Քաղաքական 12:30 22/03/2019 Աշխարհում

Միջազգային իրավունքը ևս մեկ բարձունք հանձնեց Դոնալդ Թրամփին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շարունակում է Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան քաղաքականության վերանայման գործընթացը։ Երուսաղեմն Իսրայելի մայրաքաղաք ճանաչելուց և պաղեստինցիներին օգնությունը կրճատելուց հետո, այս անգամ նա անդրադարձել է Գոլանի բարձունքների խնդրին։ Երեկ հրապարակված թվիթում նախագահ Թրամփը հայտարարել է․ «52 տարի հետո արդեն ժամանակն է, որ Միացյալ Նահանգները ամբողջապես ճանաչի Իսրայելի ինքնիշխանությունը Գոլանի բարձունքների նկատմամբ, ինչը վճռական ռազմավարական և անվտանգային կարևորություն ունի Իսրայելի պետության և տարածաշրջանային կայունության համար»։

Ընդամենը 1800կմ քառակուսի մակերես ունեցող Գոլանի բարձունքները կարևոր ռազմավարական նշանակության տարածք է Իսրայելի և Սիրաիայի միջև։ Այն իսրայելական զորքերը Սիրիայից գրավել են 1967թ. պատերազմում։ 1973թ. Սիրիան անհաջողությամբ փորձեց հետ վերցնել այդ տարածքը։ 1981թ. Իսրայելը միակողմանիորեն իրեն միացրեց Գոլանի բարձունքները, ինչը միջազգայանորեն չի ճանաչվել։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 497 բանաձևով դատապարտվում է այս քայլը։

Բարձունքները Սիրիայի մայրաքաղաքից 60կմ հեռավորության վրա են և թույլ են տալիս հետևելու սիրիական զորքի տեղաշարժերին։ Բացի այդ դրանք ջրի կարևոր աղբյուր են ջրազուրկ այդ տարածաշրջանում։

Գոլանի բարձունքների հարցը իսրայելա-սիրիական բանակցություններում կենտրոնական խնդիր է։ Սիրիական կողմի պահանջն է, որ ցանկացած խաղաղ համաձայնագիր պետք է ներառի Գոլանի ամբողջական վերադարձ։ 1999-2000թթ. ԱՄՆ միջնորդությամբ տեղի ունեցող բանակցություններում Իսրայելի վարչապետը առաջարկում էր մասանակի վերադարձ։ Սիրիական պատերազմի սկսումից ի վեր բանակությունները դադարեցվել են։

Թրամփի կողմից Գոլանի բարձունքները որպես Իսրայելի ինքնիշխանության տակ գտնվող տարածքի ճանաչումը ոչ միայն հակասում է ԱՄՆ նախկին քաղաքականությանը, այլ նաև խնդրի վերաբերյալ միջազգային կոնսենսուսին։ Սակայն դա այնքան էլ անակնկալ չէր և այդպիսին կարելի է համարել միայն ժամանակի առումով։ Այն, որ ԱՄՆ գնալու է այս քայլին, արդեն ուրվագծվում էր անցած տարի, երբ նոյեմբերին ԱՄՆ-ն առաջին անգամ դեմ քվեարկեց Գոլանի բարձունքների օկուպացիան դատապարտող ՄԱԿ-ի ԳԱ տարեկան բանաձևին։ Մինչ այդ ԱՄՆ-ը ձեռնպահ էր մնում։

Շատերն այն կարծիքին են, որ Թրամփի կողմից ընտրված ժամանակը կապված է ապրիլին կայանալիք իսրայելական խորհրդարանական ընտրությունների հետ։ Գործող վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուին կոշտ մրցակցություն է սպասվում, և ԱՄՆ-ը նախագահի այս քայլը դիտարկվում է որպես նրան մեծ աջակցություն։

Իսրայելի վարչապետը լուրի մասին տեղեկացավ այն ժամանակ, երբ հանդիպման էր Երուսաղեմ ժամանած ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոյի հետ, և շտապեց թվիթերով շնորհակալություն հայտնել Թրամփին։

«Այն ժամանակ, երբ Իրանը ձգտում է Սիրիան օգտագործել որպես Իսրայելին ոչնչացման հարթակ, նախագահ Թրամփը քաջությամբ ճանաչեց Իսրայելի սուվերենությունը Գոլանի բարձունքների նկատմամբ։ Շնորհակալություն Նախագահ Թրամփ»,- գրել էր Նեթանյահուն։

