Հասարակություն 09:31 04/03/2019 Հայաստան

Սկսվում է Մեծ Պահքը

Այսօրվանից մեկնարկում է Մեծ Պահքը։ Մեծ Պահքի շրջանը տևում է 48 օր` Բուն Բարեկենդանից մինչև Ս. Հարության (Զատկի) տոնի նախօրեն:

Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք: Պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:

Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անօգուտ է: «Սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում և չի հոգնում», - ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: «Լեռան քարոզում» Քրիստոս պահքի մասին ասում է. «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը: Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ» (Մատթ. 6:16-18): Մեր Տերը սովորեցնում է, թե ինչ ոգով է պետք այն կատարել: Ինչպես հիվանդությունն է ազդում մարմնի վրա, այնպես էլ մեղքն է ազդում հոգու վրա: Պահեցողությունը չէ, որ մեղքը քավում է: Աստված է քավիչը: Սակայն պահեցողությունը կարևոր է քավչարար այս սրբագործության մեջ: Զղջումը, աղոթքը, ապաշխարանքը հիմնական պայմաններն են Աստծո բուժիչ և քավիչ զորությունն ստանալու:

Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է անապատում Քրիստոսի քառասնօրյա աղոթքի, ծոմապահության և ապաշխարության շրջանը: Իր մկրտությունից հետո Հիսուս «հոգով անապատ առաջնորդվեց ու քառասուն օր փորձվեց սատանայից: Չկերավ ու չխմեց այն օրերին» (Ղուկ. 4:1-3): Հիսուս Իրեն ծոմապահության ենթարկեց մարդկային ցեղի փրկության համար, մարդկության փոխարեն Ինքն ապաշխարեց, որպեսզի բոլոր պահեցողություն անողների ապաշխարանքն իմաստ և իրականություն ստանան շնորհիվ Իր ծոմապահության: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց ևս մեկշաբաթյա շրջան` Ավագ շաբաթը: Այդ է պատճառը, որ քառասնօրյա կոչվող պահքը 48 օր է տևում:

Qahana.am-ը գրում է, որ Մեծ Պահքը կիսվում է միջինքով: Պահքն այդ օրը չեն ընդհատում: Պարզապես ժողովրդական սովորության համաձայն` այդ օրը բաղարջից պահոց գաթա են պատրաստում:

Մեծ Պահքի շրջանում վաղնջական կանոններով արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը: Սակայն Վազգեն Ա կաթողիկոսի շրջաբերականով խիստ անհրաժեշտության դեպքում թույլատրվեց պսակադրություն կատարել Մեծ Պահքի շաբաթ և կիրակի օրերին, բացառապես Ավագ շաբաթվա բոլոր օրերի:

Եկեղեցական տոնացույցի համաձայն տարին բաժանվում է տոնական և պահոց օրերի: Պահոց 158 օրերի մեծ մասը կարճատև պահքեր են` օրապահքեր (չորեքշաբթի և ուրբաթ օրերը` ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի մատնության և չարչարանքների) և շաբաթապահքեր, իսկ առավել ժողովրդականություն վայելող և ամենաերկարատև պահքը Մեծ կամ Քառասնորդական պահքն է:

Ի՞նչ է պահքը: Առաջին իմաստով այն կամավոր ինքնազրկումն ու զսպվածությունն է սննդի նկատմամբ: Եկեղեցական ավանդության համաձայն` երեք տեսակի պահքեր գոյություն ունեն: Առաջինը սովորական պահքն է` կենդանական ծագում ունեցող սննդից (բացառությամբ մեղրի) և ոգելից խմիչքներից հրաժարումը: Երկրորդը սրբապահքն է` հրաժարումը նաև բուսական ծագման` ընդհուպ մինչև սոսկ աղուհացով սնվելը (Մեծ պահքի շրջանը կոչվում է նաև Աղուհացի շրջան): Երրորդը ծոմն է` միառժամանակ ընդհանրապես հրաժարումը սննդից և անգամ ջրից:

