Քաղաքական 13:25 09/11/2018 Հայաստան

ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնն ու հանրային ակնկալիքների կառավարումը

Հեղինակ` Աննա Մկրտչյան

Նոյեմբերի 8-ին Աստանայում կայացած ՀԱՊԿ-ի անվտանգության խորհրդի նիստին անդամ երկրների առաջնորդները որոշել են ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի նշանակման հարցին անդրադառնալ ընթացիկ տարվա դեկտեմբերին կայանալիք հանդիպմանը: Տեղը թափուր է մնացել այն բանից հետո, երբ Հայաստանը ներկայացնող Յուրի Խաչատուրովը հայկական կողմի նախաձեռնությամբ ազատվել էր այդ պաշտոնից։

Ըստ ՀԱՊԿ կանոնադրության՝ գլխավոր քարտուղարը նշանակվում է Խորհրդի կողմից 3 տարի ժամկետով։ Թեկնածությունները ներկայացնում են անդամ երկները ռոտացիոն սկզբունքով՝ ըստ ռուսական այբուբենի։ Հարկ է նշել, որ ռոտացիոն կարգի մասին կարգավորումը ՀԱՊԿ կանոնադրության մեջ ներառվել է միայն 2015թ.-ին։ Իսկ մինչ այդ, 2003-17թթ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը եղել է ՌԴ-ն ներկայացնող Նիկոլայ Բորդյուժան։

Յուրի Խաչատուրովի փոխարինման հարցը լուրջ հանրային քննարկումների տեղիք է տվել թե Հայաստանում, թե ՀԱՊԿ մյուս երկրներում։ Հայաստանում խնդիրը դիտարկվում է ոչ միայն ՀԱՊԿ գործունեության շրջանակներում, այլ այն կապվում է ներքաղաքական զարգացումների, արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների և գործող կառավարության աշխատանքի արդյունավետության հետ։ Հարցի նման սրությունը և դրա շուրջ ծավալվող քննարկումները կարող են բացատրվել մի քանի հանգամանքով, այդ թվում՝ Հայաստանի ներքաղաքական վիճակով, «Մարտի 1-ի» գործի հետ կապված Խաչատուրովի պաշտոնանկության, հայ-ռուսական հարաբերություններում կողմերի վերադիրքավորմամբ, Հայաստանի անվտանգության համակարգում ՀԱՊԿ ունեցած նշանակությամբ, ՀԱՊԿ գծով Հայաստանի և դաշնակիցների միջև ոչ լիարժեք վստահության ընկալմամբ և այլն։ 

Ընդհանրապես, որևէ երկրի ինչի՞ն է պետք, որ իր քաղաքացին զբաղեցնի բարձրագույն պաշտոն որևէ կազմակերպության բյուրոկրատիայում։ Պատասխանն է՝ պրեստիժ, որոշակի ազդեցություն այդ կառույցներում, տեղեկատվության հասանելության ենթադրյալ բարձր մակարդակ, մի խոսքով՝ լրացուցիչ լծակ երկիրը և նրա շահերը ներկայացնելու համար։ Իսկ թե որքանով են Հայաստանի ներկայացուցիչները ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի և նաև Եվրասիական Տնտեսական Հանձնաժողովի խորհրդի նախագահի պաշտոններում այս նպատակներն իրականացրել, քննարկման առարկա կարող է լինել ու պատասխանն էլ միանշանակ չի լինի, ինչն առաջին հերթին պայմանավորված է այդ կառույցների առանձնահատկությամբ և հանրային ընկալման մեջ դրանց նշանակությամբ։

Հանրահայտ է, որ երկու կառույցներում էլ բացարձակ գերակայություն ունի Ռուսաստանը, և այդ ռոտացիոն սկզբունքի ներդրումը երկրների ֆորմալ հավասարությունը ցույց տալու փորձ է։ Ով էլ որ լինի ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը, որն ըստ կանոնադրության կազմակերպության բարձրագույն վարչական պաշտոնյան է, որևէ լուրջ ազդեցություն չի կարող ունենալ կառույցի վարած քաղաքականության վրա, որոնք որոշում են անդամ երկրները՝ ռուսական կողմի ուշադիր հայացքի ներքո։

Բնականաբար, մնացած անդամ երկրները, այդ թվում նաև Հայաստանը, ունեն իրենց ակնկալիքները ՀԱՊԿ-ից, ինչը հնարավորություն է տալիս գործելու այդ կառույցին և սպասարկելու անդամ երկրների շահերին, թեպետև ՀԱՊԿ անարդույնավետության մասին դժգոհությունները մշտապես եղել են գրեթե բոլոր շահառուների մոտ, նաև Հայաստանի, որը մշտապես բարձրաձայնում է ՀԱՊԿ անդամ երկրների կողմից Ադրբեջանին զենքի վաճառքի մասին։