Ճիշտ է՝ Թրամփի թվիթը, ըստ էության, տեղում բան չի փոխում, քանի որ այժմ չկան բանակցություններ և ոչ ոք չէր էլ սպասում, որ Իսրայելը այդ տարածքները կվերադարձնի, բայց այն ունի խորհրդանշական բնույթ և կարող է նաև որոշակի նախադեպ լինել։ Այս որոշման քննադատները պնդում են, որ դա կարևորագույն միջազգային սկզբունքի խախտում է՝ դրանով հաստատվում է բռնի ուժով տարածքի բռնագրավումը։ Բացի այդ որոշ փորձագետներ այն կարծիքին են, որ այս կերպ Թրամփը զրկվելու է բարոյական իրավունքից քննադատելու Ռուսաստանին՝ նույն կերպ Ղրիմի հետ վարվելու համար։

ԱՄՆ նախագահի այս քայլը պետք է դիտարկել ինչպես նրա՝ Իսրայելի նկատմամբ վարած քաղաքականության, այնպես էլ ավելի գլոբալ, միջազգային հարաբերություններում ԱՄՆ դերակատարման վերաիմաստավորման քաղաքականության համատեքստում։ Նման ռադիկալ նախաձեռնությունները, ինչքան էլ որ իրավական, նոմինալ տեսակետից անընդունելի լինեն, փաստացի ամրագրում են առկա իրավիճակը, որը երկար տարիներ հնարավոր չէ դուրս բերել փակուղուց, և գուցե հնարավորությունների նոր դուռ բացեն ձգձգված հիմնախնդրի կարգավորման համար։ Հարցն այն է՝ ո՞ւմ օգտին կլինի այն և ինչքանով արդարացի։ Այստեղ անհրաժեշտ կլինի Թրամփի ինքնագովազդած բիզնեսմենի տաղանդը՝ հասնելու բոլորի համար ընդունելի համաձայնության։

Մյուս կողմից այս լոկալ թվացող քայլերը իդեալականորեն տեղավորվում են Թրամփի գլոբալ մոտեցման շրջանակներում, նրա պատկերացրած աշխարհում, որտեղ առաջնային է պետությունը՝ իր եսասիրական շահերով, և միջազգային նորմերն ու սկզբունքները դատարկ խոսքեր են, որոնք ծառայում են էլի այդ նույն շահերին։ Գուցե շատերը համաձայնեն այս վերջին պնդման հետ։

Ոչ ոք չի վիճարկում ազգային շահի կարևորությունը, բայց դրանք խաղաղ, ոչ բռնի մեթոդներով ներկայացնելու և պաշտպանելու կանոններ ու ինստիտուտներ կան, որ վերջին հարյուրամյակում ստեղծել է մարդկությունը։ Եվ դրանց շարունակական արհամարումը, հատկապես համակարգի առաջար լիբերալ-ժողովրդավարական պետության կողմից, կարող են անվտանգության հետ կապված լուրջ խնդիրներ ստեղծել ու առաջին հերթին միջին ու փոքր պետությունների համար։

Ինչ վերաբերում է ԼՂ հակամարտության համատեքստում այս դրվագում զուգահեռներ փնտրելու գայթակղությանը, պետք է նշել, որ չնայած առերևույթ որոշ նմանությունների, յուրաքանչյուր դեպք ունի իր առանձնահատկությունները։ Իսրայելա-ամերիկյան հարաբերությունները առանձնահատուկ են, և այդ տարածաշրջանում Դոնալդ Թրամփի վարած քաղաքականությունը գրեթե անհնար է արտածել մեր տարածաշրջանի վրա։