Կարելի է նկատի առնել պահքի օգտակարությունը նաև բժշկական տեսակետից, հատկապես Մեծի պահոց շրջանում, քանի որ գարնանամուտն առանց ճարպային, կենդանական սննդի անցկացնելը դրական ազդեցություն է ունենում օրգանիզմի վրա: Սակայն սխալ է այն մտայնությունը, թե պահքը սոսկ դիետա է` նիհարելու կամ որոշակի հիվանդություններից ձերբազատվելու համար: Պահքը չի սահմանափակվում միայն կենդանական սննդից հրաժարումով. այն առաջին հերթին հոգեկան ու բարոյական ամեն տեսակի ախտերից ու մոլություններից, մեղանչական մտքերից, խոսքերից ու գործերից մաքրվելն է, զղջմամբ ու ապաշխարությամբ աստվածահաճո և առաքինի կյանքին դառնալը: Պահոց շրջանում կարևոր է հոգևոր շնորնհների ու հատկապես եղբայրասիրության մեջ զորանալը, քանի որ, ինչպես Եզնիկ Կողբացին է ասում.«Մեկը կարող է կենդանու միս չուտել, բայց անընդհատ իր եղբոր միսը ծամել»: Այս պարագային կարևոր է նաև մեկ այլ ծայրահեղությունից զգուշանալը. պահք պահելը չպետք է պատճառ դառնա պահեցողության մեջ տկարացող մեր եղբայրակցին դատելու. «Ով ուտում է, թող չարհամարհի նրան, ով չի ուտում, իսկ ով չի ուտում, թող չդատի նրան, ով ուտում է» (Հռոմ.14:3):

Պահքի կարևորությունը առավել հարազատորեն ըմբռնելու համար պետք է ընդգծել այն հանգամանքը, որ այն օրինադրվել է դեռևս դրախտում, և Աստծու կողմից մարդուն տրված առաջին պատվիրանը եղել է հենց պահք պահելը. «Դրախտում ամէն ծառի պտուղներից կարող ես ուտել, բայց բարու եւ չարի գիտութեան ծառից մի կերեք, որովհետեւ այն օրը, երբ ուտէք դրանից, մահկահացու կդառնաք» (Ծննդ.2:16-17):

Իտարբերություն այլ եկեղեցիների, որոնք պարզապես թվակարգում են Մեծ պահքի 7 կիրակիները, Հայաստանյայց եկեղեցին սուրբգրային հիմք ունեցող յուրահատուկ անուններով ու խորհուրդներով է օժտել այդ կիրակիները: Դրանով նրանք կազմել են խորհրդանշական մի շղթա` արտացոլելով մարդու դրախտային կյանքի, պատվիրանազանցության ու անկման, աստվածորոնողության և աստվածային նախախնամությամբ փրկագործության ողջ ընթացքը:

Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ:

Պահքերի (բացառությամբ օրապահքերի) նախորդ օրերը կոչվում են «բարեկենդան», իսկ Մեծ Պահքին նախորդում է Բուն Բարեկենդանը: Բարի կենդանություն, այսինքն` բարի, անհոգ և երջանիկ կյանք. այս իմաստն է ամփոփված «բարեկենդան» անվան մեջ, որ առավելագույնս արտահայտված ենք տեսնում Բուն Բարեկենդանի խորհրդում, որը Մեծ Պահքի առաջին կիրակին է և պատկերում է մարդու դրախտային երանավետ կյանքը: Այս խորհուրդը երևում է անգամ սննդի օգտագործման մեջ, քանի որ Բուն Բարեկենդանը կենդանական և ճոխ ուտելիք գործածելու վերջին օրն է: Մեծ պահքի երկրորդ կիրակին կոչվում է Արտաքսման և խորհրդանշում է մարդու` դրախտից արտաքսվելը և Աստծո տեսությունից զրկվելը: Հենց սա է խորհրդանշում ողջ Մեծ Պահքի շրջանում եկեղեցիների վարագույրների փակ մնալը և Ս. Հաղորդությունից հավատացյալների անմասն մնալը: Երրորդ կիրակին կոչվում է Անառակի և մատնանշում է առ Աստված դառնալու և կորուսյալ դրախտը գտնելու կարեվորագույն նախապայմանը` ապաշխարանքը: Չորրորդ` Տնտեսի կիրակին, ուսուցանում է նյութական հարստության տնօրինման կերպի դերը հավիտենական փրկության կամ կորստյան մեջ: Հինգերորդ` Դատավորի կիրակին, պատգամում է հարատև աղոթքի անփոխարինելի նշանակությունը փրկության համար: Վերջին` Գալստյան կիրակին, ամփոփում է Քրիստոսի ինչպես Ա Գալստյան խորհուրդը, այնպես էլ Երկրորդ գալստյան խոստումը:

Մեծ Պահքին անմիջապես հաջորդող շաբաթը կոչվում է Ավագ Շաբաթ և ընդգրկում է Փրկչի երկրային կյանքի վերջին կարևորագույն իրողությունները` հաղթական մուտքը Երուսաղեմ (Ծաղկազարդ), Վերջին Ընթրիքը, Մատնությունը, Չարչարանքները, Խաչելությունը, Մահը, Թաղումը և ի վերջո հրաշափառ Հարությունը` Ս. Զատիկը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:35
Կադաստրի 21 գրասենյակ այսօր կաշխատի մինչև 18։00-ն
Չնայած նախատոնական օրերին աշխատանքային օրը մեկ ժամ շուտ ավարտելու իրավունքին, Կադաստրի կոմիտեի 41 գրասենյակներից 21-ն այսօր կաշխատի ինչպես...
Աղբյուր` Panorama.am
13:24
Սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը՝ «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով։ ...
Աղբյուր` Panorama.am
13:07
Ամենահաջողակ ռեփերն` ըստ Ֆորբսի
Forbes ամսագիրն առանձնացրել է ամենաբարձր վարձատրվող ռեփ և հիփ-հոփ կատարողներին: 2019 թվականի վարկանիշի առաջին հորիզոնականում Քանյե Ուեսթն է: Նրա...
Աղբյուր` Panorama.am
12:54
«Արձանագրված բոլոր մտահոգությունները կուսումնասիրվեն». ԿԳՄՍ-ն Ջերմուկում դասադուլի մասին
Վայոց ձորի մարզի որոշ դպրոցներում իրավիճակի թեժացման փորձերը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը մտահոգիչ է համարում։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:31
Հայաստանն ու Լիբանանը հետախուզական տեղեկատվություն կփոխանակեն
Հայաստանի և Լիբանանի պաշտպանության նախարարությունների միջև 2018 թվականի նոյեմբերին ստորaգրված համաձայնագիրը Հայաստանի խորհրդարանն արդեն...
Աղբյուր` Panorama.am
12:24
Օրինագծի ուժի մտնելու դեպքում՝ մինչև տարվա վերջ շուրջ 50 մլրդ գումար կվերադարձվի տնտեսությանը. ՊԵԿ նախագահ
ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրինագծով առաջարկվում է ավելացված արժեքի հարկի վերադարձման նորմը կիրառել...
Աղբյուր` Panorama.am
12:21
Տեղեկատվական պայքար Վանեցյանի հրաժարականի շուրջ. Մարինե Սուքիասյան
ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանի անսպասելի հրաժարականը եւ դրան հաջորդած հայտարարությունն իշխանություններին շոկային վիճակում են դրել: Սա չի լինում...
Աղբյուր` Panorama.am
12:13
ՄԻՊ-ը հրապարակել է Շիրակի ու Արագածոտնի ՁՊՎ-ներում արձանագրած խնդիրները
Մարդու իրավունքների պաշտպանն ամփոփել է Շիրակի և Արագածոտնի մարզերի ՁՊՎ-ների մշտադիտարկման արդյունքները
Աղբյուր` Panorama.am
12:04
Ջերմուկցիներ. Մենք հստակ մեսիջ ենք ուղարկում կառավարությանը
Ջերմուկում Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ փողոց դուրս եկած մարդկանց թիվն ավելանում է։ Ջերմուկցի դպրոցականների ու գործադուլ հայտարարած...
Աղբյուր` Panorama.am
12:02
Դավիթ Տոնոյանը չբացառեց Ադրբեջանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների փոխանակումն ԼՂ-ում գտնվող ադրբեջանցի դիվերսանտների հետ
Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը երեկ հանդիպել է Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի հայաստանյան ներկայացուցչի հետ, որի ժամանակ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:59
Ռուսաստանը Թուրքիային ուղևորատար ինքնաթիռների համատեղ արտադրության առաջարկ է արել
Ռուսաստանի «Միացյալ ավիաշինական կորպորացիայի» տնօրեն Յուրի Սլյուսարը հայտնել է, որ Ռուսաստանը և Թուրքիան կարող են համագործակցել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:48
Դերասան Բաբկեն Չոբանյանին շնորհվել է վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում
Անկախության տոնին ընդառաջ, թատերական արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
Նազելի Վարդանյան. Ամուլսարի շահագործման դեմ պայքարը կառավարությանն օգնելու համար է
էկոլոգիական իրավունքի մասնագետ Նազելի Վարդանյանը պնդում է՝ Ամուլսարի շահագործման վերաբերյալ բոլոր թույլտվությունները տրվել են օրենքի կոպիտ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:33
Հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու հարցը՝ ԱԺ արտահերթում
Խորհրդարանն այսօր արտահերթ նիստ է գումարել։ Օրակարգում ընդգրկված է մեկ հարց՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ և...
Աղբյուր` Panorama.am
