Հասարակություն 09:31 04/03/2019 Հայաստան

Սկսվում է Մեծ Պահքը

Այսօրվանից մեկնարկում է Մեծ Պահքը։ Մեծ Պահքի շրջանը տևում է 48 օր` Բուն Բարեկենդանից մինչև Ս. Հարության (Զատկի) տոնի նախօրեն:

Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք: Պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:

Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անօգուտ է: «Սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում և չի հոգնում», - ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: «Լեռան քարոզում» Քրիստոս պահքի մասին ասում է. «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը: Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ» (Մատթ. 6:16-18): Մեր Տերը սովորեցնում է, թե ինչ ոգով է պետք այն կատարել: Ինչպես հիվանդությունն է ազդում մարմնի վրա, այնպես էլ մեղքն է ազդում հոգու վրա: Պահեցողությունը չէ, որ մեղքը քավում է: Աստված է քավիչը: Սակայն պահեցողությունը կարևոր է քավչարար այս սրբագործության մեջ: Զղջումը, աղոթքը, ապաշխարանքը հիմնական պայմաններն են Աստծո բուժիչ և քավիչ զորությունն ստանալու:

Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է անապատում Քրիստոսի քառասնօրյա աղոթքի, ծոմապահության և ապաշխարության շրջանը: Իր մկրտությունից հետո Հիսուս «հոգով անապատ առաջնորդվեց ու քառասուն օր փորձվեց սատանայից: Չկերավ ու չխմեց այն օրերին» (Ղուկ. 4:1-3): Հիսուս Իրեն ծոմապահության ենթարկեց մարդկային ցեղի փրկության համար, մարդկության փոխարեն Ինքն ապաշխարեց, որպեսզի բոլոր պահեցողություն անողների ապաշխարանքն իմաստ և իրականություն ստանան շնորհիվ Իր ծոմապահության: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց ևս մեկշաբաթյա շրջան` Ավագ շաբաթը: Այդ է պատճառը, որ քառասնօրյա կոչվող պահքը 48 օր է տևում:

Qahana.am-ը գրում է, որ Մեծ Պահքը կիսվում է միջինքով: Պահքն այդ օրը չեն ընդհատում: Պարզապես ժողովրդական սովորության համաձայն` այդ օրը բաղարջից պահոց գաթա են պատրաստում:

Մեծ Պահքի շրջանում վաղնջական կանոններով արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը: Սակայն Վազգեն Ա կաթողիկոսի շրջաբերականով խիստ անհրաժեշտության դեպքում թույլատրվեց պսակադրություն կատարել Մեծ Պահքի շաբաթ և կիրակի օրերին, բացառապես Ավագ շաբաթվա բոլոր օրերի:

Եկեղեցական տոնացույցի համաձայն տարին բաժանվում է տոնական և պահոց օրերի: Պահոց 158 օրերի մեծ մասը կարճատև պահքեր են` օրապահքեր (չորեքշաբթի և ուրբաթ օրերը` ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի մատնության և չարչարանքների) և շաբաթապահքեր, իսկ առավել ժողովրդականություն վայելող և ամենաերկարատև պահքը Մեծ կամ Քառասնորդական պահքն է:

Ի՞նչ է պահքը: Առաջին իմաստով այն կամավոր ինքնազրկումն ու զսպվածությունն է սննդի նկատմամբ: Եկեղեցական ավանդության համաձայն` երեք տեսակի պահքեր գոյություն ունեն: Առաջինը սովորական պահքն է` կենդանական ծագում ունեցող սննդից (բացառությամբ մեղրի) և ոգելից խմիչքներից հրաժարումը: Երկրորդը սրբապահքն է` հրաժարումը նաև բուսական ծագման` ընդհուպ մինչև սոսկ աղուհացով սնվելը (Մեծ պահքի շրջանը կոչվում է նաև Աղուհացի շրջան): Երրորդը ծոմն է` միառժամանակ ընդհանրապես հրաժարումը սննդից և անգամ ջրից:

Կարելի է նկատի առնել պահքի օգտակարությունը նաև բժշկական տեսակետից, հատկապես Մեծի պահոց շրջանում, քանի որ գարնանամուտն առանց ճարպային, կենդանական սննդի անցկացնելը դրական ազդեցություն է ունենում օրգանիզմի վրա: Սակայն սխալ է այն մտայնությունը, թե պահքը սոսկ դիետա է` նիհարելու կամ որոշակի հիվանդություններից ձերբազատվելու համար: Պահքը չի սահմանափակվում միայն կենդանական սննդից հրաժարումով. այն առաջին հերթին հոգեկան ու բարոյական ամեն տեսակի ախտերից ու մոլություններից, մեղանչական մտքերից, խոսքերից ու գործերից մաքրվելն է, զղջմամբ ու ապաշխարությամբ աստվածահաճո և առաքինի կյանքին դառնալը: Պահոց շրջանում կարևոր է հոգևոր շնորնհների ու հատկապես եղբայրասիրության մեջ զորանալը, քանի որ, ինչպես Եզնիկ Կողբացին է ասում.«Մեկը կարող է կենդանու միս չուտել, բայց անընդհատ իր եղբոր միսը ծամել»: Այս պարագային կարևոր է նաև մեկ այլ ծայրահեղությունից զգուշանալը. պահք պահելը չպետք է պատճառ դառնա պահեցողության մեջ տկարացող մեր եղբայրակցին դատելու. «Ով ուտում է, թող չարհամարհի նրան, ով չի ուտում, իսկ ով չի ուտում, թող չդատի նրան, ով ուտում է» (Հռոմ.14:3):

Պահքի կարևորությունը առավել հարազատորեն ըմբռնելու համար պետք է ընդգծել այն հանգամանքը, որ այն օրինադրվել է դեռևս դրախտում, և Աստծու կողմից մարդուն տրված առաջին պատվիրանը եղել է հենց պահք պահելը. «Դրախտում ամէն ծառի պտուղներից կարող ես ուտել, բայց բարու եւ չարի գիտութեան ծառից մի կերեք, որովհետեւ այն օրը, երբ ուտէք դրանից, մահկահացու կդառնաք» (Ծննդ.2:16-17):

Իտարբերություն այլ եկեղեցիների, որոնք պարզապես թվակարգում են Մեծ պահքի 7 կիրակիները, Հայաստանյայց եկեղեցին սուրբգրային հիմք ունեցող յուրահատուկ անուններով ու խորհուրդներով է օժտել այդ կիրակիները: Դրանով նրանք կազմել են խորհրդանշական մի շղթա` արտացոլելով մարդու դրախտային կյանքի, պատվիրանազանցության ու անկման, աստվածորոնողության և աստվածային նախախնամությամբ փրկագործության ողջ ընթացքը:

Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ:

Պահքերի (բացառությամբ օրապահքերի) նախորդ օրերը կոչվում են «բարեկենդան», իսկ Մեծ Պահքին նախորդում է Բուն Բարեկենդանը: Բարի կենդանություն, այսինքն` բարի, անհոգ և երջանիկ կյանք. այս իմաստն է ամփոփված «բարեկենդան» անվան մեջ, որ առավելագույնս արտահայտված ենք տեսնում Բուն Բարեկենդանի խորհրդում, որը Մեծ Պահքի առաջին կիրակին է և պատկերում է մարդու դրախտային երանավետ կյանքը: Այս խորհուրդը երևում է անգամ սննդի օգտագործման մեջ, քանի որ Բուն Բարեկենդանը կենդանական և ճոխ ուտելիք գործածելու վերջին օրն է: Մեծ պահքի երկրորդ կիրակին կոչվում է Արտաքսման և խորհրդանշում է մարդու` դրախտից արտաքսվելը և Աստծո տեսությունից զրկվելը: Հենց սա է խորհրդանշում ողջ Մեծ Պահքի շրջանում եկեղեցիների վարագույրների փակ մնալը և Ս. Հաղորդությունից հավատացյալների անմասն մնալը: Երրորդ կիրակին կոչվում է Անառակի և մատնանշում է առ Աստված դառնալու և կորուսյալ դրախտը գտնելու կարեվորագույն նախապայմանը` ապաշխարանքը: Չորրորդ` Տնտեսի կիրակին, ուսուցանում է նյութական հարստության տնօրինման կերպի դերը հավիտենական փրկության կամ կորստյան մեջ: Հինգերորդ` Դատավորի կիրակին, պատգամում է հարատև աղոթքի անփոխարինելի նշանակությունը փրկության համար: Վերջին` Գալստյան կիրակին, ամփոփում է Քրիստոսի ինչպես Ա Գալստյան խորհուրդը, այնպես էլ Երկրորդ գալստյան խոստումը:

Մեծ Պահքին անմիջապես հաջորդող շաբաթը կոչվում է Ավագ Շաբաթ և ընդգրկում է Փրկչի երկրային կյանքի վերջին կարևորագույն իրողությունները` հաղթական մուտքը Երուսաղեմ (Ծաղկազարդ), Վերջին Ընթրիքը, Մատնությունը, Չարչարանքները, Խաչելությունը, Մահը, Թաղումը և ի վերջո հրաշափառ Հարությունը` Ս. Զատիկը:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

22:58
Թորոսյան. Ընդհանուր կունենանք մոտ 1400 մահճակալ
«Այս պահին Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում կա մոտ 200 պացիենտ, ամեն պահի դուրս  գրումներ, ընդունումներ է տեղի ունենում,...
Աղբյուր` Panorama.am
20:57
ՄԻՊ. Շրջակա միջավայրի մասին տեղեկության տրամադրմանը վերաբերող օրինագիծը պարունակում է չհիմնավորված մերժման ռիսկեր
Մարդու իրավունքների պաշտպանի դիտարկմամբ Շրջակա միջավայրի նախարարության մշակած տեղեկատվության ազատության ոլորտին վերաբերող օրինագիծը պարունակում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:50
ՄԻՊ-ը Ռոբերտ Քոչարյանի խնդրով գրություն է հասցեագրել ՔԿՀ ղեկավարին
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի բուժհաստատությունից քրեակատարողական հիմնարկ տեղափոխելու վերաբերյալ փաստաբանների բողոքի հիման վրա Մարդու...
Աղբյուր` Panorama.am
20:47
ԱԳՆ մամուլի խոսնակը մեկնաբանել է Ադրբեջանի կողմից տարածվող ապատեղեկատվությունը
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակը մեկնաբանել է Ադրբեջանի կողմից տարածվող ապատեղեկատվությունը: Այս մասին տեղեկանում ենք ԱԳՆ պաշտոնական կայքից: ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:33
Ապրանքների գները թանկանում են, մեր համաքաղաքացիները հայտնվում են անելանելի վիճակում.Մելքումյան
Մարտի 29-ին «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը հրապարակեց հրատապ 7 առաջարկություն, որոնք այս օրերին առաջնահերթ պետք է...
Աղբյուր` Panorama.am
20:27
Վրաստանը նոր կանոններ է սահմանել երկրի տարածքով բեռնատարների տեղաշարժի համար
Պետական եկամուտների կոմիտեն տեղեկացնում է, որ Վրաստանը հրապարակել է երկրի տարածքով բեռնատարների տեղաշարժի կանոնակարգման վերաբերյալ ուղեցույց:...
Աղբյուր` Panorama.am
20:22
«Առաջնագծում» բուժաշխատողներ են․ ինչպես չկրկնել Իսպանիայի փորձը
Աշխարհի փորձը ցույց տվեց, որ առաջնագծում կանգնած բուժանձնակազմը բավականին անպաշտպան է, և Հայաստանը որոշակի ժամանակ ուներ պատրաստվելու համար: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
20:15
Ասկերանի շրջանում ախտահանիչ աշխատանքները շարունակվում են
Ասկերանի շրջանում նոր կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելելու ուղղությամբ իրականացվող ախտահանիչ աշխատանքները շարունակվում են:Այս մասին տեղեկացնում...
Աղբյուր` Panorama.am
20:08
Քննարկվել են տարբեր գյուղմթերքների արտադրության խթանման հետագա քայլերը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ կառավարությունում շարունակվել են քննարկումները՝ կորոնավիրուսի հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական...
Աղբյուր` Panorama.am
20:03
