Քաղաքական 12:30 22/03/2019 Աշխարհում

Միջազգային իրավունքը ևս մեկ բարձունք հանձնեց Դոնալդ Թրամփին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շարունակում է Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան քաղաքականության վերանայման գործընթացը։ Երուսաղեմն Իսրայելի մայրաքաղաք ճանաչելուց և պաղեստինցիներին օգնությունը կրճատելուց հետո, այս անգամ նա անդրադարձել է Գոլանի բարձունքների խնդրին։ Երեկ հրապարակված թվիթում նախագահ Թրամփը հայտարարել է․ «52 տարի հետո արդեն ժամանակն է, որ Միացյալ Նահանգները ամբողջապես ճանաչի Իսրայելի ինքնիշխանությունը Գոլանի բարձունքների նկատմամբ, ինչը վճռական ռազմավարական և անվտանգային կարևորություն ունի Իսրայելի պետության և տարածաշրջանային կայունության համար»։

Ընդամենը 1800կմ քառակուսի մակերես ունեցող Գոլանի բարձունքները կարևոր ռազմավարական նշանակության տարածք է Իսրայելի և Սիրաիայի միջև։ Այն իսրայելական զորքերը Սիրիայից գրավել են 1967թ. պատերազմում։ 1973թ. Սիրիան անհաջողությամբ փորձեց հետ վերցնել այդ տարածքը։ 1981թ. Իսրայելը միակողմանիորեն իրեն միացրեց Գոլանի բարձունքները, ինչը միջազգայանորեն չի ճանաչվել։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 497 բանաձևով դատապարտվում է այս քայլը։

Բարձունքները Սիրիայի մայրաքաղաքից 60կմ հեռավորության վրա են և թույլ են տալիս հետևելու սիրիական զորքի տեղաշարժերին։ Բացի այդ դրանք ջրի կարևոր աղբյուր են ջրազուրկ այդ տարածաշրջանում։

Գոլանի բարձունքների հարցը իսրայելա-սիրիական բանակցություններում կենտրոնական խնդիր է։ Սիրիական կողմի պահանջն է, որ ցանկացած խաղաղ համաձայնագիր պետք է ներառի Գոլանի ամբողջական վերադարձ։ 1999-2000թթ. ԱՄՆ միջնորդությամբ տեղի ունեցող բանակցություններում Իսրայելի վարչապետը առաջարկում էր մասանակի վերադարձ։ Սիրիական պատերազմի սկսումից ի վեր բանակությունները դադարեցվել են։

Թրամփի կողմից Գոլանի բարձունքները որպես Իսրայելի ինքնիշխանության տակ գտնվող տարածքի ճանաչումը ոչ միայն հակասում է ԱՄՆ նախկին քաղաքականությանը, այլ նաև խնդրի վերաբերյալ միջազգային կոնսենսուսին։ Սակայն դա այնքան էլ անակնկալ չէր և այդպիսին կարելի է համարել միայն ժամանակի առումով։ Այն, որ ԱՄՆ գնալու է այս քայլին, արդեն ուրվագծվում էր անցած տարի, երբ նոյեմբերին ԱՄՆ-ն առաջին անգամ դեմ քվեարկեց Գոլանի բարձունքների օկուպացիան դատապարտող ՄԱԿ-ի ԳԱ տարեկան բանաձևին։ Մինչ այդ ԱՄՆ-ը ձեռնպահ էր մնում։

Շատերն այն կարծիքին են, որ Թրամփի կողմից ընտրված ժամանակը կապված է ապրիլին կայանալիք իսրայելական խորհրդարանական ընտրությունների հետ։ Գործող վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուին կոշտ մրցակցություն է սպասվում, և ԱՄՆ-ը նախագահի այս քայլը դիտարկվում է որպես նրան մեծ աջակցություն։

Իսրայելի վարչապետը լուրի մասին տեղեկացավ այն ժամանակ, երբ հանդիպման էր Երուսաղեմ ժամանած ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի հետ, և շտապեց թվիթերով շնորհակալություն հայտնել Թրամփին։

«Այն ժամանակ, երբ Իրանը ձգտում է Սիրիան օգտագործել որպես Իսրայելին ոչնչացման հարթակ, նախագահ Թրամփը քաջությամբ ճանաչեց Իսրայելի սուվերենությունը Գոլանի բարձունքների նկատմամբ։ Շնորհակալություն Նախագահ Թրամփ»,- գրել էր Նեթանյահուն։