Աղբյուր` Panorama.am
Share |

Հարակից հրապարակումներ`

Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

18:31
Տիգրան Մանսուրյան. Երգ, երաժշտություն ու բանաստեղծություն
«Երգի վերածված բանաստեղծություններ և բանաստեղծությունից ծնված երգեր»
Աղբյուր` Panorama.am
18:18
ՔԿ-ն մանրամասներ է հաղորդում ինքնահրկիզման սպառնալիքով կառավարության դիմաց եկած կնոջ որդու գործից
Հակոբ Երանոսյանը մարմնական վնասվածքներն ստացել է 2019թ. ապրիլի 22-ին տեղի ունեցած ինքնավթարի հետևանքով
Աղբյուր` Panorama.am
18:14
«Հակոբ, գիտե՞ս, թե Ստեփանակերտն ինչու է այդքան մաքուր» կամ իմ ծնունդին աղբ նվիրեք
Երևանի Բուսաբանական այգում երեկ անսովոր եռուզեռ էր։ Վանաձորցի Հակոբ Մկոյանի ծննդյան տարեդարձի հյուրերը հոբելյարին նվեր էին պատրաստում։ Բանն...
Աղբյուր` Panorama.am
18:08
Հայտարարվում է մինչև 35 տարեկան բժիշկների զորակոչ
Կառավարությունն այսօր նիստում ընդունեց «Պահեստազորի սպայական կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության 2019 թվականի զորակոչ հայտարարելու և...
Աղբյուր` Panorama.am
18:03
Կառավարությունը հավանություն տվեց «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» նախագծին
Կառավարությունը հավանություն է տրվել «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին և հարակից օրենքների...
Աղբյուր` Panorama.am
17:44
Ամբողջ պետական համակարգը հեղափոխությանը դիմադրում է, և այդ դիմադրությունը ես ջարդելու եմ. Փաշինյան
«Եկեք լուրջ դեմքերով ձև չանենք, թե մենք պետական կառավարման համակարգում ունենք ՝ ռազմավարություններ մշակելու պոտենցիալ»,-...
Աղբյուր` Panorama.am
17:15
Օտար երկրում հարկ վճարողի մասին ինֆորմացիա ստանալն արդեն հասանելի է
«Կոնվենցիան հարկային մարմինների միջև փոխադարձ վարչական օգնության 3 հիմնական ուղղություններ է պարունակում»,- այս մասին այսօր...
Աղբյուր` Panorama.am
16:55
Թադևոս Ավետիսյան. Լուծարվեց Գյումրու տուն-ինտերնատը՝ առանց անհրաժեշտ լուծումների
ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության առաջարկով, 2019 թվականի դեկտեմբերի 12-ի կառավարության նիստում լուծարվեց այդ նախարարության...
Աղբյուր` Panorama.am
16:46
Այսօր ունենք մեծ նախարարություններ՝ լիքը պարապ մարդկանցով. Փաշինյան
Կառավարության այսօրվա նիստում ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2020-2024 թվականների զարգացման և վարչարարության բարելավման ռազմավարական ծրագիրը...
Աղբյուր` Panorama.am
16:37
Միգուցե անհրաժեշտություն առաջանա տարկետման որոշումն ընդհանրապես վերացնել. փոխնախարար
«Սպորտսմեններին, ովքեր ներգրավված են որևէ հավաքականում, տրվում է տարկետում»,- այս մասին այսօր ԱԺ արտհերթ նիստի ընթացքում նշեց ՊՆ...
Աղբյուր` Panorama.am
16:31
Գևորգ Դանիելյան. Մնում է խոսելիս ողջունել ոչ միայն զրուցակցին, այլև՝ գաղտնալսողին
Արդարադատության նախկին նախարար, ԲԴԽ նախկին անդամ Գևորգ Դանիելյանը, անդրադառնալով «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին»...
Աղբյուր` Panorama.am
16:28
Բանակում կստեղծվեն սպորտվաշտեր
Այս պահին ՊՆ-ն չունի բոլոր մարզաձևերին համապատասխան մարզումներ անցկացնելու հնարավորություն, և մենք մեր գործընկեր ֆեդերացիաների...
Աղբյուր` Panorama.am
16:24
Կառավարության շենքի դիմաց կինը մտադիր էր ինքնահրկիզվել
Կառավարության շենքի դիմաց այսօր մի կին՝ 59-ամյա Մայրանուշ Երանոսյանը, սպառնում էր ինքնահրկիզվել։ Նա ձեռքին ուներ բենզինով լի մի շիշ։ Երեք...
Աղբյուր` Panorama.am
16:19
Կենտրոնի մի քանի հասցեներում վաղը ջուր չի լինի
«Վեոլիա Ջուր» ընկերությունը տեղեկացնում է իր հաճախորդներին և սպառողներին, որ վթարային աշխատանքներով պայմանավորված, ս.թ. դեկտեմբերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:01
ԱԱԾ. Ընկերության տնօրենը կեղծել է պաշտոնական փաստաթղթեր