11:22
ԱՄՆ-ը ու Արաբական լիգան հորդորում են Թեհրանին հրաժարվել Եմենի ապստամբներին աջակցելու քաղաքականությունից
Չնայած այն հանգամանքին, որ Եմենում հութի ցեղի ապստամբ մի խմբավորում է իր վրա վերցրել Սաուդյան Արաբիայի նավթամշակման գործարանների վրա իրականացված...
Աղբյուր` Panorama.am
11:17
Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները կհանդիպեն սեպտեմբերի 23-ին
Սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մեկնելու է Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ Գլխավոր Ասամբլեայի 74-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
11:14
Իրանի պատվիրակությանը թույլ է տրվել մեկնել Նյու Յորք
Այսօր Իրանի ԱԳ նախարար Ջավադ Զարիֆը կմեկնի Նյու Յորք՝ մասնակցելու ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեային այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը վիզաներ է տրամադրել ԱԳ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Ելիզավետա թագուհուն վրդովվեցրել են նախկին վարչապետ Քեմերոնի խոսքերը՝ հանրաքվեի վրա նրա ազդեցության մասին
Մեծ Բրիտանիայի Ելիզավետա 2-րդ թագուհին վրդովված է Միացյալ Թագավորության նախկին վարչապետ Դևիդ Քեմերոնի այն խոսքերից, որ նա կարող էր ազդել...
Աղբյուր` Panorama.am
11:05
Փաշինյանը ոստիկանության ղեկավար կազմին է ներկայացրել ոստիկանապետի պաշտոնակատարին
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ոստիկանության ղեկավար կազմին ներկայացրեց ՀՀ ոստիկանության պետի ժամանակավոր պաշտոնակատար, ոստիկանության գնդապետ Արման...
Աղբյուր` Panorama.am
11:03
Ահազանգ. Ծեծելով բերման են ենթարկել #սուտնիկոլ գրածի համար
«Մարդուն ծեծելով բերման են ենթարկել #սուտնիկոլ գրածի համար»,-տեղեկացնում  է «Խելքով» ֆեյսբուքյան էջը։ Գրառմանը նաև...
Աղբյուր` Panorama.am
11:00
Կիպրոս Մ-17 - Հայաստան Մ-17՝ 1։0
Հայաստանի Մ-17 հավաքականը հյուրընկալվելիս նվազագույն հաշվով զիջել է Կիպրոսի հասակակից ընտրանուն։ ՀՖՖ փոխանցմամբ՝ Լառնակայի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Գյումրու ողբերգությունը ֆիլմի հիմքում
«Նրա մասին կամ թե ինչպես նա չվախեցավ արջից»
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Ջերմուկում գործադուլ է և դասադուլ
Վայոց Ձորի  Ջերմուկ քաղաքի կրթահամալիրի աշակերտները դասադուլ են իրականացնում։ Այսօր քաղաքում նախատեսվում է մեծ հավաք՝ ընդդեմ Ամուլսարի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:42
Հայ-ամերիկյան հարաբերությունները զարգանալու լուրջ ներուժ ունեն. ԱՄՆ կոնգրեսականներ
Հայաստանն ու Միացյալ Նահանգները միմյանց են կապում ամուր մշակութային ու պատմական հարաբերություններ և հայ ժողովրդի ներդրումն ԱՄՆ-ի զարգացման...
Աղբյուր` Panorama.am
10:30
Իսրայելի ընդդիմադիր Բեննի Գանցը մերժել է Նեթանյահուի՝ կառավարություն կազմելու առաջարկը
Իսրայելի ընդդիմադիր Կահոլ Լավան, կամ ինչպես նրանց անվանում են «Կապույտ և սպիտակների» կուսակցության առաջնորդ Բեննի Գանցը, մերժել է...
Աղբյուր` Panorama.am
10:15
ՅՈՒՆԻՍԵՖ. Հայաստանում նախորդ տարի մինչև մեկ տարեկան 260 երեխա է մահացել
Աշխարհում յուրաքանչյուր 11 վայրկյանը մեկ հղի կին կամ նորածին երեխա է մահանում
Աղբյուր` Panorama.am
10:06
Իսրայել պետությունը ջերմորեն ողջունում է Հայաստանի որոշումը՝ Իսրայելում դեսպանություն բացելու վերաբերյալ
Իսրայելական մամուլը լայնորեն անդրադարձել է Իսրայելում դեսպանություն բացելու Հայաստանի կառավարության նախօրեին ընդունած որոշմանը
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
«Ժամանակ». Ո՞վ է նշանակվել ՌԴ-ում ՀՀ ոստիկանության ներկայացուցիչ
«Ժամանակ» թերթը գրում է. «Ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
10:00
«Իրատես». Փաշինյանի իշխանությունից ամենից շատ օգտվեց ՀԱԿ-ը
«Իրատես» թերթը գրում է. «Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունից ամենից շատ օգտվեց ՀԱԿ-ը։ Քաղաքական թատերաբեմից հեռացած այս ուժը...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ
16:37 19/09/2019

Երևանում քննարկում են ադրբեջանցի երկու դիվերսանտի փոխանակումը երկու հայ գերիների հետ

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}