Ճիշտ է՝ Թրամփի թվիթը, ըստ էության, տեղում բան չի փոխում, քանի որ այժմ չկան բանակցություններ և ոչ ոք չէր էլ սպասում, որ Իսրայելը այդ տարածքները կվերադարձնի, բայց այն ունի խորհրդանշական բնույթ և կարող է նաև որոշակի նախադեպ լինել։ Այս որոշման քննադատները պնդում են, որ դա կարևորագույն միջազգային սկզբունքի խախտում է՝ դրանով հաստատվում է բռնի ուժով տարածքի բռնագրավումը։ Բացի այդ որոշ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ այս կերպ Թրամփը զրկվելու է բարոյական իրավունքից քննադատելու Ռուսաստանին՝ նույն կերպ Ղրիմի հետ վարվելու համար։

ԱՄՆ նախագահի այս քայլը պետք է դիտարկել ինչպես նրա՝ Իսրայելի նկատմամբ վարած քաղաքականության, այնպես էլ ավելի գլոբալ, միջազգային հարաբերություններում ԱՄՆ դերակատարման վերաիմաստավորման քաղաքականության համատեքստում։ Նման ռադիկալ նախաձեռնությունները, ինչքան էլ որ իրավական, նոմինալ տեսակետից անընդունելի լինեն, փաստացի ամրագրում են առկա իրավիճակը, որը երկար տարիներ հնարավոր չէ դուրս բերել փակուղուց, և գուցե հնարավորությունների նոր դուռ բացեն ձգձգված հիմնախնդրի կարգավորման համար։ Հարցն այն է՝ ո՞ւմ օգտին կլինի այն և ինչքանով արդարացի։ Այստեղ անհրաժեշտ կլինի Թրամփի ինքնագովազդած բիզնեսմենի տաղանդը՝ հասնելու բոլորի համար ընդունելի համաձայնության։

Մյուս կողմից այս լոկալ թվացող քայլերը իդեալականորեն տեղավորվում են Թրամփի գլոբալ մոտեցման շրջանակներում, նրա պատկերացրած աշխարհում, որտեղ առաջնային է պետությունը՝ իր եսասիրական շահերով, և միջազգային նորմերն ու սկզբունքները դատարկ խոսքեր են, որոնք ծառայում են էլի այդ նույն շահերին։ Գուցե շատերը համաձայնեն այս վերջին պնդման հետ։

Ոչ ոք չի վիճարկում ազգային շահի կարևորությունը, բայց դրանք խաղաղ, ոչ բռնի մեթոդներով ներկայացնելու և պաշտպանելու կանոններ ու ինստիտուտներ կան, որ վերջին հարյուրամյակում ստեղծել է մարդկությունը։ Եվ դրանց շարունակական արհամարումը, հատկապես համակարգի առաջար լիբերալ-ժողովրդավարական պետության կողմից, կարող են անվտանգության հետ կապված լուրջ խնդիրներ ստեղծել ու առաջին հերթին միջին ու փոքր պետությունների համար։

Ինչ վերաբերում է ԼՂ հակամարտության համատեքստում այս դրվագում զուգահեռներ փնտրելու գայթակղությանը, պետք է նշել, որ չնայած առերևույթ որոշ նմանությունների, յուրաքանչյուր դեպք ունի իր առանձնահատկությունները։ Իսրայելա-ամերիկյան հարաբերությունները առանձնահատուկ են, և այդ տարածաշրջանում Դոնալդ Թրամփի վարած քաղաքականությունը գրեթե անհնար է արտածել մեր տարածաշրջանի վրա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