Ազգային անվտանգության ծառայությունը բացահայտել է իրացնելու նպատակով իրավաբանական փաստ հաստատող, իրավունք վերապահող պաշտոնական կեղծ փաստաթղթերի...
Աղբյուր` Panorama.am
16:00
Ստեղծվել է ձմեռային զորակոչի ընթացքում քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննարկման հանձնաժողով
Պաշտպանության նախարարի հրամանով ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հովանու ներքո ստեղծվել է 2019թ.  ձմեռային զորակոչի...
Աղբյուր` Panorama.am
15:50
Ղազինյան. Փաշինյանը խոստովանեց, որ կառավարությունում աշխատում են դպրոցական մակարդակի գիտելիք ունեցող նախարարներ
Իրավաբան, «Մեկ Հայաստան» կուսակցության հիմնադիր Արթուր Ղազինյանն արձագանքել է կառավարության այսօրվա նիստում  վարչապետ Նիկոլ...
Աղբյուր` Panorama.am
15:30
Հաջողություն գրանցած մարզիկները ևս կզորակոչվեն բանակ
«Ենթադրում ենք վերականգնել բանակի մարզական կենտրոնը և զինվորական ծառայության զորակոչել արդեն իսկ սպորտում հաջողություններ ունեցած մեր...
Աղբյուր` Panorama.am
15:27
Նիդերլանդների Ներկայացուցիչների պալատը վավերացրեց Հայաստան-ԵՄ համաձայնագիրը
Նիդերլանդների ներկայացուցիչների պալատը, առանց քննարկման և քվեարկության, միաձայն վավերացրել է Հայաստան-Եվրամիություն Համարփակ և ընդլայնված...
Աղբյուր` Panorama.am
15:25
Իրանում բողոքի ցույցերի ընթացքում սպանությունների կազմակերպման հստակ ծրագիր է եղել․ Արմեն Իսրայելյան
Նոր հանգամանքներ են ի հայտ եկել Իրանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ընթացքում զոհված անձանց վերաբերյալ։  Ինչպես գրել է իրանագետ Արմեն...
Աղբյուր` Panorama.am
15:12
Արա Բաբլոյանի գործով նախաքննությունն ավարտվել է
«Փաստինֆո»-ի տեղեկություններով
Աղբյուր` Panorama.am
15:01
Beeline-ը և Բրիտանական խորհուրդը նախաձեռնում են կոդավորման դասընթացներ Երևանի դպրոցներում
Beeline-ը և Բրիտանական խորհրդի հայաստանյան գրասենյակը հայտարարել են «Կոդավորման հմտություններ. կամրջելով ներկան և ապագան» նախագծի...
Աղբյուր` Panorama.am
14:50
Աժ-ում. 1+1= տանձ
«Եթե հնչում է հարց, օրինակ, 1+1 ինչի է հավասար և պատասխանը հնչում է՝ դրսում լավ եղանակ է, ես նորից եմ կրկնում և ստանում պատասխան՝ տանձ,...
Աղբյուր` Panorama.am
14:44
2020-ի վերջին Երևանը կունենա իր Մնջախաղի թատրոնի շենքը
Երևանի Գևորգ Քոչար 21 հասցեում /Դրամատիկական թատրոնի հարևանությամբ/ մեկնարկել են Երևանի մնջախաղի պետական թատրոնին տրամադրված տարածքի շինարարական...
Աղբյուր` Panorama.am
14:34
Ադրբեջանը Եվրանեսթում բարձրացրել է Արցախում դատապարտված դիվերսանտների հարցը
Դեկտեմբերի 8-ից 10-ը Թբիլիսիում կայացած Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողովի լիագումար նիստում ադրբեջանական պատվիրակությունը կրկին բարձրացրել է...
Աղբյուր` Panorama.am
14:29
Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար
Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը տեղեկացնում է, որ դեկտեմբերի 12-ին՝ ժամը 12:30-ի դրությամբ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում...
Աղբյուր` Panorama.am
14:11
Գայանե Աբրահամյան․ Ադրբեջանական կողմի համար շոկային էր Եվրանեսթի լիագումար նիստի բացմանն իմ ելույթը
Դեկտեմբերի 8-ից 10-ը Թբիլիսիում կայացած Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողովի 4 հանձնաժողովների բանաձևերում հայկական պատվիրակությունը ներկայացրել...
Աղբյուր` Panorama.am
14:07
ՎիվաՍել-ՄՏՍ. Սահմանապահ Բերդավանում ավելացել է գիշերային անվտանգ անցուդարձի հնարավորությունը
«Խնդիրները նման են ճահճի. որքան անտեսվում են, այնքան ավելի մեծ ջանքեր են պահանջվում հետո՝ դրանցից ազատվելու համար»։
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է
13:46 06/12/2019

Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Ս.Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}