Հասարակություն 13:30 26/03/2019 Տարածաշրջան

Ինչու՞ է Էրդողանը ցանկանում Սուրբ Սոֆիան մզկիթի վերածել

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը մարտի 31-ին կայանալիք տեղական ինքնակառավարման ընտրություններից մեկ շաբաթ առաջ բավականին վիճահարույց հայտարարություն է արել: Թուրքական ալիքներից մեկին տված հարցազրույցի ընթացքում Էրդողանը նշել է, որ ընտրություններից հետո կարող են Սուրբ Սոֆիա (Այա Սոֆիա) տաճարի թանգարանի կարգավիճակը փոխել՝ այն դարձնելով մզկիթ: Այս մասին գրել է ermenihaber-ը։

Աղբյուրը գրում է. «Էրդողանի այս հայտարարության պատճառներն ավելի լավ հասկանալու համար խնդրո առարկա հայտարարությունը պետք է դիտարկել մի քանի տեսանկյունից:

Առաջինն այն է, որ Թուրքիայի նախագահն այդպիսի հայտարարություն է արել այդ երկրում տեղի ունենալիք ՏԻՄ ընտրություններից 1 շաբաթ առաջ: Այս հայտարարությամբ իսլամիստ Էրդողանը կարող է իր կուսակցության թեկնածուների համար հատկապես Ստամբուլում լրացուցիչ ձայներ ապահովել կրոնական, իսլամիստ, ինչպես նաև ազգայնամոլական շրջանակներից:

Պատահական չէ, որ Էրդողանը նշել է, թե այդ փոփոխությունը կարող է տեղի ունենալ ՏԻՄ ընտրություններից հետո, մի ընտրություն, որը Թուրքիայում անցնում է նույնքան լարված ու նույնքան քաղաքականացված, որքան՝ խորհրդարանականը: Իսկ այս ընտրություններում երկրի ամենամեծ քաղաքում՝ Ստամբուլում, Էրդողանի գլխավորած «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության քաղաքապետի թեկնածու Բինալի Յըլդըրըմի ու ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության թեկնածուի՝ Էքրեմ Իմամօղլուի շանսերը գրեթե հավասար են գնահատվում:

Մյուս կողմից սա պետք է դիտարկել Օսմանյան կայսրության նկատմամբ Էրդողանի ունեցած անթաքույց հիացմունքի համատեքստում: Հայտնի է, որ երբ Օսմանյան սուլթան Մեհմեթ Նվաճողը 1453 թվականին գրավեց Կոստանդնուպոլիսը, այնքան էր տպավորվել 9 դար առաջ կառուցված աշխարհի ամենամեծ քրիստոնեական տաճարով, որ հրամայեց այն դարձնել մզկիթ: Ու 9 դար Կ. Պոլսի տիեզերական պատրիարքի նստավայրը հանդիսացած տաճարը այս անգամ էլ ավելի քան մեկուկես դար ծառայեց որպես Ստամբուլի գլխավոր մզկիթ՝ մինչ կկառուցվեր Սուլթանահմեթ մզկիթը:

Օսմանյան կայսերական անցյալի, խորհրդանիշների, նույնիսկ բառապաշարի նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք ունեցող Էրդողանի կողմից որևէ հարմար պահի նման քայլի դիմելը կարող է տեղավորվել կայսրության նկատմամբ նրա ունեցած կարոտախտի դրսևորումների շրջանակներում:

Օսմանյան անցյալի նկատմամբ նրա ունեցած կարոտախտից է ածանցվում հաջորդ ասպեկտը՝ Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի նկատմամբ ունեցած Էրդողանի ոչ միանշանակ վերաբերմունքը: Թուրքիայի նախագահը մի քանի անգամ հայտարարել է, որ Օսմանյան Կայսրության իրավահաջորդ Թուրքիայի Հանրապետությունը շատ ավելի փոքր տարածքի մեջ է պարփակված՝ անուղղակիորեն մեղադրելով քեմալականներին Լոզանի պայմանագրի, Էրդողանի բնորոշմամբ, ոչ թուրքանպաստ դրույթներն ընդունելու մեջ:

Վերջին տարիներին Էրդողանը անընդհատ խոսում է իր առաջնորդությամբ  «Նոր Թուրքիայի» կառուցման մասին, որի հիմնադրման մասին նա պատրաստվում է հայտարարել 2023-ին՝ Թուրքիայի Հանրապետության 100-ամյակին:  2023-ին ընդառաջ տարբեր մեգանախագծեր իրականացնող (աշխարհի ամենամեծ օդանավակայան, ամենամեծ նախագահական պալատ, Բոսֆորի նեղուցին այլընտրանքային նեղուցի կառուցում և այլն) ու հարևան երկրների տարածքներ զորքեր տեղակայող Էրդողանը կարծես հեռակա մրցակցության մեջ լինի Աթաթուրքի հետ: 1935-ին Աթաթուրքի նախաձեռնությամբ թանգարանի վերափոխված Այա Սոֆիայի տաճարը նորից մզկիթ դարձնելը կարելի է տեղավորել նաև այս մրցակցության շրջանակներում:

Էրդողանը ամենևին ոչ պատահական շեշտել է, որ Աթաթուրքի հիմնադրած «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ) միտքն է եղել Այա Սոֆիան դարձնել թանգարան, և հիմա իրենք կուղղեն ԺՀԿ-ականների այդ քայլը: Այս և այլ քայլերով Էրդողանը փորձում է կասկածի տակ դնել հանրապետության հիմնադիր Աթաթուրքի գործունեության անքննելիությունը՝ փորձելով խարխլել Աթաթուրքի անձի պաշտամունքի սյուները թուրքական հասարակության մեջ:

Պետք է նշել, որ Էրդողանի համար կարող է պարարտ հող լինել այն, որ տարիներ շարունակ Թուրքիայի հասարակության զգալի հատվածի, հատկապես կրոնամետ/իսլամիստ շրջանակների կողմից հաճախակի պահանջներ են հնչում Այա Սոֆիան մզկիթի վերածելու վերաբերյալ: Տարբեր կազմակերպություններ ու խմբեր կամ անհատներ բազմիցս փորձել են նամազ անել տաճարի ներսում:

Եվ վերջապես պակաս կարևոր չէ նաև Էրդողանի ձգտումը Թուրքիան դարձնել իսլամական կամ առնվազն սուննիական աշխարհի առաջնորդող պետությունը, ինչպիսին եղել է Օսմանյան կայսրությունը: Այստեղ ևս կարող է խորհրդանշական լինել  Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու նախաձեռնությունը»:



Աղբյուր` Panorama.am
Share |
Տեքստում սխալ կամ վրիպակ նկատելու դեպքում, ուղարկեք խմբագրին հաղորդագրություն` նշելով տվյալ սխալը, այնուհետև սեղմելով Ctrl-Enter:

Լրահոս

13:06
Ռոմելլա Աբովյան. Եթե չձեռնարկենք միջոցառումներ, ապա առաջիկա յոթ օրերին կունենանք կորոնավիրուսի մոտ 5 930 նոր դեպք
«Ցավոք, Հայաստանում կորոնավիրուսային համաճարակը դեռևս գնահատվում է լարված։ Վերջին 14 օրվա ընթացքում՝ դրան նախորդող 14 օրերի տվյալների...
Աղբյուր` Panorama.am
13:00
Ժորա Սարգսյան. Գործատուն չի կարող ազատել աշխատակցին, եթե նա չի պատվաստվել կամ թեստավորվել
Գործատուն չի կարող աշխատանքից ազատել աշխատակցին, եթե նա չի պատվաստվել կամ թեստավորվել։ Այսօր «Արմենպրես» մամուլի ակումբում ասուլիսի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:53
Պուշկովի կոշտ պատասխանը Ռուսաստանից Եվրոպա գազի մատակարարման մասին ԱՄՆ-ի հայտարարությանը
Սենատոր Ալեքսեյ Պուշկովը պատասխանել է Պետդեպարտամենտի խորհրդական Ամոս Հոխշտեյնի հայտարարությանը, որը Ռուսաստանից պահանջում էր Ուկրաինայի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:47
Ղրիմի պատասխանը Էրդողանին
Մոսկվայի վրա ոչ բարեկամական հարձակումները կարող են թանկ նստել Անկարայի համար, և նման օրինակներն արդեն շատ են պատմության մեջ։ Այս մասին գրում է...
Աղբյուր` Panorama.am
12:40
Բայրամովը Նուլանդի հետ քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ պայմանավորվածությունները
Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովը Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 76-րդ նստաշրջանի շրջանակում հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի քաղաքական...
Աղբյուր` Panorama.am
12:32
Ինչո՞ւ է համայնքների խոշորացման նախագիծը ԱԺ բերվել ՏԻՄ ընտրություններից 2 ամիս առաջ. Բաբկեն Հարությունյան
«Հնարավոր չէ՞ր նախագիծն ավելի շուտ ներկայացնեիք, որպեսզի մարդիկ կարողանային նախապատրաստվել առաջիկա ՏԻՄ ընտրություններին, քանի որ արմատապես...
Աղբյուր` Panorama.am
12:26
ԿԲ նախագահը հանդիպել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի անդամի հետ
Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանն այսօր հանդիպել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի տնտեսության և ֆինանսական քաղաքականության Կոլեգիայի...
Աղբյուր` Panorama.am
12:20
Պետդեպ․ ԱՄՆ-ը փորձել է օգտակար լինել Հայաստան-Ադրբեջանի միջև խաղաղության և հաշտության խոսակցությանն աջակցելու համար
Հայաստան-Ադրբեջան պատերազմից հետո ԱՄՆ-ը փորձել է օգտակար լինել նրանց երկուսի միջև խաղաղության և հաշտության խոսակցությանն աջակցելու համար: Այս...
Աղբյուր` Panorama.am
12:14
Պաշտպանը հանդիպել է L’Œuvre d’Orient կազմակերպության ներկայացուցիչների հետ
Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանը հանդիպել է ֆրանսիական L’Œuvre d’Orient կազմակերպության ներկայացուցիչներին։...
Աղբյուր` Panorama.am
12:08
ԱԺ-ում մեկնարկել են համայնքների խոշորացման նոր օրենսդրական նախագծի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումները
«Ի՞նչ է խոշարացումը, այն բավականին դրական պրոցես է»,- այսօր ԱԺ-ում հրավիրված խորհրդարանական լսումների բացման ժամանակ հայտարարեց...
Աղբյուր` Panorama.am
12:03
Բլինքենը Չավուշօղլուի հետ հանդիպմանը երկար քննարկել է Հայաստան, Ադրբեջան, Լեռնային Ղարաբաղը
ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը Նյու Յորքում՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում հանդիպել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մևլութ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:57
Նեբենզյան մեկնաբանել Է ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի հնգյակի գագաթնաժողովի կազմակերպումը
Կարևոր է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հինգ մշտական անդամների գագաթնաժողովի անցկացումը, սակայն այժմ հստակություն չկա ժամանակի և վայրի վերաբերյալ:...
Աղբյուր` Panorama.am
11:50
Դեմոյան. Այն, ինչ տեղի ունեցավ Հանրապետության հրապարակում, զանգվածային հիպնոտիկ սեանս էր
ԳԱԱ Ցեղասպանություն-ինստիտուտ թանգարանաի նախկին տնօրեն Հայկ Դեմոյանը գրում է. «Չհասկացողներին ու հրճվանքի ցնցումների մեջ գտնվողներին...
Աղբյուր` Panorama.am
11:43
«Իսկ այս ընթացքում քանի ռազմական դրոն է գնվել»
Հետմահու Արցախի հերոսի կոչմանն արժանացած Մենուա Հովհաննիսյանի մայրը՝ Կարին Տոնոյանը գրում է. «Եռաբլուրից նայում էի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:37
«Գիտության հանդեպ վերաբերմունքը լուրջ փոփոխությունների կարիք ունի»
Արմեն Սարգսյանն ուղերձ է հղել Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադրման 75-ամյակի առթիվ, որտեղ ասված է. «Ջերմորեն շնորհավորում եմ ՀՀ ԳԱԱ...
Աղբյուր` Panorama.am
11:31
Սեպտեմբերի 21-ն Ալցհայմերի հիվանդության իրազեկման միջազգային օրն էր
