Հասարակություն 13:30 26/03/2019 Տարածաշրջան

Ինչու՞ է Էրդողանը ցանկանում Սուրբ Սոֆիան մզկիթի վերածել

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը մարտի 31-ին կայանալիք տեղական ինքնակառավարման ընտրություններից մեկ շաբաթ առաջ բավականին վիճահարույց հայտարարություն է արել: Թուրքական ալիքներից մեկին տված հարցազրույցի ընթացքում Էրդողանը նշել է, որ ընտրություններից հետո կարող են Սուրբ Սոֆիա (Այա Սոֆիա) տաճարի թանգարանի կարգավիճակը փոխել՝ այն դարձնելով մզկիթ: Այս մասին գրել է ermenihaber-ը։

Աղբյուրը գրում է. «Էրդողանի այս հայտարարության պատճառներն ավելի լավ հասկանալու համար խնդրո առարկա հայտարարությունը պետք է դիտարկել մի քանի տեսանկյունից:

Առաջինն այն է, որ Թուրքիայի նախագահն այդպիսի հայտարարություն է արել այդ երկրում տեղի ունենալիք ՏԻՄ ընտրություններից 1 շաբաթ առաջ: Այս հայտարարությամբ իսլամիստ Էրդողանը կարող է իր կուսակցության թեկնածուների համար հատկապես Ստամբուլում լրացուցիչ ձայներ ապահովել կրոնական, իսլամիստ, ինչպես նաև ազգայնամոլական շրջանակներից:

Պատահական չէ, որ Էրդողանը նշել է, թե այդ փոփոխությունը կարող է տեղի ունենալ ՏԻՄ ընտրություններից հետո, մի ընտրություն, որը Թուրքիայում անցնում է նույնքան լարված ու նույնքան քաղաքականացված, որքան՝ խորհրդարանականը: Իսկ այս ընտրություններում երկրի ամենամեծ քաղաքում՝ Ստամբուլում, Էրդողանի գլխավորած «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության քաղաքապետի թեկնածու Բինալի Յըլդըրըմի ու ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության թեկնածուի՝ Էքրեմ Իմամօղլուի շանսերը գրեթե հավասար են գնահատվում:

Մյուս կողմից սա պետք է դիտարկել Օսմանյան կայսրության նկատմամբ Էրդողանի ունեցած անթաքույց հիացմունքի համատեքստում: Հայտնի է, որ երբ Օսմանյան սուլթան Մեհմեթ Նվաճողը 1453 թվականին գրավեց Կոստանդնուպոլիսը, այնքան էր տպավորվել 9 դար առաջ կառուցված աշխարհի ամենամեծ քրիստոնեական տաճարով, որ հրամայեց այն դարձնել մզկիթ: Ու 9 դար Կ. Պոլսի տիեզերական պատրիարքի նստավայրը հանդիսացած տաճարը այս անգամ էլ ավելի քան մեկուկես դար ծառայեց որպես Ստամբուլի գլխավոր մզկիթ՝ մինչ կկառուցվեր Սուլթանահմեթ մզկիթը:

Օսմանյան կայսերական անցյալի, խորհրդանիշների, նույնիսկ բառապաշարի նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք ունեցող Էրդողանի կողմից որևէ հարմար պահի նման քայլի դիմելը կարող է տեղավորվել կայսրության նկատմամբ նրա ունեցած կարոտախտի դրսևորումների շրջանակներում:

Օսմանյան անցյալի նկատմամբ նրա ունեցած կարոտախտից է ածանցվում հաջորդ ասպեկտը՝ Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի նկատմամբ ունեցած Էրդողանի ոչ միանշանակ վերաբերմունքը: Թուրքիայի նախագահը մի քանի անգամ հայտարարել է, որ Օսմանյան Կայսրության իրավահաջորդ Թուրքիայի Հանրապետությունը շատ ավելի փոքր տարածքի մեջ է պարփակված՝ անուղղակիորեն մեղադրելով քեմալականներին Լոզանի պայմանագրի, Էրդողանի բնորոշմամբ, ոչ թուրքանպաստ դրույթներն ընդունելու մեջ:

Վերջին տարիներին Էրդողանը անընդհատ խոսում է իր առաջնորդությամբ  «Նոր Թուրքիայի» կառուցման մասին, որի հիմնադրման մասին նա պատրաստվում է հայտարարել 2023-ին՝ Թուրքիայի Հանրապետության 100-ամյակին:  2023-ին ընդառաջ տարբեր մեգանախագծեր իրականացնող (աշխարհի ամենամեծ օդանավակայան, ամենամեծ նախագահական պալատ, Բոսֆորի նեղուցին այլընտրանքային նեղուցի կառուցում և այլն) ու հարևան երկրների տարածքներ զորքեր տեղակայող Էրդողանը կարծես հեռակա մրցակցության մեջ լինի Աթաթուրքի հետ: 1935-ին Աթաթուրքի նախաձեռնությամբ թանգարանի վերափոխված Այա Սոֆիայի տաճարը նորից մզկիթ դարձնելը կարելի է տեղավորել նաև այս մրցակցության շրջանակներում:

Էրդողանը ամենևին ոչ պատահական շեշտել է, որ Աթաթուրքի հիմնադրած «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ) միտքն է եղել Այա Սոֆիան դարձնել թանգարան, և հիմա իրենք կուղղեն ԺՀԿ-ականների այդ քայլը: Այս և այլ քայլերով Էրդողանը փորձում է կասկածի տակ դնել հանրապետության հիմնադիր Աթաթուրքի գործունեության անքննելիությունը՝ փորձելով խարխլել Աթաթուրքի անձի պաշտամունքի սյուները թուրքական հասարակության մեջ:

Պետք է նշել, որ Էրդողանի համար կարող է պարարտ հող լինել այն, որ տարիներ շարունակ Թուրքիայի հասարակության զգալի հատվածի, հատկապես կրոնամետ/իսլամիստ շրջանակների կողմից հաճախակի պահանջներ են հնչում Այա Սոֆիան մզկիթի վերածելու վերաբերյալ: Տարբեր կազմակերպություններ ու խմբեր կամ անհատներ բազմիցս փորձել են նամազ անել տաճարի ներսում:

Եվ վերջապես պակաս կարևոր չէ նաև Էրդողանի ձգտումը Թուրքիան դարձնել իսլամական կամ առնվազն սուննիական աշխարհի առաջնորդող պետությունը, ինչպիսին եղել է Օսմանյան կայսրությունը: Այստեղ ևս կարող է խորհրդանշական լինել  Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու նախաձեռնությունը»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