Պարետի որոշմամբ ԱԻՆ-ը մասնակցելու է բնակչության տեղաշարժի վերահսկմանը
ՀՀ պարետ, փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի որոշման համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնակչության տեղաշարժի սահմանափակումները վերահսկելու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:56
Առայսօր Արցախում նոր կորոնավիրուսային վարակի դեպք չի գրանցվել
Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունից տեղեկացնում են, որ առայսօր հանրապետությունում նոր կորոնավիրուսային վարակի (COVID-19) դեպք...
Աղբյուր` Panorama.am
19:50
Ժամանակավորապես սահմանափակում է ապրանքների արտահանումը ՀՀ-ից, այդ թվում` ԵԱՏՄ երկրներ.Պարետ
ՀՀ  պարետ Տիգրան Ավինյանը ընդունել է որոշում, որով ժամանակավորապես սահմանափակվում է ապրանքների արտահանումը Հայաստանի...
Աղբյուր` Panorama.am
19:44
ՏՄՊՊՀ-ն ներկայացրել է կոճապղպեղի թանկացման ուսումնասիրության արդյունքները
ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ «Նոր Զովք» սուպերմարկետների ցանցում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:39
Իսրայելոմ ՀՀ դեսպանությունը մշտապես կապի մեջ է այնտեղ գտնվող ուսանողների հետ.Նաղդալյան
Իսրայելում ՀՀ դեսպանությունը մշտապես կապի մեջ է այնտեղ գտնվող ուսանողների հետ: Այս մասին տեղեկանում ենք  ՀՀ ԱԳՆ պաշտոնական կայքից: ԱԳՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:33
Հայաստանի 12 քրեակատարողական հիմնարկներում պահվում է 2 հազար 258 անձ. Բադասյան
ՀՀ Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը ֆեյսբուքյան էջում անդրադարել է ՔԿՀ-ներում պահվող անձանց առողջությանը:  «ՔԿՀ-ներում...
Աղբյուր` Panorama.am
19:28
ՇՄ նախարարության պարզաբանումը «Տեղեկատվության ազատության մասին» օրենքում լրացումների օրինագծի վերաբերյալ
Շրջակա միջավայրի նախարարությունը պարզաբանում է տարածել «Տեղեկատվության ազատության մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու...
Աղբյուր` Panorama.am
19:22
COVID-19 -ի հաշվին մուտքագրվել է ավելի քան 864,5 մլն դրամ
 ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ 17.03.2020թ. գանձապետարանում բացված «Ֆիզիկական անձանց և կազմակերպությունների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:18
Թուրքիայի ԶՈՒ-ն 4 քուրդ զինյալի է սպանել Սիրիայի հյուսիս-արևելքում
Թուրքիայի զինուժը Սիրիայի հյուսիս-արևելքում, որտեղ իրականացրել է «Խաղաղության ակունք» ռազմական օպերացիան, 4 քուրդ զինյալի է սպանել։...
Աղբյուր` Panorama.am
19:12
«Դոմոդեդովո» օդանավակայանում գտնվում են մոտ 25 ՀՀ քաղաքացիներ.դեսպանություն
 Մոսկվայի «Դոմոդեդովո» օդանավակայանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիների հետ կապված իրավիճակի վերաբերյալ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունից ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:06
«Գառնի-Երևան» ջրատարի վրա պլանային աշխատանքներով պայմանավորված մեկ օր որոշ համայքներում ջուր չի լինի
Ապրիլի 6-ին ժամը 10.00-ից մինչև ապրիլի 07-ը ժամը 10.00-ն կդադարեցվի մի շարք տարածքների ջրամատակարարումը
