի քննությամբ ավարտվում է միասնական քննությունների առաջին՝ հիմնական փուլը: ԳԹԿ մամուլի ծառայությունից տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Կամերային նվագախումբը և «Հովեր»-ը հանդես կգան Ալեքսանդր Իրադյանի ղեկավարությամբ
Երաժշտախմբերը կներկայացնեն Մալերի, Չայկովսկու, Միրզոյանի ստեղծագործությունները:
Աղբյուր` Panorama.am
00:23
Ռոբերտ Քոչարյան. Ինչպես կարելի է արդյունավետ բանակցել` չհասկանալով, թե ինչ ես բանակցում
«ԼՂ խնդրի կարգավորման բանակցություններում բավականին լուրջ վտանգներ եմ տեսնում»,- TV5 հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում ասաց...
Աղբյուր` Panorama.am
23:53
Ռոբերտ Քոչարյան. Նույնիսկ Կենտրոնական Աֆրիկայի խուլ գյուղերում սա չլսված ու արտառոց երևույթ է
Վերաքննիչ քրեական դատարանի վաղը հրապարակվելիք որոշումից ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը սպասելիքներ չունի: Այդ մասին  նա հայտարարեց TV5...
Աղբյուր` Panorama.am
23:18
Ռոբերտ Քոչարյան. Գործող վարչապետն անձնական պատասխանատվություն է կրում 2008-ի իրադարձությունների համար
«Երևի իմ անցած ճանապարհը, իմ նկատմամբ անձնական վերաբերմունքը, կարծում եմ նաև այն հանգամանքը, որ հավանաբար այս իշխանությունները կարծում են,...
Աղբյուր` Panorama.am
22:54
Վրաստանում ձերբակալված հայաստանցին ազատ է արձակվել
Դատարանը բավարարել է Թբիլիսիում տեղի ունեցած բախումների ընթացքում ձերբակալված ՀՀ քաղաքացի Մինաս Մինասյանի դատական վճիռը բեկանելու մասին՝...
Աղբյուր` Panorama.am
22:22
Հայաստան եկող ավտոբուսի ուղևորները դեռևս գտնվում են Վերին Լարսի անցակետում
Վերին Լարսի անցակետում այսօր կանգեցված ավտոբուսի ուղևորները դեռևս գտնվում են ռուս-վրացական սահմանին։ Դեսպանությունից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
22:05
Թբիլիսիում քամու հետևանքով զբոսաշրջիկ է զոհվել
Թբիլիսիում ժամեր առաջ գրանցված ուժգին քամու հետևանքով երկաթյա կոնստրուկցիան ջարդվել և ընկել է զբոսաշրջիկների վրա, որի պատճառով կա մեկ զոհ և...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
Տորրեսն ասել է ֆուտբոլից հեռանալու պատճառը
Հարձակվող Ֆերնանդո Տորրեսը բացատրել է, թե ինչու է որոշել ավարտել պրոֆեսիոնալ կարիերան։ Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, նա հայտարարել է, որ իր ֆիզիկական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
Քոչարյանի փաստաբան. Սահմանադրական կարգի տապալումը արտակարգ դրությունն է
«Ծայրահեղ բևեռացման ֆոնի վրա վտանգը կարող է լինել ցանկացած կողմից այն իմաստով, որ ոչ թե պլանավորված կամ չպլանավորված... Տեսանք՝ ինչ եղավ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
«Հայ ֆեստն» ընդգրվել է 24 լավագույն փառատոների ցանկում
Օրեր առաջ Եվրոպական Փառատոների Ասոցիացիայի (ԵՓԱ, EFA) ԵՓՓԵ (Եվրոպան փառատոների, փառատոները Եվրոպայի համար, EFFE) ծրագրի շրջանակներում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:20
Թեժ քննարկում ԵԽԽՎ-ում․ կվերադառնա Ռուսաստանը, թե՞ ոչ
Պատգամավորները բաժանվել են 2 խմբի, միասնական կարծիք չկա քաղաքական խմբերում ու անգամ երկրների պատվիրակությունների ներսում, թե ինչպես քվեարկել։
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
Բորիս Ջոնսոնի վարկանիշն ընկել է ընտանեկան վեճի պատճառով
Ընդամենը երկու օրում Միացյալ թագավորության նախկին արտգործնախարարը կորցրել է լուրջ առավելությունը մրցակցի՝ ներկայիս արտգործնախարար Ջերեմի Հանթի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:02
Արջը մտել է տուն և քնել պահարանում
ԱՄՆ Մոնտանա նահանգում արջը մտել է տուն և քնել։  Լենտա.ռու-ի հաղորդմամբ, ոստիկանությունից հայտնել են, որ արջը մտել է տուն և փականը ներսից...