Սեպտեմբերի 21-ը Ալցհայմերի հիվանդության իրազեկման համաշխարհային օրն էր.  այդ օրն ազդարարվում է մեկամսյակի մեկնարկը։ Հայաստանում նույնպես...
Աղբյուր` Panorama.am
11:25
Իսրայելի ԱԳՆ-ն Իրանի նախագահին մեղադրել է «ստի և ցինիզմի» մեջ
Երեքշաբթի օրը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 76-րդ նստաշրջանում Իրանի նախագահ Էբրահիմ Ռաիսիի ելույթը հագեցած էր «ստով և ցինիզմով»: ՏԱՍՍ-ի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:19
Ինչպիսի ազդեցություն ունի Աֆղանստանի հարցը ԼՂ հակամարտության վրա
Ամերիկյան զորքերի դուրս բերումից ու թալիբների կողմից իշխանությունը զավթելուց հետո Անկարան ձգտում է մեծացնել իր դերակատարությունը Աֆղանստանում՝...
Աղբյուր` Panorama.am
11:13
22.09.2021. Կորոնավիրուսով 20 հիվանդ է մահացել
Երեկ կատարվել է 4138 թեստավորում, որից հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 273 նոր դեպք: «Ունենք 295 առողջացած, 20 մահվան...
Աղբյուր` Panorama.am
11:08
Բռնազավթված Վարանդայում դեռևս չկառուցված Բաքվի բռնապետի օդնավակայանն արդեն իսկ իրանական հրթիռների պոտենցիալ թիրախ է․ Իրանագետ
Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը գրում է․ «Պարսկալեզու որոշ հրապարակումներում քննարկվում է Ադրբեջանի դեմ հնարավոր պատերազմի պարագայում Իրանի...
Աղբյուր` Panorama.am
11:02
Եթե 300․000 դրամ կամ 250․000 դրամ միանվագ դրամական աջակցության շահառու եք, դիմեք
ԱՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը տարածել է հայտարարություն, որտեղ ասված է. «Եթե դուք 300․000 դրամ կամ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:55
«Երաժշտություն հանուն ապագայի». Պատանի երաժիշտները Դուբայում մասնակցում են վարպետության դասընթացների
«Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ` հիմնադրամի կրթաթոշակառուները մասնակցոմ են սեպտեմբերի 4-23-ը ԱՄԷ-ի Դուբայ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:49
Բաց նամակ. Հայկ Մարությանը ամիսներ շարունակ ի վիճակի չէ լուծել մի տարրական հարց
Ակադեմիկոսների բարձրահարկ շենքի չաշխատող վերելակի խնդիրը
Աղբյուր` Panorama.am
10:43
Հայաստանից 100 ուխտավոր այցելել է Ամարասի վանական համալիր
Արցախի Հանրապետությունում ռուսական խաղաղապահ զորախմբի զինծառայողներն ապահովել են Ամարասի վանական համալիր Հայաստանից ժամանած մոտ 100 ուխտավորի...
Աղբյուր` Panorama.am
10:36
Իրանի նախագահ․ Ազատությունը չի տեղավորվում օտարերկրյա զորքերի ուսապարկի մեջ
Իրանի քաղաքականությունը տարածաշրջանի բոլոր երկրների կայունության ու տարածքային ամբողջականության պահպանումն է։
Աղբյուր` Panorama.am
10:27
Բայդենը՝ ՄԱԿ-ում․ ԱՄՆ-ը չի ուզում մի նոր սառը պատերազմ, ոչ էլ ուզում է տեսնել մասնատված աշխարհ
ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենն իր այս պաշտոնում առաջին անգամ ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում` հանդես եկավ «աշխարհում որոշիչ այս...
Աղբյուր` Panorama.am
10:20
Գնում եմ ընտրության, քանի որ սկսածս գործը կիսատ թողնել չեմ կարող. Առուշ Առուշանյան
«Թեև այս պահին անազատության մեջ եմ, սակայն, վստահ եմ, որ արդարությունը շուտով վերականագվելու է, վերականգնվելու է նաև թասիբով ու սկզբունքային իմ հայրենակիցների աջակցությամբ»:
Աղբյուր` Panorama.am
10:11
Մահացել է գեղանկարիչ Վեսմիր Գրիգորյանը
Մահացել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, գեղանկարիչ Վեսմիր Գրիգորյանը։ Լուրը հայտնում են Հայաստանի նկարիչների միությունից: ...
Աղբյուր` Panorama.am
10:02
Աշխարհի ամենախորը լողավազանը՝ Դուբայում
«Deep Dive Dubai»-ն աշխարհի ամենախորը լողավազանն է: Նրա խորությունը հասնում է 60 մետրի։ Այս իսկ պատճառով էլ արդեն մտել է Գինեսի...
Աղբյուր` Panorama.am
09:53
Նիկոլ Քիդմանը խոսել է Թոմ Քրուզից ամուսնալուծության մասին
Դերասանուհի Նիկոլ Քիդմանը իրեն մեղավոր է համարում, որ ԶԼՄ -ները սկանդալ էին սարքել իր և դերասան Թոմ Քրուզի ամուսնալուծությունից:...
Աղբյուր` Panorama.am

Տեսանյութեր

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը
17:28 09/09/2021

Տափերականում ոստիկաններն ուժով բացում են գյուղացիների փակած ճանապարհը

Հետևեք մեզ և ծանոթացեք թարմ լուրերին!

Ամենից շատ կարդացված նյութեր

{"core.blocks.header.spell_message1":"\u0546\u0577\u057e\u0561\u056e \u057d\u056d\u0561\u056c\u0568` ","core.blocks.header.spell_message2":"\u0548\u0582\u0572\u0561\u0580\u056f\u0565\u055e\u056c \u0570\u0561\u0572\u0578\u0580\u0564\u0561\u0563\u0580\u0578\u0582\u0569\u0575\u0578\u0582\u0576 \u057d\u056d\u0561\u056c\u056b \u0574\u0561\u057d\u056b\u0576:"}