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Օգնություն կտրամադրվի փախստական 48 մարզիկներին.ՄՕԿ
ՄՕԿ-ի մարզիկների հանձնաժողովը հայտնել է, որ բոլոր մարզիկ -մարզուհիներն իրենց ուշադրության կենտրոնում են նույնիսկ բացառիկ իրավիճակներում, այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:54
Հնարավոր է անցկացվի շախմատի առցանց մրցաշար
Շախմատի աշխարհի չեմպիոն նորվեգացի Մագնուս Կառլսենը կազմակերպում է գերմրցաշար ՝ համաշխարհային վարկանիշային աղյուսակի առաջին ութնյակի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
ԱԳՆ-ում և արտերկրում ՀՀ դիվանագիտական ծառայության մարմիններում գործում են թեժ գծեր
Նոր տիպի կորանավիրուսով պայմանավորված իրավիճակում ՀՀ ԱԳՆ-ում և արտերկրում ՀՀ դիվանագիտական ծառայության մարմիններում գործում են թեժ գծեր։ Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
18:40
Լիոնել Մեսսիի ինքնաթիռն արտակարգ վայէջք է կատարել
Մասնավոր ինքնաթիռը, որով մշտապես թռչում է իսպանական «Բարսելոնայի» արգենտինացի  ֆուտբոլիստ Լիոնել Մեսին, անսարքության պատճառով...
Աղբյուր` Panorama.am
18:32
Մարզպետ. Արարատի մարզում կա կորոնավիրուսային հիվանդության 158 հաստատված դեպք
Արարատի մարզպետ Գարիկ Սարգսյանը տեղեկացնում է, որ ապրիլի 2-ի դրությամբ Արարատի մարզում ունենք կորոնավիրուսային հիվանդության 158 հաստատված դեպք,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:24
Դունյա Միյատովիչ․Ցավոք, որոշ կառավարություններ օգտագործում են այս հրամայականը որպես պատրվակ
Եվրոպայի խորհրդի Մարդու իրավունքների հանձնակատար Դունյա Միյատովիչը հանդես է եկել հայտարարությամբ, ասելով, որ կորոնավիրուսի առաջացրած առողջության...
Աղբյուր` Panorama.am
18:20
Կորոնավիրուս է հայտնաբերվել նաև բեռնատարի օտարերկրացի վարորդի մոտ
Առողջապահական ու աշխատանքի տեսչական մարմնի ղեկավարը Հակոբ Ավագյանին այսօր Հայկական միասնական տեղեկատվական կենտրոնում լրագրողները տեղեկացրեցին,...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Արամ Վարդևանյան. Պետք է սեղմ ժամկետում վերանայել կալանավորումներն ու կիրառել գրավ
Կալանավորվածի՝ փաստացի անմեղ անձի կորոնավիրուսով վարակման փաստն առաջացնելու է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի, ԵԽ առջև ստանձնած պարտականությունների խախտում
Աղբյուր` Panorama.am
18:07
Զոհրաբյանն ու Բադասյանը քննարկել են ապօրինի ծագման գույքի բռնագանձման վերաբերյալ նախագիծը
Փաստաբանների պալատի և Արդարադատության նախարարության ներկայացուցիչների միջև հեռավար հարթակի միջոցով տեղի է ունեցել քննարկում «Ապօրինի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:02
ԱԶԲ. 2020 թ-ին ՀՀ-ում տնտեսական աճը կորոնավիրուսի պատճառով կդանդաղի մինչև 2.2%
Այօսր լույս է տեսել Ասիական զարգացման բանկի գլխավոր տնտեսական հրապարակումը՝ «Ասիայի զարգացման հեռանկարներ 2020»-ը, որի ...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան
15:50 29/02/2020

Հայրս ոչ մի առնչություն չունի «Մարտի 1»-ի զոհերի հետ. Լևոն Քոչարյան

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}