21:44
Ախալքալաքում անկարգություններ են, կան տուժածներ (Lրացված)
23:08 «Հետք»-ի փոխանցմամբ, միջադեպի մասնակիցների, տուժածների թվում հայեր կան։ «Ախալքալաքի բնակիչները...
Աղբյուր` Panorama.am
20:00
Հայաստանում պաղպաղակի արտադրությունը նվազել է
ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2020 թվականի հունվար-հունիսին հանրապետությունում արտադրվել է  7 մլն 792.3 հազար լիտր...
Աղբյուր` Panorama.am
19:45
Թրամփը հայտարարել է, որ կարող է կասեցնել ԱՄՆ-ում աշխատավարձի հարկերի հավաքագրումը
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մտադիր է առաջիկա օրերին հրամաններ ստորագրել, որոնցով կկասեցվի ԱՄՆ-ում աշխատավարձի հարկերի հավաքագրումը, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
19:30
Սևամորթ քաղաքական գործիչը պահանջել է վաճառքից հանել «նեգր» գրառմամբ կոշիկները
Մեծ Բրիտանիայի պառլամենտի անդամ Դեյվիդ Լամին «Amazon» կայքում գտել է կոշիկ, որի նկարագրության բաժնում գրված է եղել...
Աղբյուր` Panorama.am
19:23
«Ձայն հանի, բժիշկ, քո սպիտակ խալաթի վրա ոտքեր են սրբում»
Երկակի զգացմունք ունեցա, երբ իմացա Մհեր Դավիդյանցի աշխատանքից ազատման մասին։ Երբ փետրվար-մարտ ամիսներին տրորում, վարկաբեկում,  ռեպրեսիաների...
Աղբյուր` Panorama.am
19:15
Երկուշաբթի օրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, օգոստոսի 10-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
19:08
ՇՎՏՄ-ն կասեցումներ է կատարել Կոտայքի մարզում
Այսօր՝ օգոստոսի 8-ին, ՀՀ շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինն իրականացրել է կասեցման գործընթացներ Կոտայքի մարզի մի քանի բնակավայրերում,...
Աղբյուր` Panorama.am
19:00
Բժշկի խորհուրդները հիպերտոնիկ հիվանդություն ունեցողներին
ՌԴ Առողջապահության նախարարության կանխարգելիչ բժշկության պետական հետազոտական կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Գալինա Խոլմոգորովան հայտնել է, թե ինչ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:52
Էրեբունի և Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջաններում ստուգումներ են անցկացվել
ՀՀ քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները՝ համագործակցելով ՀՀ ոստիկանության ծառայության տարբեր...
Աղբյուր` Panorama.am
18:45
Հոգեբանը հայտնել է՝ ինչպես պետք է պատշաճ կազմակերպել հեռավար աշխատանքը
Հեռավար կարգով աշխատելիս խորհուրդ է տրվում արթնանալ աշխատանքային օրվա մեկնարկից 45-50 րոպե առաջ, գրում է «Գազետա.ռու»-ն՝...
Աղբյուր` Panorama.am
18:38
«Մանչեսթեր Սիթիի» ֆուտբոլիստ Դե Բրյունը գերազանցել է Արշավինի Չեմպիոնների լիգայի ռեկորդը
«Մանչեսթեր Սիթիի» կիսապաշտպան Կևին Դե Բրյունը նոր ռեկորդ է սահմանել Մադրիդի «Ռեալի» դեմ խաղում, փոխանցում է...
Աղբյուր` Panorama.am
18:30
Գիտնականները հավանական են համարում Մարսում քարանձավների առկայությունը
Պադուայի և Բոլոնիայի համալսարանների իտալացի գիտնականները կասկածում են, որ «Լուսնի» և «Մարսի» վրա հսկա քարանձավներ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:15
Ախալցիխե-Ախալքալաք ճանապարհահատվածը գտնվում է անմխիթար վիճակում
Ախալքալաք քաղաքից մինչև «Կորխիս ծղալի» կամուրջ Ախալցիխե-Ախալքալաք մայրուղու 6-7 կիլոմետրանոց ճանապարհահատվածը գտնվում է քարուքանդ...
Աղբյուր` Panorama.am
18:09
Երկուշաբթի Երևանի բազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ պլանային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. օգոստոսի...
Աղբյուր` Panorama.am
18:00
Սարրին հեռացավ «Յուվենտուս»-ից
Թուրինի «Յուվենտուսի» գլխավոր մարզիչ Մաուրիցիո Սարրին հրաժարական է ներկայացրել թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնից։ Լուրը հրապարակել է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:54
«Falcon 9» հրթիռը 57 արբանյակներով արձակվել է տիեզերք
Ամերիկյան «SpaceX» ընկերությունն արձակել  է «Falcon 9» մեկնարկային մեքենան՝ 57 «Starlink»...
Աղբյուր` Panorama.am
17:48
Ռուբեն Հակոբյան. Ընդդիմադիր Փաշինյանը փրփրադեզ բերանով ու ճղճղան ձայնով մարդաշատ խառնամբոխին կոչ կաներ
ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Ակունք» քաղաքական վերլուծությունների կենտրոնի ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրում է....
Աղբյուր` Panorama.am
17:42
Սևանի ափամերձ տարածքներում 3.800 շինություններ ենթակա են ապամոնտաժման և քանդման. Ռոմանոս Պետրոսյան
«Սեւան» ազգային պարկի տարածքում՝ Սեւանա լճի ափամերձ գոտում ունենք ապօրինի հողազավթումների և ինքնակամ կառուցապատումների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:36
Ասորիները հայերի վրա ամենամեծ ազդեցություն թողած ժողովուրդներից են. Ստեփան Դանիելյան
Լիբանանի ասորիներ մասին առաջացած բանավեճի առիթով մի քանի խոսք էլ ես ասեմ, ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը։ Նա գրել...
Աղբյուր` Panorama.am
17:30
Ինչո՞ւ չի կարելի ընթրիքից հրաժարվել
Չինական ոչ պետական ինտերնետային ռեսուրսի հեղինակ, գիտնական Պյաո Սյաոն բացատրել է, թե ինչու է վնասակար ընթրիքից հրաժարվելը, հայտնում է news.ru-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am
17:24
Պարենի համաշխարհային գները բարձրացել են
Սննդամթերքի համաշխարհային գները երկրորդ ամիսն անընդմեջ աճում են: Սննդամթերքի գների ինդեքսը հուլիսին հասել է 94,2 կետի, ինչը 1,2 տոկոսով ավելի է,...
Աղբյուր` Panorama.am
17:18
Նորավանքում արձանագրվել են խախտումներ, կազմվել արձանագրություններ
ՀՀ պարետի որոշման պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով օգոստոսի 8-ին ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի ու ՀՀ ոստիկանության...
Աղբյուր` Panorama.am
17:12
Փաշինյանը պահանջել է հերքել իր պապու՝ դավաճան լինելու մասին տեղեկատվությունը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նամակ է ուղարկել Politik.am կայքի խմբագիր Բորիս Մուրազիին՝ պահանջելով հերքել իր պապու դավաճան լինելու մասին...
Աղբյուր` Panorama.am
17:07
Բեյրութի պայթյունի հետևանքով մահացել է հայ միանձնուհի Սոֆի Խոսրովյանը
Օգոստոսի 4-ին տեղի ունեցած Բեյրութի հուժկու պայթյունի հետևանքով մահացած 13 հայերից մեկը միանձնուհի Սոֆի Խոսրովյանն է: Այդ մասին հայտնում է...
Աղբյուր` Panorama.am
17:00
Եվրամիությունը ներկայացրել է Ղրիմի բնակիչներին մուտքի վիզա տրամադրելու կարգը
Ռուսաստանում ԵՄ դեսպան Մարկուս Էդերերը ասել է, որ Ղրիմում թողարկված ռուսական անձնագրերը չեն ընդունվում Շենգենյան վիզա ստանալու համար դիմելիս:...
Աղբյուր` Panorama.am
16:53
Արտաքին աշխարհը շարունակում է աջակցել Հայաստանին՝ COVID-19-ի համավարակի հաղթահարման գործում
ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությունը, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը և ՀՀ առողջապահության նախարարությունը մեկնարկում են համագործակցության նոր փուլ՝ ուղղված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:44
Կառավարությունը 2,8 մլն դոլարի մաքսային արտոնություն է տրամադրել Երևանում ՋԷԿ-ի կառուցման համար
ՀՀ կառավարությունը 2.8 մլն դոլարի մաքսային արտոնություն է տրամադրել Երևանում նոր ՋԷԿ-ի կառուցման համար, ինչպես նաև նախագիծն իրականացնելու համար...
Աղբյուր` Panorama.am
16:32
Լուկաշենկոն խնդրել է ֆերմերներին չբերել ընտրություններին քվեարկելու
Բելառուսի Նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Մինսկի շրջանի նահանգապետ Ալեքսանդր Տուրչինին խնդրել է ֆերմերներին չկտրել աշխատանքից հանուն...
Աղբյուր` Panorama.am
16:20
Վիրուսոլոգը հայտնել է՝ ում է հակացուցված կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութը
Ռուսաստանի համաճարակաբանության և մանրէաբանության ազգային հետազոտական կենտրոնի պրոֆեսոր Գամալեյ Անատոլի Ալթշտեյնը հայտնել է, թե ում է հակացուցված...
Աղբյուր` Panorama.am
16:08
Չինաստանում «մարդասպան» վիրուս է հայտնվել
Չինաստանում տարածվում է վիրուսի մի տեսակ, որը կարող է ճակատագրական հետևանք ունենալ մարդու համար, փոխանցում է «Գազետա.ռու»-ն։...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Ցուցադրվեցին  ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները
15:41 21/07/2020

Ցուցադրվեցին ԶՈՒ ստորաբաժանումների կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ների մնացորդները

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}