11:05
25.10.2020. Կորոնավիրուսի 2314 նոր դեպք է գրանցվել, 27 մարդ մահացել է
Հայաստանում երեկ կատարվել է 4790 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2314 նոր դեպք: Առողջացել է 207 մարդ: Մեկ օրում...
Աղբյուր` Panorama.am
10:52
Կյանքը Ստեփանակերտի ապաստարանում՝ AP-ի լուսանկարչի աչքերով
Երեկ ծանր մարտերը շարունակվել են Լեռնային Ղարաբաղում։ Մարտեր են եղել նույն այն ժամանակ,  երբ Հայաստանի և Ադրբեջանի բարձրաստիճան...
Աղբյուր` Panorama.am
10:26
Ադրբեջանական հերթական կեղծիքը
«Զինուժ մեդիան» տեսանյութ է պատրաստել՝ բացահայտելով ադրբեջանական հերթական ողորմելի կեղծիքը։  Երեկ տեղեկատվություն էր...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
ԱՄՆ-ն պետք է պատժամիջոցներով ճնշի Ադրբեջանին․ կոնգրեսական
ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցերով հանձնախմբի համանախագահ Ֆրանկ Փալոնը թվիթերյան գրառմամբ հայտնում է, որ զրույցել է Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրաբ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:13
Ներկայումս տեղային նշանակության մարտեր են ընթանում ճակատային գծի բոլոր ուղղություններում. Արցախի ՊԲ
Գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում պահպանվել է հարաբերական կայուն-լարված իրադրություն: Առանձին հատվածներում շարունակվել...
Աղբյուր` Panorama.am
10:05
Միջուկային զենքի արգելման պայմանագիրն ուժի մեջ կմտնի 2021 թ. սկզբին
Միջուկային զենքի արգելման մասին պայմանագիրն ուժի մեջ կմտնի 2021 թ. հունվարի 22-ից։ News.ru-ի հաղորդմամբ, այդ մասին նշված է միջուկային զենքի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:58
Առավոտյան թարմ ապրանք
«Վաղ առավոտյան թարմ ապրանք»,- ֆեյսբուքյան էջում գրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանն ու...
Աղբյուր` Panorama.am
09:52
Անմահացել է կոնսերվատորիայի ուսանող, տաղանդաշատ Գոռ Թումանյանը
Արցախյան ռազմաճակատում ծավալված մարտական գործողությունների ժամանակ անմահացել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ուսանող Գոռ...
Աղբյուր` Panorama.am
09:22
Թշնամին գիշերվա ընթացքում շարունակել է հրետակոծել հայկական բնակավայրերը
Նշված բնակավայրերում ռազմական որևէ օբյեկտ չկա:
Աղբյուր` Panorama.am
09:08
Աշխարհում կորոնավիրուսային վարակի դեպքերով ռեկորդային աճ է գրանցվել
Աշխարհում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը կրկին ռեկորդներ է սահմանում։ Մեկ օրում աշխարհում գրանցվել է COVID-19-ով վարակման 465 հազար 322 դեպք։...
Աղբյուր` Panorama.am
09:00
Ֆրանսիացի խորհրդարանականներ են ժամանել Հայաստան և Արցախ
Հոկտեմբերի 24- 27-ը Ֆրանսիայի Հանրապետության խորհրդարանական պատվիրակությունը կլինի Հայաստանի Հանրապետությունում և Արցախում Հանրապետությունում:...
Աղբյուր` Panorama.am
02:13
Թշնամին իր ագրեսիան ցուցաբերել է միայն հրթիռակոծության ենթարկելով մեր խաղաղ բնակավայրերը. Վահրամ Պողոսյան
Արցախի Հանրապետության նախագահի մամուլի քարտուղար Վահրամ Պողոսյանն իր ֆեյսբուքի էջում գրել է. «Մարտունու շրջանի Շեխեր, Թաղավարդ և...
Աղբյուր` Panorama.am
02:12
Արցախի շուրջ 90,000 բնակիչ լքել է իր բնակավայրերը. Արտակ Բեգլարյանը
Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անդրադարձել է պատերազմի հետևանքով իրենց տները լքած...
Աղբյուր` Panorama.am
23:27
Արցախի ԱԳՆ-ն դիմել է ԿԽՄԿ-ին
Հոկտեմբերի 23-ին Արցախի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարությունը դիմել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) առաքելության Ստեփանակերտի...
Աղբյուր` Panorama.am
23:19
Արցախի ԿԳՄ նախարարությունը դպրոցականների համար գործարկում է«Իմ ապագան իմ ձեռքերում է» ծրագիրը
Արցախի Հանրապետության կրթության, գիտության և մշակույթի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել  «Իմ ապագան իմ ձեռքերում է»...
Աղբյուր` Panorama.am
23:17
ԱԱԾ. Առանց նմուշառման կորոնավիորւս են ախտորոշել՝ զինծառայությունից խուսափելու համար