ՀԱՊԿ գործունեությունը դիտարկելիս երբեմն տպավորություն է, որ «հավաքական» բառն անտեղի է օգտագործվում կազմակերպության անվան մեջ, քանի որ անդամ երկրներն ավելի շուտ փորձում են դրա միջոցով ուղղորդել Ռուսաստանի հետ ունեցած իրենց երկկողմ ակնկալիքները՝ պակաս ուշադրություն դարձնելով մնացածների խնդիրներին։

Դրանով հանդերձ՝ ներկա աշխարհաքաղաքական իրավիճակում ՀԱՊԿ-ը շարունակում է մնալ Հայաստանի անվտանգության ապահովման սյուններից մեկը, և, բնականբար, նախընտրելի կլիներ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ունենալ մեր ներկայացուցիչին։ Սակայն գործող իշխանությունները, հանգամանքների բերումով, նպատակահարմար են համարել Յուրի Խաչատուրովի պաշտոնանակությունը, ինչը Հայաստանի ներսում մեծ հաշվով լուրջ դժգոհության տեղիք չի տվել, ոմանք նույնիսկ ողջունել են  այդ քայլը։

Այս դեպքում արդեն պետք է պատրաստ լինել այդ քայլի բերած «կողմնակի վնասին», դրա բացասական հետևանքների դիմակայմանը։ Կարևոր է, որ գոնե այս «փորձառությունն» օգտակար լինի հետագայում որոշումների կայացման ժամանակ «կողմնակի վնասների» ավելի ճիշտ հաշվարկման, հանրային ակնկալիքների կառավարման և «exit strategy» (ելքի ռազմավարություն) մշակման համար։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