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Անկարան գնել է ռուսական С-400
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Չավուշօղուն հայտարարել է, որ Անկարան, չնայած ԱՄՆ կողմից պատժամիջոցների սպառնալիքների, ձեռք է բերել ռուսական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Իվանիշվիլի․ 2020թ․-ի ընտրությունները կլինեն ամբողջովին համամասնական՝ զրո տոկոս անցողիկ շեմով
Վրաստանի իշխող  «Վրացական երազանք» կուսակցության առաջնորդ Բիձինա Իվանիշվիլին հայտարարել է, որ 2020թ․-ի խորհրդարանական...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Դավիթ Պետրոսյան. Առողջապահության նախարարը մեր մի քիչ շատ երիտասարդ է, որ իր հորդորով գրեմ
Երևանի Պետական Բժշկական համալսարանի աշխատակազմի ղեկավար Շուշան Դանիելյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է   ԵՊԲՀ հոգաբարձուների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:24
Ակցիա ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանության դիմաց՝ ի աջակցություն Խաչատուրյան քույրերի
Հայաստանում ՌԴ դեսպանության մոտ այսօր տեղի ունեցավ ակցիա՝ ի աջակցություն Խաչատուրյան երեք քույրերի, որոնք մեղադրվում են Մոսկվայում իրենց հորը...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
Շառլ Ազնավուրի անվան հրապարակ է բացել Շավիլ քաղաքում
Դեսպան Տոլմաջյանն իր խոսքում շնորհակալություն է հայտնել Շավիլի քաղաքային իշխանություններին՝ Մեծ Հայի և Մեծ Ֆրանսիացու հիշատակի հավերժացմանն ուղղված այս նախաձեռնության համար,
Աղբյուր` Panorama.am
19:11
Գարեգին Երկրորդ. Աստվածսիրությունից է բխում հայրենասիրությունը
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հյուրընկալել է ՀՀ ԶՈՒ 5-րդ բանակային կորպուսի զորամիավորումների և Արմավիրի կայազորի սպաներին՝ իրենց ընտանիքներով
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
2019-ին մերժվել է հարկ վճարողների բողոքների 35 տոկոսը. ՊԵԿ
Պետական եկամուտների կոմիտեի հարկային և մաքսային մարմինների բողոքարկման հանձնաժողովի հերթական նիստում հանձնաժողովը քննության է առել հարկ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:47
Վենետիկի հանձնաժողովը հրատապ կարծիք կտա Հայաստանում դատական օրենսգրքի բարեփոխումների վերաբերյալ
Եվրոպայի խորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովը հունիսի 21-22-ին Վենետիկում անցկացված լիագումար նիստի արդյունքներով ընդունված ամփոփման մեջ անդրադարձ է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:39
«ՎԵՏՕ»-ն վաղը կրկին հավաքվելու է ՍԴ դիմաց
«Կանգնեք ձեր տեղերում, սրանք չունեն հանրային աջակցություն։ Նորմալ մարդիկ ձեզ հետ»։
Աղբյուր` Panorama.am
18:36
Խանութում հայտնաբերվել են պիտանիության ժամկետանց հալած պանիրներ, կետչուպներ և սառեցված հավի միս
Երևանի քաղաքապետարանի աշխատակազմի առևտրի և սպասարկումների վարչության աշխատակիցները ղեկավարվելով «Առևտրի և ծառայությունների մասին»...
Աղբյուր` Panorama.am
18:27
Սելինա Դողան. «Շնորհակալություն Իմամօղլուին Ստամբուլում բոլորի ինքնությունը կարևորելու համար»
Թուրքիայի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր, ազգությամբ հայ ընդդիմադիր գործիչ, քեմալական «Ժողովրդահանրապետական կուսակցության» անդամ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:19
«Պատիվ ունեմ»-ի զորակոչի ենթակա թեկնածուների թեստավորումն իրականացվելու է հունիսի 27-ին և 28-ին
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը տեղեկացնում է, որ «Պատիվ ունեմ» ծրագրի շրջանակներում զորակոչի ենթակա թեկնածուների թեստավորումն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Հայ ուղևորներին տեղափոխելու համար լրացուցիչ մեքենան արդեն Վրաստանի տարածքում է
Վերին Լարսի անցակետի վրացական հատվածում գտնվող ուղևորներին Հայաստան տեղափոխելու նպատակով ուղևորափոխադրող ընկերության կողմից տրամադրված լրացուցիչ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ալեն Սիմոնյան. Է, էնքան հեգնեմ սաղին, որ որևիցե մեկին պակաս չթվա
12:37 24/06/2019

Ալեն Սիմոնյան. Է, էնքան հեգնեմ սաղին, որ որևիցե մեկին պակաս չթվա

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}