Ազգային անվտանգության ծառայության կողմից ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական համալիր և արդյունավետ միջոցառումների արդյունքում ձեռք են բերվել...
Աղբյուր` Panorama.am
23:16
Ներկայացվում են և´ հաջողությունները, և´ դժվարությունները. Արծրուն Հովհաննիսյան
 «Ես օրվա ընթացքում զանգեր, նամակներ եմ ստանում առաջնագծում գտնվող սպաներից, զինվորներից, ովքեր բարեբախտաբար շատ ժամանակ չունեն...
Աղբյուր` Panorama.am
22:57
ԱՄՆ դեսպանատունը զգուշացնում է Բաքվում ահաբեկչական գործողությունների վտանգի մասին
Բաքվում ԱՄն դեսպանատունը ստացել է հավաստի տվյալներ Բաքվում ամերիկացիների ու այլ ազգությունների ներկայացուցիների նկատմամբ հնարավոր ահաբեկչական...
Աղբյուր` Panorama.am
22:47
Որոշ հատվածներում հակառակորդն ունեցել է նահանջ. Արծրուն Հովհաննիսյան
«Այսօր առավոտից նորից սկսել են մարտական գործողությունները հյուսիսային ուղղությամբ: Թեժ մարտեր չեն եղել մինչև կեսօր, դրանից հետո սկսվել է...
Աղբյուր` Panorama.am
21:34
Մակրոնի հոգեկան առողջության մասին Էրդողանի հայտարարությունից հետո Ֆրանսիան հետ է կանչել դեսպանին
Ֆրանսիայի իշխանությունները վճռական կերպով քննադատել են Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ Էմանուել Մակրոնի հոգեկան առողջության մասին արած...
Աղբյուր` Panorama.am
21:30
Շախմատի Հայատանի չեմպիոնը հոկտեմբերի 25-ին բարեգործական միաժամանակյա մրցաշար կանցկացնի
Հայաստանի հավաքականի անդամ, գրոսմայստեր Մարիա Գևորգյանը ֆեյսբուքում հաղորդում է տարածել բարեգործական մրցաշար կազմակերպելու վերաբերյալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
21:12
Արցախի թիկունքն ու խաղաղ բնակիչների դեմ Ադրբեջանի հանցագործությունները՝ ռուս լրագրողի «Անկոտրում Արցախ» ֆիլմում
Ռուս լրագրող Տիմոֆեյ Երմակովի «Անկոտրում Արցախ» փաստավավերագրական ֆիլմն արդեն մի քանի ժամ է՝ հասանելի է Youtube-ում։ Ֆիլմը...
Աղբյուր` Panorama.am
21:07
Երկուշաբթի օրվա հոսանքազրկումների մասին
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը տեղեկացնում է, որ հոկտեմբերի 26-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով...
Աղբյուր` Panorama.am
21:05
ՄԻՊ. Ադրբեջանցիները տիրանում են սոցցանցերի հայկական օգտահաշիվներին ու սկսում են կառավարել դրանք
Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը գրում է. «Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը ձեռք է բերել օբյեկտիվ բնույթի ապացույցներ...
Աղբյուր` Panorama.am
20:57
Զոհրաբ Մնացականյանը՝ համանախագահներին. Ադրբեջանի նկրտումները մարտահրավեր են ողջ տարածաշրջանի համար
Աշխատանքային այցով Միացյալ Նահանգներում գտնվող ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ Իգոր Պոպովի...
Աղբյուր` Panorama.am
20:35
Սենոր Հասրաթյան. Հարավային ուղղությամբ հակառակորդն անցել է պաշտպանության
Արցախի զինված ուժերի Տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի նախկին պետ. գնդապետ Սենոր Հասրաթյանը գրում է.  «Արդեն...
Աղբյուր` Panorama.am
20:31
Հակառակորդի անօդաչու է խոցվել
ՊԲ հակաօդային պաշտպանության ուժերի կողմից խոցված հերթական անօդաչուն: Հայտնում են միասնական տեղեկատվական կենտրոնից։   
Աղբյուր` Panorama.am
20:05
Գրադի և սմերչի կայանքներից հրթիռակոծվել են Մարտունի քաղաքը և Թաղավարդ գյուղը
Օրվա ընթացքում Ադրբեջանը կրակահերթի տակ է պահել Արցախի Հանրապետության խաղաղ բնակավայրերը։ Տեղեկատվական միասնական կենտրոնից հայտնում են, որ...
Աղբյուր` Panorama.am
19:49
Պատերազմից ի վեր «Շենգավիթ» ԲԿ-ում ծնվել է 15 արցախցի փոքրիկ
«Շենգավիթ» ԲԿ-ն ֆեյսբուքյան իր էջում նորածինների լուսանկարներ է հրապարակել ու տեղեկացրել. «Նրանք բոլորը արցախցի են, բայց...
Աղբյուր` Panorama.am
19:38
Մարտունին օրվա ընթացքում մի քանի անգամ ռմբակոծվել է
Արցախի Մարտունի քաղաքը հոկտեմբերի 24-ին հակառակորդի կողմից մի քանի անգամ ռմբակոծվել է։ «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում այս մասին ասել է...
Աղբյուր` Panorama.am

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}