00:22
Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը տևել է մոտ մեկուկես ժամ
Դավոսում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ոչ պաշտոնական հանդիպում է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ: Այս մասին հայտնում են կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Բրազիլիայի նախագահի, Լյուքսեմբուրգի և Եգիպտոսի վարչապետների հետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Դավոսում ընթացող Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի շրջանակում կարճատև հանդիպումներ է ունեցել Բրազիլիայի նախագահ Ժաիր...
Աղբյուր` Panorama.am
20:30
«Օսկարի» հավակնորդները
«Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում «Օսկարի» համար պայքարում է 8 ֆիլմ։
Աղբյուր` Panorama.am
20:24
Ճանապարհների վիճակը՝ 20։00-ի դրությամբ
Ճանապարհաշինարարներն ավտոճանապարհներին կատարում են մաքրման և աղով, ավազով մշակման աշխատանքներ:
Աղբյուր` Panorama.am
20:21
Եվրահանձնաժողովը MasterCard-ին տուգանել է 570 մլն եվրոյի չափով
Եվրոպական հանձնաժողովը 570,57 մլն եվրոյի չափով տուգանել է ԱՄՆ-ում գործող Mastercard միջազգային վճարային համակարգին` ԵՄ-ում  անկանխիկ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:19
Յագլանդ․ ԵԽԽՎ-ում ՌԴ պատվիրակներին ձայնի իրավունքից զրկելը չհանգեցրեց Ուկրաինային Ղրիմի վերադարձին
«ԵԽԽՎ-ում Ռուսաստանի Դաշնության պատվիրակներին ձայնի իրավունքից զրկելը չհանգեցրեց Ուկրաինային Ղրիմի վերադարձին ու չբարելավեց մարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:12
ԵԽ գլխավոր քարտուղար․ «Ես ոչ մի միջոց չունեմ ադրբեջանցի փախստականների հարցը լուծելու համար»
«Ես չունեմ ոչ մի միջոց լուծելու ադրբեջանցի փախստականների խնդիրը»,-այսօր ԵԽԽՎ-ում ի պատասխան ադրբեջանցի պատվիրակի մեղադրանքին, թե 10...
Աղբյուր` Panorama.am
20:09
Արարատ Միրզոյան. Դժվար է բանակցել մի կողմի հետ, որը մշտապես հանդես է գալիս ռազմատենչ հայտարարություններով
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՀՀ-ում Շվեդիայի Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ուլրիկ Թիդեստրոմին: Այս մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Փաշինյանն ու Ալիևը կհանդիպեն
Հանդիպումը կկայանա Դավոսում։
Աղբյուր` Panorama.am
19:51
Տիմոշենկոն առաջադրվել է Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնում
Ավելի վաղ Տիմոշենկոն հայտարարել էր, որ գործող նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի հետ դուրս կգա ընտրությունների երկրորդ փուլ։
Աղբյուր` Panorama.am
19:42
Այսօրվա դրությամբ սուր շնչառական գանգատներով 514 երեխա կա գրանցված
Վերջին օրերին սուր շնչառական վարակներով պայմանավորված իրավիճակը շարունակում է մնալ կայուն: Առողջապահության նախարարությունից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:31
Կրակոցներ՝ Սուրենավանում
Երեք անձ ձեռքի և ոտքի վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
Մեկ նոր նամականիշ՝ նվիրված «Մեծանուն հայեր. Սիլվա Կապուտիկյանի ծննդյան 100-ամյակը» թեմային
Այսօր, Սիլվա Կապուտիկյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված միջոցառման շրջանակներում, Հայաստանի գրողների միության շենքում, «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:13
ABBA –ի նոր երգերը կթողարկվեն մինչև տարեվերջ
Բեննի Անդերսոնը նաև ասել է, որ հնարավոր է խումբը ևս մեկ անգամ միավորվի երրորդ երգը ձայնագրելու համար։
Աղբյուր` Panorama.am
19:02
Ռոնադլուն դատարանից հեռացել է ժպիտը դեմքին
Նա ժամանակ է գտել և ստորագրություններ է բաժանել դատարանի մոտ հավաքված երկրպագուներին։
Աղբյուր` Panorama.am
18:53
Լաթաքիայում մեքենա է պայթել
Անվտանգության ուժերին հաջողվել է վնասազերծել ևս մեկ պայթուցիկ։
Աղբյուր` Panorama.am
18:41
Զրույց առանց սուրճի ու հրապարակման
Ինչ վերաբերում է ապագա քաղաքականությանը, հիշենենք, որ օրինակ խաղաղապահների գնալու մասին սովորաբար նախօրոք էր ասվում, հրաժեշտ էր լինում։
Աղբյուր` Panorama.am
18:35
Կոռուպցիոն դրսևորումներ՝ Հրազդանի անտառային ֆոնդի հողերի սեփականաշնորհման ընթացքում
ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ անտառային ֆոնդի հողերից ավելի քան 50 հեկտար հողատարածքի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:33
ԱԱԾ-ն «հագցնում է» պատգամավորներին
Վերջերս ակտիվ ու սրամտորեն քննարկվում էր կանաչավուն, միանման, անվանական բաճկոնակները, որոնք կրել են ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Ազգային...
Աղբյուր` Panorama.am
18:22
ՎԶԵԲ նախագահը մարտին նախատեսում է այցելել Հայաստան
«ՎԶԵԲ ծրագրերը մեծ նշանակություն ունեն կառավարության նախաձեռնած բարեփոխումների և տնտեսական զարգացման օրակարգի համար՝ մասնավոր հատվածի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:11
Կենդանիների տուրքի մասին. Ես զարմանում եմ, որ մարդիկ զարմանում են
Կամ էլ հրահրողներ ու քաղաքական ուղղորդողներ կան
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Մանվել Գրիգորյանը տեղափոխվել է ՔԿՀ
Փաստաբանի խոսքով, սա ամենաճիշտ լուծումը չէր թեկուզ վարույթն իրականացնող մարմնի համար։
Աղբյուր` Panorama.am
17:51
Փաստաբան պատգամավորների արտոնագրերը կասեցվել են
ՀՀ փաստաբանների պալատի խորհրդի 21.01.2019 թվականի նիստում պատգամավորի ներկայացուցչական մանդատ ստացած փաստաբանների փաստաբանական գործունեության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Նախագահը համոզմունք է հայտնել, որ հայ-եգիպտական փոխշահավետ գործակցությունը շարունակական կլինի
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանին այսօր իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության արտակարգ...
Աղբյուր` Panorama.am
17:34
Փաշինյան. Պատրաստ ենք համագործակցության ՀՅԴ-ի հետ
ՀՅԴ 33-րդ Ընդհանուր Ժողովի մեկնարկից հինգ օր անց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ուղերձ է հղել ժողովի մասնակիցներին ու հյուրերին։ Այն կառավարության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:31
Ֆինլանդիայի ԱԳ նախարար․ Ռուսաստանը չի կարող հրաժարվել իր ֆինանսական պարտավորություններից
«Մեզ անհրաժեշտ է կանոնների վրա հիմնված բազմակողմ համագործակցություն՝ կանխելու անկայությունն ու հակամարտությունները, և Եվրոպայի խորհուրդը...
Աղբյուր` Panorama.am
17:22
Հայ ըմբիշների ուրախ մարզումը՝ Ծաղկաձորում
Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականն ուսումնամարզական հավաք է անցկացնում Ծաղկաձորում, որին մասնակցում են նաև Մաքսիմ Մանուկյանն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Գերմանիայի ներքին հետախուզությունում բարձր պաշտոն է ստացել ազգությամբ թուրքը
Ազգությամբ թուրք Սինան Սելենը նշանակվել է Գերմանիայի ներքին հետախուզության պետի տեղակալի պաշտոնում: Սա առաջին դեպքն է, երբ հետախուզության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:08
Աշոտ Բարսեղյան. «Արմավիրն» իր խաղով մեզ մտածելու տեղիք տվեց»
Մրցաշրջանի երկրորդ հատվածին նախապատրաստվող «Գանձասար-Կապանը» ստուգողական խաղում երեկ 1:3 հաշվով զիջել էր ռուսական...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Լապշինը ՀՀ ՊՆ-ին խնդրել է իրեն թույլ տալ այցելել սահմանային գոտի
15:08 22/01/2019

Լապշինը ՀՀ ՊՆ-ին խնդրել է իրեն թույլ տալ այցելել սահմանային գոտի

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}